I SA/Wr 1121/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2009-03-18
NSApodatkoweŚredniawsa
wznowienie postępowaniaOrdynacja podatkowaVATdecyzja ostatecznanowe okoliczności faktyczneistotnośćrozliczenie podatkowesukcesja podatkowa

WSA we Wrocławiu oddalił skargę spółki S.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania dotyczącego podatku VAT za grudzień 2001 r., uznając brak przesłanek z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Spółka S.A. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie podatku VAT za grudzień 2001 r., powołując się na nową okoliczność w postaci nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2001 r., która miała być uwzględniona. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił uchylenia decyzji, uznając, że decyzja dotycząca listopada nie wpływa na rozliczenie za grudzień. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, stwierdzając, że nie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż ujawniona okoliczność nie była istotna dla sprawy i nie mogła wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie.

Spółka "A" Spółka Akcyjna złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji w wyniku postępowania wznowieniowego dotyczącego podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. Spółka wniosła o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wskazując, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] dotycząca podatku VAT za listopad 2001 r. wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na grudzień 2001 r. Okoliczność ta, zdaniem skarżącej, nie była znana organowi wydającemu decyzję za grudzień 2001 r. i powinna wpłynąć na jej rozliczenie. Organy podatkowe uznały, że decyzja dotycząca listopada 2001 r., która określiła zobowiązanie w podatku VAT, pozostaje bez wpływu na rozliczenie za grudzień 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podkreślając, że wznowienie postępowania jest środkiem nadzwyczajnym i wymaga łącznego spełnienia przesłanek z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że ujawniona okoliczność nie była nowa, istotna dla sprawy ani nieznana organowi w dniu wydania decyzji, a zatem nie mogła stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Rozliczenie podatku VAT za listopad 2001 r., nawet jeśli wykazało nadwyżkę, nie wpływało na rozliczenie za grudzień 2001 r., które zostało dokonane odrębną decyzją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja dotycząca rozliczenia podatku VAT za listopad 2001 r. nie stanowi nowej, istotnej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, która uzasadniałaby wznowienie postępowania w sprawie rozliczenia podatku VAT za grudzień 2001 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że aby wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej było możliwe, muszą zostać spełnione łącznie cztery przesłanki: wystąpienie nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, nie były znane organowi, a także są istotne dla sprawy. W analizowanym przypadku, nawet jeśli decyzja dotycząca listopada 2001 r. wykazała nadwyżkę podatku naliczonego, nie stanowiła ona nowej okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej grudnia 2001 r., ponieważ nie mogła wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie pierwotnej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Ord. pod. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

Wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną następuje, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Pomocnicze

Ord. pod. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 160 § 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 157 § 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja dotycząca rozliczenia podatku VAT za listopad 2001 r. nie stanowi nowej, istotnej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, która mogłaby wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej grudnia 2001 r.

Odrzucone argumenty

Wydanie decyzji dotyczącej rozliczenia podatku VAT za listopad 2001 r., wykazującej nadwyżkę podatku naliczonego do przeniesienia, stanowi nową, istotną okoliczność faktyczną, która nie była znana organowi wydającemu decyzję za grudzień 2001 r. i powinna skutkować wznowieniem postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w przepisach prawa. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania, mające charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, które w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszczają możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Skład orzekający

Lidia Błystak

przewodniczący sprawozdawca

Ireneusz Dukiel

sędzia

Tomasz Świetlikowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza w kontekście nowych okoliczności faktycznych i ich istotności dla sprawy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej związanej z rozliczeniami VAT między jednostką macierzystą a oddziałem oraz sukcesją podatkową, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych branżach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście wznowienia postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego, ale może być mniej zrozumiałe dla szerszej publiczności.

Kiedy nowa decyzja podatkowa nie wystarczy do wznowienia postępowania? Kluczowa interpretacja WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 1121/08 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2009-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ireneusz Dukiel
Lidia Błystak /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Świetlikowski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Sygn. powiązane
I FSK 1240/09 - Wyrok NSA z 2010-07-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 240 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Asesor WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. przy udziale sprawy ze skargi "A"Spółka Akcyjna w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w wyniku postępowania wznowieniowego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy w J. G. dnia 1[...] r. Nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy w J. G.z dnia [...]. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzje organu I instancji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [....]Nr [...], określającej stronie (wówczas K. W.K. S.A.) zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień 2001., zaległość podatkową, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe.
Decyzją z dnia [...]. Nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił stronie za grudzień 2001 r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług, zaległość podatkową, odsetki zwłoki i ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe, która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Nr [...], od której wniesiona do sądu administracyjnego skarga została oddalona wyrokiem z dnia 1 lutego 2005 r. sygn. ISA/Wr 1252/03. Wniesioną od tego wyroku skargę kasacyjną NSA, wyrokiem z dnia 20 lutego 2007 r. sygn. I FSK 955/05, oddalił.
W dniu 31 marca 2008 r. strona wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania dotyczącego podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. zakończonego ostateczną decyzją Izby Skarbowej z dnia [...]. Nr [...] Wskazując na przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, podnosząc, że w związku z wydaniem przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej decyzji z dnia [...]. ([...]) w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2001 r., wskutek czego wystąpiła za ten miesiąc nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc tj. grudzień 2001 r., która to okoliczność nie była znana organowi I instancji wydającemu decyzję dotyczącą podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r., a w związku z tym, że z istoty powstania zobowiązania w podatku od towarów i usług powstaje ono z mocy prawa, tym samym okoliczność ta istniała w dniu wydawania decyzji wymiarowej za grudzień 2001 r.
Postanowieniem z dnia [[...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej wznowił, na wniosek strony, postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. Zgodnie z treścią art. 243 § 2 Ordynacji postanowienie to stanowiło podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Ustalono, ze organ kontroli skarbowej decyzją ostateczną z dnia [...]. Nr [...], na którą powołuje się strona we wniosku, określił stronie za listopad 2001 r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług, przy czym w uzasadnieniu decyzji dotyczącej rozliczenia podatku VAT za listopad 2001 r. organ wykazał rozliczenie KWB T. S.A. Zakład Transportu i Sprzętu Technologicznego w B. wykazujące za listopad 2001 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc. Zakład Transportu i Sprzętu będący w 2001 r. odrębnym od Kopalni podatnikiem podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o podatku VAT, z dniem 1 maja 2004 r. przestał być wyodrębnionym podatnikiem tego podatku (na mocy art. 160 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług), a wszelkie prawa i obowiązki w zakresie podatku VAT przejęła osoba prawna czyli B K. W. B. S.A. Dokonując rozliczenia podatku od towarów i usług zakwestionował organ czynności wykonywane przez oddział na rzecz jednostki macierzystej za niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT i dokonał rozliczenia Kopalni i jej oddziału za poszczególne okresy rozliczeniowe 2001 r., w ten sposób, że w Kopalni stwierdzono zaniżenie zobowiązania podatkowego, a w rozliczeniu Zakładu wystąpiła nadwyżka podatku naliczonego nad należnym. Z uwagi na utratę, w dniu wydania decyzji, przez Zakład statusu podatnika podatku VAT, w którego prawa wstąpiła w tym zakresie Kopalnia, w decyzji dokonano łącznego rozliczenia podatku VAT wynikającego zarówno z czynności wykonanych przez Kopalnię jak i jej oddział, określając za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2001 r. zobowiązanie podatkowe będące wynikiem (sumą) podatku należnego i naliczonego obu podmiotów. Z cząstkowego rozliczenia nie można wywodzić, iż Kopalnia posiada za listopad 2001 r. nierozliczoną nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. Rozstrzygnięcie dotyczące miesiąca listopada 2001 r., wykazujące po stronie Kopalni zobowiązanie w podatku VAT, pozostaje bez wpływu na rozliczenie tego podatku za grudzień 2001 r., dokonane decyzją z dnia 31.03.2001 r. Tym samym stanowisko strony, że wystąpiła przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jest bezzasadne.
Organ II instancji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazał, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym, a uchylenie ostatecznej decyzji może nastąpić w ściśle określonych przypadkach wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Omówił organ przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podkreślając, że rozstrzygnięcie ostatecznej decyzji określającej stronie zobowiązanie w podatku od towarów i usług za listopad 2001 r. pozostaje bez wpływu na rozliczenie tego podatku za grudzień 2001 r., które zostało dokonane decyzją z dnia 31 marca 2003 r., co czyni argumentację strony, że w wyniku wydania decyzji za listopad 2001 r. wyszła na jaw nowa okoliczność w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji, nieuzasadnioną. W rozliczeniu podatku VAT za grudzień 2001 r., dokonanym decyzją, której dotyczy wniosek, również nie wystąpiła kwota nadwyżki z poprzedniego miesiąca. Podkreślił, za organem I instancji, że w decyzji za listopad 2001 r., w jej uzasadnieniu, dokonano rozliczenia Kopalni i jej oddziału, z którego wynikała po stronie oddziału nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc, jednak wyliczenie to nie uwzględniało sukcesji podatkowej, o której mowa w art. 160 ust. 3 ustawy o VAT. W momencie wydania decyzji za listopad 2001 r. w prawa i obowiązki oddziału wstąpiła Kopalnia, w związku z czym słusznie dokonano wspólnego rozliczenia podatku VAT i określono zobowiązanie w tym podatku. Merytoryczna poprawność tej decyzji pozostaje poza oceną organu w nin. postępowaniu. Podkreślił organ, że decyzja dotycząca podatku VAT za listopad 2001 r. nie była przedmiotem postępowania odwoławczego, kwoty w niej orzeczone, także zobowiązanie za listopad 2001 r., zostały zapłacone. Orzeczona w decyzji za listopad 2001 r. kwota zobowiązania podatkowego nie wpływa na rozliczenie dokonane w decyzji będącej przedmiotem wniosku, dotyczącej grudnia 2001 r.. Ostatecznie stwierdził organ, że nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, która uzasadniałaby uchylenie przedmiotowej decyzji.
W skardze od powyższej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz art. 191 w zw. z art. 180 § 1 i art. 194 § 1 Ordynacji przez dowolną ocenę dowodów z pominięciem treści wynikających z prawidłowej decyzji ostatecznej regulującej zobowiązanie w podatku VAT za listopad 2001 r. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wskazała skarżąca na istnienie w prawie podatkowym konstrukcji prawnych tworzących otwarte i zamknięte stany faktyczne i stwierdziła, że nie jest w stanie odkodować używanego przez organy podatkowe sformułowania "cząstkowe" rozliczenie podatku VAT, wyjaśniając, że dotyczy ono okresu miesięcznego, tak więc w stosunku do podatku VAT, który jest podatkiem o otwartym stanie faktycznym i miesięcznym rozliczeniu, można mówić o "cząstkowym" rozliczeniu. Wskazała na prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, stwierdzając, że decyzja określająca kwotę podatku VAT za listopad 2001 r. do przeniesienia na grudzień 2001 r. jest konsekwencją prawomocnego wyroku WSA z dnia 30.11,.2004r. (sygn. ISA/Wr 2521/02) dotyczącego podatku VAT za grudzień 2000 r. i rozliczeń między KWB "T" S.A. w B. a KWB "T. S.A. w B. Zakład Transportu i Sprzętu Technologicznego, cytując zawarty w tymże wyroku pogląd prawny. Podniosła skarżąca, że w wykonaniu tego wyroku organ kontroli dokonał korekty rozliczeń podatku VAT za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2001 r., biorąc pod uwagę sukcesję generalną w Kopalni "T." w B.. Korekty miesiąca grudnia 2001 r. nie dokonano wówczas, bowiem sprawa dotycząca decyzji za ten miesiąc zawisła przed sądem administracyjnym. Dlatego, zdaniem strony, wynikający z rozliczenia podatku VAT za listopad 2001 r. podatek do przeniesienia na kolejny okres rozliczeniowy ma charakter istotny. Poza kwestią jest także, że organy podatkowe mają obowiązek wykonywać prawomocne wyroki sądów administracyjnych. Odmawiając uchylenia przedmiotowej decyzji organy podatkowe rażąco naruszyły postanowienia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 121 Ordynacji. Omówiła skarżąca przepisy ogólne postępowania podatkowego regulujące zasadę swobodnej oceny dowodów, zasadę trwałości decyzji ostatecznych i podniósł, że w decyzji z dnia 20 października 2006 r. organ I instancji określił stronie zobowiązanie w podatku od towarów i usług za listopad 2001 r., w której określił kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy czyli miesiąc grudzień 2001 r. Decyzja ta stała się ostateczna, jednak nie została wykonana, ponieważ określony do przeniesienia i rozliczenia podatek nie został rozliczony, został niejako "zawieszony na papierze". Organ w decyzji określił, iż kwota podatku VAT rozliczonego za miesiąc listopad 2001 r. do przeniesienia powinna być rozliczona w następnym okresie. Na skutek sytuacji procesowej strony niemożliwym było rozliczenie za grudzień 2001 r. automatycznie po wydaniu decyzji dotyczącej listopada 2001 r. W momencie gdy strona miała wyjaśnioną sytuację dotyczącą podatku za grudzień 2001 r. zwróciła się o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji określającej zobowiązanie w podatku VAT za grudzień 2001 r., celem jego rozliczenia zgodnie z prawomocną decyzją.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację z jej uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje czy postanowienia podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w granicach wyżej wskazanych stwierdził Sąd, że nie narusza ona prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu badającego legalność decyzji jest ustalenie, czy zaskarżoną decyzją organ II instancji zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą uchylenia, w trybie wznowienia postępowania, decyzji ostatecznej Izby Skarbowej z dnia [...]. w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r..
Strona skarżąca wnosząc wniosek o wznowienie postępowania wskazuje jako przesłankę swojego żądania przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, warunkujący wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną od sytuacji, w której "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję".
Wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w przepisach prawa. Ma to także związek z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania, mające charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, które w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszczają możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający.
Stosownie do cytowanego przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki:
1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,
2) ujawnione "nowe okoliczności faktyczne" i "nowe dowody" istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej,
3) "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję,
4) "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody" są istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (wyrok NSA z dnia 1.10.2003 r., sygn. IIISA 2923/01, Biul. Skarb. 2004, Nr 3, s. 22).
Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności nowo odkryte jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, jednakże tylko wtedy mogą stanowić one podstawę wznowienia postępowania o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Warto przywołać w tym miejscu wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r. (sygn. ISA 198/85, ONSA 1985 r., Nr 1, poz. 35), wydany co prawda na tle przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jednakże zachowujący swoją aktualność także na tle omawianego przepisu Ordynacji podatkowej, w którym Sąd stwierdził: "Przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art. 145 § 1 pkt 5 KPA) należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy". Ocena istotności nowych okoliczności i dowodów pozostawiona została przez ustawodawcę decyzji organów podatkowych rozstrzygających w danej sprawie, co powoduje, że sąd nie może tego prawa do oceny organowi odebrać (por. wyrok WSA z dnia 29.06.2004 r. sygn. IIISA 1108/03, Mon. Pod. 2004, nr 3, s. 4).
Jak wymaga tego przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody" muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej. Jeżeli okoliczności faktyczne powstały po wydaniu ostatecznej decyzji, nie będą one stanowić podstawy wznowienia postępowania, lecz będą stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jeszcze na tle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wyraźnie podkreślano, że przyczyna wznowienia postępowania, o której mowa obecnie w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej należy do grupy przyczyn, które istniały przed wydaniem decyzji – ujawnienie nowych okoliczności lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ wznowił postępowanie na podstawie okoliczności mu znanych w dniu wydania decyzji bądź też okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, to takie przekroczenie prawa, wbrew jasnym i określonym w sposób niedwuznaczny przesłankom tego przepisu, stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 1985 r. (sygn. IIISA 1051/84, Gospodarka Administracja Państwowa 1987, Nr 6, str. 46). Jak wskazano wyżej, te "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję, przy czym "Odmienna ocena przez stronę dowodu, który istniał w dniu wydania decyzji i był znany organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania" (wyrok NSA z dnia 15 września 1987 r. – sygn. IVSA 436/87, Gospodarka Administracja Państwowa 1988, Nr 18).
Jak wynika z treści wniosku jak i skargi, skarżąca domaga się wznowienia postępowania w kwestii ostatecznej decyzji dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r., podnosząc, że w związku z wydaniem przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej decyzji z dnia [...] Nr [...] dotyczącej rozliczenia w podatku VAT za listopad 2001 r., a więc po wydaniu decyzji ostatecznej dotyczącej rozliczenia podatku VAT za grudzień 2001 r., wystąpiła za ten miesiąc nadwyżka podatku VAT naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc tj. grudzień 2001 r. w kwocie 4.200.000 zł., która powinna być uwzględniona w rozliczeniu miesiąca grudnia 2001 r., a okoliczność ta nie była znana organowi wydającemu decyzję za grudzień 2001 r.. W związku z tym, że z istoty powstania zobowiązania w podatku VAT powstaje ono z mocy prawa, tym samym okoliczność ta istniała w dniu wydania decyzji wymiarowej za grudzień 2001r. Jak wynika ze zgromadzonego materiału w sprawie, decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w odniesieniu do miesiąca listopada 2001 r. określił stronie skarżącej zobowiązanie w podatku od towarów i usług w kwocie 9.976.255 zł. Jak wskazuje organ II instancji zobowiązanie zostało przez stronę skarżącą uregulowane.
W treści uzasadnienia tejże decyzji organ wskazał na przepis art. 160 ust. 3 w zw. z art. 157 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług stwierdzając, że Kopalnia T. w drodze sukcesji uniwersalnej, z dniem 1 maja 2004 r., wstąpiła we wszystkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przejętego z tym dniem zakładu (oddziału) w zakresie, w jakim dotyczą podatku od towarów i usług. Zatem oddział jednostki macierzystej z dniem 1 maja 2004 r. utracił podmiotowość podatkową i zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Dokonując więc w 2005 r. rozliczenia Kopalni T. w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2001 r. do kwietnia 2004 r. oraz wydając w tym zakresie decyzje zasadnym było uwzględnienie w jednym rozstrzygnięciu rozliczeń zarówno osoby prawnej jak i jej oddziału będącego w tym czasie odrębnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W treści uzasadnienia decyzji, w toku rozliczeń wskazano m. in. że za listopad 2001r. w odniesieniu do B. KWB T. S.A. Zakład Transportu i Sprzętu Technologicznego w B. przysługuje zwrot różnicy podatku w wysokości 4.214,00 zł., pozostała część nadwyżki w wysokości 4.429.114,00 zł. podlega rozliczeniu w następnym miesiącu. To właśnie stwierdzenie z uzasadnienia decyzji stanowi podstawę wniosku strony skarżącej domagającej się uwzględnienia w rozliczeniu podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. wykazanej w listopadzie 2001 r. przez ówczesny Zakład nadwyżki i dla strony skarżącej nie ma znaczenia fakt, iż nadwyżka ta została rozliczona w decyzji dotyczącej listopada 2001 r. określającej podatnikowi zobowiązanie w tym podatku.
Jak prawidłowo odwołał się organ II instancji do treści ostatecznej decyzji dotyczącej zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2001 r. oraz treści art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, rozstrzygnięcie ostatecznej decyzji za listopad 2001 r. wykazującej zobowiązanie w podatku VAT, pozostaje bez wpływu na rozliczenie podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. dokonane decyzją z dnia [...]. Dokonanie w uzasadnieniu decyzji dotyczącej miesiąca listopada 2001 r. rozliczeń, które w konsekwencji prowadzą do powstania po stronie skarżącej zobowiązania w podatku VAT, nie skutkuje powstaniem "nowych okoliczności" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Powracając do czynionych wyżej rozważań na tle art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji przypomnieć należy, iż poza tym, że przepis ten wymaga wystąpienia nowej okoliczności faktycznej, istniejącej w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznanej organowi, który wydał decyzję, to ta nowa okoliczność musi być istotna dla sprawy, tzn. może mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie. Istniejąca w obrocie prawnym decyzja dotycząca rozliczenia podatku VAT za listopad 2001 r., określająca zobowiązanie w tym podatku, nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie zobowiązania strony skarżącej z tytułu podatku VAT za grudzień 2001 r. dokonane ostateczną decyzją z dnia 31 marca 2003 r., a więc brak wystąpienia chociażby tej jednej przesłanki, w sytuacji wynikającego z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji wymogu łącznego wystąpienia wszystkich przesłanek wymienionych w tym przepisie, skutkuje uznaniem stanowiska strony za bezzasadne. Niewątpliwie rozważania zawarte w decyzji dotyczącej miesiąca listopada, powodujące rozliczenia skutkujące powstaniem po stronie skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku VAT nie stanowią realizacji przesłanki "ujawnienia nowej okoliczności faktycznej istotnej dla sprawy"
Na marginesie zauważyć należy, iż skoro strona skarżąca podkreśla, iż z istoty zobowiązania w podatku od towarów i usług wynika, że powstaje ono z mocy prawa, trudno przypuścić aby w momencie wydawania decyzji dotyczącej miesiąca grudnia okoliczności dotyczące rozliczenia zakładu strony skarżącej za listopad 2001 r. nie były znane organowi wydającemu tę decyzję. Zauważyć jednakże należy, na co zwracał uwagę NSA i o czym była mowa wyżej, że błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym, czy też odmienna wykładnia przepisów prawa nie stanowi podstawy wznowienia postępowania (Ordynacja podatkowa 2006, B. Adamiak i inni, str. 873; wyrok NSA z 7.7.1988 r. sygn. IVSA 419/88, Gospodarka Administracja Państwowa 1988, Nr 21, str. 42; wyrok NSA z dnia 15 września 1987 r. op. cit.).
Do wydania decyzji, będącej wg strony skarżącej "nową istotną okolicznością w sprawie", uwzględniającej rozliczenie Zakładu Kopalni w zakresie podatku VAT doszło w związku ze stanowiskiem strony skarżącej domagającej się rozliczenia, w związku ze zmianą stanu prawnego i wstąpieniem Kopalni we wszelkie prawa i obowiązki zlikwidowanego Zakładu. Potwierdza to odwołanie się skarżącej do prawomocnego wyroku WSA z dnia 30.11.2004 r. (sygn. ISA/Wr 2521/02) dotyczącego podatku VAT za grudzień 2000 r. i rozliczeń między KWB "T." S.A. w B. a KWB "T." S.A. w B. Zakład Transportu i Sprzętu Technologicznego, w wykonaniu czego organ kontroli dokonał korekty rozliczeń podatku VAT za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2001 r., biorąc pod uwagę sukcesję generalną Kopalni "T." w B.. Nie można zatem uznać przedmiotowej decyzji za "istotną dla sprawy nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji i nieznaną organowi wydającemu decyzję".
Powyższe rozważania wskazujące na brak podstawowej przesłanki wznowienia postępowania wynikającej z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji - wystąpienie nowej istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej, tzn. mogącej mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie - czyni zbędnym prowadzenie dalszych rozważań na tle art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego nie nosi znamion dowolności, dokonana ocena odwołuje się do konkretnych ustaleń, a wyprowadzone wnioski są logiczne i uzasadnione. W tym stanie rzeczy, z uwagi na to, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI