I SA/KE 257/24

I SA/Ke 257/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Andrzej Mącznik
Artur Adamiec
Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Rada Powiatu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par 1 i par 2 pkt 5, art. 147 par 1 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2017 poz 1868
art. 79 ust. 1, art. 82 ust. 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 2203
art. 36 ust. 1-3 i art. 38 ust. 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi S. A. R. S. w O. Ś. na uchwałę Rady Powiatu Ostrowieckiego z dnia 26 lutego 2018 r. Nr LI/328/2018 w sprawie ustalenia trybu udzielenia i rozliczenia dotacji z budżetu Powiatu Ostrowieckiego dla niepublicznych szkół posiadających uprawnienia szkoły publicznej i niepublicznych placówek oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości jej pobrania i wykorzystania oddala skargę.
Uzasadnienie
Rada Powiatu Ostrowieckiego (dalej: rada, organ) w dniu 26 lutego 2018 r. podjęła uchwałę nr LI/328/2018 w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu Powiatu Ostrowieckiego dla niepublicznych szkół posiadających uprawnienia szkoły publicznej i niepublicznych placówek oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości jej pobrania i wykorzystania. W podstawie prawnej wskazano art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1868 ze zm., dalej: u.s.p.), art. 38 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203 ze zm., dalej: u.f.z.o.). W § 11 ust. 1 zawarto zapis, zgodnie z którym powiat może kontrolować prawidłowość pobrania dotacji, w tym faktyczną liczbę uczniów oraz prawidłowość wykorzystania dotacji. Zgodnie z § 11 ust. 2 kontrola obejmuje: 1) zgodność danych wykazanych we wniosku o udzielenie dotacji, miesięcznych informacji o liczbie uczniów i w rozliczeniu dotacji - z dokumentacją organizacyjną i przebiegu nauczania, a w przypadku szkół, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny i obowiązek nauki, dodatkowo z listami obecności uczniów na zajęciach potwierdzonymi ich własnoręcznym podpisem; 2) prawidłowość wykorzystania dotacji zgodnie z przeznaczeniem, o którym mowa w art. 35 ustawy - na podstawie dokumentacji finansowo - księgowej.
W § 12 ust. 1 zawarto zapis zgodnie z którym kontrolujący ma prawo wstępu do pomieszczeń szkoły lub placówki, wglądu do dokumentacji, o której mowa w § 11 ust. 2 oraz do dokonywania z niej odpisów i kserokopii służących jako załączniki do protokołu kontroli, po poświadczeniu za zgodność z oryginałem przez Kontrolowanego. W razie potrzeby Kontrolujący może występować do Kontrolowanego o udzielenie wyjaśnień, sporządzenie obliczeń i zestawień w zakresie wykorzystania dotacji (ust. 2). O zamiarze przeprowadzenia kontroli powiadamia się osobę prowadzącą i dyrektora szkoły lub placówki, nie później niż na 3 dni przed terminem rozpoczęcia kontroli wraz z informacją o zakresie przedmiotowym kontroli i terminie jej przeprowadzenia. Bez zapowiedzi Kontrolujący może weryfikować skrupulatność prowadzenia list, o których mowa w § 5 ust. 2 (ust. 3). Czynności kontrolne przeprowadza się w siedzibie Kontrolowanego (ust. 4). W przypadku nieposiadania dokumentów objętych kontrolą w siedzibie Kontrolowanego, osoba prowadząca szkołę lub placówkę zobowiązana jest dostarczyć i udostępnić Kontrolującemu dokumenty w miejscu, o którym mowa w ust. 4 w terminie określonym w art. 36 ust. 3 ustawy (ust. 5).
Skargę na uchwałę rady złożyło Stowarzyszenie A. R. S. w [...]. Zarzucono naruszenie:
1. art. 36 ust. 1 i 2 oraz art. 38 ust. 1 u.f.z.o. poprzez wydanie uchwały z przekroczeniem delegacji ustawowej oraz naruszeniem zasad przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji;
2. przekroczenie granic delegacji ustawowej w § 11 i 12 uchwały oraz naruszenie zasad przeprowadzania kontroli w szczególności poprzez zezwolenie kontrolującym na przeprowadzenie oględzin obiektów i składników majątkowych kontrolowanego podmiotu, zezwolenie na swobodne poruszanie się na terenie kontrolowanego podmiotu, w tym do swobodnego wstępu do obiektów i pomieszczeń związanych z przedmiotem kontroli, jak również zezwolenie kontrolującym na przeprowadzenie kontroli w miejscach i czasie realizacji obowiązkowych zajęć edukacyjnych i innych zadań statutowych realizowanych przez podmiot kontrolowany;
3. § 12 ust. 1 uchwały dotyczący obowiązku sporządzania przez kontrolowanego kopii dokumentacji oraz poświadczania jej za zgodność z oryginałem, stanowiących wykroczenie poza zakres upoważnienia zawartego w art. 38 ust. 1 u.f.z.o. poprzez przyznanie kontrolującemu możliwości żądania sporządzania niezbędnych do kontroli odpisów i wyciągów z dokumentacji, zestawień i obliczeń opartych na dokumentach, a w konsekwencji nałożenie na podmiot kontrolowany szeregu obowiązków, których nałożenie nie wynika z art. 36 ust. 1-3 oraz art. 38 ust. 1 u.f.z.o., nakładając w ten sposób na podmiot kontrolowany swoistego rodzaju "daninę" i dezorganizując całkowicie pracę kontrolowanego;
4. § 12 uchwały poprzez nałożenie na kontrolowanego obowiązku natychmiastowego udostępnienia dowodów źródłowych potwierdzających wykorzystanie dotacji otrzymanej dokumentacji i innych nośników informacji oraz natychmiastowego udzielania wyjaśnień, podczas gdy termin ten jest terminem ustawowym i wynosi 14 dni (por. art. 36 ust. 3 u.f.z.o.).
Skarżący wniósł o uchylenie uchwały w zaskarżonej części, ewentualnie stwierdzenie jej nieważności.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że z przepisu art. 38 ust. 1 u.f.z.o. nie wynika, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego został upoważniony do stanowienia prawa w zakresie wyposażenia organu kontrolującego w inne uprawnienia kontrolne, niż przewidziane w art. 36 ust. 2 i 3 tej ustawy oraz do nałożenia na podmioty kontrolowane innych obowiązków, niż wynikające z tego przepisu. Niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z kontrolą dochodów budżetu państwa, czy też z kontrolą wydatkowania (trybu udzielania oraz i rozliczania) dotacji pochodzących z budżetu j.s.t., uprawnienia kontrolowanych oraz obowiązki kontrolujących powinny być w sposób wyczerpujący uregulowane w aktach prawnych rangi ustawowej.
Z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. nie wynika, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego został upoważniony do stanowienia prawa w zakresie wyposażenia organu kontrolującego w inne uprawnienia kontrolne niż przewidziane w art. 36 ust. 2 i 3 u.f.z.o. oraz do nałożenia na podmioty kontrolowane innych obowiązków, niż wynikające z tego przepisu. Faktem jest, że z art. 36 ust. 2 u.f.z.o. wynika, iż osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo jedynie wstępu do przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek, jednakże kontrolujący nie mają prawa do przeprowadzenia oględzin obiektów, pomieszczeń, składników majątkowych i przebiegu określonych czynności podlegających kontroli, wobec czego lustracja pomieszczeń niepublicznej placówki oświatowej, tak jak w okolicznościach przedmiotowej kontroli, jest pozbawiona jakiejkolwiek podstawy prawnej, a takie bezprawne działania są prowadzone przez kontrolującego.
Uprawnienie kontrolujących do nałożenia na kontrolowanych dodatkowych obowiązków w zakresie: poświadczenia za zgodność z oryginałem przez osobę reprezentującą podmiot kontrolowany kopii dokumentacji lub wyciągów z dokumentacji, przedłożenia do siedziby organu dotującego kopii dokumentów, co do których dokonano poświadczenia ich zgodności z oryginałem lub szczegółowego opisu tych dokumentów, stanowi nałożenie przez podmiot kontrolujący dodatkowych obowiązków ponad te, które wynikają z powołanych regulacji art. 36 ust. 2 u.f.z.o. Takowe obowiązki natomiast zostały nałożone na kontrolowanego, zatem podmiot kontrolujący przekroczył w takiej sytuacji zakres swych uprawnień ustawowych. Regulacja wprowadzająca prawo do żądania sporządzania niezbędnych do kontroli kopii, odpisów lub wyciągów z dokumentów, jak również zestawień i obliczeń opartych na dokumentach jest niezgodna z prawem. Taki zapis uchwały i skorelowane z nim uprawnienie nakłada na stronę obowiązki związane nie tylko z koniecznością specjalnego oddelegowania osób do sporządzenia dokumentów wymienionych w tym paragrafie, ale również, co jest też z tym związane - pokrywanie przez stronę kosztów dodatkowej pracy tych osób i materiałów. Wobec braku wyraźnego upoważnienia ustawowego do nakładania przez gminę tego rodzaju opłat, należy uznać, że regulacja uchwały wprowadzająca takowe uprawnienie dla kontrolującego jest wydana bez podstawy prawnej. W okolicznościach przedmiotowej sprawy natomiast przedstawiciele kontrolującego narzucają jednostronnie na kontrolowanego powyżej wskazane obowiązki, działając z przekroczeniem swych uprawnień z naruszeniem przepisów rangi ustawowej.
Niezależnie od tego, że obowiązek sporządzenia przez kontrolowanego kserokopii dokumentu nie wynika z ustawy (u.f.z.o.), to na dodatek nałożenie takiego obowiązku na kontrolowanego wiąże się w istocie z przerzuceniem na ten podmiot kosztów kontroli, co również stanowi działanie kontra lege. Niewątpliwie w takim przypadku ze sporządzeniem kserokopii dokumentu wiąże się bowiem określony obowiązek związany z określonym obciążeniem finansowym. Z przepisów nie wynika ponadto obowiązek zwrotu przez kontrolujących kosztów sporządzenia przez kontrolowanego kserokopii.
Przepisy rangi ustawowej (u.f.z.o.) nie przewidują możliwości żądania od kontrolowanego zestawień i obliczeń opartych na powyższych księgowych dowodach źródłowych i innych dokumentach, a pomimo tego takowe obowiązki w okolicznościach przedmiotowej kontroli są narzucane kontrolowanemu przy jednoczesnym narzucaniu rażąco krótkich terminów na realizację owych obowiązków. W toku kontroli to kontrolujący, bazując na materiałach źródłowych dostarczonych przez kontrolowanego, analizują tą dokumentację i - co do zasady - we własnym zakresie sporządzają zestawienia i różnego rodzaju obliczenia.
Ustawodawca wyraźnie przewidział uprawnienie kontrolujących do żądania udostępnienia wskazanych w art. 36 ust. 2 u.f.z.o. dokumentów jedynie w trakcie kontroli, a więc już po przyznaniu dotacji, a nie przed jej udzieleniem. Wymaganie również przez organ kontrolujący comiesięcznych sprawozdań związanych z wydatkowaniem dotacji wykracza zatem poza ustawowe kompetencje organu, bowiem dotacja oświatowa na charakter roczny. Podobnie za niedopuszczalne uznać należy comiesięczne wymaganie od kontrolowanego przekazywania liczby wychowanków wraz z podaniem ich nazwisk, co wiąże się z nakładaniem na kontrolowanego dodatkowych obowiązków nie mających upoważnienia w ustawie. Imienne listy wychowanków są bowiem przedstawiane jedynie w trakcie prowadzonej kontroli, a nie z częstotliwością comiesięczną.
Wszelkie działania organu kontrolującego podejmowanie z przekroczeniem uprawnień ustawowych, a związane z nakładaniem na kontrolowanego dodatkowych obowiązków nieprzewidzianych ustawą, z jednoczesnym wyznaczaniem rażąco krótkich terminów na ich realizację pod rygorem wyciągnięcia negatywnych konsekwencji związanych ze wstrzymaniem dotacji, stanowią nadużycie kompetencji organu w zakresie prowadzonej kontroli.
Dalej skarżący wskazał, że przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła i placówka udostępnia dokumentację organizacyjną, finansową i przebiegu nauczania w związku z przekazaną dotacją, w terminie 14 dni od dnia zwrócenia się przez osobę upoważnioną do przeprowadzenia kontroli o udostępnienie tej dokumentacji. Ustawa wyznacza zatem 14-dniowy termin na wszczęcie postępowania kontrolnego od dnia przedłożenia stosownego upoważnienia organu do przeprowadzenia kontroli, natomiast w okolicznościach przedmiotowej sprawy kontrolę wszczęto w dniu przedłożenia upoważnienia z zaniechaniem przedstawienia jakiegokolwiek harmonogramu kontroli, co całkowicie zdezorganizowało czas pracy podmiotu kontrolowanego.
W odpowiedzi na skargę rada wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wyjaśniła, że skarżący jako stronę przeciwną, wobec której kieruje skargę, wskazał Starostwo Powiatowe, które zdecydowanie nie jest organem administracji, a jedynie urzędem - stanowiącym tzw. aparat pomocniczy. Stroną przeciwną skarżącemu w przedmiotowym postępowaniu może być wyłącznie organ administracji, od którego skarżony akt pochodzi. Zatem w tej sytuacji jest to Rada Powiatu Ostrowieckiego. Skoro starostwo powiatowe nie jest organem administracji, nie wytworzyło aktu prawnego, który jest kwestionowany przez skarżącego, to nie przysługuje mu zdolność sądowa na podstawie art. 32 p.p.s.a.
Rada wskazała, że uchwała stanowi akt prawa miejscowego. Zgodnie z zapisami art. 79 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024, poz. 107) uchwały były analizowane przez wojewodę, który nie stwierdził ich sprzeczności z prawem.
Między innymi w oparciu o zapisy skarżonej uchwały w okresie od 12.2019 do 01.2020 przeprowadzono kontrolę w placówkach oświatowych prowadzonych przez skarżącego. Wówczas stowarzyszenie nie miało zastrzeżeń co do zapisów uchwały. Postępowanie kontrolne doprowadziło do wydania decyzji administracyjnej o konieczności zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W wyniku postępowania skarżący zwrócił ponad 30 tysięcy złotych na rzecz Powiatu Ostrowieckiego. Postępowanie dowodowe wówczas zostało oparte w znacznej części na dokumentach, których kopie organ pozyskał właśnie w trakcie kontroli.
Uprawnienie opisane w § 11 i § 12 wynika nie tylko z treści skarżonej uchwały, ale zostało nadane przepisem art. 36 ust. 2 u.f.z.o. Skarżone przepisy aktu prawa miejscowego nawiązują wprost do regulacji ustawowej. Uchwała ma charakter wykonawczy do ustawy i mieści się w ramach kompetencji kontrolujących zakreślonych w powoływanym powyżej art. 36. Wstęp do podmiotu kontrolowanego nawiązuje do powszechnie akceptowanej, w przepisach prawa regulujących procedury kontrolne, zasady, zgodnie z którą czynności kontrolne dokonywane są przede wszystkim w siedzibie podmiotu kontrolowanego i w miejscach, w których kontrolowana działalność jest wykonywana.
Zarzut skarżącego opisany jako pkt 2 naruszeń, jest zarzutem całkowicie chybionym. Wskazywane przez autora skargi zapisy w ogóle nie znajdują się w skarżonej uchwale. Niemniej jednak system kontroli wykorzystania dotacji dla swojej skuteczności musi być tak ustalony, by umożliwiał zebranie stosownych dowodów potwierdzających prawidłowość lub bezprawność pobrania dotacje ze środków publicznych.
Ustawodawca w art. 38 u.f.z.o. zawarł umocowanie do ustanowienia przez organ stanowiący samorządu terytorialnego m.in. trybu przeprowadzania kontroli, prawidłowości pobrania dotacji, ich wykorzystania. Prowadzi to do stwierdzenia, że gdyby prawo kontroli miało być realizowane wyłącznie przez prawo wstępu do szkoły i wglądu w dokumentację, tworzenie uchwał dotyczących kontroli byłoby zbędne. Wyraźnie bowiem takie prawa dają zapisy art. 36 ww. ustawy. Organ dotujący w stosownej uchwale określa tryb, sposób i procedurę kontrolną. W ramach tejże procedury kontrolnej mieści się kierowanie do kontrolowanego żądania sporządzania określonych dokumentów, kopii objętej kontrolą dokumentacji oraz potwierdzania jej za zgodność z oryginałem. Takie uprawnienie zdecydowanie usprawnia i przyspiesza przeprowadzenie kontroli i nie można uznać, aby ten obowiązek wykraczał poza upoważnienie przewidziane w art. 36 ust. 2 ww. ustawy.
Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w pkt. 3, możliwość żądania odpisów i kserokopii nie może zostać poczytane jako dezorganizacja pracy kontrolowanego, a tym bardziej jako wyraz dodatkowej "daniny".
Podmiot prowadzący niepubliczną jednostkę oświatową nie ma obowiązku korzystania ze wsparcia środkami publicznymi, jakimi jest dotacja oświatowa. Jednakże skorzystanie z niej nierozerwalnie wiąże się z przyjęciem na siebie obowiązków prawidłowego jej wykorzystywania i poddania się kontroli w tym zakresie. Obowiązkiem zaś organu dotującego jest nie tylko udzielenie dotacji, ale także dokonanie kontroli prawidłowości wydatkowania i rozliczenia tych dotacji.
Odnosząc się do zarzutu wskazanego w pkt 4 organ stwierdził, że nie znajduje on potwierdzenia w zapisach uchwały. Skarżona uchwała nie zawiera zapisów o natychmiastowym udostępnianiu materiałów źródłowych. W zaskarżonej uchwale, identycznie jak w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych (art. 36 ust. 3) wskazano, że kontrolowana jednostka ma 14 dni na dostarczenie, udostępnienie żądanej dokumentacji w miejscu kontroli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. W sprawie nie budzi sporu okoliczność, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego.
Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania.
W pierwszej kolejności wymaga omówienia wniosek o odrzucenie skargi, ze względu na nieprawidłowe oznaczenie organu. Otóż w istocie, ze sformułowań skargi wynika, że jako "organ" skarżące stowarzyszenie wskazało Starostwo Powiatowe w Ostrowcu Świętokrzyskim. Jednakże nie determinuje to odrzucenia skargi, gdyż sama jej treść nie pozostawiała żadnych wątpliwości, że organem jest Rada Powiatu Ostrowieckiego, jako ta, która wydała zaskarżony akt - uchwałę nr LI/328/2018. Co więcej, w piśmie procesowym z 9 lipca 2024 r. skarżący, prostując oznaczenie strony, sprecyzował, że organem jest Rada Powiatu Ostrowieckiego. Skarga, po uzupełnieniu jej braków formalnych, kwalifikowała się więc do merytorycznego rozpoznania.
W pierwszej kolejności podniesienia wymaga, że zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy, wyznaczają przepisy ustawy o samorządzie powiatowym.
Zgodnie z art. 82 ust. 1 u.s.p., nie stwierdza się nieważności uchwały organu powiatu po upływie 1 roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie, o którym mowa w art. 78 ust. 1, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego.
Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji.
W świetle art. 79 ust. 1 zdanie pierwsze u.s.p., uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalony jest pogląd, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy (powiatu). Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być akceptowane w demokratycznym państwie prawnym. Zalicza się do nich między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak: Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101-102).
Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić zatem tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie każde zatem naruszenie prawa kwalifikuje się do stwierdzenia nieważności uchwały.
Przechodząc do istoty sporu wymaga uprzedniego stwierdzenia kwestia, że skarga obejmuje tylko § 11 i § 12 uchwały. Wskazują na to zarówno zarzuty i wnioski skargi, jak i jej uzasadnienie. To zaś powoduje, że kontrolą sądu objęto tylko ten obszar zaskarżonego aktu.
Wywiedzione zarzuty skargi dotyczące § 11 i § 12 zaskarżonej uchwały nie są zasadne. W dużej mierze koncentrują się one na wadliwym - w ocenie skarżącej - przebiegu kontroli przeprowadzonej w stowarzyszeniu. Należy zatem podkreślić, że zarzuty o takim charakterze pozostają poza zakresem sprawy. Przedmiotem skargi, jak już wyżej wskazano, są § 11 i § 12 uchwały nr LI/328/2018, zatem ocenie sądu w przedmiotowej sprawie podlega zgodność tych zapisów z przepisami prawa. Sam przebieg (konkretnej) kontroli i czynności podejmowane w jej toku przez organ podlegają zaś zaskarżeniu w innych trybach i jako takie nie mogą zostać poddane kontroli przez sąd orzekający.
Część zarzutów skargi jest tożsama z zarzutami rozpoznawanymi przez WSA we Wrocławiu, który wyrokiem z 26 września 2019 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 65/19 oddalił skargę. Poglądy zawarte w uzasadnieniu tego wyroku sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela i przyjmuje jako własne.
Zgodnie z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32 oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji. Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. Do tego momentu uprawnienie jednostek samorządu terytorialnego co do ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji (...) oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (...) normował art. 90 ust. 4 u.s.o., zgodnie z którym organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a-1c i 2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Z uwagi na zbieżność powyższych unormowań w ich zasadniczych aspektach aktualnym – zdaniem sądu – pozostaje orzecznictwo sądowe wypracowane na tle tego przepisu, które też sąd będzie przywoływał w dalszej części uzasadnienia.
Jak wskazuje brzmienie przywołanego art. 38 ust. 1 u.f.z.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego zobowiązany jest do ustalenia trybu udzielania rozliczania dotacji oraz trybu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania dotacji. I jak już zostało to – niejednokrotnie – w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazane, tryb w rozumieniu potocznym według słownika języka polskiego oznacza: ustalony porządek, zwyczaj załatwiania określonych spraw, metodę postępowania, sposób, system (por. E. Sobol red.: Nowy słownik języka polskiego. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 r., s. 1050). Pojęcie kontroli z kolei winno być rozumiane jako działanie mające na celu sprawdzenie, zestawienie zastanego stanu faktycznego ze stanem wymaganym. Uprawnienie do określenia trybu kontroli to z kolei ustalenie zasad, na jakich będzie się ona odbywać, sposobu postępowania, procedury przeprowadzania kontroli. Oznaczenie zakresu kontroli należy natomiast pojmować jako wskazanie jej granic, rozmiaru, elementów poddanych kontroli. Nie może budzić wątpliwości, że w odniesieniu do środków publicznych muszą obowiązywać szczególne zasady weryfikacji ich wydatkowania przez podmioty niewchodzące w skład sektora finansów publicznych. Cel ten, w odniesieniu do dotacji oświatowych, jest realizowany poprzez stanowienie aktów prawa miejscowego określających szczegółowo reguły, procedury i granice kontroli, zgodnie z ustawową delegacją zawartą uprzednio w 90 ust. 4 u.s.o., a obecnie w art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Z powyższego wynika zatem, że tryb oznacza jakiś system postępowania, może to być system kontroli wykorzystywania dotacji, czyli pełny zakres regulacji mających na celu sprawdzenie prawidłowości wykorzystywania dotacji (wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1570/12).
Jak wyjaśnił NSA w wyroku z 25 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1746/14, zgodnie z delegacją ustawową zwartą w art. 90 ust. 4 u.s.o. intencją ustawodawcy było przeniesienie na rzecz organu stanowiącego właściwej jednostki samorządu terytorialnego uprawnienia do ustalenia, w drodze uchwały (stanowiącej akt prawa miejscowego), ogólnych zasad związanych z procesem przyznawania dotacji oświatowych oraz trybu weryfikacji prawidłowości wykorzystania przyznawanych środków. Obowiązkiem organu dotującego nie jest bowiem tylko udzielenie dotacji publicznym i niepublicznym szkołom i przedszkolom na każdego ucznia, ale także dokonanie kontroli prawidłowości wydatkowania i rozliczenie tych dotacji. Nie może dojść do sytuacji, aby beneficjent miał otrzymywać dotacje bez żadnych obowiązków po jego stronie, a w szczególności w zakresie wykazania faktu wydatkowania dotacji zgodnie z jej celami. Potwierdza to charakter mieszany, tj. podmiotowo - celowy dotacji. Dotacja przysługuje na każdego ucznia i w tym zakresie ma charakter podmiotowy, jednakże przeznaczona jest na dofinansowanie realizacji konkretnych zadań szkoły (kształcenie, wychowanie i opieka, w tym profilaktyka społeczna -art. 35 u.f.z.o.) i w tym zakresie ma charakter celowy. Niewątpliwie zatem właściwa jednostka samorządu terytorialnego, z której budżetu wypłacane są dotacje, ma prawo - a wręcz obowiązek - kontrolowania prawidłowości wykorzystania dotacji przez upoważnione podmioty. Ustanowiony przez jednostkę samorządową system kontroli musi skutecznie realizować cel ustawy.
Poddanie kontroli legalności aktu prawa miejscowego, regulującego określoną materię na podstawie upoważnienia ustawowego, musi uwzględniać odmienność takiego upoważnienia od ustawowego upoważnienia do wydawania aktów wykonawczych, takich jak rozporządzenia. Jak zwraca się uwagę w doktrynie i orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z 27 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2262/18), zakres swobody lokalnego prawodawcy jest znacznie szerszy, niż organów wydających rozporządzenia – Konstytucja nie wymaga bowiem, by akty prawa miejscowego były, w przeciwieństwie do rozporządzeń – stanowione "w celu wykonania ustawy" i na podstawie "szczegółowych" rozporządzeń. Nie oznacza to oczywiście dowolności w tworzenia prawa miejscowego, gdyż nie może ono mieć charakteru samoistnego, a jedynie umożliwia prawodawcy lokalnemu większą elastyczność, uzasadnioną potrzebą tworzenia regulacji zapewniających skuteczność realizacji celu ustawy przy uwzględnieniu specyfiki uwarunkowań lokalnych, dotyczących zarówno adresatów tych norm, jak i organów samorządowych.
W tym miejscu odwołać się należy do stanowiska wyrażonego w wyroku NSA z 24 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1147/13, gdzie zauważono, że ustawodawca przekazując organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego regulację określonej materii, pozostawił mu pewien margines swobody, aby ten mógł osiągnąć zamierzony cel jak najmniejszym kosztem dla adresatów tych przepisów. Przeniesienie przez ustawodawcę omawianych kompetencji na jednostkę samorządu terytorialnego nie jest przypadkowe. Ma ono służyć sprecyzowaniu i indywidualizacji trybu przyznawania i rozliczania dotacji w odniesieniu do potrzeb konkretnej społeczności, uwzględniając specyfikę lokalną, w granicach określonych przepisami ustawy.
W powyższym kontekście stwierdzić należy, że realizując upoważnienie zawarte w art. 38 ust. 1 u.f.z.o., organ jednostki samorządu terytorialnego jest zobowiązany m.in. do takiego ukształtowania trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych placówek oświatowych oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystywania dotacji, który, nie wykraczając poza ramy tego upoważnienia, zapewni jednocześnie m.in. skuteczność systemu kontroli.
Przechodząc do rozpoznania zarzutów skargi stwierdzić należy po pierwsze, że sąd nie podzielił zarzutu przekroczenia granic delegacji ustawowej w § 12 uchwały w postaci prawa kontrolującego do wstępu do pomieszczeń szkoły lub placówki, wglądu do dokumentacji, o której mowa w § 11 ust. 2 oraz do dokonywania z niej odpisów i kserokopii służących jako załączniki do protokołu kontroli, po poświadczeniu za zgodność z oryginałem przez kontrolowanego, oraz w postaci nałożenia na podmioty, którym przyznano dotację obowiązku udzielenia wyjaśnień, sporządzenia obliczeń i zestawień w zakresie wykorzystania dotacji. Są to bowiem rozwiązane typowe, znane z innych procedur kontrolnych. Sąd w orzekającym składzie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 25 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1746/14, że "W procesie tworzenia systemu kontroli dotacji oświatowych można wykorzystać instytucje z postępowań kontrolnych uregulowanych przepisami ustawowymi, dotyczącymi kontroli innej materii, np. kontroli podatkowej lub skarbowej. Warunkiem przyjęcia takich ustawowych rozwiązań jest przejęcie instytucji adekwatnych do przedmiotu kontroli, o jakim mowa w art. 90 ust. 4 u.o.s.o.". Tytułem przykładu w orzecznictwie przywołuje się m. in. treść uregulowań ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, aczkolwiek w sprawach dotyczących dotacji oświatowych, ze względu na zakres przedmiotowy uchwał wydawanych na podstawie art. 38 ust. 1 u.f.z.o., zdaniem sądu zasadne jest również odwołanie się w niektórych przynajmniej kwestiach do wzorca kontroli ustawy z 15 lipca 2011r. o kontroli w administracji rządowej (Dz.U. z 2011 r., Nr 185, poz. 1092 ze zm. – dalej: k.w.a.r.) - do której zresztą odsyła u.f.z.o. w art. 41a ust. 2 (dotyczącym uczniów niesamorządowych szkół artystycznych).
Zgodnie z art. 36 ust. 1 u.f.z.o. organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32, może kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji udzielonych zgodnie z art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32 (ust. 1). Zgodnie zaś z ust. 2 tego unormowania osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo wstępu do przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania w związku z przekazaną dotacją, a w przypadku szkół, o których mowa w art. 26 ust. 2 - także do wglądu do list obecności, o których mowa w art. 26 ust. 3, oraz ich weryfikacji. Tym samym w ramach przyznanego uprawnienia do kontrolowania prawidłowości wykorzystania dotacji, osoby prowadzące kontrolę mają prawo wstępu na teren danego podmiotu oraz prawo do wglądu do prowadzonej przez ten podmiot dokumentacji. Gdyby jednak prawo kontroli wykorzystania środków publicznych miało być realizowane wyłącznie poprzez prawo wglądu w dokumentację i prawo wstępu do wskazanych podmiotów, to ustawodawca nie zawarłby w ustawie stosownej delegacji do stanowienia przez organy przepisów określających tryb (sposób działania) przeprowadzenia kontroli.
W ocenie sądu, przyznanie kontrolującym prawa do dokonywania odpisów i kserokopii z dokumentacji, możliwości występowania o udzielenie wyjaśnień, sporządzenie obliczeń i zestawień w zakresie wykorzystania dotacji, nie wykracza poza upoważnienie przewidziane w art. 36 ust. 2 u.f.z.o., a przy tym pozwala na rzetelne odzwierciedlenie rzeczywistego stanu faktycznego. W tym zakresie sąd podzielił ocenę prawną wyrażoną przez NSA m.in. w wyroku z 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1242/15 oraz w wyroku sygn. akt II GSK 1746/14, iż nie jest także nadmiernym uprawnieniem kontrolujących przyznanie im możliwości żądania sporządzania niezbędnych do kontroli odpisów i wyciągów z dokumentacji, zestawień i obliczeń opartych na dokumentach (podobnie: wyroki NSA z 9 stycznia 2014 r. sygn. akt. II GSK 1570/12 i z 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1242/15). Jak podkreślił NSA, wskazane działania nakierowane na zebranie stosownych dowodów, są normalnymi czynnościami przeprowadzanymi w ramach postępowania kontrolnego. Dodatkowo NSA w wyroku z 16 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 883/18, wskazał, że nie można tracić z pola widzenia tego, że z mocy delegacji zawartej w art. 90 ust. 4 u.s.o. (aktualnie art. 38 ust. 1 u.f.z.o.) organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego zostały umocowane do określania szczegółowych warunków co do sposobu (trybu) prowadzenia kontroli oraz oznaczenia granic (zakresu) kontroli. To z tego przepisu należy wywodzić umocowanie do nałożenia obowiązku współdziałania w trakcie kontroli poprzez sporządzanie niezbędnych kopii dokumentów związanych z przedmiotem kontroli. Tego rodzaju obowiązek stanowi element określenia sposobu postępowania podmiotu dotowanego w ramach kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji.
Wskazane w zaskarżonym § 12 uchwały regulacje odpowiadają również znanym już i akceptowanym wzorcom kontroli. Przepisy Ordynacji podatkowej, poza wstępem do pomieszczeń kontrolowanego i miejsca przechowywania dokumentacji, przewidują m.in. żądanie "udostępnienia akt, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli oraz do sporządzania z nich odpisów, kopii, wyciągów, notatek, wydruków i udokumentowanego pobierania danych w formie elektronicznej" (art. 286 § 1 pkt 4 O.p.). Art. 286 § 1 pkt 4 O.p. nie wspomina co prawda o zestawieniach i obliczeniach opartych na dokumentach, jednak należy mieć na uwadze, że przypadku prawa podatkowego sam sposób prowadzenia dokumentacji, w tym także sporządzania dodatkowych obliczeń, zestawień i ewidencji (np. remanenty, spisy z natury, ewidencje przebiegu pojazdu, ewidencje środków trwałych i inne ewidencje) został szczegółowo uregulowany, a przedmiotem kontroli objęta jest dokumentacja w szerokim znaczeniu, obejmująca nie tylko dokumenty źródłowe, ale także księgi podatkowe i właśnie tę pozostałą dokumentację. Jednocześnie jednak np. w ustawie k.w.a.r.- do której zresztą odsyła u.f.z.o. w art. 41a ust. 2 (dotyczącym uczniów niesamorządowych szkół artystycznych) przewidziano po stronie kontrolujących prawo do sporządzania, a w razie potrzeby żądania sporządzenia niezbędnych do kontroli kopii, odpisów lub wyciągów z dokumentów oraz zestawień lub obliczeń, zgodność których z oryginalnymi dokumentami, potwierdza kierownik komórki organizacyjnej, w której dokumenty się znajdują (art. 22 pkt 3 i art. 25 pkt 2 k.w.a.r.).
W przekonaniu sądu, w odniesieniu do dotacji oświatowych, w stosunku do których ustawodawca nie skonkretyzował żadnych szczegółowych wymogów dotyczących sposobu prowadzenia dokumentacji zawiązanej z jej pobraniem i wykorzystaniem, przyjęcie przez organ jednostki samorządu terytorialnego rozwiązań analogicznych do powołanych przepisów k.w.a.r. w zakresie kontroli jej pobrania i wykorzystania przez placówki niepubliczne, jest jak najbardziej uzasadnione, zwłaszcza, gdy wziąć pod uwagę, że kontrola ma umożliwić powiązanie wydatkowania dotacji z celami wskazanymi w art. 35 u.f.z.o.
Podkreślenia wymaga, że to beneficjent dotacji ma przedstawić czytelne i wiarygodne dowody potwierdzające właściwe jej wykorzystanie.
W świetle powyższych uwag nie można uznać za niedopuszczalne wykroczenie poza zakres upoważnienia zawartego w art. 38 ust. 1 u.f.z.o. , zawarcie w § 12 ust. 1 zaskarżonej uchwały także zapisu o obowiązku potwierdzenia kopii dokumentów za zgodność z oryginałem przez kontrolowanego. Cytowana regulacja również stanowi powielenie rozwiązania zawartego w art. 25 pkt 2 ustawy k.w.a.r. i należy ją ocenić jako logiczną i praktyczną konsekwencję wyposażenia kontrolujących w prawo dokonywania odpisów i kserokopii dokumentów przedstawionych do kontroli. Wymagane w uchwale potwierdzenie sporządzanych przez kontrolowanego kopii dokumentów za zgodność z oryginałem nie stanowi nadmiernego i uciążliwego obowiązku dla kontrolowanego, a pozwala nadać tego rodzaju dokumentom jakąkolwiek wartość dowodową, wyrażającą się w oświadczeniu konkretnej, upoważnionej osoby, o tym, że przedstawiane kontrolującym kopie odpowiadają oryginałom dokumentów.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że zakwestionowany zapis § 12 ust. 1 i ust. 2 uchwały wpisuje się w ustawowe ramy delegacji. Legalność uregulowań dotyczących zobowiązania beneficjenta do udzielania wyjaśnień, sporządzania obliczeń i zestawień w zakresie wykorzystania dotacji, powoduje, że zarzut skargi w tym zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie. Trudno przy tym uznać, by były to środki szczególnie dotkliwe, w szczególności, że stosowane są wobec podmiotów otrzymujących bezzwrotnie środki publiczne, które występując o dotacje mają świadomość konieczności poddania się kontroli ich wykorzystania. Podkreślenia przy tym wymaga, że przewidziane w ustawie ww. uprawnienia kontrolerów (przeniesione de facto do uchwały i zaskarżone przez stronę) nie wykraczają ponad powszechnie przyjęte w tym zakresie rozwiązania zawarte w innych procedurach kontrolnych. Są wyrazem poszukiwania efektywnych rozwiązań, które z jednej strony zapewnią sprawność i skuteczność czynności kontrolnych oraz osiągnięcie założonych celów kontroli, z drugiej strony nie zakłócą ponad miarę funkcjonowania jednostki kontrolowanej.
Prawidłowość powyżej przytoczonych argumentów wyrażonych przez WSA we Wrocławiu (przedstawionych z uwzględnieniem kontekstu niniejszej sprawy) została potwierdzona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt I GSK 1877/19, który oddalił skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie. Sąd ten wyjaśnił, że "gdyby prawo kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji miało być realizowane wyłącznie/jedynie poprzez prawo wglądu w dokumentację i prawo wstępu do szkół (o czym stanowi art. 36 ust. 2 u.f.z.o.), to ustawodawca nie zawarłby w art. 38 ust. 1 stosownej delegacji do stanowienia przez organy stanowiące j.s.t. przepisów określających tryb przeprowadzenia kontroli, czyli upoważnienia do określenia warunków niezbędnych do realizacji kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji, a więc między innymi do żądania sporządzenia określonych dokumentów (por. np. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2021 r. I GSK 1753/20), które odzwierciedlać mają dany stan faktyczny. W tym kontekście podkreślenia także wymaga, że zawarte w art. 36 ust. 1 i 2 u.f.z.o. unormowania dotyczą uprawnień kontrolnych i mają charakter "gwarancyjny" dla dotującego, natomiast art. 38 ust. 1 u.f.z.o. upoważnia organ stanowiący j.s.t. do określenia trybu (sposobu, procedury) przeprowadzania kontroli. W ramach procedury kontrolnej (sposobu postępowania) mieści się zaś kierowanie do kontrolowanego żądania sporządzania określonych dokumentów i nie wykracza ponad powszechnie przyjęte w tym zakresie rozwiązania zawarte w innych procedurach kontrolnych. Realizacja takiego żądania ma służebne znaczenie względem określonego ustawowo celu kontroli (weryfikacja prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki: z dnia 9 stycznia 2014 r., II GSK 1570/12; z dnia 25 września 2015 r., II GSK 1746/14; z dnia 20 grudnia 2016 r., II GSK 1746/14 i z dnia 16 maja 2018 r. I GSK 1166/18) wyrażono stanowisko, że nie jest nadmiernym uprawnieniem kontrolujących przyznanie im możliwości żądania sporządzania niezbędnych do kontroli odpisów i wyciągów z dokumentacji, zestawień i obliczeń opartych na dokumentach, a działania takie - nakierowane na zebranie stosownych dowodów - są normalnymi czynnościami przeprowadzanymi w ramach postępowania kontrolnego. Z umocowania organów stanowiących j.s.t. do określania szczegółowych warunków co do sposobu (trybu) prowadzenia kontroli oraz oznaczenia granic (zakresu) kontroli wywodzić należy umocowanie do nałożenia obowiązku współdziałania w trakcie kontroli, w tym poprzez sporządzanie niezbędnych kopii dokumentów związanych z przedmiotem kontroli. Tego rodzaju obowiązek stanowi element określenia sposobu postępowania podmiotu dotowanego w ramach kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji."
Sąd ocenił jako niezasadny kolejny zarzut dotyczący przekroczenia granic delegacji ustawowej w § 11 i § 12 uchwały poprzez "zezwolenie kontrolującym na przeprowadzenie oględzin obiektów i składników majątkowych kontrolowanego podmiotu, zezwolenie na swobodne poruszanie się na terenie kontrolowanego podmiotu w tym do swobodnego wstępu do obiektów i pomieszczeń związanych z przedmiotem kontroli, jak również zezwolenie kontrolującym na przeprowadzenie kontroli w miejscach i czasie realizacji obowiązkowych zajęć edukacyjnych i innych zadań statutowych realizowanych przez podmiot kontrolowany" – pkt 2 zarzutów skargi. Ani w § 11, ani w § 12 nie ma żadnych zapisów odnoszących się do przeprowadzania oględzin obiektów i składników majątkowych, czy przeprowadzania kontroli w miejscach i czasie realizacji obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Natomiast w § 12 ust. 1 wskazano na prawo do wstępu do pomieszczeń szkoły lub placówki, przy czym zapis ten jest w pełni zgodny z przepisem art. 36 ust. 2 u.f.z.o.
Zapisy § 12 uchwały nie zawierają również "obowiązku natychmiastowego udostępnienia dowodów źródłowych potwierdzających wykorzystanie dotacji otrzymanej dokumentacji i innych nośników informacji oraz natychmiastowego udzielania wyjaśnień" – pkt 4 zarzutów skargi. Jak już przytoczono w części historycznej uzasadnienia, w § 12 ust. 5 zawarto zapis, że w przypadku nieposiadania dokumentów objętych kontrolą w siedzibie kontrolowanego, osoba prowadząca szkołę lub placówkę zobowiązana jest dostarczyć i udostępnić kontrolującemu dokumenty w miejscu, o którym mowa w ust. 4 w terminie określonym w art. 36 ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi zaś, że przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła i placówka udostępnia dokumentację, o której mowa w ust. 2, oraz listy obecności, o których mowa w art. 26 ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zwrócenia się przez osobę upoważnioną do przeprowadzenia kontroli o udostępnienie tej dokumentacji. Zapis uchwały nie narusza zatem unormowań ustawowych.
Powyższe oznacza, że organ nie przekroczył kompetencji ustawowych stanowiąc § 11 i § 12 zaskarżonej uchwały.
Mając powyższe na uwadze - sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a.- skargę w całości oddalił.