I SA/Ke 202/25

I SA/Ke 202/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Andrzej Mącznik /sprawozdawca/
Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 189f par 1-3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134 par 1 i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 988
art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140n ust. 1, 2a i ust. 4
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (kolegium, organ odwoławczy) decyzją z 19 marca 2025 r. nr SKO.RD-52/5471/991/2024 utrzymało w mocy decyzję Starosty Jędrzejowskiego (starosta, organ I instancji) z 15 listopada 2024 r. nr RRP.5410.5.1011.2023/2024 nakładającą na Z. W. (strona, skarżący) karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu marki W., nr rej.: [...], nr VIN: [...]
Starosta ustalił, że strona nabyła sporny pojazd na podstawie zaświadczenia do umowy pożyczki nr [...] w dniu 22 października 2021 r. Wobec powyższego w oparciu o art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 988 ze zm., dalej: "p.r.d."). w związku z art. 57 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") do dnia 21 grudnia 2021 r. godz. 24.00, miała obowiązek zawiadomić starostę o nabyciu ww. pojazdu, co uczyniła 27 grudnia 2022 r., przekraczając ustawowy termin na dokonanie tej czynności o 371 dni. Odnosząc się do złożonych przez stronę wyjaśnień organ wskazał, że pozostawanie w błędnym przekonaniu, czy też niewiedza nie są okolicznościami usprawiedliwiającymi winę strony w powstałym uchybieniu. Jeżeli strona miała wątpliwości do treści zaświadczenia wystawionego przez I. G. L. S.A. z dnia 22 października 2021 r. mogła skonsultować się z pracownikami wydziału komunikacji w formie telefonicznej czy mailowej. To przedsiębiorcę obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań, skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności administracyjnej. W ocenie organu wszystkich obowiązują ogólne zasady systemu prawa, w tym reguła ignorantia iuris nocet, która oznacza, że nie można tłumaczyć się nieznajomością prawa, bowiem nie zwalnia ona od obowiązków czy odpowiedzialności. Zwrócił uwagę, że przepis określający termin na złożenie zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu funkcjonuje w ustawie Prawo o ruchu drogowym od 1 stycznia 1998 r. Ustawa ta opublikowana jest w Dzienniku Ustaw, wobec czego strona miała możliwość zapoznania się z obowiązującymi przepisami. Organ dalej wskazał, że strona od 1978r. jest przedsiębiorcą zajmującym się w sposób profesjonalny sprzedażą samochodów.
Następnie podał, że wykonanie przez właściciela pojazdu obowiązku zawiadomienia o jego zbyciu bądź nabyciu ma na celu zabezpieczenie przed sytuacjami, w których mimo przeniesienia prawa własności, pojazd dalej figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i innych dokumentach urzędowych jako zarejestrowany na zbywcę. Zatem spóźnienie o 371 dni przez nabywcę pojazdu z dokonaniem zawiadomienia spowodowało zagrożenie wystąpienia negatywnych skutków w obszarze dóbr prawnie chronionych. Istotne znaczenie ma również fakt, że w przypadku obrotu pojazdami na rynku wewnętrznym wtórnym na podstawie umów dwustronnych, obowiązek zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu zarówno przez nabywcę, jak i zbywcę pojazdu we wskazanym nieprzekraczalnym terminie służy również zaewidencjonowaniu zmiany właściciela pojazdu i identyfikacji podmiotu odpowiedzialnego za pojazd. Co więcej, sama zasadność zawiadomienia o nabyciu pojazdu wynika z tego, że nie każdy przypadek nabycia pojazdu zarejestrowanego na terytorium RP kończy się jego rejestracją przez nowego właściciela, który może np. wcześniej odsprzedać go innej osobie albo nie złożyć wniosku o jego rejestrację. Złożenie w takiej sytuacji w wymaganym terminie zawiadomienia o nabyciu pojazdu umożliwia zaktualizowanie za pośrednictwem starosty danych w ewidencji CEP. Jest to obowiązek uzasadniony w kontekście dokumentowania przeniesienia własności pojazdu i zapobiegania nielegalnemu obrotowi pojazdami i ich częściami.
Organ zauważył, że postępowanie w zakresie nałożenia kary pieniężnej za niezawiadomienie o nabyciu lub zbyciu pojazdu odnosi się do każdego właściciela pojazdu, bez względu na przyczynę niezawiadomienia organu, a przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie zawierają żadnych wyłączeń w tym zakresie. Decyzja wydana na podstawie art. 140mb p.r.d. ma tzw. charakter związany. Oznacza to, że jej wydanie – w przypadku stwierdzenia, że właściciel zarejestrowanego pojazdu nie zawiadomił starosty o nabyciu lub zbyciu (nie wywiązał się z obowiązku określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.) nie zależy od uznania organu administracji publicznej, który w sytuacji zaistnienia ustawowych przesłanek ma obowiązek wydania decyzji o treści określonej przepisami prawa.
Starosta dokonując analizy możliwości zastosowania instytucji prawnej odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f k.p.a., uznał że na przeszkodzie stanęła temu waga naruszenia. Było ono na tyle istotne, że uniemożliwia zastosowanie art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. Przesłanki wskazane w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, co nie ma miejsca. Samo pouczenie nie byłoby możliwe i wystarczające z przyczyn wyżej podanych. Podkreślił, że pomimo wprowadzenia w 2020 r. sankcji administracyjnych za brak zgłoszenia nabycia i zbycia pojazdu liczba naruszeń nie spada i nadal w raportach generowanych z systemu CEPiK odnotowywane są znaczące ilości uchybień obowiązkom określonym w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. W tych warunkach odstąpienie od nałożenia kary nie pozwalałoby na spełnienie funkcji, dla której miałaby być ona nałożona. Odstąpienie od wymierzania kar za nieterminowe zgłaszanie nabycia/zbycia pojazdów z uwagi na ewentualny brak negatywnych skutków tego naruszenia czyniłoby przepis przewidujący kary za nieterminowe zgłoszenie nabycia/zbycia iluzorycznym i stanowiłoby przyzwolenie na przekraczanie ustawowego terminu. Podstawowym celem administracyjnych kar pieniężnych nie jest ukaranie sprawcy (temu służy bowiem odpowiedzialność karna, której nieodzownym elementem jest wina sprawcy), ale realizowanie głównie funkcji prewencyjnej. Istotą sankcji administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów przewidzianych w prawie administracyjnym. Zdaniem starosty przepisy p.r.d. w ogóle nie dają możliwości odstąpienia od nałożenia kary za brak zgłoszenia nabycia/zbycia pojazdu, a przepisy k.p.a. zawierają jedynie ogólne przesłanki, brak jest podstaw do zastosowania art. 189f k.p.a. w niniejszej sprawie. Jego zdaniem organ działając wyłącznie w granicach swojego uznania nie może doprowadzić do sytuacji, w której za ten sam czyn sankcjonowany administracyjną karą pieniężną w tym samym stanie faktycznym niektórzy właściciele pojazdów będą karani, a inni nie. Doszłoby wtedy do naruszenia art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Rozpoznając odwołanie kolegium wyjaśniło, że strona nabyła naczepę W. 22 października 2021 r., natomiast zgłoszenia jej nabycia dokonała 27 grudnia 2022 r., tj. z 371-dniowym przekroczeniem ustawowego terminu. Zawiadomieniem z dnia 24 listopada 2023 r. wyznaczono jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do zawiadomienia starosty o nabyciu przedmiotowego auta. Strona 28 grudnia 2023 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu, zaś postanowieniem z 16 lutego 2024 r. starosta odmówił jego uwzględnienia. Następnie 19 kwietnia 2024 r. organ wydał decyzję o nałożeniu na stronę skarżącą kary, tj. [...] zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty w ustawowym terminie o nabyciu pojazdu. Decyzją 10 września 2024 r. Kolegium uchyliło ww. decyzję starosty i sprawę zwrócono do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że w sprawie poza sporem pozostaje fakt złożenia zawiadomienia przez stronę o nabyciu pojazdu po terminie, tj. naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Podał, że termin na zgłoszenie zawiadomienia na podstawie art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1192) został wydłużony do 60 dni. Z uwagi na powyższe organ zasadnie wszczął postępowanie w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, zgodnie z art. 140n p.r.d.
Kolegium wyjaśniło, że w sprawie rozważenia wymagała kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za niezgłoszenie nabycia pojazdu w trybie art. 189f k.p.a. Powołując się na orzecznictwo podkreśliło, że ocena wagi naruszenia prawa wymaga ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Jeżeli zatem konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna. Starosta prawidłowo przyjął, że dobrem chronionym prawem w tym wypadku, zgodnie z wykładnią określoną w uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej ustawę Prawo o ruchu drogowym "jest poprawa warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów prowadzonej przez ministra do spraw informatyzacji". Słusznie zauważył, że gromadzone dane o pojazdach pozwalają na kontrolę legalności ich użytkowania i obrotu, gdyż w praktyce wielokrotnie dochodziło do sytuacji, kiedy nabywca nie dokonywał jego przerejestrowania, pojazd był porzucany, a starostwo musiało pojazd zabezpieczyć i dochodzić zwrotu kosztów z tym związanych. Dlatego obowiązek zawiadomienia obciąża prawidłowo jednocześnie zbywcę i nabywcę pojazdu, przy czym sytuacją "idealną" w tym kontekście jest zgłoszenie przez obie strony w dniu transakcji sprzedaży auta zbycia i nabycia pojazdu. Organ ten wskazał, że w przedmiotowym wypadku zbywca nie zgłosił zbycia pojazdu właściwemu staroście, natomiast zgłoszenie przez nabywcę nastąpiło z 371-dniowym opóźnieniem. Powyższe oznacza, że dane właściciela pojazdu ujęte w rejestrze odnoszące się do własności auta nie były referencyjne tak w momencie przekroczenia ustawowego terminu zawiadomienia o nabyciu pojazdu przez stronę odwołującą, jak również i przez kolejne 371 dni, czyli do momentu zgłoszenia nabycia przez skarżącego. Zdaniem kolegium opóźnienie w zgłoszeniu nabycia pojazdu wywołało negatywny wpływ tak w zakresie referencyjności danych, jak i poprawy warunków legalnego obrotu pojazdami. Brak terminowego zgłoszenia nabycia pojazdu, w sytuacji gdy z obowiązku tego nie wywiązał się także jego zbywca, niewątpliwie mogło wywołać poważne negatywne skutki w obszarze poprawy warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów. Z racji, że żadna ze stron umowy sprzedaży, tj. tak zbywca jak i nabywca, nie wywiązała się z obowiązku zgłoszenia powyższego faktu do właściwego starosty w systemie CEPiK przez okres od 21 grudnia 2021 r. do 27 grudnia 2022 r. znajdowały się błędne informacje dotyczące właściciela pojazdu. Powyższe zdaniem organu odwoławczego uniemożliwia uznanie wagi naruszenia prawa przez stronę w danym przypadku za znikomą.
W konsekwencji starosta zasadnie uznał, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 189 § 2 i 3 k.p.a. Kolegium podkreśliło, że wypełnienie ustawowego obowiązku po terminie nie stanowi zaprzestania naruszenia prawa, a jest wyrazem przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Dodało, że nałożenie kary ma charakter funkcji motywacyjnej pozostającej w związku z prewencyjnym oddziaływaniem sankcji administracyjnej w wymiarze indywidualnym, jak i generalnym. Nałożenie kary wpłynie na zachowanie strony, która nadal prowadzi działalność gospodarczą związaną z handlem pojazdami, aby realizować zgłoszenia zbycia i nabycia pojazdów w ustawowym terminie. Poprzestanie na pouczeniu takiej gwarancji nie da. Nadto kara pieniężna wpływa motywująco na stronę, która w obawie przed ponoszeniem kosztów przykłada należytą staranność do wywiązywania się z nałożonych na nią prawem obowiązków. Z kolei zastosowanie pouczenia niewątpliwie nie wywoła skutku tożsamego z karą, a nadto może przełożyć się na oczekiwania strony do stosowania pouczenia przy każdym kolejnym naruszeniu prawa.
Końcowo odnosząc się do argumentacji strony, kolegium wywiodło, że uwzględniając profesjonalny charakter prowadzonej działalności sprzedaży aut, jej skalę, doświadczenie i okres, a także czas obowiązywania przepisów określających ten obowiązek nie sposób uznać, że inne okoliczności mogły przesądzić o niemożności dokonania prostej czynności zawiadomienia o zbyciu pojazdu w terminie 60 od dnia nabycia pojazdu. Podnoszone przez stronę okoliczności nie mogły przemawiać na jej korzyść. Strona w odwołaniu wskazała, że nie była świadoma obowiązku, co jak słusznie przyjął organ I instancji, nie zasługiwało na aprobatę.
Ustalając wysokość kary starosta zwrócił uwagę, że naruszenia dopuścił się podmiot profesjonalny, którego nie było to pierwsze naruszenie. Zdaniem kolegium stan faktyczny i prawny sprawy, wbrew twierdzeniem odwołania potwierdza, że w omawianym przypadku naruszeniu art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d, nie można przypisać znikomej wagi, zaś argumentacja o trwaniu przedsiębiorcy w błędnym lecz uzasadnionym przekonaniu, że uczynił zadość swoim obowiązkom (z uwagi na literalne brzmienie przepisu oraz założenia ustawodawcy) nie zasługiwały na uwzględnienie.
Na powyższą decyzję Z. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania kolegium, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji starosty i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
1) art. 189f § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, bowiem nie doszło do łącznego spełnienia przesłanek przewidzianych w powołanym przepisie, pomimo iż waga naruszenia prawa jest znikoma, a skarżący rzeczywiście zaprzestał naruszania prawa;
2) art. 140n ust. 4 p.r.d. oraz art. 189d k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie i nieuwzględnienie przesłanek uzasadniających wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w wysokości minimalnej, tj. 200 złotych, a mianowicie faktu, iż zakres naruszenia był nieznaczny, skarżący podjął niezwłocznie działania w celu usunięcia naruszeń, a ponadto skarżący nie odniósł żadnej korzyści finansowej z tytułu tego naruszenia;
3) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności towarzyszących nabyciu przedmiotowego pojazdu i niezgłoszeniu tego w wymaganym terminie, w szczególności poprzez brak należytej oceny wagi naruszenia prawa, zamiaru, motywacji skarżącego, czy też jego zachowania po powzięciu informacji o naruszeniu prawa;
4) art. 7, art. 77 §1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne stwierdzenie przez organ II instancji, że nie można przypisać znikomego charakteru naruszeniu prawa, którego dopuścił się skarżący z uwagi na rodzaj dobra chronionego prawnie w postaci legalności użytkowania i obrotu pojazdami, podczas gdy dobro to nie zostało naruszone, gdyż przez cały okres 371 dni opóźnienia skarżący był zarejestrowany jako współwłaściciel pojazdu, co pozwalało na zweryfikowanie jego danych zgromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów;
5) art. 7, art. 77 §1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie przez organ II instancji, iż odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej nie pozwoli na osiągnięcie celów prewencyjnych względem skarżącego i nie wpłynie dostatecznie motywująco na stronę, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż przyczyną opóźnienia w zgłoszeniu nabycia pojazdu nie było celowe, intencjonalne działanie skarżącego, tylko trwanie w błędnym przekonaniu co do spełnienia ustawowego obowiązku, a zatem nie sposób uznać, że naruszenie prawa przez skarżącego wynikało z braku motywacji do działania zgodnie z prawem.
W uzasadnieniu skargi na potwierdzenie ww. zarzutów skarżący wskazał, że organ nieprawidłowo zastosował art. 189f § 1 pkt. 1 k.p.a. i błędnie uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W sprawie doszło do ziszczenia się obu przesłanek uzasadniających zastosowanie powyżej instytucji, bowiem naruszenie miało znikomą wagę, a właściciel pojazdu z własnej inicjatywy zaniechał naruszeń. O znikomej wadze stwierdzonego naruszenia świadczy fakt, że strona była wskazana jako współwłaściciel przedmiotowego pojazdu już z chwila jego zarejestrowania, w związku z powyższym już od tej pierwotnej daty był ujawniony jako jeden z właścicieli naczepy. Jego dane osobowe zostały przypisane do przedmiotowego pojazdu. Natomiast późniejsza zmiana nabycia pojazdu dotyczyła wyłącznie wykreślenia drugiego ze współwłaścicieli, przy dalszym funkcjonowaniu Z. W. jako właściciela pojazdu.
Wobec powyższego, w niniejszej sprawie nie doszło do zaistnienia sytuacji, w której zupełnie uległaby zmiana podmiotowa właściciela, a osoba zobowiązana do zgłoszenia nabycia pojazdu nie widniałaby w ogóle jako właściciel pojazdu. Co więcej, wszystkie informacje dotyczące właściciela pojazdu były już ujawnione w centralnej ewidencji w postępowaniu administracyjnym i gdyby zaszła taka potrzeba ze strony organu lub innych podmiotów administracji publicznej, możliwy był kontakt ze stroną oraz doręczenie mu jako właścicielowi korespondencji w niniejszej sprawie. Zatem nie można uznać, że doszło do naruszenia dobra w stopniu wyższym niż znikomy w postaci poprawy warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów. Na potwierdzenie stanowiska strona powołała się na stanowisko prezentowane w doktrynie i orzecznictwie (wyrok WSA w Kielcach z 11 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 236/24 oraz wyrok NSA z 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 376/22). Skarżący był ujawniony jako współwłaściciel pojazdu, co znacząco umniejsza wadze naruszenia, a ponadto wskutek dokonanego naruszenia nie doszło do osiągnięcia przez niego korzyści majątkowej, co również ma istotne znaczenie, bowiem świadczy o braku woli działania w celu osiągnięcia własnej korzyści majątkowej.
Skarżący jako właściciel pojazdu niezwłocznie po uzyskaniu informacji, że zobowiązany jest do odrębnego zgłoszenia nabycia pojazdu, podjął wszystkie wymagane przepisami czynności, aby uczynić zadość temu obowiązkowi. Powyższe doprowadziło do zgłoszenia nabycia pojazdu 23 grudnia 2023 r. i wykreślenia współwłaściciela 27 grudnia 2023 r. Zatem właściciel pojazdu zaprzestał naruszenia prawa, jak tylko dowiedział się, że dopuszcza się przedmiotowego naruszenia, jeszcze przed wymierzeniem kary. Takie zdarzenie miało miejsce nie tylko w odniesieniu do pojazdu objętego niniejszym postępowaniem, ale również w odniesieniu do 8 innych pojazdów, co do których skarżący nabył prawo własności w takich samych okolicznościach, w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, jak również jako wspólnik i członek zarządu spółki [...] sp. z o.o., a następnie niezwłocznie dobrowolnie zgłosił nabycie pojazdów.
Zaistnienie powyższych okoliczności w sposób jednoznaczny świadczy o ziszczeniu się łącznie obu przesłanek przewidzianych w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. przemawiających za odstąpieniem od obciążania administracyjną karą pieniężną. Natomiast poczynienie przez kolegium odmiennych ustaleń świadczy o naruszeniu przepisów wynikających z k.p.a.
Wbrew stanowisku organu dla osiągnięcia celów prewencyjnych wystarczającym było wszczęcie i przeprowadzenie postępowania administracyjnego względem skarżącego, bez konieczności nałożenia na niego kar pieniężnych. Powołując się na sferę motywacyjną skarżący wskazał, że nie działał on celowo z zamiarem dopuszczenia się naruszenia przepisów, więc wymierzenie kary pieniężnej nie wpłynie na jego motywację do stosowania się do przepisów. Po jego stronie wystąpiły wyjątkowe, usprawiedliwione okoliczności przemawiające za skorzystaniem z instytucji odstąpienia od kary pieniężnej, a mianowicie właściciel pojazdu trwał w uzasadnionym okolicznościami sprawy przekonaniu, że w związku z wydaną przez Starostwo Powiatowe w J. decyzją o zarejestrowaniu ww. pojazdu i wpisaniem go jako właściciela w dowodzie rejestracyjnym nie ciąży na nim dodatkowy obowiązek zgłoszenia nabycia pojazdu. Wyjaśnił, że nabył pojazd objęty niniejszym postępowaniem na podstawie umowy leasingu finansowego i umowy pożyczki oraz zabezpieczającej ją umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, które to dokumenty stanowiły podstawę nabycia prawa własności i zostały złożone do akt postępowania na etapie wydawania decyzji o zarejestrowaniu pojazdu. Co więcej, również z treści przedłożonej umowy o przewłaszczenie (§ 2.1) wynika, że strona jako przywłaszczający jest jedynym właścicielem pojazdu. Z chwilą rozliczenia i zakończenia ww. umów nastąpiło wyłącznie potwierdzenie zaistniałego wcześniej faktu w postaci nabycia prawa własności pojazdu, bez dokonywania dalszych czynności faktycznych lub prawnych. Na tym etapie nie były wystawiane żadne dodatkowe dokumenty, z których by wynikało, że doszło do zmiany właściciela, nie były wystawiane faktury zakupowe.
Powyższe okoliczności zaś doprowadziły stronę do wniosku, że nie jest zobowiązana do dokonywania dalszych czynności związanych ze zgłoszeniem nabycia pojazdu z uwagi na fakt, że do nabycia prawa własności i zgłoszenia tego faktu doszło już na etapie procedury rejestracyjnej pojazdu. Wobec powyższego nie sposób przypisać stronie celowego, umyślnego i zawinionego naruszenia ustawowych obowiązków. Uznać należy, że już sam fakt wszczęcia postępowania administracyjnego oraz zagrożenie nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie stanowi dostateczną dolegliwość dla skarżącego i pozwoli na osiągnięcie celów prewencyjnych na przyszłość.
Końcowo w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 140n ust. 4 p.r.d. podniósł, że po jego stronie występuje szereg okoliczności przemawiających za miarkowaniem kary pieniężnej i wymierzeniem jej wysokości minimalnej, tj. w wysokości 200 złotych. Strona nie odniosła żadnych korzyści finansowych w związku z naruszeniem ustawy, co potwierdził organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a ponadto zakres naruszenia jest znikomy. Organ nie uwzględnił, że trwał w błędnym, ale usprawiedliwionym przekonaniu, że uczynił zadość obowiązkowi zgłoszenia nabycia pojazdu, skoro został wpisany jako właściciel pojazdu z chwilą jego zarejestrowania oraz z uwagi na treść umowy o przewłaszczenie, którą zawarł z leasingodawcą. Ponadto, skarżący podjął dobrowolne działania w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa, a ponadto dopuszczenie się przedmiotowego naruszenia nie doprowadziło do osiągnięcia przez niego żadnej korzyści majątkowej. Okoliczności te nie zostały w dostatecznym stopniu uwzględnione przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Nadto okoliczności, w jakich doszło do dopuszczenia się naruszeń przez skarżącego świadczą o tym, iż nie miał on zamiaru naruszyć przepisów ustawy, nie zamierzał uchylać się od ustawowych obowiązków, nie kierował się wolą osiągnięcia korzyści majątkowej, a przedmiotowe naruszenie nie było przez niego zawinione. W świetle powyższego zasadnym jest nałożenie administracyjnej kary pieniężnej w minimalnej wysokości, tj. 200 złotych.
W odpowiedzi na skargę kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492; ze zm.)
i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2024, poz. 935; z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym - co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądu była decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężną w wysokości 300 złotych za niewypełnienie w terminie obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu.
Kontrola przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, że w sprawie nie zachodzą podstawy do uchylenia wydanych w sprawie decyzji albowiem odpowiadają one prawu.
Należy zauważyć, że tożsama kwestia była przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd w wyroku wydanym 21 sierpnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Ke 203/25. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela poglądy wyrażone w uzasadnieniu ww. wyroku, dlatego też w dalszej części uzasadnienia posłuży się nimi.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Z kolei, stosownie do art. 31ia ustawy o COVID-19 w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. wydłuża się do 60 dni. Natomiast art. 140mb pkt 2 p.r.d. stanowi, że kto, będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1, nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. W świetle art. 140n ust. 1 i ust. 2a p.r.d. kara ta jest nakładana w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez starostę. Natomiast z art. 140n ust 4 p.r.d. wynika, że ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy.
Stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie, co do uchybienia obowiązkowi nabycia własności pojazdu, nie budzi żadnych wątpliwości i nie jest kwestionowany przez stronę.
Z zebranych dowodów wynika, że skarżący poinformował organ administracji publicznej o nabyciu pojazdu po upływie ustawowego terminu 60 dni. Skarżący nabył bowiem w całości naczepę W. w dniu 22 października 2021 r. (dotychczas będąc jej współwłaścicielem). Z tym dniem skarżący został jedynym właścicielem pojazdu, bowiem spółka I. G. L. S.A. przeniosła na jego rzecz posiadany udział we własności w/w pojazdu (k. 2 akt administracyjnych). Natomiast zgłoszenie nabycia wraz z wnioskiem o wykreślenie współwłaściciela złożono w Starostwie Powiatowym w J. w dniu 27 grudnia 2022 r., czyli 371 dni po ustawowym terminie do dokonania tej czynności (k. 1 akt administracyjnych).
Sporna w sprawie jest natomiast kwestia zasadności odmowy przez organ zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przewidzianej w art. 189f k.p.a. oraz wysokość kary. Skarżący twierdzi, że doszło do pominięcia okoliczności przemawiających za prawidłowością przyjęcia znikomej wagi naruszenia. Przede wszystkim uwypukla to, że był jednym ze współwłaścicieli pojazdu, a zmiana dotyczyła jedynie wykreślenia drugiego współwłaściciela (zbywcy), niezwłocznie z własnej woli zaprzestał naruszenia prawa, nadto trwał w przekonaniu, że skoro zarejestrował pojazd, to nie ciążą na nim żadne dalsze obowiązki zgłoszenia jego nabycia.
Zdaniem Sądu w realiach kontrolowanej sprawy zarzuty skarżącego oraz zaprezentowana na ich poparcie argumentacja nie zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Paragraf 2 stanowi natomiast, że w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia (§ 3).
Uregulowana w art. 189f k.p.a. instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest bowiem nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (adresata zakazu).
Organ odstępuje od nałożenia kary i poprzestaje na pouczeniu strony w dwojakiego rodzaju sytuacjach. Po pierwsze, organ stwierdza, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (art. 189f § 1 pkt 1). Organ jest wówczas zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony, co zgodnie z zasadą proporcjonalności stanowi działanie adekwatne do okoliczności sprawy. Po drugie, doszło do realizacji celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Cele te mogły zostać osiągnięte w ramach odrębnego postępowania toczącego się przed postępowaniem w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f § 1 pkt 2). W takim przypadku organ jest zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony. Powyższe cele mogą być osiągnięte również w wyniku wyznaczenia stronie przez organ terminu do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa (art. 189f § 2). Wyznaczenie takiego terminu jest fakultatywne. Jeżeli jednak strona w wyznaczonym terminie przedstawiła żądane dowody, to organ jest zobligowany do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu – art. 189f § 3 k.p.a.
W ocenie Sądu, art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. powinien być stosowany z wyjątkową ostrożnością. Ustawodawca, nakładając określony obowiązek, przewiduje, że podmiot zobowiązany jest do jego realizacji. Nałożenie kary administracyjnej stanowi naturalną konsekwencję niewypełnienia tego obowiązku. Nie można dopuścić do sytuacji, w której odstępowanie od nakładania kar stanie się regułą, a ich stosowanie wyjątkiem (zob. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 1095/23).
W realiach kontrolowanej sprawy zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, dokonały pełnej i rzetelnej oceny istnienia przesłanek wiążących się z możliwością odstąpienia od nałożenia kary opisanych w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. oraz prawidłowo wywiodły, że w ustalonych okolicznościach stanu faktycznego sprawy przepis ten nie znajduje zastosowania. Przewiduje on bowiem, że odstąpienie od nałożenia kary wymaga spełnienia dwóch przesłanek: znikomej wagi naruszenia oraz zaprzestania naruszania prawa. Ustawodawca nie określił jednak konkretnych okoliczności, którymi organ powinien się kierować przy ocenie, czy dane naruszenie prawa można uznać za znikome. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednak, że przy ocenie przesłanki "wagi naruszenia", o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., kluczowe znaczenie mają wartości i dobra chronione prawem, a także skala ich naruszenia. Analizując wystąpienie tej przesłanki, należy uwzględnić całokształt okoliczności danej sprawy, zarówno o charakterze przedmiotowym, np. skala naruszeń i ich skutki, jak i podmiotowym, np. profesjonalny charakter działalności, czy mamy do czynienia z czynem zawinionym, a jeżeli tak, to z jaką formą winy (zob. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 1037/22 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 2 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Go 749/22).
Zdaniem Sądu, organy słusznie przyjęły, że uchybienie terminowi zgłoszenia nabycia pojazdu o 371 dni nie może być traktowane w kategorii znikomej wagi naruszenia.
Po pierwsze świadczy o tym długoletnie i nieprzerwane istnienie obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu w przepisach prawa.
Jakkolwiek faktem jest, że penalizowanie naruszenia obowiązku, o którym stanowi art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nastąpiło z dniem 1 stycznia 2020 r. wraz z wejściem w życie zmian wprowadzonych art. 4 ustawy z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1579) i co, jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy, było motywowane koniecznością "[...] poprawy warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów" oraz "[...] wynikiem zarzutów formalnych Komisji Europejskiej dotyczących uchybienia zobowiązaniom transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, dotyczących m.in. braku sankcji za niezarejestrowanie importowanego pojazdu oraz niewyrejestrowanie pojazdu wycofanego z eksploatacji", która uznała, że "[...] Rzeczpospolita Polska nie zapewniła skutecznego stosowania art. 5 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE, a tym samym uchybiła obowiązkom wynikającym z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przez brak kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia obowiązków zarejestrowania pojazdu sprowadzanego do Polski oraz niepoinformowania właściwego organu o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie 30 dni", a w konsekwencji potrzebą "[...] usunięcia ww. uchybienia i uniknięcia ewentualnego wystosowania wobec Polski uzasadnionej opinii oraz skierowania sprawy przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.", to sam obowiązek zawiadomienia właściwego organu o zbyciu lub nabyciu pojazdu nie jest obowiązkiem nowym, albowiem datuje się go od dnia wejścia w życie ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - a więc, od 1 stycznia 1998 r. - a co więcej, istniał on również na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym (art. 61 ust. 2).
Po drugie na przyjęcie znikomej wagi naruszenia nie pozwala fakt wieloletniego wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej związanej ze sprzedażą samochodów. Skoro skarżący zawodowo zajmuje się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów, jako podmiot profesjonalnie działający w tej branży od 1978 r., powinien być świadomy obowiązków spoczywających na zbywcy lub nabywcy pojazdu i działać w tym zakresie z należytą starannością, a także znać konsekwencje niedopełnienia obowiązku zawiadomienia starosty w przewidzianym terminie, wynikające z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Nie można zapominać, że należyta staranność jest określana przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej i uzasadnia zwiększone oczekiwania wobec skarżącego, co do jego umiejętności, wiedzy, skrupulatności, rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania w prowadzonych przez niego działaniach. Obejmuje także znajomość obowiązującego prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej (por. A. Olejniczak [w:] Umowy w obrocie gospodarczym, pod. red. A. Kocha, J. Napierały, W. 2012, s. 47-48).
Mając na względzie potrzebę zachowania koniecznych wymagań związanych z zawodowym charakterem prowadzonej działalności i przestrzegania obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa (w tym tych, które nakładają obowiązki w sposób jasny i czytelny) nie można przyjąć jakoby uchybienie przez przedsiębiorcę, prowadzącego działalność ponad 40 lat, terminowi zgłoszenia nabycia pojazdu o 371 dni charakteryzowało się znikomym stopniem naruszenia. Obciążająca jest także długość zwłoki w wykonaniu obowiązku. Wbrew oczekiwaniom skarżącego nie może mieć w takim przypadku znaczenia to, że niezwłocznie po dowiedzeniu się o istnieniu obowiązku z własnej woli zaprzestał naruszenia i wniósł o wykreślenie nieaktualnych danych. Naganna jest bowiem – wobec wieloletniego obowiązywania przepisu prawa – sama niewiedza o konieczności zgłoszenia nabycia.
Dla oceny powyższego nie ma także decydującego znaczenia eksponowana przez skarżącego okoliczność, że był wcześniej współwłaścicielem pojazdu.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że w okresie 371 dni dane w rejestrze były błędne tj. nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu prawnego i faktycznego. Wobec zakończenia i rozliczenia umowy pożyczki oraz rozwiązania umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie doszło do przeniesienia posiadanego udziału we współwłasności pojazdu przez spółkę I. na skarżącego, w efekcie czego został on jedynym właścicielem pojazdu i mógł nim od dnia 22 października 2021 r. rozporządzać bez ograniczeń. Jednocześnie zauważenia wymaga, że instytucja leasingowa poinformowała skarżącego w treści skierowanego do niego zaświadczenia (pismo z dnia 22 października 2021 r), że zostało ono wydane w celu udokumentowania posiadania tytułu własności do przedmiotu (naczepy) oraz odnotowania zamiany właściciela w dokumentach rejestracyjnych. W związku z zaistnieniem tego zdarzenia skarżący od dnia 22 października 2021 r. zyskał pełne uprawnienia do władania rzeczą (naczepą), co w kontekście możliwości jej rozporządzania oraz uwzględniając przepisy prawa cywilnego zrodziło szereg uprawnień po stronie nabywcy, ale także obowiązków. Takim obowiązkiem było m.in. zgłoszenie staroście faktu nabycia udziału własności pojazdu, o czym został dodatkowo poinformowany przez zbywcę w ww. piśmie. Obowiązkowi temu jednak uchybił w wiążącym go terminie. Doprowadziło to do stanu, w którym przez 371 dni dane w rejestrze były nieaktualne, gdyż jak wynika z akt sprawy również zbywca nie dopełnił obowiązku poinformowania organu o zaistniałej zmianie.
W tym miejscu podkreślić należy, że ze zgromadzonych w ewidencji danych korzysta wiele podmiotów, w tym ochrony prawnej, więc uzyskanie przez te organy nieprawidłowych lub nieaktualnych danych z ewidencji nie może być uznane za znikome naruszenie przepisów prawa. Naruszenie terminów zgłoszenia zbycia i nabycia pojazdu niesie za sobą niebezpieczeństwo mające negatywny wpływ na działanie organów państwa. Celem regulacji prawnych przewidujących kary za nieterminowe zgłaszanie nabycia/zbycia pojazdu jest poprawa przestrzegania przez właścicieli pojazdów tych obowiązków w określonym terminie, co w konsekwencji wpłynie na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów (por. wyrok WSA w Gliwicach z 26 lutego 2024 r., III SA/Gl 760/23, Legalis nr 3053745).
Innymi słowy, realizacja obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu służy zapewnieniu właściwych warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów, zaś penalizacja naruszenia tego obowiązku służy poprawie tychże warunków, co wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw oraz koresponduje z celami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r.
Z punktu widzenia oceny znikomego stopnia naruszenia prawa obojętna jest też okoliczność, że skarżący zgłosił nabycie pojazdu przed wszczęciem postępowania administracyjnego w przedmiocie kary. Dla jej wymierzenia znamienne są bowiem przede wszystkim znaczny czas zwłoki w wypełnieniu terminowym obowiązku, czy profesjonalny charakter działalności skarżącego.
Zauważyć również trzeba, że skarżący w uzasadnieniu skargi wielokrotnie posługuje się argumentacją zawartą w wyroku tut. Sądu z dnia 11 lipca 2024 r. wydanym w sprawie sygn. akt I SA/Ke 236/24, jednakże orzeczenie to zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 21 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 1841/24.
W konsekwencji zdaniem Sądu, organ odwoławczy oraz starosta słusznie wskazali, że w rozpoznawanej sprawie nie można mówić o znikomości naruszenia prawa przez stronę. Kolegium uwzględniło cel przepisów dotyczących kar, jakim jest poprawa warunków legalnego obrotu pojazdami oraz referencyjności danych gromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów, podkreślając, że uchybienie obowiązkowi zawiadomienia starosty o zbyciu lub nabyciu pojazdu w ustawowym terminie może prowadzić do negatywnych skutków w obszarze dóbr prawnie chronionych. Organ odwoławczy słusznie zauważył, że nie można uznać naruszenia prawa, skutkującego brakiem aktualnych danych w Centralnej Ewidencji Pojazdów, za znikome. Sąd zgadza się z oceną kolegium, że mając na uwadze profesjonalny charakter działalności skarżącego, od którego wymaga się zdecydowanie większej znajomości omawianych przepisów prawa w zakresie praw i obowiązków, uzasadnionym było nałożenie kary w zwiększonej wysokości, tj. 300 zł. Przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy, wbrew twierdzeniom skargi, potwierdza, że w omawianym przypadku naruszeniu art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., nie można przypisać znikomej wagi, zaś argumentacja o trwaniu przedsiębiorcy w błędnym lecz uzasadnionym przekonaniu, że uczynił zadość swoim obowiązkom nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie można też tracić z pola widzenia tego, że zawiadomienie o nabyciu/zbyciu pojazdu jest czynnością o niewielkim stopniu formalności, polegającą na przekazaniu informacji w dowolnej formie (osobiście w siedzibie organu, za pośrednictwem operatora pocztowego, bądź przez platformę E-PUAP), która umożliwia jednoznaczną identyfikację pojazdu i jego nabywcy/zbywcy.
Zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy, nie zachodzą także przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary określone w art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. (skoro za zachowanie objęte niniejszym postępowaniem na skarżącego nie została wcześniej nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ, ani skarżący nie został uprzednio ukarany za wykroczenie, wykroczenie skarbowe, przestępstwo lub przestępstwo skarbowe). Nie występują także przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary przewidziane w art. 189f § 2 i 3 k.p.a.
Zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jest z powodów, o których mowa powyżej chybiony.
Zdaniem sądu nie doszło też do naruszenia art. 140n ust. 4 p.r.d. oraz art. 189d k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie i nieuwzględnienie przesłanek uzasadniających wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w wysokości minimalnej, tj. 200 złotych. Na wymierzenie kary w najniższej wysokości nie pozwala bowiem przede wszystkim wielokrotność naruszeń których dopuścił się skarżący w omawianym zakresie.
Powyżej przedstawione argumenty oraz to, że zasadniczą funkcją sankcji administracyjnej jest funkcja ochronna oraz funkcja pomiaru wagi chronionego dobra mierzona stopniem dolegliwości sankcji administracyjnej w relacji do społecznej wagi chronionych wartości sprawiają, że zdaniem Sądu wymierzona skarżącemu kara w wysokości 300 zł jest adekwatna i słuszna, także w kontekście realizacji jej celu prewencyjnego.
W konsekwencji Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie nie dopuściły się uchybień proceduralnych (przepisów k.p.a. zarzuty 3-5 skargi) w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy zastosowano właściwe przepisy prawa materialnego, nie pomijając żadnych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. To natomiast, że pewne fakty zostały inaczej ocenione przez organ, a finalnie zajęte przez organ stanowisko nie było zbieżne z oczekiwaniami strony, nie świadczy samo w sobie o wadliwości procesu decyzyjnego organu. Zapadłe w sprawie rozstrzygniecie zawiera pełne uzasadnienie, a wnioski organu są logiczne i spójne.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu uchybień, które mogłyby wpłynąć na wynik kontroli, skargę należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.