I SA/Ke 190/24

I SA/Ke 190/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /przewodniczący/
Magdalena Chraniuk-Stępniak
Magdalena Stępniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1, 1a, art. 18b ust. 2 pkt 2art. 92 a ust. 1, art. 92c ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2024 poz 340
art. 15n, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 18 marca 2024 r. nr SKO.RD-52/9665/868/2023 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt I SA/Ke [...]
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z 18 marca 2024 r. nr SKO.RD-52/9665/868/2023 utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z 27 listopada 2023 r. nr TK-V.8072.1.46.2023 nakładającą na A. C. karę pieniężną w wysokości 500 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących godzin przyjazdu i odjazdu.
W uzasadnieniu kolegium wskazało, że pracownik organu 20 października 2023 r. w godzinach od 9:05 do 9:40 przeprowadził kontrolę zgodności wykonywanych usług w krajowym transporcie drogowym osób z zezwoleniem
nr 2009 wydanym przez Marszałka Województwa Świętokrzyskiego dla A. C. prowadzącej działalność pod firmą: A. C. Usługi-Handel-Transport z siedzibą: C. [...] [...] na linii komunikacji regularnej P. - W.. Kontroli poddano kurs z godziny 9:25 z miejscowości B. Z. do miejscowości W.. Podczas czynności kontrolnych pracownik organu stwierdził, że o godz. 9:25 autobus przewoźnika A. C. nie odjechał z przystanku B. Z. [...] Zgodnie z zezwoleniem nr [...] i obowiązującym rozkładem jazdy autobus powinien odjechać z w/w przystanku w kierunku
m. W.. Z uwagi na powyższe pracownik organu zakończył kontrolę o godzinie 9:40 w m. B. Z. Centrum, ul. [...]. Protokołu kontroli nie przekazał przedstawicielowi przedsiębiorcy (kierowcy), ponieważ nie było go w miejscu kontroli. Następnie 23.10.2023 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne, mające na celu ustalenie, czy ujawnione podczas kontroli działania pozostają w zgodzie
z uregulowaniami prawnymi ustawy o transporcie drogowym. W dniu 6.11.2023 r.
w siedzibie organu przesłuchano pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 233 § 1 k.k.) w charakterze świadka T. Ł.. Pracownik potwierdził, że o godzinie 9:25 z przystanku B. Z. Centrum/ul. [...] nie odjechał autobus przewoźnika z tablicą kierunkową W..
Zdaniem kolegium w świetle powyższego udowodniono, że 20.10.2023 r.
w trakcie wykonywania kursu z godz. 9:25 z miejscowości B. Z. do miejscowości W., stwierdzono wykonywanie transportu drogowego osób
z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących wykonywania przewozów zgodnie z zatwierdzonym rozkładem jazdy.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.) dalej "u.t.d.", podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od
50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Z załącznika nr 3 lp. 2.2. pkt 2 do ustawy wynika, że wykonywanie przewozu regularnego lub regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu albo zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego dotyczących godzin odjazdu
i przyjazdu podlega karze w wysokości 500 zł.
W ocenie organu w postępowaniu nie wystąpiła możliwość odstąpienia od wszczęcia postępowania w myśl uregulowań art. 92c ust. 1 u.t.d. Zgłoszenie dokonane przez przewoźnika 11.10.2020 r. dotyczące zawieszenia wykonywania połączeń na trasie B. Z. - W. wygasło 1.07.2023 r. – po zniesieniu stanu zagrożenia epidemiologicznego. Pomimo więc, że sama ustawa z 2 marca 2020 r. o COVID - 19 obowiązuje, to przepis art. 15n nie ma zastosowania. Przedsiębiorca nie może się bowiem tłumaczyć brakiem rentowności wykonywanych przewozów, będącego skutkiem niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności.
Na powyższą decyzję A. C. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowanie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania,
tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie skarżącej twierdzenie organów jak i sam zarzut naruszenia są bezpodstawne. Pomimo zakończenia stanu zagrożenia epidemicznego przez cały czas pozostaje w obrocie prawnym art. 15n. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. Obecnie norma ta została przedłużona. Absolutnie niedopuszczalnym jest twierdzenie organu nadzorczego, że norma prawna o której mowa nie ma zastosowania. Organ winien był obligatoryjnie uwzględnić zgłoszone odstępstwo i nie nakładać kary pieniężnej. Skutki pandemii COVID 19 są daleko idące we wszystkich dziedzinach. Potwierdzeniem zasadności stosowania odstępstwa COVID 19 z uwagi na brak rentowności w rzeczonym zakresie było wygaszenie tego zezwolenia w lutym 2024 r.
W odpowiedzi na skargę kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.)
i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2023, poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady- związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja kolegium w przedmiocie nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób
z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących godzin przyjazdu
i odjazdu.
Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.t.d., wykonywanie przewozów regularnych wymaga uzyskania zezwolenia, w którym określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów, a także miejscowości
w których znajdują się przystanki. Załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy (art. 20 ust. 1a tej ustawy). Stosownie do art 18b ust. 2 pkt 2 u.t.d. podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się korzystania
z przystanków, na których nie została zamieszczona informacja o realizowanym rozkładzie jazdy zawierająca także nazwę, adres siedziby przewoźnika i numer telefonu przewoźnika lub niezgodnie z podanymi w tej informacji dniami i godzinami odjazdów;
Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 40 000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane
w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1. popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1 -9,
2. popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 – załącznika nr 3 do ustawy.
Z załącznika nr 3 pkt 2 lp. 2.2. wynika, że wykonywanie przewozu regularnego lub regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu albo zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu przewiduje za to naruszenie karę pieniężną w wysokości 500 zł.
W sprawie poza sporem jest, że podczas czynności kontrolnych pracownik organu stwierdził, że o godz. 9:25 autobus przewoźnika A. C. nie odjechał
z przystanku B. Z. [...] w kierunku W., zgodnie z rozkładem jazdy stanowiącym załącznik do zezwolenia nr [...].
Spór w sprawie dotyczy tego, czy zgłoszone marszałkowi 11 października 2020 r. odstępstwo od warunków zezwolenia nr [...], polegające na ograniczeniu przedmiotowego kursu, uprawniało skarżącą do zastosowania odstępstwa od zatwierdzonego rozkładu jazdy w dniu kontroli, tj. 20 października 2023 r.
W aktach sprawy znajduje się bowiem informacja, na którą powołuje się skarżąca, o zgłoszonym marszałkowi 11 października 2020 r. odstępstwie od warunków określonych w zezwoleniu nr [...] – zawieszeniu tego kursu w związku
z panującą pandemią wirusa COVID-19.
Podstawą prawną zgłoszenia odstępstwa od warunków określonych
w zezwoleniu nr [...] był przepis art. 15n ustawy z dnia 2 marca 2020 r.
o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (obecnie t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 340; dalej ustawa COVID-19). Stosownie do powołanej regulacji warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, nie stosuje się w przypadku: 1) konieczności podjęcia czynności związanych
z przeciwdziałaniem COVID-19; 2) braku rentowności wykonywanych przewozów, będącego skutkiem niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, związanych
z przeciwdziałaniem COVID-19. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, przedsiębiorca jest obowiązany niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia odstąpienia od warunków określonych w zezwoleniu przekazać organowi, który udzielił zezwolenia informacje o zastosowanych odstępstwach, a także podać je do publicznej wiadomości, przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach (ust. 2).
Zdaniem sądu w procesie interpretacji art. 15n ust. 1 ustawy COVID-19 nie można pomijać normatywnego charakteru tytułu tej ustawy, zakresu regulacji wyrażonego w treści art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, jak i art. 15n ust. 1 ustawy COVID-19. Tytuł tej ustawy, jak i treść ww. przepisów pozwala przyjąć, że zamiarem i celem ustawodawcy było wprowadzenie rozwiązań związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Przedmiotem regulacji ww. ustawy są zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy COVID-19:
1/ zasady i tryb zapobiegania oraz zwalczania zakażenia wirusem SARS-CoV-2
i rozprzestrzeniania się choroby zakaźnej u ludzi, wywołanej tym wirusem, w tym zasady i tryb podejmowania działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych
w celu unieszkodliwienia źródeł zakażenia i przecięcia dróg szerzenia się tej choroby zakaźnej;
2/ zadania organów administracji publicznej w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażenia lub choroby zakaźnej, o których mowa w pkt 1;
3/ uprawnienia i obowiązki, świadczeniodawców oraz świadczeniobiorców i innych osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażenia lub choroby zakaźnej, o których mowa
w pkt 1;
4/ zasady pokrywania kosztów realizacji zadań, o których mowa w pkt 1-3,
w szczególności tryb finansowania świadczeń opieki zdrowotnej dla osób
z podejrzeniem zakażenia lub choroby zakaźnej, o których mowa w pkt 1, w celu zapewnienia tym osobom właściwego dostępu do diagnostyki i leczenia.
Ponadto art. 2 ust. 2 ustawy COVID-19 wskazuje, że ilekroć w ustawie jest mowa o "przeciwdziałaniu COVID-19" rozumie się przez to wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych, choroby,
o której mowa w ust. 1.
Skarżąca argumentuje, że pomimo zakończenia stanu epidemii (na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii Dz.U.2022.1027) i stanu zagrożenia epidemicznego (na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego Dz.U.2023.1118), przepis art. 15n ust. 1 ustawy COVID-19 pozostaje nadal w obrocie prawnym i związku z tym organy winny akceptować zgłoszone
11 października 2020 r. odstępstwo od warunków zezwolenia nr [...].
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, że przepis art. 15n ust. 1 ustawy COVID-19 dotyczy, po pierwsze - konieczności podjęcia czynności związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, po drugie - braku rentowności wykonywanych przewozów, po trzecie – brak rentowności jest skutkiem niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, związanych
z przeciwdziałaniem COVID-19.
Istotne zatem było ustalenie, czy w dniu kontroli (20 października 2023 r.) istniały przesłanki wynikające z przepisu art. 15n ust. 1 ustawy COVID-19. Skarżąca nie brała czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i nie wykazała, czy
w dniu kontroli, po zniesieniu stanu epidemii i stanu zagrożenia epidemicznego, podejmowała czynności związane z przeciwdziałaniem COVID-19 nadto, czy dotknął ją stan braku rentowności wykonywanych przewozów i był on skutkiem niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, związanych z przeciwdziałaniem COVID-19.
Co istotne, pismem z 6 lipca 2023 r. skarżąca została powiadomiona
o odwołaniu 1 lipca 2023 r. stanu zagrożenia epidemicznego i braku podstaw do stosowania art. 15n ustawy COVID-19 oraz o obowiązku wykonywania przewozów zgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy. Skarżąca nie zareagowała na otrzymane powiadomienie. Ponadto, stanowiska strony skarżącej prezentowanego w skardze, dotyczącego braku rentowności jako skutku pandemii COVID-19, nie potwierdza treść decyzji organu I instancji z 27 grudnia 2023 r. wygaszającej zezwolenie
nr [...]. Nie wynika z niej bowiem z jakiej przyczyny doszło do zrzeczenia się tego zezwolenia, a wniosek o rezygnacji z tego zezwolenia skarżąca złożyła dopiero
18 grudnia 2012 r.
Zdaniem sądu, prawidłowo zatem przyjęły organy, że przepis art. 15n ust. 1 ustawy COVID-19 nie mógł mieć zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy, ponieważ z akt sprawy nie wynika, by zarówno sama skarżąca, jak i by wobec skarżącej stosowano, po zniesieniu stanu epidemii i stanu zagrożenia epidemicznego, rozwiązania związane z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19.
W konsekwencji organ był uprawniony do stwierdzenia, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek egzoneracyjnych, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. i umorzenia postępowania
w sprawie. Przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. przewiduje, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Udowodnienie okoliczności objętych hipotezą art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu,
w postaci uwolnienia się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia.
Podsumowując, zdaniem sądu, organy podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W aktach sprawy znajdują się dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a organy dokonały ich wszechstronnej oceny. W konsekwencji zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd nie dostrzegł też
z urzędu innych naruszeń wymagających wyeliminowania zaskarżonej decyzji
i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.