I SA/Ke 240/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2025-07-17
NSArolnictwoŚredniawsa
środki unijnePROWpremia zalesieniowaARiMRdziałka rolnateren komunikacyjnykontrola administracyjnapostępowanie administracyjneprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące premii zalesieniowej, uznając brak wystarczających wyjaśnień organów co do kwalifikowalności części działki.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania premii zalesieniowej na część działki rolnej. Skarżąca D. J. kwestionowała decyzję organów ARiMR, które pomniejszyły powierzchnię kwalifikującą się do premii o 0,01 ha, uznając ją za teren komunikacyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzje obu instancji, wskazując na brak wystarczających wyjaśnień organów co do podstaw prawnych i faktycznych wykluczenia spornego obszaru, co naruszało przepisy proceduralne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę D. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o przyznaniu premii zalesieniowej za 2024 rok, ale z pomniejszeniem powierzchni kwalifikującej się do wypłaty o 0,01 ha. Spór dotyczył tego, czy sporny obszar, stanowiący część działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 1,09 ha, kwalifikuje się do premii zalesieniowej. Organy ARiMR uznały, że obszar ten, wykorzystywany jako droga, nie był deklarowany do płatności w poprzednich latach i nie został uwzględniony w planie zalesienia jako służący ochronie przeciwpożarowej. Skarżąca argumentowała, że zalesienie obejmowało całą działkę o powierzchni 1,11 ha, a decyzje Starosty potwierdzają przekwalifikowanie gruntu na leśny. Sąd uznał, że organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób wystarczający podstaw prawnych i faktycznych wykluczenia spornego 0,01 ha, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.). W szczególności, uzasadnienia decyzji były lakoniczne, a akta sprawy nie zawierały wszystkich niezbędnych dokumentów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazań sądu, w tym dokładne ustalenie powierzchni obszaru zalesionego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że organy ARiMR nie wyjaśniły w sposób wystarczający podstaw prawnych i faktycznych wykluczenia spornego obszaru, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na brak wystarczających wyjaśnień organów co do kwalifikowalności spornego 0,01 ha działki, co uniemożliwiło weryfikację prawidłowości decyzji. Organy nie przedstawiły precyzyjnych podstaw prawnych i faktycznych wykluczenia tego obszaru, opierając się jedynie na wcześniejszych decyzjach i analizie wniosków, co naruszało zasady postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.o.w.

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

rozp. zalesieniowe

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

rozp. 640/2014

Rozporządzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

u.ARiMR

Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Pomocnicze

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o ochronie przyrody

Ustawa o gruntach leśnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy ARiMR nie wykazały w sposób wystarczający podstaw prawnych i faktycznych do wykluczenia 0,01 ha z premii zalesieniowej. Uzasadnienia decyzji organów były lakoniczne i nie zawierały wszystkich niezbędnych wyjaśnień. Organy ARiMR mają obowiązek corocznej weryfikacji powierzchni kwalifikującej się do premii zalesieniowej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów oparta na wcześniejszych decyzjach dotyczących powierzchni kwalifikującej się do płatności. Stwierdzenie, że sporny obszar nie był deklarowany w poprzednich latach i nie został uwzględniony w planie zalesienia.

Godne uwagi sformułowania

brak wystarczających wyjaśnień co do podstaw prawnych i faktycznych wykluczenia spornego obszaru naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy organy ARiMR dysponują kompetencjami kontrolnymi i w przypadku premii zalesieniowej corocznie dokonują oceny prawnomaterialnej żądania zgłoszonego wnioskiem

Skład orzekający

Agnieszka Banach

sprawozdawca

Magdalena Chraniuk-Stępniak

przewodniczący

Magdalena Stępniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie procedury administracyjnej przez organy ARiMR, obowiązek wyjaśniania przez organy podstaw faktycznych i prawnych decyzji, coroczna weryfikacja kwalifikowalności do dopłat unijnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przyznawania premii zalesieniowej w ramach PROW 2007-2013 i interpretacji przepisów dotyczących kwalifikowalności powierzchni.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne uzasadnienie decyzji przez organy administracji publicznej, nawet w rutynowych sprawach dotyczących dopłat unijnych. Podkreśla prawo strony do rzetelnego wyjaśnienia podstaw rozstrzygnięcia.

Brak wyjaśnień organów doprowadził do uchylenia decyzji o premii zalesieniowej.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 240/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6552
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 134 par 1, art. 135, art. 145 par 1 pkt 1 lit c, art. 200 i art. 205 par 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2014 poz 1565
par 5 ust. 1, par 5a, par 8 ust. 1 i 4b
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów  Wiejskich na lata 2007-2013
Dz.U. 2023 poz 1199
art. 10a ust. 1
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 2 ust. 1 pkt 23 lit. b
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia 13 marca 2025 r. nr 9013-2025-000171 w przedmiocie wypłaty premii zalesieniowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach na rzecz D. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (dalej też jako "Dyrektor") po rozpatrzeniu odwołania D. J. decyzją z 13 marca 2025 r. nr 9013-2025-000171 utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Staszowie (dalej "Kierownik") z 19 grudnia 2024 r. nr 0246-2024-013996 o wypłacie premii zalesieniowej za 2024 rok w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego PROW 2007-2013".
W uzasadnieniu powyższej decyzji Dyrektor wskazał, że 30 czerwca 2024 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Staszowie wpłynął, złożony w formie elektronicznej w aplikacji eWniosekPIus, wniosek strony o przyznanie płatności na rok 2024, w którym ubiegała się o pomoc na zalesianie (PROW 2007-2013). Do pomocy na zalesianie zadeklarowała m.in. działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 1,09 ha położoną w obrębie W., w gminie I. (powiat j. , województwo świętokrzyskie). Wraz z wnioskiem złożyła załączniki graficzne, na których wyrysowano położenie działek rolnych oraz zgłoszono rozbieżność na działce nr [...]. W dniu 15 września 2024 r. również za pośrednictwem aplikacji eWniosekPIus strona złożyła zmianę do wniosku, która jednak nie miała wpływu na powierzchnię działki [...] Po przeprowadzeniu wymaganych kontroli ww. wniosku, Kierownik decyzją z 19 grudnia 2024 r. przyznał stronie premię zalesieniową na rok 2024 w wysokości [...] zł oraz stwierdził, że powierzchnia objęta zobowiązaniem w zakresie premii zalesieniowej wynosi 1,08 ha. Strona od decyzji Kierownika wniosła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie oraz orzeczenie, że powierzchnia objęta zobowiązaniem w zakresie premii zalesieniowej wynosi 1,09 ha.
Rozpoznając odwołanie, Dyrektor wskazał w szczególności, że wnioski o przyznanie pomocy na zalesianie, w tym przyznanie premii pielęgnacyjnej za 2024 rok rozpatrywane są w oparciu o ustawę z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2023 r., poz. 1105) zwaną dalej "ustawą" oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2024 r., poz. 14 j.t.) zwane "rozporządzeniem" oraz szczegółowo wymienione przepisy unijne m.in. rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48, z późn. zm.) zwane dalej rozporządzeniem 640/2014.
Następnie wyjaśnił, że rolnik otrzymujący pomoc w ramach przedmiotowego działania, w celu otrzymania premii pielęgnacyjnej lub premii zalesieniowej począwszy od drugiego roku realizacji planu zalesienia, zobowiązany jest do corocznego składania wniosku o wypłatę pomocy na zalesianie. Składając wniosek o wypłatę rolnik materializuje przysługujące mu uprawnienie do wsparcia o charakterze refundacyjnym. W tym zakresie Dyrektor wskazał na treść § 5a, § 8 ust. 1 i 4, 4a i 4b oraz § 13 ust. 4 i 5, 6 i 6a rozporządzenia.
Dyrektor wyjaśnił, że przedmiot sporu w sprawie stanowi uznanie przez Kierownika powierzchni 0,01 ha zadeklarowanej do płatności w ramach premii zalesieniowej, jako powierzchni niekwalifikującej się do płatności na działce numer [...]. Wskazał, że strona złożyła 30 czerwca 2024 r. wniosek o wypłatę premii zalesieniowej w ramach PROW 2007- 2013 do działki ZQA o powierzchni 1,09 ha.
W części XIA wniosku strona wskazała numer decyzji o przyznaniu pomocy [...]. Na dołączonym do wniosku załączniku graficznym zadeklarowała, poprzez obrysowanie, cały obszar działki ewidencyjnej numer [...] włącznie z obszarem, dla którego nie został wyznaczony maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO), stanowiącym teren komunikacyjny (drogę w północno-wschodniej części działki). Na terenie wyłączonym strona założyła rozbieżność wskazując, że działka już została pomniejszona w poprzednich latach po zachodniej stronie i nie zgadza się na dalsze pomniejszenia bez jasnej podstawy prawnej. Opisując rozbieżność, strona zadała też pytania powtórzone później w treści pism kierowanych do Agencji, które są rozpatrywane w niniejszej sprawie. Podczas wypełniania wniosku, w związku z zadeklarowaniem powierzchni poza obszarem kwalifikowanym w ramach płatności zalesieniowej zgłosiła błąd o treści: "Suma położeń upraw ZQA-[...] zadeklarowanych na działce referencyjnej [...] jest większa od sumy Powierzchni Zagospodarowania PZ_O + PZ_L. Jeżeli deklaracja jest zgodna ze stanem faktycznym, należy zgłosić rozbieżność i wniosek może zostać wysłany z błędem." Wniosek został wysłany z powyższym błędem.
Po przeprowadzeniu kontroli wniosku, Kierownik wymienioną na wstępie decyzją 19 grudnia 2024 r. przyznał stronie płatność w ramach premii zalesieniowej w wysokości [...] zł, oraz ustalił powierzchnię objętą zobowiązaniem w zakresie premii zalesieniowej na 1,08 ha. Stawka premii zalesieniowej wskazana jest w załączniku nr 4 do rozporządzenia i wynosi [...] zł/ha w przypadku gruntów kwalifikujących się na podstawie art. 4 ust. 4 lit. c ppkt (iii) rozporządzenia 2021/2115 do podstawowego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności, o którym mowa w art. 16 ust. 2 lit. a rozporządzenia 2021/2115. Nadto podał, że w sprawie zastosowanie miał przepis zawarty w art. 18 ust. 6 akapit 2 i 3 rozporządzenia 640/2014, w związku z czym płatność przyznano do całej powierzchni zadeklarowanej we wniosku, czyli do powierzchni 1,09 ha, w związku z czym ww. decyzja Kierownika w całości spełniała żądanie strony.
Następnie Dyrektor wyjaśnił, że Kierownik słusznie wykluczył powierzchnię 0,01 ha zadeklarowaną na terenie komunikacyjnym. Jak wynika z analizy wniosków o przyznanie pomocy z lat poprzednich, obszar gruntu, który nie został zakwalifikowany w roku 2024 do płatności nie był deklarowany w latach poprzednich. Od 2018 r. wprowadzono obowiązek składania wniosków za pomocą formularza geoprzestrzennego. Strona deklarując powierzchnię do premii zalesieniowej, w żadnym z wniosków złożonych od roku 2018 do 2022 nie uwzględniała obszaru, na którym na podstawie zdjęć lotniczych znajduje się teren użytkowany jako droga. Również szkic pomiaru GPS wykonany podczas kontroli zalesienia w 2014 r. wskazuje na łagodne zakrzywienie łuku w północno-wschodniej części działki, zgodnie z przebiegiem drogi. Droga nie została uwzględniona w planie zalesienia jako służąca ochronie przeciwpożarowej o której mowa w § ust. 4b pkt 2 rozporządzenia.
Organ odwoławczy podniósł, że sporny obszar działki po raz pierwszy zgłoszono do płatności w 2023 r. Decyzją z 13 maja 2024 r. Kierownik przyznał płatność bez uwzględnienia spornej powierzchni oraz już w roku 2023 obszar objęty zobowiązaniem w zakresie premii zalesieniowej na działce numer [...] ustalono na 1,08 ha. Od powyższej decyzji strona nie złożyła odwołania.
Zdaniem organu II instancji, powyższe ustalenia potwierdzają, że sporny obszar w północno-wschodniej części działki, do którego strona zgłosiła rozbieżność, nie kwalifikuje się do przyznania premii zalesieniowej, która jest zobowiązaniem wieloletnim.
Następnie Dyrektor odniósł się do twierdzeń strony przedstawionych w toku postępowania. Powołując się na treść art. 1 ust. 1-3 ustawy wywiódł, że w trakcie trwania postępowania strona ma możliwość czynnego udziału w postępowaniu, zapoznania się z aktami sprawy i żądania niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych. W dniu 25 lutego 2025 r. pełnomocnik strony skorzystał z przysługującego prawa zapoznania się z aktami oraz wniósł wniosek o precyzyjne wyjaśnienie reguł ustalania MKO dla obszarów rolnych oraz nierolnych. Natomiast w odniesieniu do pytań zawartych w piśmie skierowanym do Kierownika wskazał, że do przyznania premii zalesieniowej do gruntów zalesionych na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2023 r., poz. 1105) stosuje się przepisy ww. ustawy oraz wydanych na jej podstawie rozporządzeń. Dla takich spraw zastosowanie mają też przepisy rozporządzeń unijnych, które wymienił.
Odnośnie kwestii zasad ustalania powierzchni kwalifikowanej działki rolnej oraz powierzchni kwalifikowanej działki zalesionej podkreślił, że w niniejszej sprawie pomniejszenie powierzchni o 0,01 ha, pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią zatwierdzoną wynika z zadeklarowania do płatności powierzchni nieobjętej zobowiązaniem. Prawomocna decyzja przyznająca premię zalesieniową na rok 2023 określiła powierzchnię zobowiązania na 1,08 ha i taka powierzchnia powinna być wnioskowana do płatności. Niemniej, w związku z zastosowaniem przepisu art. 18 ust. 6 akapit 2 i 3 rozporządzenia 640/2014, płatność przyznano do powierzchni 1,09 ha.
Dyrektor wyjaśnił także, że ustalenie, czy dane grunty kwalifikują się do objęcia pomocą z tytułu zalesienia następuje w wyniku przeprowadzonej zgodnie z treścią art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 kontroli administracyjnej. Z wymienionego przepisu wynika, że zgodnie z art. 59, państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu. Nadto podał, że w myśl art. 28 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych.
W dalszej kolejności Dyrektor wskazał na treść art. 5 ust. 1, 2, 3 i 5 rozporządzenia nr 640/2014, a także przepis art. 9a ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 885 ze zm.). Nadto powołał się na treść art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013. Wywiódł, że System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ustanowiony jest w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego i jako takie muszą być przez Polskę stosowane. Niezależnie od powyższego wskazał, że LPIS ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, kontrolę prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrolę jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie zidentyfikowanych potencjalnych beneficjentów. Pomiar na ortofotomapie jest podstawową metodą ustalania powierzchni kwalifikowanej do płatności, wobec powyższego przeprowadzenie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności powierzchni w oparciu o ortofotomapy (system informacji geograficznej) jest prawnie w pełni uzasadnione. Co do zasady skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu lub zestawiania go z danymi z ewidencji gruntów.
Końcowo organ powołał się na przepisy prawa, które mają zastosowanie odnośnie płatności bezpośrednich na rok 2024, w tym m.in. ustawę z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1741 j.t.), rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 482 z późn. zm.), rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary (Dz. U. poz. 477, z późn. zm.) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy (Dz. U. poz. 461, z późn. zm.) oraz szczegółowo wskazane przepisy unijne.
Odnośnie zarzutu dotyczącego braku uzasadnienia w decyzji powodu wykluczenia powierzchni 0,01 ha Dyrektor wskazał, że co prawda decyzja nie wskazuje, że powodem pomniejszenia jest deklaracja obszaru, który nie jest objęty zobowiązaniem, ale należy mieć na uwadze, że strona wypełniając wniosek celowo obrysowała ten obszar (nie był obrysowany w aplikacji na podstawie roku 2023), więc strona celowo zwiększyła deklarację o ten obszar oraz zgłosiła do niego rozbieżność. W ocenie Dyrektora – Kierownik przeprowadził postępowanie zgodne z zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.), zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), czy też zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.). Stwierdził, że rozpatrzono cały materiał dowodowy, dokonano analizy i oceny tego materiału w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Odmienna ocena Kierownika niezgodna z oczekiwaniami strony, nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W przekonaniu organu odwoławczego strona kwestionując dokonaną ocenę nie podważyła ustaleń faktycznych, w oparciu o które wydano decyzję, w szczególności nie przedstawiła dowodów, które zaprzeczałyby rzetelności ustaleń organów. Ustalenia stanu faktycznego znajdują odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy i zostały opisane w wydanej przez organ I instancji decyzji. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie Kierownika jest prawidłowe.
D. J. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję Dyrektora, w której wniosła o jej uchylenie.
W treści uzasadnienia skargi strona opisała przebieg postępowania w sprawie oraz wskazała na szereg przepisów prawa. Powołując się na fragmenty uzasadnienia decyzji Dyrektora, wywiodła, że argumentacja celowo pomija kluczowe informacje. Wyjaśniła, że w latach 2018-2022 do płatności zalesieniowych zawsze deklarowano wynikającą z planu zalesienia powierzchnię zobowiązania 1,11 ha. Powierzchnię tę należało wskazać na przygotowanej w systemie elektronicznym mapie, która zawierała kontur działki nr [...] mającej powierzchnię według wypisu z EGiB także 1,11 ha. Nie jest możliwe wskazanie brakującej powierzchni na przylegających działkach bez ich wpisania do wykazu działek referencyjnych, a to oznacza, że wnioskowana powierzchnia zawierała się w przygotowanym konturze działki. Wszystkie deklaracje dla zobowiązania z tego okresu nie spowodowały wygenerowania jakiegokolwiek błędu. Zarzuciła, że podniesienie przez Dyrektora faktu, że wykonany podczas kontroli zalesienia w 2014 roku szkic pomiaru GPS wskazywał na łagodne zakrzywienie luku w północno-wschodniej części działki jest nadużyciem wobec zapisanych w Raporcie z czynności kontrolnych nr dokumentu [...] w sekcji 1. Ustalenia końcowe stwierdzonego kodu GR1 oznaczającego brak uchybień oraz czystego pola w tej samej sekcji zatytułowanego Uwagi inspektorów terenowych. Niemniej kod GR1 jednoznacznie wskazuje, że łagodne zakrzywienie łuku powodowało/obejmowało niewielką powierzchnię. Aktualnie kwestionowana powierzchnia niezaliczana do maksymalnego kwalifikowanego obszaru MKO, to około 110-140 m2. Rozsądnie jest przyjąć powierzchnię w konturach działki w 2014 r. za łagodnym łukiem na 20-40 m2, a wobec tego nie wyjaśniono, kiedy powierzchnia ta przekroczyła 1 ar, skoro na przestrzeni 10 lat "urosła" o około 100 m2. Wnioskowanie, że obszar, co do którego zgłosiła rozbieżność nie kwalifikuje się do przyznania premii zalesieniowej, która jest zobowiązaniem wieloletnim jest przedwczesne i podane bez podstawy prawnej.
Odnosząc się do argumentacji Dyrektora, strona zarzuciła, że organ w pełni świadomy postawionych pytań mniej lub bardziej udolnie skierował kwestię wykluczenia fragmentu działki nr [...] z płatności zalesieniowych w stronę historycznego deklarowania bądź nie spornej powierzchni do płatności zalesieniowych. Organ uchylił się od odpowiedzi na postawione pytania i zastrzeżenia przez stronę. Wyjaśnienie, czy sporna powierzchnia była właściwie oznaczona na przygotowanych przez ARiMR mapach jest warunkiem koniecznym do pełnego wyjaśnienia skargi. Niewątpliwie jest to naruszenie art. 7 art. 8 § 1, art. 12 § 1 k.p.a.
Zdaniem strony, błędnie ustalono stan faktyczny. Odwołując się do graficznego oznaczenia i położenia działki (mapa w aplikacji eWniosek oraz dane ze strony geoportal.gov) wyjaśniła, że aktualnie do płatności zalesieniowej deklaruje działkę nr [...] o powierzchni 1,09 ha. Kierownik północno-wschodni fragment działki uwidoczniony po prawej stronie (132 m2 - 20 m2 z wierzchołka trójkąta) usuwa z maksymalnego kwalifikowalnego obszaru MKO i na tej podstawie określa, że powierzchnia uprawniona do płatności zalesieniowych w obrębie działki nr [...] wynosi 1,08 ha. Z kolei Dyrektor celowo pomija tę argumentację i bez precyzyjnego podania podstawy prawnej wyklucza północno-wschodni fragment działki, argumentując wcześniejszym niezgłaszaniem tego obszaru do płatności zalesieniowych.
Działka w EGiB miała zapisaną powierzchnię 1,11 ha i od 2014 r. taką powierzchnię deklarowano do płatności. Działkę zalesiono w 2014 r. Dołączona do skargi część graficzna planu zalesienia pokazuje, że zalesienie powinno być realizowane na całej powierzchni działki. Dołączona do skargi druga strona obligatoryjnego raportu z czynności kontrolnych potwierdza wykonanie zalesienia na całej działce nr [...]. Nadmieniła, że Starosta [...] w decyzji z 9 października 2018 r. orzekł o przekwalifikowaniu gruntu rolnego na grunt leśny o łącznym obszarze 1,11 ha w granicach oznaczonych na planie zalesienia. Starosta [...] w decyzji z dnia 31 stycznia 2019 r. orzekł o wprowadzeniu zmian w klasyfikacji gruntów obrębu W. w gminie I. w zakresie działki nr [...]. Na stronie drugiej orzeczenia jest zapis: "Zalesienia w ramach PROW dokonano trwale na całości działki ewidencyjnej, zgodnie z planami zalesień na powierzchni 1,1 ha. Obecnie działka nr [...] stanowi w całości użytek leśny".
Końcowo ponownie skarżąca podniosła, że zalesienie na działce nr [...] zostało wykonane na całej powierzchni działki [...],11 ha. Od 31 stycznia 2019 r. brak jest jakichkolwiek przesłanek do ograniczania maksymalnego obszaru kwalifikowanego MKO dla przedmiotowej działki. Jej zdaniem wykluczenie z obszaru kwalifikowanego do płatności położonego w północno-wschodniej części fragmentu działki nr [...] nie ma uzasadnienia prawnego oraz faktycznego. To oznacza, że dostępna w aplikacji eWniosek mapa zawierała błędne informacje, które uniemożliwiały jej w sposób bez zakładania rozbieżności wskazać jako obszar uprawniony do płatności północno-wschodni fragment działki. Nadto dostępna w aplikacji eWniosek mapa zawierała błędne informacje, które z kolei umożliwiały jej w sposób bez zakładania rozbieżności zadeklarować do płatności cały dopuszczalny obszar 1,11 ha. Jako rolniczka nie ma obowiązku podejmowania ponadstandardowych działań mających na celu chociażby wskazanie zauważonych rozbieżności, a doświadczenie z już ponad dwudziestomiesięcznym brakiem reakcji na zdefiniowany problem uczy czynnego unikania poruszania tematów zauważonych niezgodności. Dołączyła do skargi wypis z księgi wieczystej. Dla obrębu W. – jak podniosła - Starostwo [...] przeprowadziło modernizację gruntów. Informacja z V Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w J. pokazuje zakres wprowadzonej zmiany i jednocześnie umiejscawia tę czynność w czasie, co tłumaczy, dlaczego problem z powierzchnią deklarowaną dla działki nr [...] w obrębie W. pojawił się w 2023 r. Otóż wtedy przygotowana w aplikacji eWniosek mapa w końcu zawierała najprawdopodobniej zgodne z EGIB dane i nie było możliwe zaznaczenie w przygotowanych konturach powierzchni 1,09 ha, przy częściowym wykluczeniu obszaru. Inaczej mówiąc płatności zalesieniowej dla działki nr [...] z chwilą uprawomocnienia się modernizacji gruntów ograniczono do powierzchni 1,09 ha.
Nadto wskazała, że grunty rolne o powierzchni 1,11 ha zalesione w ramach sprawy, której dotyczy skarga, zostały trwale wyłączone z produkcji rolnej. Oznacza to, że stale jest spełniony warunek uzasadniający wypłatę premii zalesieniowej, która to jest zdefiniowana w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (w § 8 ust. 1 pkt 3) jako zryczałtowana płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia.
Z dniem 31 stycznia 2019 r. dla całej powierzchni działki nr [...] zaczęły także bezwzględnie obowiązywać wszystkie zapisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Jako właściciel ma prawo w stosunku do tego obszaru podejmować wszelkie decyzje w zakresie gospodarki leśnej. Jest oczywiste, że podejmowane decyzje i działania mogą być mniej lub bardziej trafne dla jak najlepszego utrzymania i wykorzystania młodego lasu, ale weryfikacja jest możliwa. Nadto wskazała, że od strony północnej i wschodniej działki nr [...] pasy gruntu leśnego przylegające do dróg publicznych o szerokości około 2,5 m z wyprofilowanym łukiem w północno-wschodnim rogu działki to zaprojektowany szlak zrywkowy. Miejsce składowania drewna przewidziane jest na działce leśnej nr [...], będącej także własnością skarżącej, na potwierdzenie czego wskazała na załącznik do skargi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego aktu i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie 10 lipca 2025 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę, zaś pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że sporna działka powinna zostać zakwalifikowana w całości jako las oraz potwierdził, że na działce znajduje się droga. Podał, że brak jest podstawy prawnej do jakiejkolwiek modyfikacji MKO w przypadku utrzymywania uprawy leśnej będącej lasem zgodnie z warunkami opisanymi w rozporządzeniu zalesieniowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Staszowie przyznającą D. J. premię zalesieniową na rok 2024 w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego PROW 2007-2013" oraz stwierdzająca, że powierzchnia objęta zobowiązaniem w zakresie premii zalesieniowej wynosi 1,08 ha. Spór w sprawie dotyczył stwierdzenia przez organ, że powierzchnia 0,01 ha działki ewidencyjnej nr [...] (o powierzchni całkowitej 1,09 ha) położonej w obrębie W., w gminie I. nie jest objęta zobowiązaniem w zakresie premii zalesieniowej.
Zasady i tryb przyznawania płatności na zalesianie gruntów rolnych (PROW 2007-2013) reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 173) oraz wydane na jej podstawie (art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3) rozporządzenie z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1565 - zwanym dalej "rozporządzeniem zalesieniowym").
Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia zalesieniowego, pomoc na zalesianie gruntów innych niż te, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, zwanych dalej "gruntami innymi niż rolne", jest przyznawana rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) został wpisany do ewidencji producentów stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
1a) uzyskał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego zalesienia - w przypadku gdy planowane zalesienie jest przedsięwzięciem, którego realizacja wymaga, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, uzyskania takiej decyzji;
2) zobowiązał się do:
a) wykonania zalesienia gruntów innych niż rolne:
– z sukcesją naturalną lub
– wymagających ochrony z uwagi na funkcje wodochronne lub glebochronne,
b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia wykonania zalesienia
- zgodnie z planem zalesienia.
Stosownie do § 5a rozporządzenia zalesieniowego, zobowiązanie, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz § 5 ust. 1 pkt 2, jest wykonywane na gruntach objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014". Przepis ten stosuje się również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014.
Na mocy § 8 ust. 1 rozporządzenia zalesieniowego, pomoc na zalesianie obejmuje:
1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia;
2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia;
3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia.
Plan zalesienia realizuje się do dnia wypłaty: wsparcia na zalesienie - w przypadku rolników uzyskujących wyłącznie tę część pomocy na zalesianie; ostatniej premii pielęgnacyjnej - w przypadku pozostałych rolników (§ 8 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia). Plan zalesienia przechowuje rolnik, a jego kopię nadleśniczy, przez okres realizacji tego planu (§ 8 ust. 4 tego rozporządzenia).
Zgodnie z § 8 ust. 4b rozporządzenia zalesieniowego, przy ustalaniu wysokości pomocy na zalesianie, do powierzchni zalesionego gruntu objętego obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 zalicza się powierzchnię gruntu:
1) wyznaczoną przez granicę uprawy leśnej i granicę sąsiedniego gruntu stanowiącego własność innego podmiotu, lecz nie większą niż wyznaczona przez granicę uprawy leśnej i linię biegnącą w odległości:
a) 1,5 m od granicy tej uprawy - w przypadku gdy grunt, na którym znajduje się ta uprawa, sąsiaduje z gruntem użytkowanym jako grunt leśny, stanowiącym własność innego podmiotu,
b) 3 m od granicy tej uprawy - w przypadku gdy grunt, na którym znajduje się ta uprawa, sąsiaduje z gruntem użytkowanym w sposób inny niż określony w lit. a, stanowiącym własność innego podmiotu;
2) przeznaczoną do działań związanych z ochroną przeciwpożarową, o ile działania takie zostały określone w planie zalesienia;
3) zajętą przez:
a) drzewa będące pomnikami przyrody, objęte ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody,
b) rowy, których szerokość nie przekracza 2 m,
c) oczka wodne w rozumieniu przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2.
Zatem premia zalesieniowa jest jedną z form pomocy na zalesianie, która stanowi zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia. Przy ustalaniu wysokości tej premii, w świetle przywołanych przepisów, do powierzchni zalesionego gruntu objętego obszarem zatwierdzonym (w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014) zalicza się powierzchnię określonych w § 8 ust. 4b rozporządzenia zalesieniowego gruntów.
Zadaniem organów ARiMR w sprawie o wypłatę premii zalesieniowej jest zatem sprawdzenie, a przez to ustalenie, czy zadeklarowany we wniosku o wypłatę premii zalesieniowej obszar gruntu jest objęty obszarem zatwierdzonym (w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014) a dodatkowo, czy jest to grunt zalesiony zgodnie z wytycznymi określonymi w § 8 rozporządzenia zalesieniowego. Stosownie do art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, "obszar zatwierdzony" oznacza w przypadku środków wsparcia obszarowego - obszar poletek lub działek zidentyfikowanych w drodze kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu.
Jak ocenił organ w niniejszej sprawie, pomniejszenie powierzchni o 0,01 ha pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią zatwierdzoną wynika z zadeklarowania do płatności powierzchni nieobjętej zobowiązaniem w roku 2023. Sporny obszar działki – jak wyjaśnił organ II instancji - strona po raz pierwszy zgłosiła do płatności w roku 2023. Decyzją z 13 maja 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Staszowie przyznał płatność bez uwzględnienia spornej powierzchni, czyli obszar objęty zobowiązaniem w zakresie premii zalesieniowej na działce numer [...] został ustalony na 1,08 ha. Od powyższej decyzji, prawidłowo doręczonej, strona nie złożyła odwołania. Prawomocna decyzja przyznająca premię zalesieniową na rok 2023 określiła powierzchnię zobowiązania na 1,08 ha i taka powierzchnia powinna być wnioskowana do płatności. Organ I instancji słusznie – zdaniem Dyrektora - wykluczył powierzchnię 0,01 ha zadeklarowaną na terenie komunikacyjnym. Jak wynika z analizy wniosków o przyznanie pomocy z lat poprzednich, obszar gruntu, który nie został zakwalifikowany w roku 2024 do płatności nie był deklarowany w latach poprzednich. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, strona deklarując powierzchnię do premii zalesieniowej w żadnym z wniosków złożonych od roku 2018-2022 nie uwzględniała obszaru, na którym na podstawie zdjęć lotniczych znajduje się teren użytkowany jako droga. Również szkic pomiaru GPS wykonany podczas kontroli zalesienia w roku 2014 wskazuje na łagodne zakrzywienie łuku w północno-wschodniej części działki, zgodnie z przebiegiem drogi.
W świetle powyższych wyjaśnień organu nie sposób jednoznacznie stwierdzić, czy obszar drogi, jaka przebiega na działce nr ewid. [...], został w całości zakwestionowany przez organy ARIMR, czy tylko częściowo. Z jednej strony organ wskazuje, że strona deklarując powierzchnię do premii zalesieniowej w żadnym z wniosków złożonych od roku 2018-2022 nie uwzględniała obszaru drogi, potem zaś stwierdza, że podczas kontroli zalesienia w roku 2014 wskazywano tylko na łagodne zakrzywienie łuku w północno-wschodniej części działki. Może to sugerować, że organy uznają tylko tę część drogi położoną na opisanym łuku jako obszar wykluczony z udzielenia pomocy na zalesianie w postaci premii zalesieniowej. Nie zostało wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czy sporny obszar działki 0,01 ha to w istocie powierzchnia drogi na jej łuku w północno-wschodniej części działki, czy też powierzchnia ta obejmuje całą powierzchnię drogi. Tych ustaleń brakuje w niniejszej sprawie, a przecież z punktu widzenia treści § 8 ust. 4b rozporządzenia zalesieniowego te ustalenia faktyczne mają znaczenie kluczowe. Przepisy przywołane wyżej obligują organy do uwzględnienia jako grunt zalesiony między innymi zadeklarowanego obszaru graniczącego z uprawą leśną (w zależności od tego jakiego charakteru grunt występuje na terenach sąsiadujących), jak również obszaru przeznaczonego do działań związanych z ochroną przeciwpożarową, o ile działania takie zostały określone w planie zalesienia.
Z wyjaśnień Dyrektora wynika, że droga nie została uwzględniona w planie zalesienia jako służąca ochronie przeciwpożarowej o której mowa w § ust. 4b pkt 2 rozporządzenia. Jednocześnie z treści skargi i załącznika graficznego do planu zalesienia załączonego do skargi, na którym całość działki łącznie z drogą objęta jest planem zalesienia, jak również z treści decyzji wydanej przez Starostę [...] z 31 stycznia 2019 r. w sprawie zmiany w gleboznawczej klasyfikacji gruntów, wynika, że całość działki nr ewid.[...] stanowi użytek leśny, który powstał zgodnie z planem zalesienia.
Dyrektor bez wątpienia w niniejszej sprawie ustalenia faktyczne oparł na dokumentach pochodzących z postępowań administracyjnych z lat ubiegłych prowadzonych w sprawach przyznawania skarżącej pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013". W toku tych postępowań organy ARiMR najpewniej orzekały z uwzględnieniem planu zalesienia, jakim skarżąca musiała dysponować zgodnie z przywołanymi wyżej aktami prawnymi. Ustaleń faktycznych w tej sprawie Sąd nie jest jednak w stanie zweryfikować, ocenić ich prawidłowości, ponieważ uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest lakoniczne w tym zakresie, a akta sprawy nie zawierają wszystkich niezbędnych dokumentów dotyczących niewyjaśnionych okoliczności (m.in. decyzji administracyjnych wydanych w latach poprzednich i planu zalesienia).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika bowiem, zwłaszcza po zmianie powierzchni przedmiotowej działki ewidencyjnej w związku z modernizacją gruntów i budynków, że wyłącznie obszar 1,08 ha jest prawidłowo ustalonym obszarem do otrzymania premii zalesieniowej. Organ powinien wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji, dlaczego stwierdza, że sporna powierzchnia gruntu 0,01 ha nie stanowi obszaru, o którym mowa w art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 oraz gruntu wskazanego w § 8 ust. 4b rozporządzenia zalesieniowego. Nie jest wystarczające w tym względzie powołanie się przez Dyrektora wyłącznie na sentencję decyzji wydanej na 2023 rok, nawet jeśli jest ona ostateczna. To z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie powinno wynikać, z jakich powodów organ wyklucza określony obszar działki i że wykluczony obszar ma dokładnie taką a nie inną powierzchnię (tu: 0,01 ha).
Należy podkreślić, że w myśl art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR zasadniczo w postępowaniu organy ARiMR nie stosują tych przepisów k.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest, co do zasady, stronie, co nie wyłącza obowiązku organów wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego na mocy art. 80 k.p.a. Organ ARiMR zobowiązany jest zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. wskazać adresatowi decyzji fakty, które uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł, co oczywiście zawiera także obowiązek przedstawienia tych dowodów stronie, a także sądowi administracyjnemu, na wypadek uruchomienia kontroli sądowoadministracyjnej przez stronę. W tej sprawie obowiązkom tym organy obu instancji nie sprostały. Brak wyjaśnienia wszystkich istotnych dla wyniku sprawy faktów z punktu widzenia treści przepisów § 5, § 5a i § 8 rozporządzenia zalesieniowego spowodowało konieczność wyeliminowania obu decyzji z obrotu prawnego celem przeprowadzenia ponownie postępowania administracyjnego w sprawie i ustalenia powierzchni obszaru zalesionego odnośnie do działki ewidencyjnej nr [...]. Bez wyjaśnienia powyższych wątpliwości, kwestionowane skargą decyzje uchylają się spod kontroli Sądu, ponieważ nie ma możliwości skontrolowania prawidłowości wydanych rozstrzygnięć.
Jeszcze raz podkreślić należy, że nie jest wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy wskazanie, że na mocy decyzji wydanej w sprawie premii zalesieniowej za 2023 rok ustalona została definitywnie powierzchnia obszaru objętego zobowiązaniem i taką wskazywała ówcześnie skarżąca. Po pierwsze, niniejsza sprawa dotyczy pomocy finansowej za kolejny okres i w uzasadnieniu decyzji powinny znaleźć się wszelkie konieczne wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej wydanego aktu. Po drugie, organy ARiMR dysponują kompetencjami kontrolnymi i w przypadku premii zalesieniowej corocznie dokonują oceny prawnomaterialnej żądania zgłoszonego wnioskiem o przyznanie ww. pomocy na zalesianie, są uprawnione do weryfikowania poprawności zadeklarowanego do przyznania pomocy obszaru. Zarówno z § 10 rozporządzenia zalesieniowego, jak i z ustawy o ARiMR i przepisów unijnych dotyczących kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wynikają uprawnienia organów ARiMR do każdorazowego weryfikowania prawidłowości zgłoszonej we wniosku o wypłatę powierzchni obszaru zalesionego.
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że organ naruszył przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. w punkcie 1 wyroku uchylił decyzje wydane przez organy obu instancji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., na które złożył się wpis od skargi (pkt 2 wyroku).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższą ocenę prawną i wskazania Sądu co do dalszego postępowania, w szczególności podejmą czynności procesowe zmierzające do ustalenia powierzchni obszaru zalesionego na działce nr ewid.[...] będącego podstawą obliczenia premii zalesieniowej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI