I SA/Ke 203/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2005-10-24
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITprzywrócenie terminuodwołaniepełnomocnictwopostępowanie podatkowewada procesowaczynny udział strony

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z powodu braku pełnomocnictwa dla osoby działającej w imieniu strony.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący, G.W., domagał się przywrócenia terminu z powodu złego stanu zdrowia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając kwalifikowaną wadę procesową polegającą na braku pełnomocnictwa dla osoby działającej w imieniu strony (S.W.) w postępowaniu przed organem odwoławczym. Brak ten uniemożliwił czynny udział strony w postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę G.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący wnosił o przywrócenie terminu, powołując się na zły stan zdrowia i błędne rozumienie biegu terminu. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając brak przesłanek z art. 162 ordynacji podatkowej. Sąd administracyjny, badając sprawę, stwierdził kwalifikowaną wadę procesową w postępowaniu organu odwoławczego. Kluczowym problemem był brak oryginału lub urzędowo poświadczonego pełnomocnictwa dla S.W., który działał w imieniu G.W. w postępowaniu o przywrócenie terminu. Sąd uznał, że brak ten naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1 ord. pod.) i stanowił podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Sąd wskazał, że w postępowaniu ponownym organ powinien zapewnić stronie czynny udział i usunąć braki formalne dotyczące pełnomocnictwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak pełnomocnictwa dla osoby działającej w imieniu strony w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stanowi kwalifikowaną wadę procesową, naruszającą zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że brak oryginału lub urzędowo poświadczonego pełnomocnictwa dla S.W. do działania w imieniu G.W. w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uniemożliwił czynny udział strony w tym postępowaniu. Naruszenie art. 123 § 1 ord. pod. stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia rozstrzygnięć organów podatkowych w przypadku naruszenia przepisów procedury.

ord. pod. art. 123 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem zgodności z prawem, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

P.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość podjęcia przez sąd działań w celu uzupełnienia materiału dowodowego.

ord. pod. art. 162

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przesłanki przywrócenia terminu.

ord. pod. art. 136

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada działania strony przez pełnomocnika.

ord. pod. art. 137 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek dołączenia przez pełnomocnika oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa.

ord. pod. art. 240 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku braku udziału strony bez jej winy.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak oryginału lub urzędowo poświadczonego pełnomocnictwa dla S.W. do działania w imieniu G.W. w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące złego stanu zdrowia i błędnego rozumienia biegu terminu, które nie zostały rozpatrzone z powodu wady procesowej.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie dotknięte jest kwalifikowaną wadą procesową zaskarżone postanowienie wydano na skutek wniosku osoby, która nie była legitymowana procesowo do jego wniesienia brak pełnomocnictwa procesowego dla S. W. do działania w imieniu G. W. - strony i adresata działań organów podatkowych pełnomocnictwo w postępowaniu administracyjnym musi więc być udzielone wprost, a nie może być domniemane organ podatkowy wbrew dyrektywie wyrażonej w art. 123 §1 ordynacji podatkowej nie zapewnił stronie - G. W. czynnego udziału w każdym stadium postępowania

Skład orzekający

Ewa Rojek

przewodniczący

Dorota Pędziwilk-Moskal

członek

Mirosław Surma

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność wymogu posiadania pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym oraz konsekwencje jego braku dla czynnego udziału strony."

Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań administracyjnych i podatkowych, gdzie wymagane jest formalne ustanowienie pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego dotyczącą wymogu posiadania pełnomocnictwa, co jest istotne dla praktyków prawa. Brak formalności może prowadzić do uchylenia decyzji.

Brak pełnomocnictwa może zniweczyć całe postępowanie administracyjne – lekcja z orzecznictwa WSA.

Dane finansowe

WPS: 4278 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 203/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2005-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal
Ewa Rojek /przewodniczący/
Mirosław Surma /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Ke 27/06 - Wyrok WSA w Kielcach z 2006-04-19
II FSK 27/06 - Wyrok NSA z 2006-12-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Sygnatura akt: I SA/Ke 203/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant: Referent stażysta Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24.10.2005 r. sprawy ze skargi G.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...], znak: [...] określił dla G. W. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok w kwocie 4.278,00 zł.
Pismem z dnia 10 marca 2004 r. S. W. zwrócił się o uzupełnienie powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia [...], znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uwzględnienia wniosku. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...], znak: [...].
W dniu [...] S. W. złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], znak: [...], wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. W uzasadnieniu wniosku podał, iż uznał, że termin do wniesienia odwołania liczy się od daty ostatecznego rozstrzygnięcia wniosku o uzupełnienie decyzji. Ponadto wskazał, iż w okresie od 02 kwietnia 2004 r. do 06 czerwca 2004. pozostawał pod opieką lekarską z powodu złego stanu zdrowia.
Postanowieniem z dnia [...], znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając iż nie zostały spełnione przesłanki określone w art.162 ordynacji podatkowej.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik G. W. - S. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o przywrócenie terminu, W uzasadnieniu skarżący podał, iż przyczyną uchybienia terminu był zły stan zdrowia. Przebył ciężki zawał serca, w okresie od 04 kwietnia 2004 r. do 06 czerwca 2004 r. przebywał pod opieką lekarską z zaleceniem powstrzymywania się od wszelkich prac zarówno fizycznych jak i umysłowych. W ocenie skarżącego nie było podstaw do uznania go przez organ odwoławczy za "człowieka sprawnego i zdrowego, któremu nie chciało się złożyć odwołania w ustalonym terminie". Ponadto skarżący skierował zarzuty do decyzji będącej przedmiotem odwołania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Kielcach wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim
i w Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego
i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 poz. 1926 ).
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r .- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w jej treści.
Analiza materiału dowodowego sprawy wykazała, iż postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonego postanowienia dotknięte jest kwalifikowaną wadą procesową uzasadniającą jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W przedmiotowej sprawie znamiennym jest, iż zaskarżone postanowienie wydano na skutek wniosku osoby, która nie była legitymowana procesowo do jego wniesienia. W materiale sprawy brak bowiem pełnomocnictwa procesowego dla S. W. do działania w imieniu G. W. - strony i adresata działań organów podatkowych.
W przepisie art. 136 ordynacji podatkowej ustanowiono zasadę o możliwości działania strony przez pełnomocnika w zakresie tych wszystkich spraw, które nie wymagają osobistego działania samej strony. Jednakże dla wykazania, że pełnomocnik został dla strony ustanowiony, niezbędne jest złożenie do akt sprawy dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnika. Wymaganie to jednoznacznie zostało określone w art. 137 § 3 ordynacji podatkowej, który nakłada na pełnomocnika obowiązek dołączenia do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Dopiero od chwili doręczenia pełnomocnictwa organowi prowadzącemu postępowanie pełnomocnik ten powinien być zawiadamiany o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich, gdyż to zapewnia prawidłowy udział strony w postępowaniu. Pełnomocnictwo w postępowaniu administracyjnym musi więc być udzielone wprost, a nie może być domniemane.
W aktach postępowania podatkowego brak oryginału lub urzędowo poświadczonego pełnomocnictwa dla S. W.. Podjęte z urzędu przez Sąd działania w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. nie doprowadziły do uzupełnienia powyższego braku. W piśmie z dnia 20 października 2005r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej poinformował, iż w aktach podatkowych znajdujących się w Pierwszym Urzędzie Skarbowym nie ma oryginału pełnomocnictwa udzielonego przez G. W. S. W.; oryginału takiego pełnomocnictwa nie ma również w aktach podatkowych Izby Skarbowej. Tym samym należy stwierdzić, iż organ podatkowy wbrew dyrektywie wyrażonej w art. 123 §1 ordynacji podatkowej nie zapewnił stronie - G. W. czynnego udziału w każdym stadium postępowania, tu: na etapie rozstrzygania zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Brak udziału strony w postępowaniu, bez jej winy, stanowi kwalifikowaną wadę postępowania, uzasadniającą wznowienie postępowania w oparciu o przepis art.240 § 1 pkt 4 ordynacji podatkowej. W ramach postępowania sądowoadministracyjnego stanowi natomiast podstawę do uchylenia rozstrzygnięć organów podatkowych w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.
Z tych powodów wobec naruszenia przepisów procedury podatkowej, w szczególności art.123§1, art.136, art. 137§2 i §3 ordynacji podatkowej, zaskarżone postanowienie organu odwoławczego należało wyeliminować z obrotu prawnego.
W postępowaniu ponownym organ podatkowy zapewni stronie czynny udział, celem usunięcia braków pełnomocnictwa podejmie stosowne działania w warunkach art.169 w związku z art. 168 ordynacji podatkowej i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego podejmie stosowne rozstrzygnięcie.
Biorąc powyższe wywody pod uwagę Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI