I SA/Ke 185/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając faktury za usługi reklamowe za 'puste' i odmawiając prawa do odliczenia VAT.
Podatniczka C.K. skarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji w zakresie określenia zobowiązania podatkowego w VAT za sierpień i wrzesień 2013 r. Spór dotyczył prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur za usługi reklamowe, które organy uznały za fikcyjne. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że faktury te nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a spółka wystawiająca faktury nie była uprawniona do ich wystawiania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał sprawę ze skargi C.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., która uchyliła częściowo decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2013 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo podatniczki do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez spółkę C. na usługi reklamowe, uznając je za dokumentujące fikcyjne transakcje. Podatniczka twierdziła, że usługi zostały wykonane, a postępowanie organów było jednostronne. Sąd, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym ustalenia kontroli podatkowej, dokumentację prokuratorską oraz zeznania świadków, doszedł do wniosku, że spółka C. nie wykonała usług reklamy publicznej, a faktury były 'puste'. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia VAT przysługuje tylko w przypadku rzeczywistych transakcji. Ponadto, sąd z urzędu stwierdził, że bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych został prawidłowo zawieszony z uwagi na wszczęcie postępowania w sprawie przestępstwa skarbowego. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowym warunkiem do odliczenia VAT jest rzeczywiste wykonanie usługi. W tej sprawie zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazał, że spółka wystawiająca faktury nie wykonała usług reklamy, a jedynie zbierała pieniądze i wystawiała faktury, nie ponosząc kosztów związanych z organizacją imprezy. Spółka nie była również zarejestrowana jako czynny podatnik VAT.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko w przypadku, gdy faktura dokumentuje rzeczywiste transakcje.
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko w przypadku, gdy faktura dokumentuje rzeczywiste transakcje.
u.p.t.u. art. 88 § 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Wyłączenie prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku faktur dokumentujących czynności nierzeczywiste.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Wyłączenie prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku faktur dokumentujących czynności nierzeczywiste.
o.p. art. 70 § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 193 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 193 § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury VAT dokumentujące zakup usług reklamowych nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Spółka wystawiająca faktury nie była zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT i nie była uprawniona do ich wystawiania. Bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych został prawidłowo zawieszony.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT. Twierdzenie, że organy wyciągnęły bezzasadne wnioski o wprowadzeniu do obrotu pustych faktur. Argumenty oparte na umowie o świadczenie usług reklamowych, protokole przesłuchania wykonawcy i fakturach jako dowodach wykonania usługi.
Godne uwagi sformułowania
faktury 'puste' nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych prawo do odliczenia podatku naliczonego (...) realizowane jest w oparciu o faktury dokumentujące rzeczywiste transakcje proceder polegał jedynie na wystawianiu tzw. pustych faktur
Skład orzekający
Maria Grabowska
przewodniczący
Magdalena Chraniuk-Stępniak
sprawozdawca
Ewa Rojek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odliczenia VAT tylko w przypadku rzeczywistych transakcji, ocena wiarygodności faktur, skutki wystawiania pustych faktur, zawieszenie biegu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji fikcyjnych transakcji reklamowych i problemów z rejestracją kontrahenta.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowy problem 'pustych faktur' w VAT i pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do kwestii dowodowych w takich przypadkach. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Puste faktury reklamowe: dlaczego nie odliczysz VAT-u, nawet jeśli masz umowę?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ke 185/19 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2019-07-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-05-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Ewa Rojek Magdalena Chraniuk-Stępniak /sprawozdawca/ Maria Grabowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 1964/19 - Wyrok NSA z 2024-01-16 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art. 106 § 3, art. 134 § 1, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054 art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity Dz.U. 2015 poz 613 art. 70 § 6 pkt 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2019 r. sprawy ze skargi C.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2013 r. oddala skargę. Uzasadnienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (Dyrektor) decyzją z [...] nr [...] uchylił decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. (Naczelnik) z [...] nr [...] w części dotyczącej określenia C.K. (podatnik) zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2013r. w wysokości 3.622 zł oraz za wrzesień 2013r. w wysokości 8.484 zł. i w tym zakresie określił zobowiązanie podatkowe za sierpień 2013 r. w wysokości 3.560 zł. oraz za wrzesień 2013 r. w wysokości 8.481 zł., natomiast w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Dyrektor wskazał, że u podatnika przeprowadzono kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące sierpień i wrzesień 2013 r. Ustalono, że C.K. w kontrolowanym okresie prowadziła działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży obuwia i wyrobów skórzanych w K, oraz była zarejestrowanym i czynnym podatnikiem podatku VAT. W ewidencji zakupów VAT za okres objęty kontrolą podatkową zaksięgowano i rozliczono w deklaracjach VAT-7 podatek naliczony z faktur VAT dokumentujących zakup reklamy publicznej - faktura VAT nr 17/8/2013 z 30 sierpnia 2013 r. w kwocie netto 20.000 zł, VAT 4.600 zł oraz faktura VAT nr 6/9/2013 z 3 września 2013 r. w kwocie netto 20.000 zł, VAT 4.600 zł wystawione przez [...] (spółka C,). Uwzględniając dokonane ustalenia w trakcie kontroli podatkowej i postępowania podatkowego oraz zebrane dowody Naczelnik stwierdził, że C.K. nie przedstawiła wiarygodnych dowodów, które potwierdziłyby rzeczywiste wykonanie usług reklamy wynikających z wystawionych przez spółkę C. ww. faktur VAT. Podatnik nie dołożył należytej staranności kupieckiej przy transakcjach zakupu usług reklamowych od spółki na co wskazuje: brak pokwitowań przekazania zapłaty za usługę, brak zainteresowania zarówno wykonaniem usługi jak i samym kontrahentem wystawiającym faktury, utrzymywanie kontaktu z kontrahentem tj. spółką C. przez osoby nieznane, przekazywanie im zapłaty bez pokwitowania, brak reklam w wyznaczonych na ten cel miejscach. W ocenie Naczelnika faktury VAT wystawione przez spółkę C. na rzecz C.K. nie dokumentują rzeczywistego wykonania wynikających z nich usług, zatem nie stanowią podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w nich określonego. Dokonane przez podatnika odliczenie kwoty podatku naliczonego z ww. faktur VAT stanowi naruszenie przepisu art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej "ustawa o VAT". Nadto w sierpniu 2013r. zaniżono kwoty wynikające z wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów o kwotę netto 152 zł i podatek należny VAT 35 zł., wykazując inne kwoty niż zaksięgowane w ewidencji podatkowej. Dlatego organ pierwszej instancji decyzją z 29 czerwca 2018 r. określił C.K. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za sierpień 2013r. w wysokości 3.622 zł oraz za wrzesień 2013r. w wysokości 8.484 zł. W odwołaniu od decyzji strona zarzuciła, że postępowanie podatkowe prowadzone przez Naczelnika miało charakter jednostronny, co związane było z zaplanowaną, bezwzględną realizacją wyłącznego celu fiskalnego. Wszystkie zebrane przez organ podatkowy dowody są nieistotne i nie dowodzą, że usługi reklamy jej firmy podczas [...] (memoriał) nie miały miejsca, wszak przekazała ona gotówkę i otrzymała faktury za uzgodnione usługi. Co do pozostałych ustaleń zarzutów nie zgłoszono. Rozpoznając odwołanie, organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, iż mógł orzekać merytorycznie w sprawie z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Następnie Dyrektor przywołał treść przepisów art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a. oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, regulujących kwestie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego i wyłączenia w tym zakresie. Stwierdził, że dla powstania prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony istotne jest to, czy faktura zawierająca podatek naliczony rzeczywiście dokumentuje określoną czynność między wskazanymi w niej podmiotami. Za takim rozumieniem przepisu art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a ustawy o VAT przemawia także wykładania celowościowa, a regulacja ta zapobiega wykorzystywaniu systemu VAT do nielegalnego obrotu towarami i usługami. Zdaniem organu odwoławczego kwestią sporną w sprawie jest ocena poprawności materialnej zakwestionowanych faktur VAT. Naczelnik uznał, że faktury wystawione przez spółkę C. w oparciu o które podatnik dokonał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Natomiast podatnik twierdzi, że spółka C. była podmiotem faktycznie istniejącym i wykonała zlecone jej sporne usługi. W ocenie Dyrektora zasadnie organ pierwszej instancji zakwestionował prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w rozliczeniu za sierpień i wrzesień 2013 r. wynikający z faktur, w których jako wystawca wskazana została spółka C. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje bezsprzecznie, że zakwestionowane przez organ pierwszej instancji faktury VAT, w których jako sprzedawca wskazana została spółka C., nie dokumentują faktycznie zrealizowanej czynności. Odwołując się do akt sprawy Dyrektor wskazał, że spółka C. nie figuruje w Krajowym Rejestrze Sądowym, a numer NIP którym się posługiwała zarejestrowany jest od 1 sierpnia 2013 r. jako należący do podmiotu [...] (spółka G.). W dniu 19 sierpnia 2013 r. wpłynął wniosek w przedmiocie zmian w organach spółki G. , gdzie jako nową wskazano C. sp. z o. o. z siedzibą w K.. Do wniosku dołączono umowę sprzedaży udziałów z 12 sierpnia 2013 r., z której wynika, że jedynym wspólnikiem jest powołany na prezesa zarządu przedmiotowej spółki D.J. W wyniku weryfikacji wniosku w Krajowym Rejestrze Karnym stwierdzono, że D.J. jest osobą wielokrotnie karaną, wobec czego Sąd postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2013 r. oddalił wniosek. Naczelnik Urzędu Skarbowego K. w związku ze złożonym przez spółkę C. wnioskiem VAT-R z 14 października 2013 r., odmówił rejestracji jako podatnika podatku VAT stwierdzając rozbieżności w zakresie nazwy spółki, osoby prezesa oraz adresu siedziby w porównaniu z danymi widniejącymi w KRS. Dalsze ustalenia wskazują, że od 17 grudnia 2015 r. do 31 stycznia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. przeprowadził kontrolę podatkową w spółce G. obejmującą okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. W wyniku której ustalił, że działalność spółki C., organizującej rzekomo 22 września 2013 r. memoriał sprowadzała się jedynie do zbierania pieniędzy od sponsorów i wystawienia faktur VAT. Z dokumentacji zabezpieczonej przez Prokuraturę Okręgową w K. podczas śledztwa w sprawie sygn. akt. V Ds 13/14/Sp przeciwko osobom z spółki C. podejrzanym o uszczuplenie w podatku VAT, nie wynika, aby spółka ponosiła jakiekolwiek koszty związane z powyższą imprezą, brak jest faktur VAT dokumentujących zakup materiałów graficznych, banerów, rollupów oraz montażu powyższych urządzeń. Następnie ustalono, że 3 sierpnia 2013 r. pomiędzy K., a spółką C. zawarto umowę określającą zasady współpracy przy organizacji memoriału. Spółka C. jako organizator główny imprezy zobowiązała się do pobrania od sponsorów materiałów graficznych, które miały być wykorzystane podczas imprezy oraz przygotowania na własny koszt lub pokrycia kosztów zlecenia przygotowania materiałów graficznych, banerów, rollupów itp. oraz montażu materiałów od pozyskanych przez siebie sponsorów. Spółka C. zwróciła się do wielu podmiotów z ofertą współpracy sponsorskiej w zamian za reklamę podczas wspomnianej imprezy, w tym do państwa K. Z przedstawionej oferty wynikało, że podczas Gali Boksu 22 września 2013 r. reklama na ringu bokserskim mogła być umiejscowiona na: 12 graniastosłupach reklamowych 4 narożnikach ringowych, 9 miejscach pod logo firmy na macie ringowej, 4 flagach narożnikowych, 12 osłonach napinaczy, 4 ścianach bocznych ringu. Z kolei 12 sierpnia 2013 r. zawarto umowę sponsoringu pomiędzy [...], reprezentowaną przez C.K. (sponsor), a spółką C.(sponsorowany) reprezentowaną przez prezesa zarządu D.J. W myśl § 2 umowy sponsor zobowiązał się do spełnienia na rzecz sponsorowanego świadczenia o charakterze finansowym w łącznej wysokości 24.600 zł, które miało zostać wpłacone na konto sponsorowanego w terminie 3 dni od daty podpisania umowy i przekazania rachunku lub faktury. W § 3 umowy sponsorowany zobowiązał się do spełnienia świadczenia wzajemnego polegającego m. in. na zapewnieniu sponsorowi praw umieszczenia logotypu (przygotowanej grafiki zawierającej logo typ i odpowiadającej specyfikacji miejsca) w wybranym miejscu na ringu na okres trwania imprezy, natomiast zgodnie z § 4 sponsor miał prawo do obserwowania realizacji imprezy oraz wyznaczyć jedna osobę jako obserwatora przygotowań w dniach 21-22 września 2013 r. P.K. przesłuchany 11 sierpnia 2014r. w charakterze świadka na okoliczność współpracy z spółką C. zeznał, że: nieznajomy mężczyzna powiedział, że na gali firmy będą reklamowane w ten sposób, iż będzie się na niej znajdował baner z nazwami firm; jego przedsiębiorstwo miało być wyczytywane jako jeden ze sponsorów gali; nie pamięta czy otrzymał jakieś zaproszenia na galę; mężczyzna ustnie zapraszał go na galę, na której ostatecznie nie był; nie zna prezesa spółki C. Sp. z o.o. D.J. i nie przedstawił mu on oferty sponsorowania gali boksu. Organ ustalił, że faktycznie P.K. otrzymał dwie faktury VAT wystawione na siebie, każda po 6 150 zł brutto, oraz dwie wystawione na żonę C.K. w kwotach każda po 24 600 zł brutto, tj. niezgodnie z tym co wynikało z zawartych umów. Organ przywołał również treść pisma P.K. z 23 maja 2016 r., w którym wyjaśnił, że współpracę z spółką C. nawiązał poprzez kontakt z przedstawicielem firmy (dane osobowe nieznane), który pojawił się w sklepie G. z ofertą sfinansowania memoriału, który odbył się w [...]. Współpraca miała dotyczyć reklamy publicznej w trakcie gali boksu, za którą zapłacono przedstawicielowi spółki C .gotówką po dostarczeniu faktur opatrzonych klauzulą - forma płatności: gotówka. Rozbieżności dotyczące wysokości przekazanej kwoty z kwotą znajdującą się na fakturach VAT dotyczących świadczonych usług reklamowych, wynikają z pomyłki przedstawiciela firmy bądź jego. Ponieważ państwo K. wiedzieli wcześniej, że nie będą mogli uczestniczyć w gali, nie interesowali się jej przebiegiem, ani materiałami reklamowymi jej dotyczącymi, które miała przygotować we własnym zakresie spółka CP.K. oświadczył, że nie wie czy otrzymali bilety wstępu, spółka C. nie przekazała wymienionych materiałów, a ze względu na duży oddźwięk w mediach uznał propozycje za wiarygodną. Natomiast C.K. w piśmie z 2 maja 2016r. wyjaśniła, że rozbieżności dotyczące wysokości przekazanej kwoty z kwotami wykazanymi na otrzymanych fakturach wynikaja z pomyłki kontrahenta, bądź ich. Zdaniem Dyrektora zeznania przesłuchanego 15 lipca 2016 r. przez organ pierwszej instancji prezesa spółki C. D.J., nie przedstawiają wiarygodnych dowodów, że doszło do świadczenia usług reklamy na rzecz firmy C.K. podczas gali boksu. D.J. nie przedstawił żadnych dowodów oraz nie udzielił przekonujących odpowiedzi, które mogłyby potwierdzić wykonanie spornych czynności, a na większość postawionych pytań nie udzielił odpowiedzi uzasadniając to niepamięcią. Postanowieniami z 25 lipca 2016 r. nr 2604-KP-2.411.50.2016 oraz 13 września 2017 r. nr 2604-SPV.4103.56.2017 jako dowód w sprawie zostały włączone materiały mające wpływ na ustalenie stanu faktycznego i rzetelności transakcji zawartych między firmą [...], a spółką C. tj.: - postanowienie Sądu Rejonowego dla K. w K. XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego sygn. akt KR XII Ns Rej KRS 16787/13/525 z 30 sierpnia 2013 r. w sprawie oddalenia wniosku dotyczącego zmiany siedziby spółki, zarządu, wspólnika i przedmiotu działalności, - pismo Sądu Rejonowego dla K. XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z 11 lipca 2016 r., - protokół z kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w spółce G. w zakresie podatku od towarów i usług za okres styczeń-grudzień 2013 r. wraz z załącznikami. Dyrektor przedstawił wyniki kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w spółce G. za okres styczeń-grudzień 2013 r. wskazujące, że: faktury VAT wystawione przez spółkę G. dotyczące sprzedaży reklamy publicznej, w tym dla C.K. stwierdzają czynności, które w rzeczywistości nie miały miejsca; działalność spółki C. ograniczała się do zebrania pieniędzy od sponsorów i wystawienia faktur, spółka nie ponosiła jakichkolwiek kosztów związanych z galą boksu w [...] 22 września 2013 r. z wyjątkiem wpłacenia na rzecz [...] kwoty 10 000 zł; kontrole podatkowe oraz czynności sprawdzające przeprowadzone przez właściwe miejscowo organy podatkowe odnośnie kontrahentów spółki wykazały, że usługi sprzedaży reklamy publicznej nie zostały nigdy wykonane, a faktury je dokumentujące są fakturami "pustymi", większość kontrahentów spółki dokonało korekt deklaracji VAT-7 rezygnując z odliczania podatku naliczonego VAT wynikającego z faktur przez nią wystawionych; spółka nie prowadzi pod adresem [...] żadnej działalności gospodarczej, nie okazała żadnej dokumentacji podatkowej, w tym rejestrów zakupu i sprzedaży czy też innych dokumentów księgowych. Dyrektor stwierdził, że ustalony stan faktyczny wskazuje, iż usługi udokumentowane fakturami wystawionymi przez spółkę C. dla C.K. nie miały miejsca i faktury te nie dokumentowały wymienionych w nich zdarzeń gospodarczych. Podmioty jedynie stwarzały pozory dokonywania transakcji poprzez formalne działania tj. wystawianie faktur VAT. C.K. zarówno na etapie kontroli podatkowej jak i postępowania podatkowego nie okazała wiarygodnych dowodów potwierdzających transakcje z wymienionym kontrahentem. Proceder polegał jedynie na wystawianiu tzw. pustych faktur. Potwierdzają to następujące okoliczności: - spółka C. wystawiła dwie faktury na P.K. o łącznej wartości brutto 12.300 zł. i dwie na C.K. o łącznej wartości brutto 49.200 zł., a nie jak zeznał P.K. jedną o wartości 5.000 zł i drugą na żonę o wartości 20.000 zł, - brak dowodów wykonania usługi reklamy, brak uczestnictwa w gali, brak zainteresowania wykonaniem usługi, niewiedza na temat personaliów osoby uczestniczącej w kontaktach w sprawie reklamy, - niewiarygodne z punktu widzenia logiki i zasad doświadczenia życiowego okoliczności towarzyszące zawarciu umowy i przekazaniu pieniędzy. Trudno bowiem zgodzić się z podatnikiem, że doświadczony przedsiębiorca przekazuje nieznajomemu mężczyźnie, który nagle pojawia się w sklepie, znaczną kwotę pieniędzy, za obiecaną reklamę publiczną, przy czym nie sprawdza on nawet czy do realizacji tej usługi doszło., - ustalenia kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. wobec spółki G. , z których wynika, że spółka C. nie została zarejestrowana w KRS i właściwym urzędzie skarbowym, w związku z czym nie była uprawniona do wystawania faktur. Dyrektor podniósł, że dowód w postaci krótkiego materiału filmowego z realizacji gali boksu dostępny na stronie internetowej, udostępniony przez M. sp. z o.o. w L. (spółka M.) jest jedynie materiałem pomocniczym do zgromadzonego obszernie materiału dowodowego, z którego jednoznacznie wynika, że do świadczenia usługi reklamy firmie C.K. nie doszło. Niemniej jednak z materiału filmowego nie wynika, aby reklama firmy strony znajdowała się na ringu bokserskim ani na jakimkolwiek jego elemencie tj. graniastosłupach reklamowych, narożnikach ringowych, miejscach pod logo firmy na macie ringowej, flagach narożnikowych, osłonach napinaczy oraz ścianach bocznych ringu. Dlatego organ pierwszej instancji słusznie pozbawił stronę prawa do odliczenia podatku naliczonego z tychże faktur, co pozostaje w pełni w zgodności z normą art. 86 ust. 1 ustawy o VAT i nie narusza art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. W ocenie Dyrektora prawidłowo bo zgodnie z art. 193 § 4 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, dalej "Ordynacja podatkowa", Naczelnik stwierdził nierzetelność rejestrów zakupów VAT za sierpień i wrzesień 2013 r. w związku z zaewidencjonowaniem w nich faktur dokumentujących fikcyjne transakcje. Dyrektor odwołując się do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że w przypadku transakcji nieistniejących (tj. którym nie towarzyszy żadna realna dostawa towarów czy wykonanie usług), badanie dobrej wiary nie jest wymagane. Na powyższą decyzję C.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarzucając naruszenie art. 120, art. 122, art. 124, art. 125, art. 180, art. 191, art. 192 i art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art.88 ust. 3a pkt 4 lit. a w zw. z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zarzuciła, że organy pierwszej i drugiej instancji wyciągnęły bezzasadne i pochopne wnioski o wprowadzeniu do obrotu gospodarczego pustych faktur, co potwierdzają m. in. zawarta umowa o świadczenie usług reklamowych, protokół przesłuchania wykonawcy tych usług, prawidłowe faktury VAT. W czasie rozpoczęcia kontroli podatkowej bezzasadnie przyjęto, że przedmiotowe faktury VAT mają charakter pustych faktur. Wskazała, że pojęcie należytej staranności czy dobrej wiary nie zostało do 2017 r. sprecyzowane w przepisach prawnych, a jej postępowanie było zgodne z obowiązującym prawem krajowym oraz z wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej opartymi na postanowieniach dyrektyw unijnych dotyczących podatku VAT. Skarżąca zarzuciła nadto, że nie zapoznano się z treścią jej pism, jak również nie dokonano ich obiektywnej oceny i konfrontacji z pozostałym materiałem dowodowym. Przywołała pismo z 12 sierpnia 2016 r. w którym jak twierdzi m. in. ustosunkowano się do umowy o współpracy z 3 sierpnia 2013 r. co przeczy, że organizator gali boksu był fikcyjny i anonimowy; potwierdzono zawarcie umowy sponsoringu z 12 sierpnia 2013 r.; odniesiono się do protokołu przesłuchania D.J. z 15 lipca 2016 r. w którym świadek potwierdził fakt wyświadczenia skarżącej usługi reklamowej, zafakturowania jej i rozliczenia pod względem finansowym. W piśmie z 8 lutego 2017 r. kwestionowano zaś prawidłowość postępowania dowodowego wskazując m. in., że część dokumentacji fotograficznej na podstawie której organ dokonywał ustaleń faktycznych nie dotyczy gali bokserskiej z 2013 r., a z 2014 r., nie obejmuje wszystkich miejsc pod reklamę usytuowanych na hali sportowej. Tym samym dokonano manipulacji na potrzeby postępowania podatkowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie 25 lipca 2018 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z oryginału zaproszenia dla C.K. oraz ulotki promującej wydarzenie z 22 września 2013 r., na której znajduje się logo firmy G., będącej jednocześnie logo jej firmy. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku podnosząc, że złożone dokumenty nie dowodzą wykonania usługi reklamowej będącej przedmiotem umowy. Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., przeprowadzić wnioskowane dowody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy - ustawy o VAT, jak i mogących mieć istotny wpływ na ten wynik przepisów prawa procesowego - Ordynacji podatkowej. Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ocena zasadności odmowy skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktur VAT nr 17/8/2013 z 30 sierpnia 2013 r. w kwocie netto 20.000 zł, VAT 4.600 zł oraz nr 6/9/2013 z 3 września 2013 r. w kwocie netto 20.000 zł, VAT 4.600 zł., dokumentujących zakup reklamy publicznej, na których jako wystawca widnieje C. sp. z o.o. [...] Organy podatkowe oceniły sporne faktury jako puste tj. niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Natomiast skarżąca uważa, że nie powinna zostać pozbawiona możliwości odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze spornych faktur, gdyż wszystkie zebrane przez organ podatkowy dowody są nieistotne i nie dowodzą, że usługi reklamy jej firmy podczas [...] w K. nie miały miejsca, wszak zawarto umowę i otrzymano prawidłowe faktury za uzgodnione usługi. Zdaniem Sądu, organowi odwoławczemu nie można zasadnie postawić zarzutu braku zgromadzenia całego materiału dowodowego, czy dowolności jego oceny. W trakcie postępowania został zebrany kompletny materiał dowodowy z wykorzystaniem wielu źródeł, przy zapewnieniu skarżącej możliwości czynnego udziału w sprawie. Ustalenia dokonane przez organy, będące podstawą wydawanego rozstrzygnięcia i ich ocena prawna zostały szczegółowo i przekonująco przedstawione w jego uzasadnieniu. Wyniki tej oceny są logicznie poprawne, uwzględniające wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zostały sformułowane z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Z uwagi na fakt, że Dyrektor w sposób prawidłowy i wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko co do pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego w kwotach wynikających z wyżej opisanych faktur, to nie sposób zaskarżonej decyzji skutecznie zarzucić naruszenia wskazywanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej: art. 120, art. 122, art. 124, art. 125, art. 180, art. 191, art. 192 i art. 233 § 2. Organy podatkowe obu instancji prawidłowo także zastosowały przepisy prawa materialnego: art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, poprzez odmowę przyznania skarżącej prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z zakwestionowanych faktur. Nie ma wątpliwości, że z treści art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT jednoznacznie wynika, iż prawo do odliczenia podatku od towarów i usług, gwarantujące zasadę neutralności podatku VAT, realizowane jest w oparciu o faktury dokumentujące rzeczywiste transakcje. Zatem, aby podatnik mógł zrealizować przysługujące mu prawo do odliczenia podatku naliczonego, musi spełnić następujące warunki. Po pierwsze posiadać fakturę, po drugie konieczne jest by faktura dokumentowała faktyczną transakcję między wymienionymi w niej podmiotami. W przeciwnym wypadku, gdy choć jeden z elementów udokumentowanego nią stosunku prawnego nie odpowiada stanowi rzeczywistemu, organy podatkowe mają prawo by taką fakturę kwestionować, a w konsekwencji pozbawić podatnika prawa do odliczenia z takiej faktury. Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadnia tezę organów, że spółka C. nie zrealizowała na rzecz skarżącej usługi sprzedaży reklamy publicznej. W zakresie działalności spółki C. zostały zebrane jednoznaczne dowody takie jak protokół Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z kontroli podatkowej w spółce G. obejmującej okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. wskazujący, że: działalność tej spółki, organizującej rzekomo 22 września 2013 r. memoriał sprowadzała się jedynie do zbierania pieniędzy od sponsorów i wystawienia faktur VAT; spółka nie ponosiła jakichkolwiek kosztów związanych z galą boksu w [...] 22 września 2013 r. z wyjątkiem wpłacenia na rzecz K. kwoty 10 000 zł; kontrole podatkowe oraz czynności sprawdzające przeprowadzone przez właściwe miejscowo organy podatkowe odnośnie kontrahentów spółki wykazały, że usługi sprzedaży reklamy publicznej nie zostały nigdy wykonane, a faktury je dokumentujące są fakturami "pustymi"; większość kontrahentów spółki dokonało korekt deklaracji VAT-7 rezygnując z odliczania podatku naliczonego VAT wynikającego z faktur przez nią wystawionych; spółka nie prowadzi pod adresem [...] żadnej działalności gospodarczej; nie okazała żadnej dokumentacji podatkowej, w tym rejestrów zakupu i sprzedaży czy też innych dokumentów księgowych. Z dokumentacji zabezpieczonej przez Prokuraturę Okręgową w K. podczas śledztwa w sprawie sygn. akt. V Ds 13/14/Sp przeciwko osobom z spółki C. podejrzanym o uszczuplenie w podatku VAT, nie wynika ponadto, aby spółka ponosiła jakiekolwiek koszty związane z powyższą imprezą; brak jest faktur VAT dokumentujących zakup materiałów graficznych, banerów, rollupów oraz montażu powyższych urządzeń. Dlatego trafna jest ocena organów, że czynności dokonywane pomiędzy tymi podmiotami tylko pozornie miały charakter rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Proceder polegał jedynie na wystawianiu tzw. pustych faktur, o czym świadczą następujące okoliczności wskazane przez Dyrektora: - spółka C. wystawiła dwie faktury na P.K. o łącznej wartości brutto 12.300 zł. i dwie na C.K. o łącznej wartości brutto 49.200 zł., a nie jak zeznał P.K. jedną o wartości 5.000 zł i drugą na żonę o wartości 20.000 zł, - brak dowodów wykonania usługi reklamy, brak uczestnictwa w gali, brak zainteresowania wykonaniem usługi, niewiedza na temat personaliów osoby uczestniczącej w kontaktach w sprawie reklamy, - niewiarygodne z punktu widzenia logiki i zasad doświadczenia życiowego okoliczności towarzyszące zawarciu umowy i przekazaniu pieniędzy. Trudno bowiem zgodzić się z podatnikiem, że doświadczony przedsiębiorca przekazuje nieznajomemu mężczyźnie, który nagle pojawia się w sklepie, znaczną kwotę pieniędzy, za obiecaną reklamę publiczną, przy czym nie sprawdza on nawet czy do realizacji tej usługi doszło., - ustalenia kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. wobec spółki G. , z których wynika, spółka że C. nie została zarejestrowana w KRS i właściwym urzędzie skarbowym, w związku z czym nie była uprawniona do wystawania faktur. W świetle powyższych ustaleń faktycznych oraz zaprezentowanej oceny dowodów w zaskarżonej decyzji, niezasadne są zarzuty skargi, że organy pierwszej i drugiej instancji wyciągnęły bezzasadne oraz pochopne wnioski o wprowadzeniu do obrotu gospodarczego pustych faktur. Wbrew stanowisku skarżącej, eksponowanego w skardze, dowodami potwierdzającymi fakt zakupu reklam na pewno nie mogą być: umowa o świadczenie usług reklamowych, protokół przesłuchania wykonawcy tych usług i faktury. Istotą niniejszego sporu nie jest ustalenie czy została zawarta umowa o zakup reklamy publicznej pomiędzy skarżącą a spółką C. a jest nią kwestia czy umowa ta została faktycznie wykonana przez spółkę C. Organy wskazały na fakt zawarcia takiej umowy, poddały analizie jej postanowienia i tego faktu nie kwestionowały. Jednakże sam fakt zawarcia umowy nie dowodzi jej realizacji, zwłaszcza wobec wykazania przez organy, że działalność spółki C., organizującej rzekomo 22 września 2013 r. memoriał sprowadzała się jedynie do zbierania pieniędzy od sponsorów i wystawienia pustych faktur VAT, przy jednoczesnym braku faktur dokumentujących zakup materiałów graficznych, banerów, rollupów oraz montażu powyższych urządzeń związanych z tą imprezą. Także wbrew twierdzeniom skarżącej, fakt wykonania umowy o zakup reklamy publicznej nie wynika z zeznań świadka D.J. Analiza treści zeznań przesłuchanego 15 lipca 2016 r. przez organ pierwszej instancji prezesa spółki C. D.J., nie potwierdza, że doszło podczas gali boksu do świadczenia usług reklamy na rzecz firmy C.K. D.J. nie udzielił jednoznacznych i przekonujących odpowiedzi, które mogłyby potwierdzić wykonanie spornych czynności, a na większość postawionych pytań nie udzielił odpowiedzi uzasadniając to niepamięcią. Zatem skarżąca w oparciu o tak lakoniczne zeznania świadka, który w istotnych kwestiach zasłania się niepamięcią nie może oczekiwać potwierdzenia swojej tezy o wykonaniu usługi zakupu reklamy publicznej. Skarżąca poprzez odwołanie się do swojego pisma z 8 lutego 2017 r., kwestionuje prawidłowość postępowania dowodowego wskazując m. in., że część dokumentacji fotograficznej na podstawie której organ dokonywał ustaleń faktycznych nie dotyczy gali bokserskiej z 2013 r., a z 2014 r.; nie obejmuje wszystkich miejsc pod reklamę usytuowanych na hali sportowej, a tym samym dokonano manipulacji na potrzeby postępowania podatkowego. Zauważyć jednak należy, że poza gołosłownymi twierdzeniami strona nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów dla uzasadnienia podnoszonej tezy wykonania usługi, chociażby w postaci zdjęć reklamy swojej firmy uwidocznionej w 2013 r. w trakcie memoriału. Sąd w ramach art. 106 § 3 p.p.s.a. ocenił dowody tj.: zaproszenie na nazwisko C.K. oraz ulotkę z logo firmy G. i mimo, że dotyczą one gali boksu z 22 września 2013 r., to jednak nie dowodzą faktu wykonania usługi reklamy publicznej. Zgodnie z umową sponsoringu dowodem miały być bowiem materiały reklamowe umieszczone w miejscach przeznaczonych dla sponsorów, czego zgromadzony materiał nie potwierdza. Podsumowując, zdaniem Sądu, ustalenia faktyczne organów co do tego, że zakwestionowane transakcje nie zostały dokonane z podmiotem uwidocznionym na spornych fakturach są trafne, opierają się na prawidłowo zgromadzonym i właściwie ocenionym materiale dowodowym. Skarżąca nie legitymuje się żadnymi innymi dokumentami, które podważyłyby ocenę wywiedzioną przez organy, a przez Sąd w pełni akceptowaną. Podatnik VAT ma prawo odliczyć od wyliczonego przez siebie podatku należnego podatek naliczony zapłacony wcześniej przy nabyciu towaru lub usługi, ale jedynie gdy faktura dokumentuje rzeczywisty obrót towarami lub usługami, a więc gdy jest rzetelna zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Z tych wszystkich względów zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy Ordynacja podatkowa i przepisów ustawy o VAT nie zasługują na uwzględnienie. Zasadnie również organ wywiódł, iż skoro spornym fakturom nie towarzyszyło realne wykonanie usługi, to nie było konieczne odnoszenie się do należytej staranności kupieckiej i badanie jego dobrej wiary (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2017r., I FSK 432/16). Sąd uznał również jako prawidłowe ustalenie organu, że spółka C. nie była podmiotem uprawnionym do wystawiania faktur w okresie sierpień – wrzesień 2013 r. W tym zakresie Dyrektor wskazał na szereg dokumentów, które w sprawie zostały włączone jako dowody mające wpływ na ustalenie stanu faktycznego i rzetelności transakcji zawartych między firmą G., a spółką C. tj.: postanowienie Sądu Rejonowego dla K. XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego sygn. akt KR XII Ns Rej KRS 16787/13/525 z 30 sierpnia 2013 r. w sprawie oddalenia wniosku dotyczącego zmiany siedziby spółki, zarządu, wspólnika i przedmiotu działalności; pismo Sądu Rejonowego dla K. XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z 11 lipca 2016 r.; protokół z kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. spółce G. w zakresie podatku od towarów i usług za okres styczeń-grudzień 2013 r. wraz z załącznikami. Z dokumentów tych wynika bezspornie, że spółka C. nie figuruje w Krajowym Rejestrze Sądowym, a numer NIP którym się posługiwała zarejestrowany jest od 1 sierpnia 2013 r. jako należący do podmiotu G. w W. Natomiast Sąd Rejonowy dla K. postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2013 r. oddalił wniosek w przedmiocie zmian w organach spółki G. , gdzie jako nową wskazano C. sp. z o. o. z siedzibą w K. Z kolei Naczelnik Urzędu Skarbowego K. w związku ze złożonym przez spółkę C. wnioskiem VAT-R z 14 października 2013 r., odmówił rejestracji jako podatnika podatku VAT stwierdzając rozbieżności w zakresie nazwy spółki, osoby prezesa oraz adresu siedziby w porównaniu z danymi widniejącymi w KRS. Z powyższych dowodów, które w żaden sposób nie zostały zakwestionowane przez skarżącą w toku postępowania podatkowego jak i w skardze i nie budzą wątpliwości Sądu co do wiarygodności, wynika jednoznaczny wniosek, że spółka C. nie była zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT w okresie spornym. Tym samym nie była podmiotem uprawnionym do wystawiania faktur bowiem nie wypełniła obowiązku rejestracji zgodnie z wymogami art. 96, art. 97 lub art. 157 ustawy o VAT. Skarga nie zawiera zarzutów w zakresie przedawnienia. Mając jednak na uwadze treść art. 134 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2018.1302), dalej "ustawa p.p.s.a." Sąd z urzędu stwierdził, że prawidłowe są ustalenia organu, który uznał, że bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2013r. uległ zawieszeniu z dniem 2 października 2018r. Należy na wstępie zauważyć, iż pięcioletni okres przedawnienia w/w zobowiązań podatkowych rozpoczął bieg 1 stycznia 2014 r., a jego koniec przypadał na 31 grudnia 2018 r. W kontrolowanej sprawie bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Jak wynika z akt podatkowych wobec pani C.K. wszczęto dochodzenie w sprawie uszczuplenia należności publicznoprawnej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące sierpień i wrzesień 2013 r. (postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z 2 października 2018r.). Jednocześnie pismem z 15 października 2018r., znak: 2604-SEW.800.92.2018, doręczonym 31 października 2018r. C.K. została zawiadomiona o dacie zawieszenia biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązań i jego przyczynie. Mając na uwadze powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI