I SA/Ke 264/07

I SA/Ke 264/07 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2007-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Grażyna Jarmasz
Maria Grabowska /przewodniczący/
Mirosław Surma /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 1949/07 - Wyrok NSA z 2009-04-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 233 par. 2,  art. 210 par. 1 pkt 3, art. 148, art. 21 par. 1 pkt 2, art. 123 par. 1, art. 240 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
art. 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Jarmasz,, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 września 2007 r. sprawy ze skargi G.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. skargę oddala.
Uzasadnienie
I SA/Ke 264/07
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na skutek odwołania G.R. uchyliło do ponownego rozpoznania decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] nr [...] ustalającą podatek od nieruchomości na 2006r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w odwołaniu G.R. zakwestionował, zmianę numeru porządkowego posesji z nr 14 na nr 16. Podkreślił, że nie wyraża zgody na zmianę numeru, która nastąpiła bez decyzji Rady Miasta i Gminy. W ramach ponownego rozpoznania sprawy przez Kolegium pismem z dnia 26 marca 2007r. G.R. doprecyzował, że przedmiotem odwołania jest decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]. ustalająca podatek od nieruchomości na 2006r. Odwołujący się zażądał uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania celem prawidłowego ustalenia strony i jej adresu. Wskazał, że decyzja została skierowana do G. i M. R. zam. Pl. [...]16 chociaż z ewidencji ludności wynika, że podatnicy zamieszkują pod adresem Pl. [...] 14. Dlatego, jego zdaniem, decyzja została skierowana do strony, która oznaczona została wadliwie co już na początku postępowania powoduje wadliwość wszelkich doręczeń.
Rozpoznając odwołanie Kolegium wskazało, że przedmiot postępowania w niniejszej sprawie dotyczył zbadania prawidłowości decyzji organu podatkowego w zakresie ustalenia podatku od nieruchomości położonej w C., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Wymiaru podatku dokonano w oparciu o wypis z ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] . (nie potwierdzonego za zgodność z oryginałem), z którego wynika, że współwłaścicielami nieruchomości położonej w C. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow.[...] ha są G.R. i Z.R. Decyzja organu I instancji skierowana została natomiast do G.R., jako zobowiązani solidarnie do zapłaty podatku wskazani zostali małżeństwo M. i G.R., zaś decyzja wymiarowa doręczona została jedynie G.R. Z aktu notarialnego Rep akt [...] z dnia [...] umowy darowizny wynika, że spadkobiercy Z.R. w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego VII Ns [...] zbyli na rzecz G.R. całe należące do nich udziały wynoszące po 1/12 części zabudowanej nieruchomości położonej w C. oznaczonej nr działki [...] o pow. [...] m2. Z § 8 wskazanego aktu notarialnego wynika także, iż obdarowany wniósł o wpis w KW[...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości prawa współwłasności w 5/12 częściach na swoją rzecz oraz w 1/12 części na rzecz A.R. syna Z. i M..
Oceniając te fakty Kolegium stwierdziło, że stosownie do art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej każdego ze współwłaścicieli nieruchomości jako podatnika należy uznać za stronę postępowania podatkowego, co oznacza, że wszyscy współwłaściciele powinni być wymienieni w decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości i wszystkim ta decyzja powinna być doręczona. Tym samym ponownej analizy przez organ podatkowy wymaga określenie w przedmiotowej sprawie podmiotu i podatnika. Organ podatkowy, co do zasady, jest związany zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, jednak nie ulega wątpliwości, iż znajdujące się w aktach sprawy dokumenty świadczące, o tym kto ma status strony postępowania, przed podjęciem rozstrzygnięcia winny zostać ocenione i zbadane przez organ orzekający w celu prawidłowego ustalenia stron postępowania. Przy tym stosownie do art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. - podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości (..). Nadto w oparciu o art.21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wymiar podatku.
Ponadto Kolegium odniosło się do podnoszonych przez G.R. zarzutów dotyczących numeracji nieruchomości, wskazując że kwestię tą regulowało rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 czerwca 1968 r. w sprawie numeracji nieruchomości (Dz. U. Nr 23, poz. 151). Wynika z niego, że oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym następuje przez właściwy organ (wskazany w rozporządzeniu) z urzędu albo na wniosek właściciela lub zarządcy (§ 10 ust. 1), o czym organ zawiadamia na piśmie właściciela nieruchomości (§ 11). Powyższe unormowanie prawne nie przewidywało formy decyzji do załatwienia wniosku o nadanie numeru porządkowego nieruchomości, gdyż było - formą faktycznej czynności administracyjnej, czyli czynności technicznej, nakładając na organ obowiązek zawiadomienia strony o jej dokonaniu. Po reformie ustrojowej, zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.), do właściwości organów gminy przeszły - jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej - jako zadania własne m.in.: a) umieszczanie i utrzymywanie tabliczek z nazwami ulic i placów i b) oznaczanie nieruchomości numerami porządkowymi. Zgodnie natomiast z art. 47a ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne do zadań gminy należy: 1) umieszczanie i utrzymywanie w należytym stanie tabliczek z nazwami ulic i placów w miastach oraz innych miejscowościach na obszarze gminy; 2) ustalanie: numerów porządkowych nieruchomości zabudowanych oraz nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także prowadzenie i aktualizowanie ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości.
Kolegium przy tym podkreśliło, że podnoszone w odwołaniu kwestie dotyczące prawidłowości i zasadności nadania nieruchomości numeru porządkowego (PI. [...]16) regulowane są wskazanymi wyżej przepisami i kwestionowanie ustalonego dla nieruchomości numeru porządkowego nie może być skutecznie podnoszone w postępowaniu podatkowym i w drodze odwołania od decyzji podatkowej. Z akt sprawy wynika, że zgodnie z zawiadomieniem Urzędu Gminy i Miasta z dnia[...] nieruchomości położonej w C. przy pl. [...]stanowiącej współwłasność G.R. i Z.R. nadany został nr porządkowy 16.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję G.R. wniósł o jej uchylenie zarzucając naruszenie jego prawa i interesu prawnego polegającego na nieprawidłowym oznaczeniu strony poprzez wskazanie wadliwego adresu zamieszkania, w sytuacji gdy G.R. od wielu lat zamieszkuje pod adresem C. Plac [...] 14, co potwierdza ewidencja ludności oraz szereg innych dokumentów. Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, decyzja organu podatkowego została skierowana do strony, która oznaczona została wadliwie, co powoduje wadliwość wszelkich doręczeń. Przy czym w toku postępowania w niniejszej sprawie G.R. wielokrotnie odnosił się do zasadności i legalności zmiany numeru jego posesji, który nastąpił w sposób sprzeczny z obowiązującym prawem. Wbrew temu bowiem co stwierdzono w piśmie z dnia 20 lutego 2003 r.[...] stosownie do § 11 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 czerwca 1968 r. "o oznaczeniu nieruchomości numerem porządkowym organ wymieniony w § 9 ust.1 zawiadamia na piśmie właściciela nieruchomości". Tak więc aktem konstytutywnym nadającym numer nieruchomości lub skutkującym zmianą numeru jest decyzja właściwego organu administracji, a zawiadomienie jest jedynie aktem deklaratoryjnym. Nadrzędnym w stosunku do powoływanego rozporządzenia aktem prawnym jest bowiem ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego, stosownie do której organy administracji załatwiają sprawy przez wydanie decyzji, a stronie służy odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Dlatego zdaniem skarżącego dopiero prawomocna decyzja, po uwzględnieniu możliwości jej zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, może skutkować zawiadomieniem o dokonaniu skutecznych jedynie na mocy prawomocnych decyzji zmian dotyczących numeracji nieruchomości.
Ponadto skarżący podkreślił, że brak jest jakichkolwiek racji przemawiających za zmianą numeracji bowiem zgodnie z powoływanym rozporządzeniem zmiany numerów nieruchomości mogą mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy dokonuje się podziału znacznej ilości nieruchomości oraz gdy zachodzą poważne zmiany w stanie nieruchomości uzasadniające potrzebę nowej numeracji. W niniejszej sprawie żadna ze wskazanych przesłanek nie miała miejsca.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na etapie postępowania sądowego skarżący dołączył do akt 15 sztuk kserokopii dokumentów, które Sąd dopuścił w sprawie jako dowód.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W szczególności Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ dyspozycji art.233 §2 Ordynacji podatkowej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, jak również naruszenia w takim stopniu przepisu art.210 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Na wstępie należy wskazać, że zakres sądowej kontroli wyznacza przedmiot danej sprawy administracyjnej, wyprowadzany z podstawy prawnej rozstrzygnięcia i poza ten zakres sąd administracyjny pierwszej instancji nie ma prawa wyjść. Natomiast tak jak już wyżej podano w ramach przedmiotu danej sprawy sąd ma obowiązek dokonać wszechstronnej kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności, bez względu na treść skargi, powołaną w niej postawę prawną i zawarte w niej zarzuty i wnioski.
Przedmiotem sprawy administracyjnej w niniejszej sprawie było ustalenie przez organy podatkowe podatku od nieruchomości położonej w C. i oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Organ I instancji, tj. Burmistrz Miasta i Gminy orzekając w tym zakresie decyzją z dnia[...] . ustalił wobec G.R. podatek od tej nieruchomości na 2006r. w kwocie [...] zł.
Od tego rozstrzygnięcia G.R. złożył odwołanie. Treść i formę żądania, na wezwanie organu, potwierdził też pismem z dnia 26 marca 2007r., wskazując, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia[...] została wydana z rażącym naruszeniem art.148 Ordynacji podatkowej. Decyzja ta bowiem została zaadresowana na G. i M.R. zam. Pl.[...] 16, chociaż z dokumentów, w tym ewidencji ludności, wynika, że G. i M.R. zamieszkują pod adresem Pl. [...]14. Skarżący dodał, że strona decyzji została ustalona prawidłowo, jednakże adres strony został ustalony wadliwie. Z tego powodu zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji w celu prawidłowego ustalenia strony i jej adresu zamieszkania.
Należy więc stwierdzić, że powyższym odwołaniem G.R. zainicjował postępowanie odwoławcze przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Przy czym należy podkreślić, że postępowanie to mogło się toczyć tylko w zakresie w jakim toczyło się postępowanie przed organem I instancji. Dodać też należy, że organ II instancji nie tylko bada sprawę pod kątem zarzutów odwołania, ale zobowiązany jest ją w granicach sprawy rozpoznać od nowa, oczywiście jeśli pozwala na to zebrany materiał dowodowy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy stwierdził konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania dotyczącego wymiaru podatku, celem uwzględnienia w decyzji wszystkich współwłaścicieli i doręczenia im decyzji. W ocenie organu odwoławczego mimo, że organ podatkowy, co do zasady jest związany zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, to jednak nie ulega wątpliwości, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty świadczące o tym kto ma status strony postępowania przed podjęciem rozstrzygnięcia winny zostać ocenione i zbadane. Wymóg ten, zdaniem Kolegium potwierdza treść art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. Nr 121, poz.844 ze zm.) oraz art.21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy odniósł się też do kwestii związanych ze zmianą adresu skarżącego, wskazując, że zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zawiadomieniem Urzędu Gminy i Miasta z dnia[...]. nieruchomości położonej w C. przy Pl. [...] stanowiącej współwłasność G.R. i Z.R. nadany został nr porządkowy 16.
W ocenie Sądu, zarzuty eksponowane w skardze są bezprzedmiotowe, nie mogą bowiem odnieść skutku w ramach postępowania podatkowego. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów dotyczących sposobu oznaczenia strony, jej adresu. Organy dysponowały wystarczającym potwierdzeniem numeru porządkowego w adresie skarżącego i nie ma też w sprawie wątpliwości, co do tożsamości strony i adresata decyzji. Także dołączone przez skarżącego na etapie postępowania sądowego dokumenty nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Podstawy uchylenia decyzji organu I instancji przez Kolegium, a wyeksponowane w uzasadnieniu decyzji dotyczą kwestii podstawowych dla sprawy, dotyczących zagwarantowania stronie udziału w każdym stadium postępowania. Ustalenie kręgu podatników oraz udokumentowanie tego stanu należy do obowiązków organów podatkowych. Niewątpliwie postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości dotyczy interesu każdego współwłaściciela nieruchomości objętej opodatkowaniem Każdy z nich zatem powinien mieć zagwarantowane prawo udziału w tym postępowaniu osobiście lub przez pełnomocnika. Jeżeli więc nieruchomość, której dotyczy powstałe zobowiązanie podatkowe stanowi współwłasność to podatnikami, a tym samym stronami postępowania są wszyscy współwłaściciele, którym doręczono decyzje wymiarowe. Art. 123 §1 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, tj. od momentu wszczęcia postępowania do chwili doręczenia decyzji organu odwoławczego. Brak udziału strony w postępowaniu, bez jej winy, stanowi kwalifikowaną wadę postępowania, uzasadniającą wznowienie postępowania w oparciu o przepis art.240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Reasumując, w ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu II instancji nie narusza przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu. Organ odwoławczy obowiązany jest do rozpoznania sprawy co do istoty tylko wtedy, gdy na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego doszło do niezbędnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy, przy czym proces decyzyjny nie był dotknięty wadami kwalifikowanym. Dlatego w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się przekroczenia granic przyznanego organowi w art.233 § 2 Ordynacji podatkowej uznania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.