I SA/Ke 237/06

I SA/Ke 237/06 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Grażyna Jarmasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt 1 lit.a i c, art.135, art.200, art.205 par.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art.70,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi "A" Spedycja i Transport Międzynarodowy Sp. z o.o. w likwidacji w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1997 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 752,40 zł (siedemset pięćdziesiąt dwa złote i czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Ke 66/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] znak: [...]. W wyniku tego Dyrektor Izby Skarbowej po ponownym rozpatrzeniu odwołania "A" Spedycja i Transport Międzynarodowy Sp. z o.o. w likwidacji od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1997 r. w wysokości 24.628,00 zł. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiąc grudzień 1997 r. w kwocie 792,00 zł , decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, iż powołanym wyżej wyrokiem WSA w Kielcach został zobowiązany do samodzielnego rozstrzygnięcia, czy w przedmiotowej sprawie nie doszło do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego z powodu przedawnienia, przy czym okoliczności skuteczności jego przerwania winny być badane w oparciu o akta sprawy egzekucyjnej. Po przeanalizowaniu sprawy organ zajął stanowisko, iż określenie różnicy podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za grudzień 1997 r. nie podlega przedawnieniu. Zatem fakt, że zgromadzone w sprawie akta egzekucyjne potwierdzają, iż skutecznie zastosowany środek egzekucyjny, o którym podatnik został powiadomiony miał miejsce w dniu 2 stycznia 2004 r. , nie ma wpływu na rozstrzygniecie zawarte w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do kwestii dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiąc grudzień 1997 r. organ wskazał, że i ono nie uległo przedawnieniu. Doręczenie decyzji organu podatkowego ustalającego wysokość tego zobowiązania nastąpiło w dniu 9 października 2003 r., zatem przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy ( tj. od roku 1998 ). Tym samym należy uznać, że zobowiązanie to, zgodnie z art. 68 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r., powstało z dniem 9 października 2003 r. Zatem pięcioletni okres przedawnienia, o jakim mowa w art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zaczyna biec od 1 stycznia 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał przy tym, że do art. 68 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa nie ma zastosowania norma międzyczasowa zawarta w art. 20 ustawy z dnia 12 września 2002 r. ( Dz.U. Nr 169, poz.1387 ) - o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie innych ustaw ustawy, gdyż dotyczy ona zobowiązań powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy. Artykuł 68 obejmuje zaś swym zasięgiem stany faktyczne poprzedzające powstanie zobowiązania podatkowego.
Dyrektor Izby Skarbowej odniósł się także do zaleceń WSA w Kielcach zawartych w uzasadnieniu w/w wyroku, a dotyczących ponownego zbadania przez organ II instancji nieprawidłowości doręczenia tytułu wykonawczego na podstawie którego prowadzone było postępowanie egzekucyjne oraz doręczenia zawiadomienia o zastosowanym środku egzekucyjnym. Organ wskazał, że okoliczność ta nie ma znaczenia sprawie, bowiem zarówno decyzja organu I instancji , jak również II instancji, nie stanowią o zobowiązaniu podatkowym.
Na decyzję tą "A" Spedycja i Transport Międzynarodowy Sp. z o.o. w likwidacji w J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Decyzję tą zaskarżył w całości i zarzucił jej:
1/ rażące naruszenie prawa, mające istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie:
- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), polegające na nie zastosowaniu się do oceny prawnej i wskazaniach co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 stycznia 2006 r. ,
- art. 70 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 oraz art. 68 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa przez pominiecie, że zobowiązanie podatkowe objęte zaskarżoną decyzją wygasło z powodu przedawnienia a dodatkowe zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku od towarów usług nie powstało wobec nie doręczenia decyzji przed upływem 3 lat,
- art. 20 § 2 ustawy z dnia 12 września 2002 r. - o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie innych ustaw przez błędną jego interpretację i odmowę zastosowania mimo, że zobowiązanie podatkowe objęte zaskarżoną decyzją powstało przed wejściem w życie tej ustawy,
- art. 52 § 1 pkt 2 w zw. z art. 21 ustawy Ordynacja podatkowa przez błędną jego interpretację polegającą na przyjęciu, że nienależny zwrot podatku nie jest zobowiązaniem podatkowym, a w konsekwencji nie jest zaległością podatkową
2/ naruszenie przepisów postępowania mianowicie:
- art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa przez fragmentaryczną, niepełną i dowolną, a także sprzeczną z ujawnionymi dowodami ocenę materiału dowodowego, oraz przyjęcie jako dowodu niepotwierdzonych kserokopii rachunków.
Skarżący wskazał, że w sprawie I SA/Ke 66/05, toczącej się przed tut. Sądem, powstała wątpliwość, co do przerwania terminu przedawnienia z powodu zastosowania środka egzekucyjnego, dlatego też Sąd zlecił zbadanie czy nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia. W ocenie skarżącego organ II instancji zlekceważył te zalecenia. W ponownie wydanej decyzji organ nie podnosił już argumentu przerwania biegu przedawnienia, a faktycznie przyznał, iż nie nastąpiło ono wobec doręczenia stronie zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego w dniu 2 stycznia 2004 r. Organ ten podniósł też, że zobowiązanie objęte decyzjami w ogóle się nie przedawnia, gdyż nie jest zobowiązaniem podatkowym. Zdaniem skarżącego stanowisko to jest rażącym naruszeniem prawa, bowiem nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja dotyczy zobowiązania podatkowego.
Kolejnym naruszeniem prawa przez Dyrektora Izby Skarbowej jest pominięcie zaleceń WSA w Kielcach w części, w jakiej Sąd ten wskazał, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług przedawnia się z upływem 3 lat. Skarżący wskazał, że stanowisko organu w tej kwestii prowadzi do wniosków, że zobowiązanie takie w ogóle nie ulegałoby przedawnieniu, jeśli miałoby ono powstać w dniu wydania decyzji w tym przedmiocie.
Skarżący podniósł też zarzut, że podstawowe zobowiązanie podatkowe dotyczące podatku od towarów i usług uległo przedawnieniu w dniu 31 grudnia 2003 r., zaś dodatkowe zobowiązanie w dniu 31 grudnia 2001 r. i nie ma przy tym znaczenia, że decyzja organu I instancji została wydana przed tą datą , skoro zgodnie z art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa decyzja taka nie przerywa ani nie zawiesza biegu terminu przedawnienia.
Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł ponadto, że decyzje organów obu instancji zostały wydane w oparciu o cały materiał dowodowy, po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania wyjaśniającego i analizie dokumentów źródłowych, tak więc nie może być mowy o naruszeniu art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ nie zgodził się z zarzutem przyjęcia jako dowodu niepotwierdzonych kserokopii rachunków, bowiem zgodność tych dokumentów z oryginałami potwierdzona została przez prowadzącego czynności kontrolne Inspektora Kontroli Skarbowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr.153 poz.1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego można decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z art.145 § 1 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną w myśl art.134 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W niniejszej sprawie skarga na uwzględnienie zasługuje.
Pierwszą z kwestii spornych pomiędzy stronami jest zagadnienie przedawnienia zobowiązania podatkowego w odniesieniu do wystąpienia w rozliczeniu podatku od towarów i usług za dany miesiąc kwoty zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym.
Według stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa reguluje przedawnienie zobowiązań podatkowych. Natomiast nie ma on zastosowania, gdy sprawa dotyczy możliwości określania kwoty zwrotu różnicy tego podatku, a więc organ może także i po upływie terminu przedawnienia określić kwotę tego zwrotu.
Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić, gdyż, w ocenie Sądu, rozważając możliwość stosowania przepisu art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa należy odnosić się w zakresie podatku od towarów i usług do istoty, specyfiki, sposobu rozliczenia właśnie tego podatku.
Wobec tego należy przyjrzeć się kluczowym przepisom ustaw poświęconych temu podatkowi, a to zarówno ustawie z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm. nazwanej dalej poprzednią ustawą o PTU/ , w czasie obowiązywania której wystąpił stan faktyczny sprawy, jak też ustawie z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm. nazwanej dalej obecną ustawą o PTU/, gdyż rozważania w tym przedmiocie są aktualne na gruncie przepisów obecnie obowiązujących.
Analizy tej należy dokonywać równolegle z unormowaniem art. 2 Pierwszej Dyrektywy Rady UE z 11 kwietnia 1967r./Dz.U.UE.L.67.71.1301/ jak i przepisami Szóstej Dyrektywy Rady z 17 maja 1977r./Dz.U.UE.L.77.145.1/, jako że polska odmiana podatku od wartości dodanej już od 1993r. zawierała elementy podstawowe i charakterystyczne dla unijnego systemu tego podatku. W rozważaniach niniejszych pominięte zostają wszelkie odstępstwa i wyjątki, gdyż chodzi o wykazanie podstawowych, kardynalnych cech tego podatku, mechanizmu jego funkcjonowania, znajdujących wyraz w regulacjach prawnych.
I tak : art. 2 poprzedniej PTU, art. 5 obecnej PTU, art. 2 Szóstej Dyrektywy, wskazuje jako przedmiot opodatkowania dostawy towarów i świadczenie usług, jako czynności podlegające temu podatkowi,
art. 5 poprzedniej PTU, art. 15 ust. 1 i 2 obecnej PTU, art. 21 Szóstej Dyrektywy - podatnikami są podmioty w przepisie wymienione wykonujące opodatkowane czynności, transakcje
art. 13 poprzedniej PTU, art. 5 ust. 2 obecnej PTU - opodatkowaniu podlegają czynności,
art. 6 poprzedniej PTU, art. 19 obecnej PTU stwierdza, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, zaś z art. 10 ust. 1 oraz ust. 2 Szóstej Dyrektywy wynika, że podatek staje się "wymagalny", gdy organ podatkowy staje się z mocy prawa uprawniony do żądania zapłaty podatku od podatnika, pomimo iż termin płatności może zostać odroczony. Zdarzenie podatkowe, którego zaistnienie spełnia warunki prawne koniczne dla zaistnienia należności podatkowej, ma miejsce i podatek staje się wymagalny w momencie dostarczenia towarów lub wykonania usługi,
art. 15 poprzednie PTU, art. 29 obecnej PTU, art. 11 Szóstej Dyrektywy - podstawą opodatkowania jest obrót, czyli kwota należna z tytułu transakcji pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy
art. 18 poprzedniej PTU, art. 41 obecnej PTU, art. 12 Szóstej Dyrektywy - z przepisu wynika, że do określonych towarów i usług, ogólnie nazywając transakcji, będących przedmiotem czynności stosuje się procentowe stawki podatku,
art. 19 poprzedniej PTU, art. 86 obecnej PTU, art. 17 Szóstej Dyrektywy - podatnikowi przysługuje prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, który stanowi suma kwot podatku określona w fakturach otrzymanych przez podatnika. Z art. 17 ust. 1 oraz art. 18 ust. 2 Szóstej Dyrektywy wynika, że prawo do odliczenia powstaje w momencie, gdy odliczany podatek staje się wymagalny, a podatnik zastosuje odliczenie poprzez odjęcie od całkowitej kwoty należnego podatku od wartości dodanej za dany okres rozliczeniowy całkowitej kwoty podatku w stosunku do którego w tym samym okresie zaistniało prawo do odliczenia,
art. 10 poprzedniej PTU, art. 99 obecnej PTU, art. 22 ust. 4 Szóstej Dyrektywy - podatnicy obowiązani są składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy w przepisie wymienione.
Należy też wziąć pod uwagę wynikającą z art. 2 Pierwszej Dyrektywy Rady zasadę powszechności opodatkowania, czyli objęcia zakresem przedmiotowym wszelkich dostaw towarów i usług, jak również zasadę wielofazowości VAT nakładanego na każdym etapie obrotu towarem lub usługą, aż do ostatecznego odbiorcy jako konsumenta.
Przepis w/w art. 2 brzmi:
"Zasada wspólnego systemu podatku od towarów i usług obejmuje zastosowanie do towarów i usług ogólnego podatku konsumpcyjnego dokładnie proporcjonalnego do ceny towarów i usług, niezależnie od ilości transakcji, jakie mają miejsce w procesie produkcji i dystrybucji przed etapem, na którym podatek jest pobierany
Każda transakcja będzie podlegała podatkowi od towarów i usług obliczonemu od ceny towarów lub usług, po odjęciu kwoty podatku od towarów i usług poniesionego bezpośrednio w składnikach kosztów.
Wspólny system podatku od towarów i usług stosuje się aż do etapu sprzedaży detalicznej, łącznie z tym etapem."
Zaś zasada potrącalności VAT sprowadza się do tego, że każdy podatnik na swoim etapie obrotu towarami, czy usługami, dokonując naliczenia podatku należnego obciążającego kolejnego odbiorcę , ma jednocześnie prawo do odliczenia od swojego podatku należnego podatku, który obciążył go przy nabyciu towarów, czy usług. W ten sposób faktycznie podatnik nie ponosi ciężaru tego podatku.
W związku z tym, co zostało przedstawione powyżej, przechodząc na grunt ustawy Ordynacja podatkowa, a zwłaszcza jej art. 21, co do sposobu powstawania zobowiązań podatkowych, można powiedzieć, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje równocześnie z powstaniem obowiązku podatkowego tj w chwili sprzedaży towaru, czy wykonania usługi. W tym właśnie momencie powstaje obowiązek zapłaty podatku należnego, bowiem na gruncie ustawy VAT zobowiązanie to odnosi się do każdej odrębnej transakcji.
W komentarzu do art. 5 ustawy Ordynacja podatkowa / "Ordynacja podatkowa Komentarz , Stefan Babiarz i inni, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W-wa 2005r., str. 50/ w rozważaniach różnic czasowych między powstaniem obowiązku podatkowego, a zobowiązaniem podatkowym w zależności od tego, czy mamy do czynienia z podatkiem o otwartym, czy też zamkniętym stanie faktycznym, czytamy:
"W przypadku zaś, gdy wyznaczone prawem czynności stanowią zamknięty stan faktyczny, z którym wiąże się obowiązek zapłaty podatku ( np. sprzedaż towaru w podatku od towarów i usług), obowiązek podatkowy i zobowiązanie podatkowe powstają równocześnie."
Tak więc przez pojęcie " zobowiązanie podatkowe" na gruncie podatku od towarów i usług należy rozumieć podatek należny od danej transakcji temu podatkowi podlegającej.
Natomiast podatek należny może zostać, jako uprawnienie podatnika, a nie obowiązek, obniżony o podatek naliczony. Ostatecznego rozliczenia podatku należnego z ewentualnym odliczeniem naliczonego podatnik dokonuje w deklaracji składanej za okresy rozliczeniowe, a wypadkową, w zależności od okoliczności faktycznie występujących, jest albo "pozostałe" po odliczeniach zobowiązanie w tym podatku, jako podatku należnym, albo zwrot pośredni, czy bezpośredni podatku naliczonego, jako jego nadwyżka nad należnym.
W związku z powyższym należy przyznać rację stronie skarżącej, choć nie z uzasadnieniem przez nią prezentowanym.
W sprawie, w której wystąpił zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, także będzie miał zastosowanie art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa o przedawnieniu zobowiązania podatkowego.
Organ podatkowy nie może się bowiem odnieść do efektów ostatecznych rozliczeń w podatku od towarów i usług, bez możliwości odniesienia się także do wysokości zobowiązania w tym podatku rozumianej jako podatek należny. Tak więc po upływie okresu przedawnienia nie jest możliwe wydawanie rozstrzygnięć w zakresie efektów rozliczenia podatku od towarów i usług należnego po odliczeniu podatku naliczonego, nie tylko w sytuacji, gdy występuje w wyniku tego rozliczenia podatek do zapłaty. Organ nie ma także podstawy prawnej do odrębnego rozstrzygania o elemencie konstrukcyjnym podatku jakim jest podatek naliczony.
Tak więc oprócz stwierdzenia, że czynność egzekucyjna została podjęta w odniesieniu do należności już przedawnionej w dniu jej podjęcia, należy także stwierdzić, że organ II instancji w styczniu 2004r. winien swoje postępowanie umorzyć zgodnie z art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa., jako że do przerwania biegu przedawnienia zobowiązania nie doszło.
Drugą z kwestii spornych jest ustalenie dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług. Rozstrzygnięcie organu I instancji zostało wydane 3 października 2003r.
W tej dacie obowiązywał już przepis art. 68 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa wprowadzony do tej ustawy z dniem 1 stycznia 2003r. nowelizacją z 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz. U. Nr 169, poz. 1387/, który stanowi, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Jednakże nie można nie zauważyć, że obowiązek podatkowy, jak chodzi o dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług, powstał w niniejszej sprawie w styczniu 1998r., a w tym czasie kwestia ta była uregulowana w art. 68 § 1 omawianej ustawy w ten sposób, że zobowiązanie podatkowe powstające z mocy decyzji ustalającej nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Ten trzyletni okres upłynął z dniem 31 grudnia 2001r.
A więc prawo do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe przedawniło się 31 grudnia 2001r.
W związku z tym, że przepisy w/w ustawy z 12 września 2002r. zmieniającej ustawę Ordynacja podatkowa nie zawierają w kwestii przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej przepisów przejściowych, zdaniem Sądu, w odniesieniu do sytuacji, gdy upłynął już trzyletni termin przedawnienia do wydania takiej decyzji stosowanie art. 68 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2003r., stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji RP tj. wyrażonych w niej zasad ochrony praw nabytych oraz zasady lex retro non agit, czyli nie działania prawa wstecz.
Zasada, że prawo nie działa wstecz wyraża myśl, że nowej ustawy nie można stosować do skutków zdarzeń prawnych, oceny treści stosunków prawnych, które wydarzyły się lub zrealizowały w całości pod rządem dawnego prawa / "Podstawy prawa cywilnego" Ewa Łętowska, str. 49,Wydawnictwo ECOSTAR 1993r./.
W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 15 września 1998r. , sygn. akt K 10/98 ,OTK 1998/5/64/ Trybunał stwierdził, że zasada lex retro non agit, jedna z podstawowych zasad demokratycznego państwa prawnego, działa w szczególnie silny sposób w tych dziedzinach, gdzie jednostka podporządkowana jest bezpośredniemu władztwu państwa, a do dziedzin tych należy zaliczyć, obok prawa karnego, prawo daniowe.
Ponadto wobec uchylenia rozstrzygnięcia organu II instancji ocenie Sądu należało także poddać decyzję organu I instancji, co do jej legalności.
Decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 210 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż nie zawiera ona uzasadnienia faktycznego. Wobec tego nie zawiera ona wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, nie przedstawia dowodów na których organ się oparł i dlaczego dał im wiarę, a które dowody pominął odmawiając im wiarygodności.
Decyzja ta zawiera tylko stwierdzenie, że dokumenty i ewidencje Firmy uległy spaleniu w czasie pożaru, a fakt ten potwierdzili pracownicy spółki. Z uwagi na ten brak kwotę zwrotu podatku VAT za miesiąc grudzień 1997r.określono na podstawie fotokopii rachunków nadesłanych przez "A" Internationale Spedition GmbH.
A dalej następuje rozliczenie podatku VAT za ten miesiąc z przytoczeniem przepisów co do formy dokumentowania usługi i stawki podatku.
Tak więc jedyny dowód jaki powołano w tym uzasadnieniu to fotokopie faktur, które to dowody skarżąca spółka kwestionowała już w postępowaniu kontrolnym. Nie odniesiono się do innych dowodów zgromadzonych w sprawie. Nie odniesiono się także w żaden sposób do kwestii ewentualnego uwierzytelnienia fotokopii, który to problem widział organ kontrolny, doceniał jego wagę, a co znajduje odzwierciedlenie w korespondencji z pełnomocnikiem W. S.
Także należy przyznać rację skarżącej, która zarzuca, iż nie była powiadomiona o przesłuchaniu W. S. Faktem jest, że był on wspólnikiem skarżącej spółki. Jednakże w przedmiocie, w którym toczyło się postępowanie, winien występować jako kontrahent, usługobiorca, a więc należało go przesłuchać w charakterze świadka. Tym bardziej, że z Prezesem Zarządu A. M. W. S. był w konflikcie.
Tak więc rozstrzygnięcie to nie poddaje się kontroli sądu, z przyczyn wystąpienia braków jego uzasadnienia omówionych wyżej.
Mając powyższe na uwadze i stwierdzając, że decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem prawa materialnego mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa,
zaś decyzja organu I instancji narusza prawo materialne mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 68 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu mającym zastosowanie przed 1 stycznia 2003r. oraz prawo procesowe jak art. 210 § 1 pkt 6) ustawy Ordynacja podatkowa,
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 tej ustawy.