I SA/Ke 191/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę B. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy częściowe oddalenie sprzeciwu skarżącej w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca kwestionowała możliwość prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego małżonków na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zaległości podatkowych jej męża, Z. W., powstałych w latach 2008 i 2010. Podstawą jej sprzeciwu była okoliczność, że od 19 maja 2009 r. (uprawomocnienie 10 czerwca 2009 r.) żyła z mężem w separacji faktycznej, a wspólność majątkowa ustała. Twierdziła, że nie wiedziała o długach męża, nie wyrażała na nie zgody i nie służyły one zaspokojeniu potrzeb rodziny. Sąd, odwołując się do przepisów Ordynacji podatkowej (art. 26, art. 29) oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 26ca, art. 27e), uznał, że odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe powstałe przed datą prawomocnego orzeczenia o separacji obciąża oboje małżonków, niezależnie od ustania wspólności majątkowej. Sąd podkreślił, że faktyczna separacja nie jest podstawą do wyłączenia odpowiedzialności, a jedynie prawomocne orzeczenie sądu o separacji ma takie skutki prawne. Ponadto, sąd wyjaśnił, że majątek wspólny jest współwłasnością łączną, a egzekucja może być prowadzona z całego majątku wspólnego, a nie z ułamkowego udziału jednego z małżonków. W związku z tym, sąd uznał, że organ prawidłowo oddalił sprzeciw skarżącej w zakresie egzekucji dotyczącej długów powstałych przed 10 czerwca 2009 r.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności małżonka za długi podatkowe powstałe przed prawomocnym orzeczeniem o separacji oraz charakteru majątku wspólnego w kontekście egzekucji administracyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji powstania długów przed orzeczeniem o separacji i zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy małżonek odpowiada za długi podatkowe drugiego małżonka powstałe przed datą prawomocnego orzeczenia o separacji, jeśli w okresie ich powstawania małżonkowie żyli w separacji faktycznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, małżonek odpowiada za długi podatkowe powstałe przed datą prawomocnego orzeczenia o separacji, ponieważ zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, skutki prawne ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed tą datą.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 29 § 2 pkt 4 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że skutki prawne ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji. Faktyczna separacja nie jest wystarczającą podstawą do wyłączenia odpowiedzialności.
Czy egzekucja z majątku wspólnego małżonków może być prowadzona z ułamkowego udziału jednego z małżonków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, egzekucja z majątku wspólnego małżonków nie może być prowadzona z ułamkowego udziału jednego z małżonków, ponieważ majątek wspólny jest współwłasnością łączną, gdzie udziały nie podlegają wyodrębnieniu w czasie trwania małżeństwa.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że majątek wspólny małżonków jest współwłasnością łączną, która cechuje się brakiem możliwości wyodrębnienia udziałów każdego z małżonków w czasie trwania małżeństwa. Cały majątek wspólny przysługuje w całości obojgu małżonkom, co uniemożliwia prowadzenie egzekucji z częściowego udziału.
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 26 ca § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wierzyciel wystawia kolejny tytuł wykonawczy w razie potrzeby zabezpieczenia na nieruchomości lub egzekucji z nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka - w przypadku gdy odpowiedzialność zobowiązanego za należność pieniężną i odsetki z tytułu niezapłacenia jej w terminie obejmuje majątek osobisty zobowiązanego i majątek wspólny.
u.p.e.a. art. 26 ca § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dane, jakie powinien zawierać kolejny tytuł wykonawczy, określają przepisy art. 26ca § 1 u.p.e.a.
u.p.e.a. art. 27e § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Małżonkowi zobowiązanego w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu, którego podstawą może być zarzut ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania odpowiedzialności całością albo częścią majątku wspólnego. Sprzeciw powinien określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.
u.p.e.a. art. 27e § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej lub wystąpienie innego zdarzenia skutkującego ograniczeniem, zniesieniem, wyłączeniem lub ustaniem odpowiedzialności zobowiązanego, o której mowa w § 1, uznaje się za bezskuteczne do składnika majątkowego, który wchodziłby w skład majątku wspólnego, gdyby nie zawarto tej umowy majątkowej małżeńskiej lub nie wystąpiło takie zdarzenie prawne. Składnik ten uznaje się za wchodzący w skład majątku wspólnego.
Ord. pr. art. 26
Ordynacja podatkowa
Sytuacje, w których podatnik ponosi odpowiedzialność za podatki całym swoim majątkiem.
Ord. pr. art. 29 § 1
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność ta obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.
Ord. pr. art. 29 § 2
Ordynacja podatkowa
Skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem (art. 29 § 2): 1. zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej; 2. zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu; 3. ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka; 4. uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
k.r.o. art. 31
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).
k.r.o. art. 61 (4)
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód.
p.p.s.a. art. 145
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia postanowienia.
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
Przyczyny stwierdzenia nieważności postanowienia.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Odpowiedzialność skarżącej za długi męża powstałe przed prawomocnym orzeczeniem o separacji, mimo faktycznej separacji. • Możliwość prowadzenia egzekucji z ułamkowego udziału męża w majątku wspólnym.
Godne uwagi sformułowania
skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji. • majątek wspólny małżonków jest współwłasnością łączną. • niemożliwe jest prowadzenie egzekucji [...] z 1/10 udziału jej małżonka w majątku wspólnym.
Skład orzekający
Mirosław Surma
przewodniczący
Magdalena Stępniak
sprawozdawca
Agnieszka Banach
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności małżonka za długi podatkowe powstałe przed prawomocnym orzeczeniem o separacji oraz charakteru majątku wspólnego w kontekście egzekucji administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powstania długów przed orzeczeniem o separacji i zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odpowiedzialności za długi współmałżonka, zwłaszcza w kontekście rozpadu związku i separacji, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców.
“Czy odpowiadasz za długi męża, nawet jeśli żyjecie osobno? Sąd wyjaśnia, kiedy separacja faktyczna nie chroni przed długami z przeszłości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.