I SA/Ke 187/23

I SA/Ke 187/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-06-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Stępniak
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I GSK 1028/23 - Wyrok NSA z 2026-02-19
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1 par 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 par 1, art. 53 par 2, art. 145 par 1 pkt 1, art. 146 par 1 i 2, art. 200 i art. 205 par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 2029
art. 17 ust. 3, art. 34 ust. 1, art. 36 ust. 6 i 7, art. 37 ust. 1 i 2,
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.
Dz.U. 1998 nr 117 poz 759
art. 54 ust. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi A. M. na czynność Burmistrza Miasta i Gminy Busko-Zdrój z dnia 15 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dotacji oświatowej 1. stwierdza bezskuteczność czynności odmowy wypłaty dotacji oświatowej za luty 2023 r.; 2. uznaje uprawnienie skarżącej do otrzymania dotacji oświatowej za luty 2023 r.; 3. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy Busko–Zdrój na rzecz A. M. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
A. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na czynność z zakresu administracji publicznej Burmistrza Miasta i Gminy Busko-Zdrój ("Burmistrz") z 15 marca 2023 r. nr [...], którą to czynnością odmówiono skarżącej wypłaty dotacji oświatowej za luty 2023 r. W treści pisma z tej daty organ wskazał, że Przedszkole Niepubliczne "[...]" nie posiada aktualnie wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę B. Z. , co jest podstawową przesłanką do wypłaty dotacji oświatowej za miesiąc luty.
W treści skargi zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu, oraz rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i pominięciu przy wydawaniu decyzji fundamentalnej dla sprawy:
a) okoliczności, iż decyzja Burmistrza z dnia 30 listopada 2022 r. (znak: [...]), utrzymana w mocy decyzją Ś. Kuratora Oświaty z dnia 15 lutego 2023 r. (znak: [...]), dotyczy wykreślenia wpisu Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B. Z. z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez Gminę B. Z. poczynionego przez ten organ w dniu 1 września 2021 r., a nie wpisu z dnia 1 czerwca 1998 r. wynikającego z zaświadczenia Kuratorium Oświaty w K. z tego dnia;
b) okoliczności w postaci zaświadczenia Kuratorium Oświaty w K. z dnia 1 czerwca 1998 r., z którego wynika, że Przedszkole Niepubliczne "[...]" w B. Z. uzyskało wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych i rozpoczęło swoją działalność od dnia 1 września 1998 r., który to wpis do chwili obecnej nie został uznany w żadnym postępowaniu przewidzianym prawem za nieistniejący lub nieskuteczny;
II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 33 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i § 2 ust. 2 i 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. Z. z dnia 10 lutego 2022 r. - w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i szkół prowadzonych na terenie Gminy B.-Z. przez inne niż Gmina B.-Z. osoby prawne i osoby fizyczne oraz trybu i zakresu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (dalej: uchwała Rady Miejskiej w B. Z. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli i szkół) w zw. z art. 17 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i nieprzekazanie na rzecz Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B. Z. prowadzonego przez skarżącą dotacji oświatowej za miesiąc luty 2023 r., w sytuacji gdy przedmiotowa dotacja oświatowa została przez organ udzielona skarżącej na cały rok budżetowy 2023, a skarżąca tym samym spełniła wszystkie przesłanki, o których mowa w wyżej zaskarżonych przepisach do przyznania i wypłacenia przedmiotowej dotacji na rok budżetowy 2023;
2) art. 34 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 17 ust. 3 tej ustawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na odstąpieniu organu od ustawowego obowiązku wypłaty na rzecz prowadzonego przez skarżącą Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B. Z. przyznanej na 2023 rok dotacji oświatowej w 12 częściach, a w konsekwencji nieprzekazanie na rzecz tej placówki dotacji oświatowej za miesiąc luty 2023 r.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, uznanie uprawnienia skarżącej do otrzymania należnej (lecz wstrzymanej przez organ) dotacji oświatowej na miesiąc luty 2023 r. oraz zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała m.in., że jako osoba fizyczna, prowadząca niepubliczne placówki oświatowe jest uprawniona do otrzymywania corocznie dotacji oświatowej na każdego ucznia z budżetu Gminy B.-Z. w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla ww. Gminy.
Wyjaśniła, że wysokość dotacji określa art. 17 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Placówka prowadzona przez skarżącą ma prawo do otrzymywania na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, niezależnie od ww. dotacji, dodatkowej dotacji z budżetu Gminy B.-Z., o której mowa w art. 15 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Z kolei warunkiem otrzymania wyżej wymienionych dotacji jest spełnienie przesłanek które ustawodawca przewidział w art. 33 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, a organ w § 2 ust. 2 i 3 i § 3 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej w B.- Z. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli i szkół.
W 2022 roku (jak corocznie), celem otrzymania dotacji oświatowej na 2023 rok, skarżąca złożyła do organu wniosek o udzielenie dotacji z budżetu Gminy B.-Z. na rok 2023, łącznie z informacją o planowanej liczbie uczniów oraz przekazała do systemu informacji oświatowej wymagane dane. Następnie comiesięcznie składała do organu informację o faktycznej liczbie uczniów uczęszczających do jej placówki, w tym złożyła ją za luty 2023 r.
Z uwagi na spełnienie wszystkich przesłanek, od których prawo uzależnia przyznanie dotacji oświatowej, dotacja na rok budżetowy 2023 na rzecz Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B. - Z. została skarżącej przez organ przyznana i wypłacana począwszy od 1 stycznia 2023 r.
Pismem z 8 marca 2023 r. skarżąca wezwała organ do wypłaty dotacji oświatowej za miesiąc luty 2023 r. Pismem z 15 marca 2023 r., organ oświadczył, że w związku z wykreśleniem Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B. Z. z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez Gminę B. Z. z mocą od dnia 1 września 2021 r. dotacja nie będzie wypłaca na rzecz tego podmiotu oświatowego. Nadto wskazał, że posiadanie wpisu do ewidencji jest podstawowym warunkiem wypłaty dotacji.
Następnie w skardze opisano przebieg zdarzeń i czynności związanych ze zmianą siedziby placówki przedszkolnej i wpisem do ewidencji jednostki oraz sporu w zakresie posiadanego wpisu oraz zmiany adresu, pod którym prowadzona jest obecnie działalność.
Skarżąca podkreśliła przy tym, że nieprzerwanie od 1 września 1998 r. prowadzi placówkę oświatową w postaci Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B. Z. . Jednakże po latach okazało się, że placówka przedszkolna prowadzona przez skarżącą nie została przez organ od 1999 r. wpisana do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez Gminę B.- Z.. Okoliczność ta ujawniła się w momencie próby zmiany przez skarżącą adresu placówki. Wówczas organ wpisał przedmiotowe przedszkole do prowadzonej przez siebie ewidencji szkół i placówek niepublicznych, wskazując datę rozpoczęcia tej działalności na dzień 1 września 2021 r., po czym decyzją z 30 czerwca 2022 r., wykreślił tę placówkę ze wspomnianej ewidencji. Decyzja ta, na skutek złożonego odwołania, została uchylona przez Ś. Kuratora Oświaty i przekazana Burmistrzowi do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ wydał 30 listopada 2022 r., decyzję, którą ponownie wykreślił placówkę skarżącej z ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Decyzję zaskarżono do Ś. Kuratorium Oświaty przez skarżącą, który to organ decyzją z 15 lutego 2023r. utrzymał ją w mocy.
Na podstawie powyższych faktów organ obecnie wywodzi, że Przedszkole Niepubliczne "[...]" w B. Z. nie istnieje, stąd nie przysługuje mu dotacja oświatowa. Organ pominął przy tym fundamentalną dla sprawy okoliczność, że decyzja Burmistrza z 30 listopada 2022 r., utrzymana w mocy decyzją Ś. Kuratora Oświaty z 15 lutego 2023 r., dotyczy wykreślenia wpisu Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B. Z. z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez Gminę B. Z. poczynionego przez ten organ 1 września 2021 r., a nie wpisu z 1 czerwca 1998 r. wynikającego z zaświadczenia Kuratorium Oświaty w K. z tego samego dnia.
Wymieniona wyżej decyzja Burmistrza z 30 listopada 2022 r. nie dotyczy więc wpisu z 1998 r. Co więcej, i co tyczy się drugiego z wyartykułowanych zarzutów, zgodnie z zaświadczeniem Kuratorium Oświaty w K. z 1 czerwca 1998 r., Przedszkole Niepubliczne "[...]" w B. Z. uzyskało wpis do ewidencji szkól i placówek niepublicznych i rozpoczęło swoją działalność od 1 września 1998 r., którą nieprzerwanie prowadzi po dzień dzisiejszy, co dodatkowo można zweryfikować online w publicznym Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych (https://rspo.gov.pl). Powyższy wpis z 1998 r., co jakże doniosłe dla niniejszej sprawy, nigdy - w przeciwieństwie do wpisu z 1 września 2021 r. - nie został w jakimkolwiek postępowaniu przewidzianym prawem uznany za wykreślony, uchylony, czy nieistniejący. Nadto organ nieprzerwanie, począwszy od 1 września 1998 r. (termin rozpoczęcia działalności przedszkola wynikający ze wspomnianego zaświadczenia), traktował Przedszkole Niepubliczne "[...]" w B. Z. jako pełnoprawny podmiot praw i obowiązków, chociażby przez ten okres niemal ćwierćwiecza, śląc na jego adres różnego rodzaju oficjalne pisma, czy wypłacając przez ten czas łącznie kilkadziesiąt milionów złotych tytułem dotacji oświatowej, a więc rozdysponowując środki publiczne pochodzące z budżetu państwa w ramach części oświatowej subwencji ogólnej.
Odnośnie zarzutu z punktu II skargi strona wyjaśniła, że dotacja oświatowa została przez organ przyznana na cały rok budżetowy 2023. Jest to bardzo istotna okoliczność dla sprawy, a fakt jej przyznania wynika (jak wspomniano wcześniej) z okoliczności, że dotacja ta była wypłacana przez organ na rzecz placówki prowadzonej przez skarżącą od 1 stycznia 2023 r., co jest równoznaczne z przyznaniem dotacji przez organ (jako świadczenia jednorazowego a nie okresowego) na cały 2023 rok.
Podkreśliła, że wstrzymanie przez organ w trakcie trwania danego roku wypłacania przyznanej dotacji oświatowej na rzecz niepublicznego przedszkola jest niedopuszczalne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie.
Zdaniem organu odrzucenie skargi uzasadnia okoliczność niepodlegania zaskarżonej czynności kognicji sądów administracyjnych jako czynności materialno - technicznej. Przesądza o tym art. 47 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, który wprost wymienia, jakie czynności stanowią czynności z zakresu administracji publicznej. Czynność odmowy wypłaty dotacji nie wchodzi w zakres przepisów wymienionych w tym artykule.
Wnosząc o oddalenie skargi, organ wskazał natomiast, że na 1 lipca 2021 r. skarżąca nie dysponowała wpisem przedszkola do ewidencji placówek oświatowych, podczas gdy zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, osoba prowadząca placówkę niepubliczną jest uprawniona do ubiegania się o dotację, jeżeli uzyskała wpis placówki do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W odniesieniu do Przedszkola "[...]" z siedzibą na [...] do ewidencji szkół i placówek niepublicznych dokonano 1 września 2021 r.
Następnie na skutek ponaglenia A. M., Ś. Kurator Oświaty postanowieniem z dnia 1 czerwca 2022 r. nakazał rozpoznanie wniosku strony z 7 i 27 lipca 2021 r. jako wniosku o zmianę danych w ewidencji wobec Przedszkola Niepublicznego "[...]". Dalej organ czynił poszukiwania dokumentacji przedszkola, występując w tym celu do Kuratorium Oświaty w K..
Brak tej dokumentacji oraz wniosku o wpis placówki do ewidencji spowodował, że decyzją z dnia 30 listopada 2022 r. Burmistrz wykreślił z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę B. – Z. przedszkole skarżącej, od której to decyzji wniesiono odwołanie, na skutek którego organ odwoławczy decyzją z 15 lutego 2023 r. utrzymał ją w mocy.
Zdaniem organu, wobec tego, że decyzja Burmistrza stała się ostateczna, jej skutkiem zgodnie z art. 169 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe jest likwidacja przedszkola.
Wobec powyższego organ odmówił wypłaty dotacji za miesiąc luty 2023 r., które zgodnie z obowiązującym stanem prawnym zostało zlikwidowane.
Dopiero po dokonaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostki samorządu terytorialnego, osoby prawne czy osoby fizyczne zamierzające prowadzić placówki niepubliczne uzyskują status osoby prowadzącej daną placówkę.
Wstrzymanie wypłaty dotacji za miesiąc luty 2023 r. było zatem jak najbardziej zasadne, albowiem podstawowym warunkiem jej wypłaty jest wpis do ewidencji placówek oświatowych w danej gminie, którego skarżąca nie posiada.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 ze zm.) dalej "p.p.s.a." uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych obejmują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie bądź czynność odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do ich podjęcia, nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Rozpoznając skargę na taką czynność, zgodnie z treścią art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Natomiast w myśl art. 146 § 2 p.p.s.a. w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.
Złożona w niniejszej sprawie skarga dotyczy czynności w postaci odmowy wypłaty dotacji oświatowej dla Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B.- Z. za miesiąc luty 2023r. Strona wnosiła o stwierdzenie bezskuteczności czynności wstrzymania dotacji za miesiąc luty 2023r. i uznania uprawnienia skarżącej do otrzymania dotacji za ten miesiąc.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej czynności na wstępie należy się odnieść do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o odrzucenie skargi w całości, uzasadnionego stwierdzeniem, że objęta nią kwestia nie jest związana z właściwością sądów administracyjnych do rozstrzygania tego rodzaju spraw.
Stosownie do art. 17 ust. 3 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (j.t. Dz.U.2021.1930) dalej "u.f.z.o." niepubliczne przedszkole niebędące przedszkolem specjalnym niespełniające warunków, o których mowa w ust. 1, otrzymuje na każdego ucznia dotację z budżetu gminy w wysokości równej 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy.
Na podstawie art. 34 ust. 1 u.f.z.o., dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy.
Z powyższego wynika, że dotacja oświatowa ma roczny charakter, przy czym wypłacana jest w 12 miesięcznych częściach, w terminach wskazanych w ww. przepisie.
Zgodnie zaś z art. 47 u.f.z.o., czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Zdaniem sądu, treść przytoczonych przepisów wskazuje, że ustawodawca uznał sądy administracyjne za właściwe do rozpoznania skarg na czynności organu dotującego, polegające na ustaleniu oraz przekazaniu dotacji oświatowej. Okoliczność, że w art. 47 u.f.z.o. nie wymienia się art. 34 ust. 1 u.f.z.o., nie świadczy, o tym, że uprawnionemu podmiotowi nie służy skarga do sądu administracyjnego na czynności w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji lub odmowy przyznania dotacji. Przepis art. 34 u.f.z.o. ma charakter czysto techniczny związany z formą przekazania dotacji uprawnionemu podmiotowi oraz uszczegóławia sposób liczenia dotacji. Istotne jest zaś, że w art. 47 u.f.z.o. wymienia się art. 17 u.f.z.o., który stanowi podstawę dla przyznania stosownej dotacji oraz że zaliczono czynności organu dotującego, podejmowane na podstawie tego przepisu, jako czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Dodatkowo podniesienia wymaga, że kwestia ta była już przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku NSA z 19 marca 2021 r., sygn. akt I GSK 1730/20, wskazano, że czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Z art. 47 u.f.z.o. nie wynika jakiekolwiek ograniczenie kategorii czynności, które podlegają tej regulacji. Przepis posługuje się sformułowaniem "czynności podejmowane (...) w celu ustalenia wysokości i przekazania dotacji" i pod tym pojęciem należy rozumieć przede wszystkim obliczenie kwoty dotacji i zlecenie jej przelewu. Na podstawie lektury pozostałych przepisów ustawy nie sposób byłoby wskazać, o jakie inne czynności poprzedzające wypłatę dotacji miałoby chodzić, a pamiętać należy, że rezultat wykładni nie może prowadzić do wyniku oznaczającego, że hipoteza przepisu ustawy byłaby pusta. Można zakładać, że ustalenie wysokości dotacji i zlecenie przelewu środków poprzedzone są przez sekwencję operacji myślowych, obliczeń rachunkowych, które jednak pozostają z istoty rzeczy sferą niedostępną dla beneficjenta. Finalizacja i zarazem uzewnętrznienie tych działań odbywa się dopiero z chwilą zlecenia przelewu i pojawienia się środków na rachunku uprawnionego lub ich brak. W ten sposób wykonywany jest przez administrację przewidziany przepisem ustawy obowiązek udzielenia beneficjentowi środków. Sens przewidzianej w art. 47 u.f.z.o. sądowej kontroli sprowadza się do weryfikacji zgodności z prawem realizowania tego obowiązku przez administrację, a zatem tego, czy i jaka kwota dotacji i komu została udzielona.
Mając na względzie powyższe, Sąd podziela przedstawione w skardze stanowisko co do tego, że czynność odmowy wypłaty dotacji należy do czynności administracyjnych polegających kognicji sądów administracyjnych.
Tym samym nie został uwzględniony zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek o odrzucenie skargi.
Podniesienia dalej wymaga, że skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest możliwe przy spełnieniu przez skarżącego warunków formalnych, które zostały dla skargi określone w przepisach prawa.
Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności.
Z treści przytoczonego uprzednio art. 34 ust. 1 u.f.z.o. wynika, że omawiana dotacja jest przekazywana na rachunek bankowy miesięcznie, w 12 częściach, do ostatniego dnia każdego miesiąca, zaś za styczeń i za grudzień do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego.
Zdaniem Sądu, z uwagi na dokonywanie czynności wypłat dotacji w miesięcznych częściach, konieczne jest kwestionowanie tych czynności odrębnie w odniesieniu do poszczególnych miesięcy.
Dlatego przepis art. 34 ust. 1 u.f.z.o. stanowi punkt odniesienia dla ustalenia określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. terminu do wniesienia skargi na czynność nieprzyznania dotacji (30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności).
Termin ten biegnie oddzielnie dla każdej części dotacji.
Mając na względzie okoliczność zaskarżenia przez stronę w dniu 27 marca 2023 r. czynności odmowy wypłaty dotacji oświatowej za luty 2023 r., o której strona dowiedziała się po bezskutecznym wezwaniu do jej wypłaty z pisma organu z dnia 15 marca 2023 r, Sąd stwierdza, że skarga podlega merytorycznej kontroli, albowiem została złożona w terminie
Zdaniem Sądu, skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Czynność odmowy wypłaty dotacji oświatowej za miesiąc luty 2023 r. dla prowadzonego przez skarżącą A. M. Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B. – Z. została podjęta z naruszeniem art. 34 ust 1 w zw. z art. 17 ust 3 u.f.z.o., co skutkowało w konsekwencji stwierdzeniem jej bezskuteczności przez Sąd.
Podniesienia wymaga, że organ informując o podjęciu tej czynności podał, że odmawia wypłaty dotacji, albowiem skarżąca nie posiada wpisu do ewidencji szkół i przedszkoli niepublicznych prowadzonej przez gminę. Od miesiąca lutego 2023 r. wstrzymano więc wypłatę dotacji oświatowej dla placówki skarżącej.
Tymczasem przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w sposób wyraźny i pełny regulują sytuacje, których zaistnienie może doprowadzić do wstrzymania wypłaty dotacji, jak również określają formę aktu administracyjnego, w rozstrzygnięciu którego organ może o wstrzymaniu wypłaty dotacji orzec.
Mianowicie, zgodnie z treścią art. 36 ust. 6 i 7 u.f.z.o. w przypadku utrudniania lub udaremniania przez szkołę, o której mowa w art. 26 ust. 2, niepubliczną placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, lub przez organ prowadzący tę szkołę lub placówkę czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2, organ dotujący wzywa dyrektora tej szkoły lub placówki lub organ prowadzący tę szkołę lub placówkę do zaprzestania tych działań w wyznaczonym terminie (ust 6).
Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 6, organ dotujący wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, przekazywanie szkole, o której mowa w art. 26 ust. 2, lub niepublicznej placówce, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, dotacji do dnia umożliwienia przeprowadzenia w tej szkole lub placówce czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2.
Natomiast w myśl art. 37 ust. 1 i 2 ustawy, jeżeli szkoła, o której mowa w art. 26 ust. 2, lub niepubliczna placówka, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe:
1) nie przekazała rozliczenia wykorzystania dotacji za rok bazowy lub nie dokonała w rozliczeniu korekty błędów w terminie wskazanym przez organ dotujący,
2) nie przekazała informacji o liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, na których jest udzielana dotacja zgodnie z art. 34 ust. 2, w terminie określonym w uchwale, o której mowa w art. 38 ust. 1,
3) nie wykonała decyzji administracyjnej lub prawomocnego wyroku sądu wydanych w związku z przekazaną dotacją
- organ dotujący wzywa dyrektora szkoły lub placówki lub organ prowadzący tę szkołę lub placówkę do wykonania działań, o których mowa w pkt 1-3, w wyznaczonym terminie.
Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w ust. 1, organ dotujący wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, przekazywanie szkole, o której mowa w art. 26 ust. 2, lub niepublicznej placówce, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, dotacji do dnia wykonania działań, o których mowa w ust. 1.
Jak wynika z treści zacytowanych przepisów, do wstrzymania wypłaty dotacji oświatowej danej placówce może dojść tylko w drodze decyzji podjętej w tym zakresie i tylko po bezskutecznym upływie wyznaczonego uprzednio terminu do zaprzestania działań utrudniających lub udaremniających czynności kontrolne, czy przekazania stosownej dokumentacji lub wykonania decyzji bądź wyroków sądu.
W realiach kontrolowanej sprawy nie zaistniała żadna z powyższych okoliczności, jak również organ nie wydawał decyzji, lecz podjął czynność z zakresu prawa administracyjnego.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że sąd administracyjny – jakkolwiek nie jest związany treścią skargi w zakresie zgłoszonych zarzutów i wniosków – orzeka w granicach konkretnej sprawy administracyjnej.
Jej przedmiotem w niniejszym postępowaniu sądowym jest jedynie czynność odmowy wypłaty dotacji oświatowej za luty 2023 r.
W sprawie nie jest sporne, że dotacja na rok budżetowy 2023 na rzecz Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B. - Z. została skarżącej przez organ przyznana i skarżąca otrzymała wypłatę dotacji w części za miesiąc styczeń 2023 r.
W momencie przyznania dotacji nie kwestionowano zarówno okoliczności prawidłowości wpisu placówki jak i okoliczności faktycznego wykonywania przez skarżącą działalności – prowadzenia przedszkola.
Nie ulega także wątpliwości, że skarżąca złożyła informację o faktycznej liczbie uczniów/wychowanków za miesiąc luty 2023 r., wypełniając tym samym obowiązek określony w § 5 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. Z. z 28 grudnia 2017 r. - w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i szkół prowadzonych na terenie Gminy B.-Z. przez inne niż Gmina B.-Z. osoby prawne i osoby fizyczne oraz trybu i zakresu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania.
Odnosząc się do argumentacji organu eksponującej okoliczność wykreślenia palcówki skarżącej z ewidencji oraz związanej z tym likwidacji przedszkola, należy zwrócić uwagę, że z urzędu Sądowi wiadome jest, że decyzje, na które w tym przedmiocie powołuje się organ (tj. decyzja Burmistrza z 22 listopada 2023 r. oraz Ś. Kuratora Oświaty z 15 lutego 2023 r.), zostały uchylone przez tut. Sąd wyrokiem z dnia 16 maja 2023 r, wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 236/23. Wyrok ten jest nieprawomocny, jednakże podniesienia wymaga, że z treści art. 152 § 1 p.p.s.a. wynika, że w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.
Na wynik sprawy nie może mieć wpływu wieloletni spór pomiędzy stronami dotyczący okoliczności wpisu do ewidencji gminnej placówki skarżącej oraz kwestia zmiany adresu placówki.
Nie ulega bowiem wątpliwości (ani nie jest sporne), że Przedszkole Niepubliczne "[...]" zostało wpisane do rejestru prowadzonego przez Kuratora Oświaty w K. w dniu 1 czerwca 1998 r. i od tej daty ta niepubliczna placówka jest prowadzona i funkcjonuje aż do chwili obecnej.
Nie sposób przyjąć, jak chce tego organ, że w/w Przedszkole zostało zlikwidowane.
Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz.U. 1998 r., Nr 117, poz. 759 ze zm.) Burmistrz zobowiązany był dokonać z urzędu wpisu przedszkola do prowadzonej w gminach ewidencji szkół i placówek niepublicznych, którego to obowiązku względem skarżącej zaniechano.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela argumentację tut. Sądu zawartą w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 236/23, w której zwrócono uwagę (przyjmując brak podstaw do wykreślania z ewidencji prowadzonej przez gminę B. Z. wpisu Przedszkola Niepublicznego "[...]") że ewentualne wadliwości takiego wpisu, nie dotykające jednak jego istoty, czyli faktu legalnego istnienia w obrocie prawnym placówki oświatowej, która była wpisana w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej system oświaty do ewidencji prowadzonej przez kuratorów oświaty – nie mogą być przeszkodą do dokonania takiego wpisu, a także jej dalszego istnienia. W szczególności dotyczy to daty rozpoczęcia działalności przez taką placówkę, czy też jej siedziby. Uznawanie takich, czy też jeszcze mniej istotnych wadliwości takiego wpisu, za naruszenie prawa w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego nie może mieć miejsca przede wszystkim dlatego, że prowadziłoby, zamiast do poprawienia błędnych, nieścisłych, czy niekompletnych danych dotyczących danej placówki oświatowej, np. w drodze stosownego zgłoszenia zmiany, czy korekty tych błędnych, nieścisłych, czy też niepełnych zapisów - do przewidzianej w art. 169 ust. 2 Prawa oświatowego konsekwencji wykreślenia z ewidencji polegającej na likwidacji takiej placówki.
Jak dalej podał Sąd, "taka wykładnia art. 169 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego nie zasługuje na akceptację zwłaszcza w okolicznościach sprawy, w których organy obu instancji przyznawały, że niezrealizowanie przez nie dyspozycji normy prawnej zawartej w art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej system oświaty, spowodowało obecnie poważne konsekwencje finansowe dla przedmiotowej placówki i zagrożenie dla jej dalszego istnienia (...). Okazuje się więc, że w ocenie obu tych organów, konsekwencje ich własnego, niewątpliwego, bo w istocie przyznawanego naruszenia przepisów prawa (nieistotne tu przy tym jest próba przerzucania się odpowiedzialnością za niezrealizowanie przez Kuratora Oświaty w K. i Burmistrza Miasta i Gminy dyspozycji art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej system oświaty, skoro ostatecznie żaden z tych organów nie był w stanie wykazać przekonującym dowodem, w szczególności dokumentem, faktu zrealizowania tych dyspozycji), miałaby ponieść skarżąca prowadząca niepubliczne przedszkole, do którego uczęszcza kilkadziesiąt dzieci, w tym dzieci niepełnosprawne. Taki pogląd narusza wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej".
Uwzględniając powyższe Sąd dodatkowo przypomina, że organ administracji obowiązany jest działać zgodnie z zasadą praworządności, zasadą prawdy obiektywnej i zasadą zaufania obywatela do instytucji państwa. Stąd podstawowym jego zadaniem w powyższym kontekście jest dążyć do poszukiwania rozwiązań i podejmowania działań, mających na celu naprawienie skutków jego własnych zaniechań, a w konsekwencji doprowadzenie do stanu zgodności z prawem.
Reasumując, skoro w sprawie nie zaistniały okoliczności, które upoważniałyby organ do wstrzymania wypłaty dotacji oraz odmowy wypłaty dotacji i nie nastąpiło to we właściwej formie (decyzja administracyjna), czynność odmowy wypłaty dotacji za miesiąc luty 2023 r. należało uznać za bezskuteczną.
Stwierdzając bezskuteczność zaskarżonej czynności, Sąd uznał jednocześnie uprawnienie skarżącej do otrzymania dotacji oświatowej za luty 2023 r.
Organ jest tym samym zobowiązany do wypłaty części dotacji oświatowej za miesiąc luty 2023 r. dla Przedszkola Niepublicznego "[...]" w B. – Z. prowadzonego przez skarżącą.
Mając na względzie powyższe Sąd:
- na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a w punkcie 1 wyroku stwierdził bezskuteczność czynności odmowy wypłaty dotacji oświatowej za luty 2023 r.,
- na podstawie art. 146 § 2 p.p.s.a w punkcie 2 wyroku uznał uprawnienie skarżącej do otrzymania dotacji oświatowej za luty 2023 r.,
- na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w punkcie 3 wyroku orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego, na które składają się: uiszczony wpis w wysokości 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego dla pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości 480 zł.