I SA/Go 36/20

I SA/Go 36/20 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2020-06-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /przewodniczący/
Dariusz Skupień
Zbigniew Kruszewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 1363/20 - Wyrok NSA z 2024-04-19
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi R sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2017 oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: organ odwoławczy, organ drugiej instancji, Dyrektor OR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: organ pierwszej instancji, Kierownik BP) z dnia [...] stycznia 2019r. nr odmawiającą R sp. z o.o. (Skarżącej) przyznania płatności rolnośrodowiskowej (dalej: PRŚ) w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (dalej: PROW 2007-2013) na rok 2017.
Z decyzji organów obu instancji wynikał następujący stan sprawy.
Spółka wniosła o płatności do 4 działek rolnych o łącznej powierzchni 62,92 ha w ramach pakietu 4 - ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariant 4.1. - ochrona siedlisk lęgowych ptaków.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Kierownik BP odmówił skarżącej przyznania żądanej płatności na podstawie art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013, wobec uznania, że Spółka funkcjonowała w ramach struktury licznych podmiotów wspólnie zarządzanych powiązanych ze S.T. i J.G., współtworzących jeden spójnie kierowany organizm gospodarczy, a występujących o dopłaty odrębnie, czym stworzono sztuczne warunki pozwalający uzyskanie płatności.
Kierownik BP ustalił, że Spółka powstała w 2002 roku. Głównym udziałowcem i prezesem zarządu spółki jest S.T., a prokurentem J.G.. Wskutek podziału tej spółki w trybie art. 529 § 1 k.s.h. powstały w kolejnych latach: w 2013 roku T sp. z o.o., a w 2014 r. P sp. z o.o. Organ ustalił dalej, że osoby te posiadały większościowe udziały w licznych spółkach, które w 2017 r. złożyły wnioski o przyznanie płatności tj. D Sp. z o. o., R ;Sp. z o. o., L Sp. z o. o., J Sp. z o. o., T Sp. z o. o., T Sp. z o. o., T Sp. z o. o., P Sp. z o. o., K Sp. z o. o., J.G. - pełnomocnik J.G., Ł.G. - pełnomocnik J.G.. Wnioski złożyły też 4 osoby fizyczne: S.T., J.G., J.G. i Ł.G. - występującymi jako odrębne podmioty złożyli w 2017 roku wnioski o płatności obszarowe. Organ uznał, iż grunty rzekomo posiadane przez ww. podmioty były zawiadywane przez S.T. i J.G., którzy dowolnie i wyłącznie formalnie przekazywali grunty różnym, stopniowo mulitplikowanym podmiotom w celu maksymalizacji kwot wsparcia poprzez uniknięcie mechanizmu modulacji i ograniczeń obszarowych we wszystkich rodzajach płatności. Uznał, że działania mają cechy zamierzonej koordynacji i doprowadziły do uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia, w związku z czym orzekł o odmowie przyznania płatności na podstawie art. 60 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (dalej: rozporządzenie nr 1306/2013).
Mając na względzie charakter spółki, w tym stwierdzone zależności kapitałowe i osobowe oraz współzależność funkcjonalną, uznał, że skarżąca spółka współuczestniczyła szerszym organizmie gospodarczym kierowanym przez S.T. i J.G., a stworzony mechanizm służył uniknięciu skutków wynikających z art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz mechanizmów modulacji przewidzianych w przypadku innych płatności obszarowych, a tym uzyskaniu korzyści finansowych wyższych od należnych w sytuacji, gdyby grunty zostały zgłoszone do płatności przez jeden podmiot.
R sp. z o.o. wniosła odwołanie od decyzji Kierownika BP.
Wymienioną na wstępie decyzją z [...] listopada 2019 r. Dyrektor OR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podzielił ustalenie organu I instancji o tym, że tylko S.T. oraz J.G. mieli istotny wpływ na działalność spółek. Nikt inny nie zasiadał w zarządzie tych spółek, jak również nikt inny nie posiada w nich bezpośrednio lub pośrednio istotnej części udziałów.
W ocenie organu odwoławczego podmiotom tym nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. W przypadku podmiotów występujących o dopłaty jako osoby fizyczne, stwierdzono brak podstawowych atrybutów odrębności pod względem technicznym, jak również kierowniczym. W zarządach wszystkich wskazanych spółek kapitałowych zasiadają te same osoby tj. tylko i wyłącznie S.T. i J.G.. Nie stwierdzono ponadto posiadania udziałów w tych spółkach przez inne osoby. W ocenie organu, realny wpływ na sposób działalności tych spółek mają tylko S.T. i J.G.. Tym samym wszystkie 10 spółek kapitałowych jest pod wyłączną kontrolą ww. osób. Nadto wszystkie spółki kapitałowe zarządzane są w niemal identyczny sposób. Stąd, w ocenie organu odwoławczego, wszystkie podmioty stanowiły elementy jednego - spójnie i jednolicie zarządzanego organizmu gospodarczego.
Organ odwoławczy zauważył, że R sp. z o. o. została zarejestrowana w KRS w dniu [...] sierpnia 2002 r. Z bilansu tej spółki sporządzonego na dzień [...] grudnia 2017 r. wynikało, że w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka ta posiadała: grunty; budynki, lokale, prawa do lokali i obiekty inżynierii lądowej i wodnej; urządzenia techniczne i maszyny; środki transportu, inne środki trwałe. Organ stwierdził, że wnioski obszarowe są składane przez tę spółkę od roku 2007. Przy czym od 2013 r., nastąpił znaczący spadek powierzchni zgłaszanej do płatności obszarowych przez spółkę R sp. z o.o.
Organ opisał schematy działań występujące także w innych, kontrolowanych równolegle, spółkach powiązanych ze skarżącą. Ustalił, że spółki powstałe i bezpośrednio lub pośrednio zarządzane i powiązane kapitałowo ze S.T. i J.G. nie prowadzą gospodarstw rolnych w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 1166/2008. Stwierdził, że spółki - inaczej niż skarżąca - legitymują się wyłącznie tytułami do gruntów rolnych, nie posiadając jednocześnie żadnego zaplecza technicznego służącego do prowadzenia działalności rolniczej stanowiącego atrybuty wyróżniające gospodarstwo rolne.
Dyrektor OR ARiMR podzielił wniosek organu pierwszej instancji, że adresy zarówno siedzib spółek, jak i do korespondencji przewijają się we wszystkich omawianych podmiotach, które zgłosiły się o przyznanie płatności. Zaznaczył, że o ile zabieg taki jest prawnie dozwolony to w okolicznościach niniejszej, sprawy, musi budzić wątpliwości.
W ocenie organu odwoławczego, nowo powstałe podmioty nie stanowią gospodarstw rolnych stanowiących zorganizowaną całość gospodarczą, gdyż nie posiadają niezbędnej do tego kadry pracowniczej oraz infrastruktury, a ich działalność opiera się na zlecaniach wszystkich wymaganych usług podmiotom zewnętrznym (którymi w znacznej mierze są spółki powiązane kapitałowo i osobowo ze S.T. i J.G.).
Organ odwoławczy za niewiarygodne uznał podniesione w odwołaniu wyjaśnienia skarżącej, że produkty sprzedane przez nią w 2017 roku (kukurydza) pochodziła z uprawy z roku 2014 ustalając, że było to niemożliwe, ponieważ deklarowana ilość sprzedanej kukurydzy (1.003 t) nie mogła pochodzić z upraw Spółki, która deklarowała uprawę tych roślin na obszarze 58,57 ha, a nadto - jak wynikało z dokumentów potwierdzających dostawę - ziarna sprzedawanej kukurydzy były mokre, a nie suche, więc nie mogły pochodzić ze zbiorów dokonanych w 2014 r. Organ wytknął również, że księgowane przez spółkę faktury dokumentujące nabycie usług agrotechnicznych dokumentują działania agrotechniczne na obszarze większym niż deklarowany do płatności. Argumentował również, że wniosek o tym, że spółka w 2017 roku działała w ramach szerszego organizmu gospodarczego, świadczą faktury dokumentujące zakupy materiału siewnego, którego gatunek nie odpowiadał gatunkom deklarowanych zasiewów. Organ porównał to z danymi wynikającymi z dokumentacji prowadzonej dla innych spółek, które potwierdzały, że spółki te nie nabywały wystarczającej, z punktu widzenia deklarowanej powierzchni upraw, ilości materiału siewnego. Podobne niezgodności miano stwierdzić również w trakcie postępowań dotyczących pozostałych spółek,
W ocenie organu odwoławczego łącznie zgromadzone dowody wskazują, że produkty sprzedawane przez spółkę nie zostały wyprodukowane przez nią lecz przez inny, powiązany podmiot.
Dyrektor OR, dokonując globalnej analizy odnoszącej się do płatności wnioskowanych przez wszystkie podmioty powiązane kapitałowo i osobiście z J.G. i S.T., uznał, że działania spowodowały stworzenie sztucznych warunków o których mowa w art. 60 Rozporządzenia nr 1306/203 albowiem udowodniono łącznie występowanie elementu obiektywnego i subiektywnego.
Wykazując istnienie korzyści ze sztucznego podziału gospodarstwa rolnego, organ Dyrektor OR wskazał, że spółka realizowała pięcioletnie zobowiązanie środowiskowe powzięte w 2013 roku w ramach PROW 2007-2013, co uniemożliwiało podjęcie, objętych PROW 2014-2020, zobowiązań: ekologicznego - RE (§ 4 ust. 4 rozporządzenia MRiRW z 13.03.2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania: "Rolnictwo ekologiczne" objętego PROW 2014-2020 Dz. U. z 2018 r. poz. 1784) oraz zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego - PRSK (§ 3 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z 18.03.2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania: "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego PROW 2014-2020, Dz. U. z 2015 r. poz. 415) oraz podejmowanie nowych zobowiązań w przypadku PRŚ.
Dalej organ dokonał analizy korzyści, jakie mogły płynąć ze sztucznego podziału gospodarstwa. Wskazał, że chociaż sprawa dotyczy wniosku składanego w roku 2017 analizę należy przedstawić już od roku 2013. Bowiem to od roku 2013 pierwsze spółki związane z J.G. złożyły wnioski o przyznanie płatności PRŚ na łączną powierzchnię 130,20 ha i na mocy wydanych decyzji skutecznie podjęte zostały 5-letnie zobowiązania rolnośrodowiskowe. Dyrektor OR zaznaczył, iż w roku 2013 nie było limitów które ograniczałyby powierzchniowo możliwość otrzymania PRŚ. Natomiast w roku 2014 w przypadku działania PRŚ prawodawca wprowadził limity określone w § 13a ust. I oraz § 20 ust 1 rozporządzenia PRŚ, które ograniczały przyznanie płatności do 20 ha, i maksymalnie do 30 ha w przypadku gdy w gospodarstwie występował pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne. Istotnym elementem w przedmiotowej sprawie jest również fakt, iż od roku 2015 ARiMR wdrożyło dwa nowe działania tj. PRSK oraz RE, w których odpowiednio w § 3 ust. 3 Rozporządzenia PRSK oraz § 4 ust. 4 rozporządzenia RE wskazano, iż rolnik w przypadku gdy ma podjęte zobowiązanie PRŚ nie może rozpocząć nowych zobowiązań i działania rolno-środowiskowo-klimatycznego (PRSK) czy też działania ekologicznego (RE).
Zgodnie ze wskazanymi w powyższych przepisach prawa ograniczeniami, Dyrektor OR uznał, że od roku 2013, czyli rozpoczęcia zobowiązania spółki: T sp. z o.o. oraz R sp. z .o. o. przez następne 5 lat podjętego zobowiązania - odpowiednio na powierzchni 62,92 ha w wariancie 4.1 (R sp. z o.o.), oraz 67,28 ha w wariancie 1.1. nie miały możliwości zgodnie z przepisami prawa żwiększyć powierzchnię poprzez dodanie nowych wariantów w PRŚ PROW 2007-2013 jak to miało miejsce w przypadku: - J sp. z o. o. - wariant 2.1 - 29,56 ha, P sp. z o. o., - wariant 2.1 - 33,80 ha, S.T. - wariant 2.1 - 5,16 ha, oraz w wariancie 4.6 - 15,25 ha, Pan J.G., - wariant 2.1 - 32,19 ha, PRŚ). Brak takiej możliwości wynika - § 13a ust. 1 oraz § 20 ust 1 rozporządzenia Ministra MRiRW z 13.03.2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PRW 2007-2013, Dz. U. z 2013 r. poz. 361 - dalej: rozporządzenie PRŚ) oraz rozpoczęcie nowych działań z PROW 2014-2020 jak to miało miejsce w przypadku: Ł.G., - wariant 7.1 - 121,65 ha, RE - PROW 2014-2020, rozpoczęcie zobowiązania w roku 2015 r., - D sp. z o. o., - wariant 5.5 - 29,56 ha, PRSK - PROW 2014-2020, rozpoczęcie zobowiązania w roku 2016 r. Brak takiej możliwości wynika § 3 ust 3 rozporządzenia PRSK oraz § 4 ust 4 rozporządzenia RE.
Mając na względzie wskazane wyżej regulacje prawne, przyjmując do wyliczeń ograniczenia powierzchniowe określone w przywołanych powyżej przepisach, w przypadku zgłoszenia przez jeden podmiot do płatności: PRŚ, PRSK oraz RE powierzchni obejmującej całość gruntów zgłoszonych 443,00 ha przez w/w spółki oraz osoby fizyczne (powiązane z osobami S.T. oraz Pana J.G.), tenże jeden podmiot otrzymały płatność tylko do powierzchni wynikającej z zobowiązania podjętego w 2013 r. (w którym nie było limitów powierzchniowych), czyli do powierzchni 130.20 ha w wariancie 4.1 (62,92 ha R sp. z o.o. + 67,28 ha T sp. z o. o.). Przekładając powyższe na podłoże finansowe, Dyrektor OR wskazał, iż maksymalna kwota jaką otrzymałaby o tenże podmiot wynosi 156 240,00 zl. 130.20 ha (zgłoszone w wariancie - 4.1 podjęte zobowiązanie) x 1 200,00 zl (stawka płatności w wariancie 4.1). Natomiast w przypadku zgłoszenia gruntów o obszarze 443,00 ha przez 5 spółek i 3 powiązane osoby fizyczne - zgłoszenia mającego w ocenie organu odwoławczego celowy charakter, ukierunkowany wyłącznie na pozyskanie jak największej sumy m.in. płatności PRŚ, płatności PRSK oraz Płatności RE - po uwzględnieniu przepisów prawa wnioskowane płatności wyniosłyby 401.780,50 zł, na które składają się następujące płatności:
- 75 504,00 zł R sp. z o. o. - deklaracja 62,92 ha w wariancie 4.1 - stawka 1200 zł,
- 80 736,00 zł T sp. z o. o. - deklaracja 62,92 ha w wariancie 4.1 - stawka 1200 zł,
- 16 276,40 zł S.T. - deklaracja 15,26 ha w wariancie 4.6 - stawka 800 zł, 5,16 ha w wariancie 2.1 - stawka 790 zł,
- 23 352,40 zł P sp. z o. o. - deklaracja 29,56 ha w wariancie 2.1 - stawka 790 zł,
- 23 700,00 zł J.G. - deklaracja 32,19 ha w wariancie 2.1 stawka 790:zł,
po zastosowaniu modulacji wynikającą z § 13a ust. 1 oraz § 20 ust 1 Rozporządzenia PRŚ do obliczeń przyjęto maksymalną powierzchnię 30 ha,
- 23 700,00 zł dla J sp. z o. o. - deklaracja 33,80 ha w wariancie 2.1 stawka 790 zł, po zastosowaniu modulacji wynikającą z § 13a ust. 1 oraz § 20 ust 1 Rozporządzenia PRŚ, do obliczeń przyjęto maksymalną powierzchnię 30 ha,
- 78 923,62 dla D sp. z o. o. - deklaracja 80,05 ha w wariancie 5.5 - stawką 1083 zł, po zastosowaiu modulacji § 16 ust. 1 Rozporządzenia PRSK,
- 79 588,08 zł Ł.G. - deklaracja 121,65 ha w wariancie 7.1 - stawka 792 zł, po zastosowaniu modulacji § 15 ust. 1 Rozporządzenia RE.
Tym samym do grupy osób fizycznych i prawnych powiązanych ze S.T. oraz J.G. mogły wpłynąć PRŚ, PRSK i RE za rok 2017 w kwocie o 245.540,50 zł (401.780,50 zł - 156 240,00 zł) większej od faktycznie przysługujących.
Organ dokonał również analizy potencjalnych na gruncie innych płatności, a wynikających z rozdrobnienia areału.
Dyrektor OR uznał dalej, że spełniony był kolejny warunek zastosowania art. 60 rozporządzenia 1306/2013, uznając, że działania obliczone na uzyskanie korzyści byłyby sprzeczne z celami wsparcia.
Nadto Dyrektor OR stwierdził, że w świetle zgromadzonej dokumentacji nie można mówić o tym by działalność R sp. z o. o. w roku 2017 spełniła cele wspólnej polityki rolnej jakimi są: zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie oraz osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności, w tym tworzenie; i utrzymywanie miejsc pracy czy optymalne wykorzystanie czynników produkcji, zwłaszcza siły roboczej.
Dyrektor OR za niewiarygodne uznał wyjaśnienia Spółki dotyczące przyczyn podziału spółki R, tj, że nastąpiło to na skutek znacznych szkód majątkowych w spółkach w wyniku popełnienia przestępstwa przez były zarząd tych spółek oraz, że celem tego podziału było poprawienie wizerunku spółki, odzyskanie zaufania rynku, nawiązanie i utrzymanie kontaktów z rolnikami, dostawcami, usługodawcami na rynku rolnym. Organ stwierdził, że pełnomocnik strony nie wyjaśnił, jakie są różnice pomiędzy prowadzeniem działalności na gruntach przez spółkę macierzystą R sp. z o. o., a prowadzeniem działalności przez spółki nowo wydzielone, w tym P sp. z o. o. Nie wyjaśniał jakie korzyści nastąpiły po przeniesieniu gruntów do spółek P i T i z jakiego powodu nastąpiło obniżenie kosztów obsługi i kosztów utrzymania. Organ zaznaczył, że nowo zawiązane podmioty wszystkie prace polowie, jak również księgowość, zwrotnie zlecają do podmiotów powiązanych, w tym do spółki macierzystej. Również kierownictwo tych spółek nadal składa się z tych samych osób.
Organ odwoławczy, oceniając motywy zbycia gruntów na rzecz licznych spółek, nie uwzględnił wyjaśnień spółki opartych o twierdzenie, iż R sp. z o. o. zmniejszyła swój zakres działalności gdyż wyzbyła się części gruntów w celach oszczędności ekonomicznych i spłaty zobowiązań. Organ dostrzegł bowiem, że grunty weszły w posiadanie nowo wydzielonych spółek i zarządzane są dokładnie w taki sam sposób w nowo zawiązanych spółkach. Organ wytknął również Spółce brak wyjaśnienia, w jaki sposób udziałowcy polepszyli sytuację w zakresie zobowiązań. Dostrzegł e w tym kontekście, że wydzielone spółki przejęły część długów, a udziały w tych spółkach wchodzą w skład majątku tych samych osób. Nadto powstanie nowych spółek pociąga za sobą zwiększony zakres działań zakresie administracji i księgowości. Organ stwierdził, że "w ramach pozorowania działalności nowo utworzonych podmiotów", w celu prowadzenia działalności rolniczej, koniecznym stało się zawarcie szeregu umów, zlecania księgowości, fakturowania usług i sprzedaży na odrębne spółki, konieczność fakturowania produktów przekazywanych między spółkami itd.
Ponadto w ocenie organu wątpliwa jest zasadność wydzielenia nowych podmiotów prawnych, w przypadku gdy R sp. z o. o. miała możliwość sprzedaży ziemi celem pozyskania środków na spłatę zobowiązań.
Odnosząc się z kolei do podniesionego w odwołaniu argumentu o nowelizacji przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego organ odwoławczy wyjaśnił, że podział bazy produkcyjnej przez J.G. i S.T. miał miejsce w latach 2013 - 2015 (poza spółkami P i Z zarejestrowanymi w KRS na początku 2016 r.). Natomiast nowelizacja ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2019, poz. 1362) ograniczająca możliwości nabywania ziemi przez rolników indywidualnych miała miejsce dopiero 30 kwietnia 2016 r. Tym samym podział bazy produkcyjnej nie mógł być następstwem nowelizacji przepisów o kształtowaniu ustroju, gdyż został zrealizowany przed wejściem w życie ww. regulacji. Natomiast na mocy regulacji ustawy z dnia 19 października 1991 r o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U z 2019 r. poz. 817) w art. 28a przedmiotowego aktu prawnego ustanowiono ograniczenie w przypadku nabywania ziemi. tj. w wyniku sprzedaży przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (wcześniej Agencję Rynku Rolnego) łączna powierzchnia użytków rolnych nabywcy nie mogła przekraczać 500 ha, a po nowelizacji w/w ustawy - obowiązującej od dnia 30 kwietnia 2016 r. - nie może przekraczać 300 ha.
Organ odwoławczy zauważył, że T sp. z o.o. nabyła grunty od R sp. z o.o, a spółki D, L, T, P. K nabyły grunty od S.T., w których to przypadkach ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnym Skarbu Państwa nie ma zastosowania. Ponadto areał ziemi przypisany nowo utworzonym podmiotom znacznie odbiega od ww. limitów, a tym samym wskazane ograniczenia nie mogły być powodem podziału bazy produkcyjnej na wskazane areały. Organ zaznaczył również, że zgodnie z aktualną treścią przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. 2019. poz. 1362) możliwe jest połączenie spółek prawa handlowego z pominięciem limitu maksymalnej powierzchni gospodarstwa ustalonego na poziomie 300 ha.
Odpowiadając na zarzuty odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że Kierownik BP nie miał obowiązku informowania strony, iż postępowanie zmierza w kierunku udowodnienia zamiaru stworzenia sztucznych warunków przez stronę.
Skarżąca nie zgodziła się z decyzją Dyrektora OR i pismem z [...] grudnia 2019 r., reprezentowana przez r. pr. M.R. – K., wniosła od niej skargę do WSA w Gorzowie Wlkp. Zarzuciła w niej:
I. Rażące naruszenie prawa materialnego:
1. w zakresie nie rozstrzygnięcia sprawy w terminie — tj, naruszenie art. 19 Ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013,
2. w zakresie niewłaściwego zastosowania art. 2 lit a rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 oraz art. 3 lit. H Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, art. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej (...), art. 4 ust. 1 lit a rozporządzenia nr 1307/2013 art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności poprzez bezpodstawne przyjęcie, że R sp. z o.o. nie jest rolnikiem, beneficjentem ani producentem, a nie posiadaczem gospodarstwa rolnego.
II. Rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:
1. niewłaściwe zastosowanie normy art. 7 i art. 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca spółka nie ma prawa do przyznania płatności;
2. niewłaściwe zastosowanie normy art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie iż skarżąca spółka podjęła działanie skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego;
3. naruszenie normy art. 3 pkt. 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (EP) , art. 2 ust la Rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 2 ust. 1 d Rozporządzenia nr 1306/2013 , oraz Rozporządzenia Parlamentu nr 1166/2008 poprzez jej niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca nie jest producentem rolnym i nie posiada gospodarstwa rolnego;
4. niewłaściwe zastosowanie normy art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską poprzez przyjęcie, że skarżąca nie wypełnia celów wspólnej polityki rolnej;
5. niewłaściwe zastosowanie normy art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie iż skarżąca spółka stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści, w sprzeczności z celami prawodawstwa rolnego;
6. rażące naruszenie prawa w zakresie w jakim organ przyjmuje iż spółka T sp. z o.o. powinna wraz z innymi podmiotami być jednym gospodarstwem rolnym i otrzymać płatność rolnośrodowiskową, ONW, płatności bezpośrednie w wysokościach uwzględniających limity powierzchniowe i liczbowe do przyznania płatności, tj niewłaściwe zastosowanie norm:
a) art. 18 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w związku z błędną jego subsumpcją i przyjęciem iż skarżąca nie była posiadaczem gruntów i nie przysługują jej płatności,
b) § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (rozporządzenie ONW PROW 2014-2020),
c) § 20 ust. 1 i 2 oraz § 13a ust. 1 Rozporządzenia Ministerstwa Rozwoju i Rolnictwa Wsi z dnia 13 marca 2013r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (rozporządzenie PRŚ 2013)
d) § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów" objętego Programem Rozwoju obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
e) art. 13, art. 15 ust 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
III. naruszenia prawa proceduralnego , formalnego poprzez naruszenie:
1. przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (ustawa zw. PROW 2007-2013) poprzez niewłaściwe i nieterminowe przeprowadzenie postępowania:
a) art. 19 ustawy PROW i przedłużające się prowadzenie postępowania,
b) art. 10, 18 i 20 ustawy PROW poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, uniemożliwienie udziału stronie w postępowaniu, nieudzielanie żadnych wyjaśnień o przyczynach przedłużającego się postępowania i wyjaśnień umożliwiających stronie czynny udział w sprawie, uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów dowodowych oraz uniemożliwienie przeprowadzenia zawnioskowanych przez stronę dowodów i realizacji przez stronę obowiązku ponoszenia ciężaru dowodowego w sprawie i prawa do skorzystania z przysługujących stronie wyjaśnień i przedstawienia wniosków dowodowych,
2. art. 77 k.p.a. poprzez nienależyte zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie,
3. art. 80 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2) ustawy PROW poprzez niewłaściwe (dowolne, niezgodne z prawem, bezprawne) dokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego,
4. art. 21 ust. 2 pkt 2) ustawy PROW poprzez odwrócenie ciężaru dowodzenia i obciążenie obowiązkiem udowodnienia iż nie zostały utworzone sztuczne warunki, w sytuacji gdy to organ winien wykazać, że takie warunki zostały utworzone i to w wyłącznym celu uzyskania nienależnych płatności
5. przepisu art. 21 ust. 2 pkt. 3 i 4) ustawy PROW i art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie niezawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałami i wypowiedzenia w sprawie
6. rażące naruszenie szeregu przepisów dotyczących zasad postępowania, w tym naczelnych zasad postępowania administracyjnego , takich jak:
a) zasada praworządności (art. 6 k.p.a. oraz art. 21 ust 2 ustawy PROW)
b) zasada prawdy obiektywnej oraz słusznego interesu społecznego i interesu obywateli, (art. 7 k.p.a.)
c) zasada pogłębiania zaufania obywateli do państwa (art. 8 k.p.a.)
d) art, 9 k.p.a. albowiem organ nie poinformował na żadnym etapie postępowania czego naprawdę dotyczy postępowanie, uniemożliwiając stronie podjęcie skutecznej obrony i złożenia wniosków dowodowych, nadto w kolejnych zawiadomieniach o niezałatwieniu sprawy w terminie organ wskazywał na konieczność ustalenia powierzchni kwalifikowanej do płatności na działkach rolnych, przez co wprowadzał stronę w błąd co do zakresu prowadzonego postępowania
e) zasada zasadności przesłanek (art. 11 k.p.a.)
f) zasady rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony (art. 7a k.p.a.)- organ zastosował szeroko idące domniemania faktyczne bez przeprowadzenia dowodów, w oparciu o własne przypuszczenia i całkowitą i dowolną uznaniowość, a wszystkie nieudowodnione twierdzenia przyjął za dogmaty rozstrzygające wątpliwości lub pomijając braki
g) zasada szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.), albowiem postępowanie przed organem odwoławczym trwało 10 miesięcy, a przed organem 1 instancji 17 miesięcy od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013
7. naruszenie normy art. 15 KPA w zw. z art. 136 § 1, § 2, § 3 i § 4 k.p.a. oraz art. 127 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP.
Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji a także zobowiązania DOR do zmiany tej decyzji poprzez orzeczenie o zmianie decyzji KBP i przyznanie skarżącej spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017, o które ubiegała się spółka, zgodnie z jej wnioskiem.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Rozstrzygnięcie sprawy wymagało oceny prawidłowości stanowiska organu o tym, że zaszły przesłanki do odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 r. przewidziane w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, ponieważ skarżąca nie posiadała atrybutów rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne, a była elementem sztucznie stworzonych warunków do uzyskania korzyści w postaci płatności obszarowych, w tym: PRŚ, które były sprzeczne z celami wsparcia.
1. Ponieważ rozpoznawana sprawa dotyczyła płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego podjętego na podstawie przepisów PROW 2007-2013, wskazać należy, że zgodnie z art. 88 zd. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (dalej: rozporządzenie nr 1305/2013) do operacji realizowanych zgodnie z programami zatwierdzonymi przez Komisję na mocy rozporządzenia 1698/2005 stosuje się przepisy tego rozporządzenia. Przepis ten jednak nie rozstrzygał o stosowaniu, w przypadku kontynuacji operacji w toku, innych aktów prawa wspólnotowego obowiązujących w dacie podejmowania operacji. Stąd, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania prawa nowego, do płatności z tytułu operacji powziętych wcześniej, a kontynuowanych w kolejnej perspektywie czasowej (2014-2020) zastosowanie znajdą przepisy nowe, w tym również przepisy rozporządzenia nr 1306/2013. Obowiązek stosowania przepisów dotychczasowych do operacji kontynuowanych nie wynika bowiem ani z treści tego rozporządzenia ani z treści rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Stąd Sąd uznał, że organy ARiMR za czasowo właściwy uznały przepis art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Mylnie jednak odwoływały się tylko do przepisów rozporządzenia 1305/2013, co jednak nie naruszało prawa, ponieważ normatywną treść tych przepisów rozporządzenia 1305/2013 do których odwołały się organy, odpowiadała treści regulacji materialnoprawnych obowiązujących w 2013 roku, czyli roku, w którym Skarżąca rozpoczęła realizację programu rolnośrodowiskowego. Prawidłowo natomiast za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto przepisy rozporządzenia PRŚ).
2. Ocena zaskarżonej decyzji musi być poprzedzona przypomnieniem, że niektóre z zasad postępowania określone w ww. przepisach k.p.a., w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu, stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2018 r. poz. 1936 - dalej: ustawa PROW).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych na podstawie przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, albowiem to na stronie ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy. Wobec bowiem zobowiązania strony do przedstawienia wszystkich dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym, przeniósł ciężar dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. np. wyroki NSA: z 25 października 2011 r., II GSK 1075/10; z 7 marca 2012 r., II GSK 88/11). W istocie więc na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w rzeczywiście spełnia warunki do ich uzyskania.
Tym niemniej wedle art. 21 ust. 3 in fine ustawy PROW: "ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne", zaś - co oczywiste - skutki prawne z istnienia sztucznych warunków wywodzą organy ARiMR, w związku z czym to na organie ciąży obowiązek wykazania tych sztucznych warunków oraz tego, że działania polegające na ich stworzeniu i wykorzystywaniu służyły osiągnięciu korzyści sprzecznych z celami wsparcia. Ustalenia takie winny zaś w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego, jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. W przeciwnym wypadku, ustalenia organów należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wykazania sztucznego stworzenia przez dany podmiot warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia (por. wyroki NSA: z dnia 01 grudnia 2016 r., o sygn. akt II GSK 3581/16, z 3 listopada 2016 r. II GSK 3579/16, wyrok WSA w Białymstoku z 16 maja 2018 r. I SA/Bk 131/18). W ocenie Sądu jednak, organ wykazał na podstawie zgromadzonych i znanych stronie dowodów, że spełnione były przesłanki do zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.
3. Chybione jednak stanowisko Skarżącej, że poprzez fakt, iż organ pierwszej instancji nie poinformował o czynionych ustaleniach dotyczących istnienia przesłanek odmowy przyznania płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia 1306/2013 ("zataił prawdziwy cel postępowania"), nie miała możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych w celu wykazania, iż zarzut stworzenia sztucznych warunków jest nieuzasadniony oraz, że spółki powiązane ze skarżącą osobowo nie stanowią jednego organizmu i działają każda we własnym imieniu. Podobnie też chybiony jest zarzut, że organ odwoławczy podając w uzasadnieniu swej decyzji, że organ pierwszej instancji nie miał obowiązku informowania strony o prawdziwym celu postępowania zaprzeczył prawu skarżącej do obrony jej praw.
Wyjaśnić bowiem trzeba, że prowadząc postępowanie mające na celu zweryfikowanie wniosku o przyznanie płatności, organ zobowiązany jest w każdym przypadku rozważyć czy w przypadku danego beneficjenta nie wystąpiły okoliczności dotyczące wykreowania tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności w kwotach wyższych niż te, które by stronie przysługiwały gdyby do stworzenia takich warunków nie doszło. Tym samym skarżąca spółka winna być świadoma, że złożony przez nią wniosek oceniany jest także w tym aspekcie, zwłaszcza, że jednocześnie kontroli podlegały wnioski złożone przez podmioty z nią powiązane. Co więcej, obarczający organ ciężar dowodu w zakresie ustalenia przesłanek do zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 nie wyłącza stosowania art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy PROW, zgodnie z którym "organ, przed którym toczy się postępowanie udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania". Brak takiego żądania zwalniał organ z obowiązku udzielenia stronie pouczenia co do kierunku czynionych ustaleń faktycznych. Skarżąca tymczasem na żadnym etapie postępowania przed organem pierwszej instancji - pomimo, iż prowadzone one było przez wiele miesięcy i organ w tym czasie domagał się od strony przedłożenia wielu szczegółowych dokumentów - nie żądała pouczeń co do okoliczności, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Podobnie też nie żądała od organu by zapewnił jej czynny udział w każdym stadium postępowania. Co więcej, Skarżąca po otrzymaniu decyzji organu pierwszej instancji znała już szczegółowo stanowisko organu i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji mogła zaprezentować kontrargumenty i dowody pozwalające je podważyć. Trudno zatem przyjąć by była pozbawiona możliwości obrony swych praw. Zwłaszcza, gdy organ odwoławczy przeprowadził wszystkie zawnioskowane przez stronę dowody a strona nie wskazywała na zaniechanie organów w zakresie przeprowadzenia dowodów.
4. W ocenie Sądu nie doszło w postępowaniu Dyrektora OR do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, którego to naruszenia Skarżąca upatrywała w zbyt szerokim zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, co naruszać miało art. 15 i art. 138 § 2 k.p.a.
W ocenie Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ II instancji nie przekraczało zakresu (verba legis): "dodatkowego" i służącego wyłącznie "uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie" (art. 136 § 1 k.p.a.).
Sąd przychyla się do stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądowym, wedle którego samodzielne uzupełnienie materiału dowodowego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy, mogłoby być więc oceniane w kategorii naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, szczególnie, jeżeli na podstawie tych ustaleń doszłoby do całkowicie odmiennego orzeczenia organu odwoławczego niż to miało miejsce w decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2018 r. VII SA/Wa 2908/17).
W ocenie Sądu, mając na uwadze specyfikę postępowania w przedmiocie przyznania płatności, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, organ odwoławczy uzupełniając w toku postępowania odwoławczego materiał dowodowy o wskazane przez stronę w odwołaniu dokumenty, zeznania świadków i oświadczenia nie naruszył zasady dwuinstancyjności. Nadto Dyrektor OR zgromadził wszystkie dowody, o które wnioskowała strona oraz dokonał ich oceny w kontekście podniesionych w dowołaniu zarzutów a także dowodów i argumentów wskazanych przez organ pierwszej instancji w decyzji odmawiającej płatności.
Zdaniem Sądu działanie organu odwoławczego z nie doprowadziło do naruszenia wskazanych przez stronę przepisów postępowania.
Już sama proporcja pomiędzy liczbą dowodów przeprowadzonych przez organy ARiMR w obu instancjach podważa trafność twierdzenia spółki o przekroczeniu granicy "uzupełniającego" postępowania dowodowego.
Głównymi dowodami zgromadzonymi w toku postępowania odwoławczego były: dokumenty (uchwały spółek z o.o.: R i R, plan podziału R sp. z o.o., wydruki z MSiG), wyjaśnienia M.P., S.T. oraz zeznania J.G.. Dowody te nie były przy tym jedynymi ani nawet głównymi dowodami przyjętymi za podstawę ustaleń faktycznych przez organ odwoławczy. Przeciwnie: lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji uprawnia wniosek, że zasadniczo oparto się o dowody dołączone do akt przez Kierownika BP. Oparto ją też o dane posiadane przez organy ARiMR, a wykorzystane również w postępowaniu organu I instancji, gromadzone w ramach zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli. Dostrzec również należy, że wnioski organów obu instancji co do tego, że skarżąca wraz z podmiotami powiązanymi tworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania większych dopłat są zbieżne. Nie można w takiej sytuacji uznać, że zakres postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ odwoławczy wykraczał poza granice wyznaczone przez art. 138 § 1 k.p.a., ani by postępowanie tego organu naruszało zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
4. W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że organ wykazał, iż przy wykorzystaniu mienia Skarżącej spółki oraz innych podmiotów związanych więzami kapitałowymi i osobistymi z J.G. i S.T. sztucznie stworzono warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co uprawniało odmowę przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.
Zgodnie z ww. przepisem: "bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa".
Wyjaśnić trzeba, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem nr 2988/95. W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
Niemniej jednak ani przepisy rozporządzenia nr 1306/2013, podobnie jak przepisy wcześniej obowiązującego rozporządzenia nr 65/2011, nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tej kwestii organom stosującym prawo.
Kwestia ta była przedmiotem rozważań TSUE, który dokonując interpretacji obowiązującej wówczas regulacji tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawenfond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu) wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Wskazówki zawarte w przywołanym orzeczeniu Trybunału można odnieść do znajdującego w niniejszej sprawie zastosowanie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Jak wynika z zacytowanego wyżej przepisu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz wykładni dokonanej w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.
Z powołanego wyroku TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia (zob. wyrok NSA z 28.03.2017 r., II GSK 138/17). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta, w tym także tych które pojawiły się już po zawiązaniu grupy i po wystąpieniu z wnioskiem o dokonanie płatności (por. wyrok NSA z 08.08.2019 r. II GSK 1313/18).
W ocenie Sądu organy ARiMR wykazały spółki wszystkich ww. elementów.
5. Organ prawidłowo ustalił relacje pomiędzy spółkami i podmiotami powiązanymi ze S.T. i J.G.. Ustalił prawidłowo powiązania kapitałowe trafnie również badając sposób powstania określonych zależnych osobowo i kapitałowo spółek. Właściwie również ustalił więzy rodzinne w przypadku osób fizycznych zgłaszających grunty, trafnie wywodząc o ich uczestnictwie w przedsięwzięciu gospodarczym spójnie kierowanym przez S.T. i J.G.. Trafnie wreszcie uznał, że wszystkie podmioty - a ściśle: ich majątek - współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy, a tym samym, że poprzez wykreowanie części podmiotów oraz przesunięcia majątkowe i kapitałowe odpowiadające zmianom legislacyjnym promującym, zgodnie z celami wsparcia, mniejsze podmioty, doszło do - zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzeczne z tymi celami wsparcia - koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie: pułapów powierzchniowych, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego oraz - w przypadku innych płatności - szczeblowo degresywnych stawek płatności, w przypadku zaś PRŚ na podstawie zobowiązań rolnośrodowiskowych podjętych w 2013 r. w ramach PROW 2007-2013 ominięcia zakazu zwiększenia powierzchni kwalifikowanych do wsparcia poprzez dodanie nowych wariantów w PRŚ PROW 2007-2013 oraz podjęcia nowych działań w celu uzyskania wsparcia w ramach PROW 2014-2020.
5.1. Trafnie dla oceny istnienia "sztucznych warunków" oraz ich konsekwencji na gruncie płatności obszarowych organ przyjął perspektywę globalną, agregującą wszystkie grunty należące do podmiotów powiązanych kapitałowo, osobowo i rodzinnie z J.G. i S.T. i przez te podmioty zgłaszane do płatności, a także sumującą korzyści z hipotetycznie wyliczonych płatności wyliczonych dla poszczególnych podmiotów. Dla ustalenia korzyści płynących z działania polegającego na sukcesywnym rozdrabnianiu areału oraz deklarowaniu podzielonych gruntów do płatności przez różne podmioty nie posiadające immanentnych cech rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne takich jak samodzielność decyzyjna oraz zaplecze techniczne, konieczne jest przyjęcie optyki obejmującej wszystkie podmioty. Należy bowiem zwrócić uwagę, że systemy płatności dla rolników są skonstruowane w ten sposób, że do tych samych gruntów można otrzymać płatności na podstawie różnych tytułów. Oceniając zatem działania polegające na "wykorzystywaniu" przez te same osoby licznych, formalnie odrębnych, podmiotów, należy mieć na uwadze całokształt możliwych płatności, a nie każdą oddzielnie. Należy bowiem zauważyć, iż rygor nieprzyznania płatności lub wycofania korzyści w razie stwierdzenia przypadku obchodzenia prawa nie jest ograniczony do określonych rodzajów płatności. Wniosek taki nie znajduje oparcia w treści cytowanych wyżej norm ustanawiających klauzule generalne o charakterze przeciwdziałającym nadużyciom (por. wyrok WSA w Warszawie z 15.12.2015r., V SA/Wa 3706/15).
5.1. Trafnie ustalono, że poprzez rozdrobnienie areału i przeniesienie własności i praw obligacyjnych do gruntów, niemożliwe było osiągnięcie celów wsparcia bezpośredniego.
Jak trafnie wskazał organ cele wsparcia rolnictwa wynikają wprost z art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, gdzie mowa, że wspólna polityka rolna służyć ma m. in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. Na gruncie prawa wtórnego cel ten, w odniesieniu do płatności finansowanych z EFRROW, w perspektywie finansowej kończącej się w 2013 roku, określały przepisy rozporządzenia nr 1698/2005 zaliczając do nich m. in.: poprawę konkurencyjności rolnictwa (art. 4 ust. 1 lit. a), poprawę środowiska i terenów wiejskich (art. 4 ust. 1 lit. b) i poprawę jakości życia na obszarach wiejskich (art. 4 ust. 1 lit. c). Ponieważ jednak ustalony przez organy ARiMR mechanizm, będący nadużyciem prawa, a służącym maksymalizacji kwot wsparcia, obejmował również płatności z tytułu programów realizowanych na podstawie przepisów dotyczących płatności rolnośrodowiskowych, rolnośrodowiskowo - klimatycznych i płatności ekologicznych w kolejnej perspektywie finansowej (PROW 2013-2020), działanie organizatorów, którzy bezpośrednio osiągali korzyści ze wsparcia lub korzyści te przypadały powiązanym z nimi podmiotom, musiało być ocenione również przez pryzmat celów wsparcia wynikających z rozporządzenia nr 1305/2013. Tam mowa, że wsparcie rozwoju obszarów wiejskich, w tym działań w sektorze spożywczym i sektorze produktów niespożywczych oraz leśnictwie, przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: (a) wspieranie konkurencyjności rolnictwa; (b) zapewnienie zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi oraz działania w dziedzinie klimatu; (c) osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności, w tym tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy.
Organ trafnie ustalił, że poprzez zsumowanie areału zgłoszonego do płatności przez wszystkie podmioty powiązane i składające się na jedno wspólne przedsięwzięcie gospodarcze kierowane przez S.T. i J.G., że w przypadku gdyby zgłoszono do PRŚ łączny areał, wykluczone byłoby łączenie z PRŚ PROW 2007-2013, o która wystąpiła skarżąca w ramach kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego powziętego w 2013 roku:
- ze zwiększeniem powierzchni kwalifikującej się do PRŚ w ramach PROW 2007-2013, czego dokonano przez zgłoszenie gruntów do wariantu 2.1 przez J sp. z o.o., J.G. i S.T. (zakaz rozszerzania wynikał z § 20 ust. 1 rozporządzenia PRŚ),
- z rozpoczęciem nowych działań w ramach PROW 2014-2020, czego dokonano przez rozpoczęcie przez Ł.G. w 2015 roku zobowiązania rolnośrodowiskowego (wariant 7.1.), rozpoczęcie zobowiązań w ramach PRSK w 2016 roku przez D sp. z o.o. (zakaz łączenia płatności wynikał z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020; Dz. U. z 2015 r. poz. 415 ze zm. oraz z § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020; Dz. U. z 2018 r. poz. 1784 ze zm.).
W tym zakresie, prawidłowo, gdyż poprzez zastosowanie poprawnej podstawy i właściwej stawki płatności, obliczył Dyrektor OR ARiMR, w przypadku gdyby ubiegano się wyłącznie o płatności do gruntów objętych zobowiązaniami rolnośrodowiskowymi powziętymi w 2013 roku przez R sp. z o.o. i T sp. z o.o., suma należnych płatności wyniosłaby 156.240 zł, zaś suma płatności spodziewana wobec złożenia wniosków przez różne podmioty do rozproszonych gruntów z obejściem zakazu łączenia płatności wyniosłaby - co również poprawnie wyliczono - 401.780,50 zł. Różnica pomiędzy między tymi kwotami stanowiłaby globalną (z punktu widzenia organizatorów sztucznych warunków) korzyść spodziewaną poprzez obejście przepisów dotyczących wsparcia. Dodatkowo, multiplikacja podmiotów ubiegających się o wsparcie z tytułu płatności w ramach PROW 2014-2020 prowadziła do obejścia mechanizmów modulacji.
Tym samym, jak trafnie uznał organ, korzyści, oceniane globalnie, wynikały, na gruncie PRŚ z niezaprzestania kontynuacji programów rozpoczętych w 2013 roku przez skarżącą spółkę - R sp. z o.o. i T sp. z o.o., zaś na gruncie pozostałych płatności: PRŚ (w odniesieniu do programów podjętych w 2014 roku), PRSK oraz PE - z obejścia mechanizmów modulacji płatności polegającego na szczeblowej, proporcjonalnej ze wzrostem powierzchni, degresji stawek płatności. Korzyść polegać miała na korzystaniu z alternatywnie przysługujących płatności.
Korzyści te były oczywiście sprzeczne z celami wsparcia, wynikającymi zarówno z rozporządzenia nr 1698/2005 jak i 1305/2013, jakimi było zapewnienie rozwoju obszarów wiejskich poprzez wzrost dochodów indywidualnych, osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek o społeczności w tym poprzez tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy oraz wsparcie konkurencyjności rolnictwa.
Odnosząc działania spółki do ww. celów, uprzedzając dalsze rozważania, w tym miejscu stwierdzić należy, że nie wykazano, by podmioty powiązane korzystały z usług ludności wiejskiej, a ustalono, że poza skarżącą żaden z podmiotów nie posiadał własnego zaplecza technicznego. Stąd trudno przyjąć by działalność służyła zwiększeniu wydajności rolnictwa przez wspierania postępu technicznego, racjonalnego rozwoju produkcji rolnej optymalnego wykorzystania siły roboczej czy też miała zapewnić odpowiedni poziom ludności wiejskich bądź tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy.
Sąd uznaje, że sztuczne rozdrobnienie większego areału i wnioskowanie o płatności przez podmioty nieposiadające atrybutów rolników prowadzących gospodarstwa rolne, nie służyło również wzrostowi konkurencyjności. Wyjaśnić trzeba, że cel jakim jest poprawa konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale zapewnienie balansu i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie - w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku (tak NSA w wyroku z 15.02.2017 r. II GSK 1518/15).
Niewątpliwie wprowadzenie mechanizmów modulacji oraz zakazu łączenia płatności rolnośrodowiskowych z innymi płatnościami (RE, PRSK) jak również zakaz rozszerzania programów o inne pakiety, miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Tymczasem, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że sensem stopniowego rozdrabniania areału skarżącej spółki była maksymalizacja korzyści z tytułu płatności.
5.2. Prawidłowo ustalono fakty świadczące o faktycznej gospodarczej niesamodzielności spółek i ich zależności od decyzji S.T. i J.G. podporządkowanych interesom całej grupy podmiotów powiązanych współtworzących de facto jedno gospodarstwo rolne, obejmujące również mienie skarżącej spółki.
1) Ze zgromadzonych dowodów wynikało, że w Skarżącej spółce udziały posiadają: S.T. (888 z 7400 udziałów) i P sp. z o. o. (6512 udziałów), w skład zarządu której wchodzą S.T. i J.G.. Jak wynika z niezakwestionowanych ustaleń organów ARiMR udziały w spółce P posiada M sp. z o.o., w której większość udziałów posiada J.G.. Prezesem zarządu R sp. z o.o. jest S.T., a J.G. jest prokurentem spółki.
2) Prawidłowo ustalono schemat podmiotów powiązanych występujących o płatności w roku 2017 r. Oprócz R sp. z o.o. o płatności na rok 2017 wystąpił szereg innych podmiotów prawa handlowego związanych bezpośrednio bądź pośrednio (poprzez szereg kolejnych spółek kapitałowych) z J.G. oraz S.T., tj.: L sp. z o.o., T sp. z o. o., P sp. z o. o., J sp. z o. o., T sp. z o. o., T sp. z. o. o., T sp. z o. o. D sp. z o. o. P sp. z o.o. oraz N sp. z. o. o. (aktualnie K sp. z o. o.). Oprócz wskazanych wyżej spółek kapitałowych o płatności na rok 2017 - jako osoby fizyczne - wystąpili również: S.T., J.G. oraz J.G. i Ł.G. (krewni J.G.).
3) Trafnie skonkludowano o funkcjonowaniu Spółki w ramach szerszego przedsięwzięcia gospodarczego, jednolicie i spójnie zarządzanego przez S.T. i J.G.. Wprawdzie Skarżąca, inaczej niż inne spółki nie była gospodarczo niesamodzielna, to jednak nie można uznać, by jej działalność polegała na prowadzeniu gospodarstwa rolnego rozumianego jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Była elementem szerszego mechanizmu gospodarczego, obejmującego areał i środki produkcji formalnie należące do licznych spółek oraz osób fizycznych formalnie deklarujących własną działalność rolniczą. Wskazują na to następujące ustalenia i argumenty:
a. Wyłącznie S.T. i J.G. byli członkami zarządów spółek które deklarowały produkcję rolną, posiadając jednocześnie większość udziałów w ich kapitale zakładowym.
b. Wszystkie spółki kapitałowe były zarządzane w niemal identyczny sposób. Z tymi samymi kontrahentami dokonywały obrotu płodami rolnymi, korzystały z usług: tych samych podmiotów w przypadku prac agrotechnicznych, tych samych doradców rolnych oraz podmiotu prowadzącego księgi rachunkowe. Wszystkie spółki, z wyłączeniem K sp. z o.o. miały jednocześnie ten sam adres siedziby i korzystały z tego samego adresu do korespondencji.
c. Skarżąca Spółka, miała, na podstawie ramowych umów o współpracę, wykonywać prace agrotechniczne na rzecz innych spółek współtworzących jedno, niepodzielne gospodarstwo rolne. Pozostałe spółki nie posiadały zaplecza koniecznego do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, magazynów, środków transportu, a wszystkie zabiegi i usługi, wedle swych deklaracji, zlecały tym samym co inne spółki podmiotom: zewnętrznym oraz związanym ze S.T. i J.G.. Wszystkie podmioty, w tym Skarżąca, miały korzystać z magazynów udostępnianych przez R sp. z o.o. (udziałowiec S.T., prezes zarządu J.G.)
d. Organ celnie argumentował, że przedstawione przez Spółkę dowodziły, że spółka sprzedawała płody rolne oraz nabywała usługi agrotechniczne w rozmiarze nieznajdującym potwierdzenie w deklarowanym zakresie produkcji. Organ wykazał, że R nie mogła wyprodukować całej ilości sprzedanej w 2017 roku kukurydzy (1003 tony), ponieważ zadeklarowała uprawę kukurydzy na obszarze 53,57 ha, a jak wskazał organ - czego Skarżąca nie zakwestionowała - plon na poziomie 17,12 t/ha nie jest możliwy do uzyskania. Organ prawidłowo podważył w tym zakresie twierdzenia Skarżącej, iż kukurydza pochodziła z lat wcześniejszych, ponieważ - jak ustalił na podstawie analizy cenowej oraz treści dokumentów magazynowych wskazujących wilgotność produktu (29%) - w 2017 roku sprzedawano kukurydzę o parametrach wskazujących na jej zbiór w tym właśnie roku. Powyższe ustalenia uprawniały wniosek, że spółka firmowała sprzedaż płodów rolnych pochodzących z upraw na gruntach formalnie należących innych podmiotów, a inne podmioty deklarowały obrót produktami wyprodukowanymi na gruntach nienależących do nich.
e. Organ zasadnie wskazał na to, iż Spółka wykazywała nabycia środków produkcji (nasion i nawozów) nieodpowiadających deklarowanej produkcji rolnej. Ustalono, że w 2017 roku, w okresie przypadającym na czas zasiewów, spółka nabyła nasiona pszenżyta jarego, jęczmienia jarego i pszenicy jarej, podczas gdy sama nie prowadziła wówczas, ani w roku następnym, uprawy tych zbóż. Organ ustalił przy tym - i to ustalenie jest kluczowe - że asortyment środków produkcji nabywanych przez R sp. z o.o. odpowiadał gatunkom upraw deklarowanych przez inne podmioty zależne od S.T. i J.G.. Podmioty te z kolei nie wykazywały, by nabywały odpowiadające ich uprawom środki. Uprawnia to wniosek, ze zbiorcze zakupy, odpowiadające potrzebom wszystkich spółek, dowolnie i wyłącznie formalnie, przypisywano określonym podmiotom wchodzących w skład jednego gospodarstwa rolnego. Potwierdza to wniosek, że spójne gospodarstwo rolne obejmowało areał formalnie przypisany licznym podmiotom zależnym, w tym i areał pozostały, po licznych podziałach, w majątku Skarżącej spółki.
Suma powyższych wniosków potwierdza prawidłowość konkluzji sformułowanej przez Dyrektora OR, że wszelkie zmiany w schemacie zależnych podmiotów w ramach jednego wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego kierowanego przez J.G. i S.T. sprowadzały się do głównie do przenoszenia własności oraz umownych praw do gruntów i de facto nie doprowadziły do powstania podmiotów prowadzących samodzielnie działalność rolniczą.
W świetle powyższych spostrzeżeń, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż:
- działalność spółek i podmiotów zależnych w ramach szerszego organizmu gospodarczego centralnie i spójnie kierowanego przez S.T. i J.G., nie miało charakteru rzeczywistego i autonomicznego, a działalność rolnicza deklarowana przez zależne podmioty miała charakter wyłącznie formalny, zaś ich byt był ekonomicznie nieuzasadniony, co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.
- skarżąca Spółka, co wynika z niezgodności deklarowanych nabyć i dostaw towarów oraz nabyć usług agrotechnicznych nie prowadziła własnego gospodarstwa rolnego rozumianego jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013 w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia PRŚ). Jej grunty były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej w ramach szerszego gospodarstwa rolnego prowadzonego przez inny podmiot.
5.3. Prawidłowo wreszcie ustalono również istnienie przesłanki subiektywnej zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Działaniom polegającym na powoływaniu spółek oraz rozdrabnianiu przez J.G. i S.T. zawiadywanego przez nich areału, trafnie przypisano cel, jakim było uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Organ, poprzez analizę okoliczności obiektywnych, oraz krytyczną ocenę twierdzeń Spółki co do motywacji działań ww. osób, dowiódł bowiem, że przekształcenia korporacyjne oraz transfery gruntów rolnych służyły obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia, a wyrażających się w zmniejszeniu kwot płatności proporcjonalnie do wielkości areału. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia ze wszystkich tytułów przewidzianych w ramach obu filarów polityki rolnej czyli płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Wyjściowo wskazać należy, o czym była już mowa we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia (pkt 5.1), że ukształtowanie struktury deklarowanego posiadania gruntów w grupie podmiotów współtworzących jeden organizm gospodarczy zarządzany jednolicie przez S.T. i J.G., przy pozytywnym rozpoznaniu wniosków tych podmiotów o przyznanie płatności, doprowadziłoby do uzyskania płatności których suma byłaby wyższa od tych które przysługiwałyby, gdyby o płatność wystąpił jeden podmiot legitymujący się posiadaniem zagregowanego areału. To określa korzyść finansową płynącą z ominięcia mechanizmów zmniejszenia płatności. Konkretnie jednak za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty:
1) Organ dokonując oceny zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną, obejmującą zmiany kapitałowe oraz zmiany w zakresie stanu własności oraz obligacyjnych praw do gruntów rolnych dokonywane w ramach całej grupy spółek oraz podmiotów zależnych od S.T. i J.G.. Dopiero bowiem dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu i poczynienie ustaleń co do korzyści płynących z rozdrobnienia i zmian struktury podmiotowej w zakresie deklarowanego posiadania gruntów rolnych.
2) Dyrektor OR ustaleń w tej kwestii zasadnie dokonał w oparciu o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie C-434/12. Trybunał wprost poruczył tam sądowi krajowemu weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu.
3) Organy trafnie oceniał cel działań tych osób w szerszej perspektywie czasowej. W tym zakresie, na podstawie m. in. zapisów w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dokonał szczegółowej analizy powiązań kapitałowych i osobowych, jak również dat i sposobów powołania spółek (w tym Skarżącej) powiązanych z J.G. i S.T.. Ustalenia zasadnie - i to tym wnioskom należy przypisać kluczowe znaczenie w odczytaniu z ustalonych faktów celu stworzenia sztucznych warunków - odnosił do regulacji prawnych przewidujących zmniejszania płatności, w tym również dla zapewnienia realizacji celów wsparcia. Wnioski płynące z tej analizy, potwierdzały że kolejne na przestrzeni lat 2013 -2017 zmiany polegające na tworzeniu nowych spółek i pozyskiwaniu przez nie praw do gruntów już wcześniej należących do podmiotów związanych z J.G. i S.T., odpowiadały zmianom legislacyjnym promującym, rozmiarem wsparcia, mniejszych producentów. Organ trafnie wskazał na korzyści finansowe płynące z dokonywanych zmian i to w odniesieniu do wszystkich płatności z obu filarów wspólnej polityki rolnej. Rozumowanie organu w tej kwestii nie ujawnia błędów logicznych, jest przekrojowe i spójne.
Organ prawidłowo ocenił, że:
- pomniejszenie areału R sp. z o.o. w 2013 r. na rzecz T sp. z o.o. i P sp. z o.o. oraz podział R z przeniesieniem gruntów na rzecz J sp. z o.o.,
- włączenie się 2014 roku w krąg podmiotów zgłaszających grunty do płatności przez J.G. (dzierżawiącego grunty od działającej w ramach schematu T sp. o.o.),
- w 2016 roku przez Ł.G. i J.G.,
- w 2016 r. włączenie w krąg aplikujących o wsparcie spółek z o.o.: D, T, L, P i K,
musiało być uznane za nakierowane na sukcesywne ograniczenie skutków: zmniejszającej korekty kwot wsparcia bezpośredniego, ominięcia zmniejszenia wsparcia w okresie przejściowym (w 2014 roku), oraz ograniczeniem finansowych skutków limitów powierzchniowych pozostałych płatności. Służyło również obejściu zakazu równoległego, z kontynuacją zobowiązania powziętego w 2013 roku, podejmowania programów rolnośrodowiskowych w 2014 r. oraz, w kolejnych latach, programów w ramach PROW 2014-2020.
Sąd wnioski te podziela w całości i przyjmuje jako własne. Uznaje jednocześnie za trafną ocenę, że zestawienie ww. zdarzeń z korzystnymi skutkami finansowymi polegającymi na zwiększeniu globalnej sumy płatności, uprawniało sformułowany przez Dyrektora OR ARiMR wniosek, iż opisane powyżej zdarzenia skutkujące przesunięciami gruntów, wskutek których nowi beneficjenci uzyskiwali grunty o areale ograniczonym wielkościowo do wartości optymalnej z punktu widzenia korzyści finansowych płynących z programów wsparcia, jako że pozwalały na ominięcie mechanizmów zmniejszenia płatności, miały na celu korzyści sprzeczne z celami wsparcia.
Sąd uznał jednocześnie, że wniosków tych Spółka nie podważyła argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu.
Należy bowiem zauważyć, że skarżąca Spółka, choć powstała w 2002 r., to ocenie organów, w ramach badania istnienia "sztucznych warunków" podlegał całokształt przekształceń podmiotowych w ramach grupy podmiotów zależnych formalnie prowadzących działalność rolniczą na gruntach stopniowo umniejszających areał posiadany przez R sp. z o.o. oraz okoliczności dotyczące prowadzenia przez tę Spółkę działalności rolniczej w roku 2017 r.
Jak powyżej wskazano okoliczności te osadzono w kontekście działania oraz całej grupy podmiotów pośrednio lub bezpośrednio podległych osobom S.T. i J.G. sukcesywnego dostosowywania areałów do warunków wynikających ze stosowania mechanizmów modulacji. Wynik tej oceny, zreferowany i oceniony we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia, jednoznacznie potwierdził prawidłowość stanowiska Dyrektora OR o tym, że celem zarówno powołania Spółki jak i nabycia przez nią własności oraz gruntów, było tylko upozorowanie działalności rolniczej w celu maksymalizacji korzyści z płatności.
Odrzucić należy również argument Spółki, iż powstanie licznych spółek miało służyć dokonaniu ich sprzedaży jako właścicieli gruntów rolnych o mniejszym areale. Twierdzenie to jednak stoi w sprzeczności z przywoływanym na jego uzasadnienie oświadczeniem S.T., w którym wskazał, że w od 2016 r. prowadzi rozmowy oraz zbiera informacje w zakresie niezbędnym do przygotowania się do transakcji nabycia od S.T. udziałów w niektórych jego spółkach, ponadto w zakresie koniecznym do nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki R.
Skarżąca podniosła, że dokonano podziału spółek R i R by ratować finanse spółek i ich reputację, mogły bowiem nabywać materiały siewne i środki ochrony roślin, usługi i inne wyłącznie za gotówkę wobec daleko idącej ostrożności kontrahentów i złej opinii publicznej. Zabiegi restrukturyzacyjne miały zatem służyć odzyskaniu zaufania rynku, zawiązaniu i utrzymaniu kontaktów z rolnikami, dostawcami, usługodawcami i usługobiorcami na rynku rolnym. Niemniej jednak z akt sprawy nie wynika by nowoutworzone spółki, w tym skarżąca zawierały umowy czy też kontrakty z rolnikami, dostawcami czy usługobiorcami innymi niż podmioty powiązane. Trudno też przyjąć by odzyskaniu wizerunku i zaufania kontrahentów miał służyć fakt, że skarżąca spółka ma ten sam adres siedziby, który miała spółka R.
W ocenie skarżącej gdyby wszystkie spółki miały zostać zawiązane w celu uzyskania płatności, zapewne osoby je zawiązujące zrobiły by to w jednym czasie a nie na przestrzeni kilku lat. Skarżąca pominęła jednak fakt, że czas w którym wyodrębniano kolejne spółki, pokrywał się ze zmianami przepisów, które wprowadzały ograniczenia m.in. obszarowe do uzyskania płatności.
W ocenie Sądu powyższe okoliczności w powiazaniu z obszernymi ustaleniami i wyjaśnieniami organu pozwalają przyjąć, że skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń organu, że została utworzona w celu obejścia przepisów dotyczących modulacji płatności. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnego wiarygodnego uzasadnienia wskazującego na racjonalność w tworzeniu tak dużej liczby powiązanych podmiotów.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.