I SA/Ke 181/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę gminy na informację Zarządu Województwa o nieuwzględnieniu protestu dotyczącego oceny wniosku o dofinansowanie ze środków unijnych, uznając, że ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem.
Gmina złożyła skargę na informację Zarządu Województwa o nieuwzględnieniu protestu dotyczącego oceny wniosku o dofinansowanie ze środków unijnych. Wniosek został negatywnie oceniony na etapie merytorycznym. Po ponownym rozpatrzeniu protestu, Zarząd nadal nie uwzględnił wniosku, mimo pewnych korekt punktacji. Gmina wniosła skargę, zarzucając naruszenie zasad przejrzystości i rzetelności oceny. Sąd, analizując sprawę w kontekście wcześniejszych orzeczeń NSA, uznał, że ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem, a zarzuty gminy dotyczące błędów w ocenie wniosku nie znalazły uzasadnienia.
Sprawa dotyczyła skargi gminy na informację Zarządu Województwa o nieuwzględnieniu protestu dotyczącego oceny wniosku o dofinansowanie ze środków unijnych. Wniosek gminy został negatywnie oceniony na etapie merytorycznym, co skutkowało jego odrzuceniem. Gmina złożyła protest, kwestionując ocenę budżetu projektu. Po rozpatrzeniu protestu, Zarząd Województwa nie uwzględnił go, choć dokonał pewnych korekt punktacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił pierwotną skargę gminy, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną, uchylając wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając naruszenie prawa w ocenie projektu. Po ponownym rozpatrzeniu protestu, Zarząd Województwa ponownie nie uwzględnił wniosku, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko w odniesieniu do poszczególnych pozycji budżetowych i kryteriów oceny. Gmina wniosła kolejną skargę, zarzucając naruszenie zasad przejrzystości, rzetelności i obiektywnej oceny. Sąd, analizując sprawę w świetle wiążących wskazań NSA oraz przepisów prawa, uznał, że ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem. Sąd podkreślił, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek starannego przygotowania dokumentacji, a ogólnikowość i braki we wniosku obciążają gminę. Sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące błędów w ocenie wniosku nie znalazły uzasadnienia, a Zarząd Województwa prawidłowo zinterpretował i zastosował postanowienia dokumentacji konkursowej, oddalając skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem, z uwzględnieniem reguł wynikających z ustawy wdrożeniowej i dokumentacji konkursowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzuty gminy dotyczące błędów w ocenie wniosku nie znalazły uzasadnienia. Podkreślono, że wnioskodawca ma obowiązek starannego przygotowania dokumentacji, a ogólnikowość i braki we wniosku obciążają gminę. Zarząd Województwa prawidłowo zinterpretował i zastosował postanowienia dokumentacji konkursowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
ustawa wdrożeniowa art. 73 § ust. 1
Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
ustawa wdrożeniowa art. 73 § ust. 8 pkt 1 lit. a
Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
ustawa wdrożeniowa art. 45 § ust. 1
Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
ustawa wdrożeniowa art. 69 § ust. 1 pkt 1 ust. 3
Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
ustawa wdrożeniowa art. 64 § ust. 2 pkt 4 i 5
Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa wdrożeniowa art. 153
Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie art. 13 § ust. 2 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem i wymogami dokumentacji konkursowej. Wnioskodawca nie wykazał się wystarczającą starannością w uzasadnianiu wydatków, co uniemożliwiło ocenę ich racjonalności i niezbędności. Ogólnikowość wniosku, brak szczegółowych kalkulacji i odwoływanie się do nieokreślonych zdarzeń przyszłych stanowiły podstawę do zakwestionowania wydatków.
Odrzucone argumenty
Zarzuty gminy dotyczące naruszenia zasad przejrzystości, rzetelności i obiektywnej oceny projektu. Argumentacja gminy o błędnym zakwestionowaniu kwalifikowalności i racjonalności wydatków. Twierdzenie gminy, że organ powinien domniemywać lub uzupełniać braki we wniosku.
Godne uwagi sformułowania
to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek starannego przygotowania dokumentacji ogólnikowość wniosku, brak szczegółowych kalkulacji i odwoływanie się do nieokreślonych zdarzeń przyszłych stanowiły podstawę do zakwestionowania wydatków ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem
Skład orzekający
Mirosław Surma
przewodniczący
Magdalena Stępniak
sprawozdawca
Beata Ziomek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie oceny wniosków o dofinansowanie ze środków unijnych, wymogi dotyczące szczegółowości i racjonalności uzasadnienia wydatków, obowiązki wnioskodawcy w procesie aplikacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki oceny wniosków w ramach funduszy europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 i konkretnych kryteriów oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność procesu oceny wniosków o fundusze unijne i znaczenie precyzyjnego uzasadniania wydatków. Jest to istotne dla wielu wnioskodawców ubiegających się o dotacje.
“Jak precyzyjnie uzasadnić wydatki we wniosku o unijne dotacje? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ke 181/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Magdalena Stępniak /sprawozdawca/
Mirosław Surma /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1090/25 - Wyrok NSA z 2025-09-23
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153, art/ 54 par. 2,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 45 ust. 1, art. 69 ust. 1 pkt 1 ust. 3, art. 64 ust. 2 pkt 4 i 5, art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a, art. 73 ust. 8 pkt 2
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi G. G. na informację Zarządu Województwa z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zarząd Województwa (IZ) wydał wobec G. G./Centrum Usług Społecznych w G. (gmina) rozstrzygnięcie z 24 kwietnia 2024 r. nr [...] informujące o otrzymaniu negatywnej oceny wniosku pod nazwą "Usługi Społeczne w G. G.. Wniosek złożony w ramach działania 09.04 Zwiększenie dostępności usług społecznych i zdrowotnych – Centra Usług Społecznych, przeszedł pozytywnie etap oceny formalnej, jednak na etapie oceny merytorycznej został negatywnie oceniony, otrzymując 78 punktów. Wniosek nie uzyskał minimum 60 % punktów w poszczególnych częściach oceny merytorycznej, co zgodnie z regulaminem wyboru projektu skutkuje odrzuceniem, wniosku na etapie oceny merytorycznej.
Na powyższe rozstrzygnięcie gmina złożyła protest w zakresie kryterium oceny merytorycznej nr 5 "Prawidłowość sporządzenia budżetu", w tym kwalifikowalność wydatków, racjonalność i efektywność wydatków projektu.
Zarząd Województwa w rozstrzygnięciu z 18 czerwca 2024 r. nr [...] nie uwzględnił protestu. Wskazał m.in., w kontekście oceny poz. 4.10, że kompetencje Organizatora Usług Społecznych, Koordynatora Indywidualnych Planów Usług Społecznych i Konsultanta ds. rozwoju usług społecznych zostały opisane we wniosku. Konsultant ds. rozwoju usług społecznych jest osobą wspierającą pracowników CUS w doradztwie, w zakresie rozbudowy
o koordynacji usług społecznych w CUS, dostępności usług dla osób ze szczególnymi potrzebami, dotyczące współpracy z podmiotami ekonomii społecznej, prowadzenie analiz. Zdaniem zarządu te zadania nie mogą być powielane przez zadania Organizatora Usług Społecznych i Koordynatora Indywidualnych Planów Usług Społecznych, ponieważ ich działania są wsparciem uczestników projektu. Zarząd uznał za zasadną argumentację wnioskodawcy i stwierdził potrzebę dodania jednego punktu w kryterium nr 5 podpunkt b) Niezbędność wydatków do realizacji projektu i osiągania jego celów/wskaźników. Odnośnie oceny poz. 5.11 - zarząd podzielił stanowisko gminy, wyjaśniając znaczenie wolontariatu i działalności pomocowej. Tym niemniej podał, że ze względu na wagę innych zarzutów nie przyznaje dodatkowych punktów. Co do kryterium nr 5 lit. b poz. 5.12 zarząd uzupełniająco wskazał, że wnioskodawca powinien w projekcie zapewnić kadrę ekspercką z doświadczeniem. Skoro tak jest, zarząd nie dostrzega potrzeby zatrudnienia eksperta superwizji.
W zakresie ostatniej z zakwestionowanych ocen kryterium merytorycznego
nr [...] lit. d) poz. 4.11 zarząd uznał zarzut niespójności w wymienionej pozycji stwierdzając, że stanowi omyłkę pisarską. Zważywszy na małą wagę zarzutu i brak odniesienia się do innych uwag oceniających zarząd nie przyznał punktu
w przedmiotowym kryterium.
W konsekwencji prawidłowość sporządzenia budżetu punktacja przed zmianą: ocena I: 10/20 pkt, ocena II: 9/20 pkt ocena I: 9 pkt + 1 pkt, ocena II: 10 pkt +1 pkt. Punktacja po zmianie: ocena I: 11 pkt/20, ocena II: 10 pkt/20. Zarząd podkreślił, że pomimo przyznania dodatkowej liczby punktów, projekt nadal nie uzyskał min. 60% w kryterium merytorycznym nr 5 "Prawidłowość sporządzenia budżetu". Z uwagi na powyższe po dokonaniu szczegółowej analizy dokumentacji aplikacyjnej oraz złożonego protestu podjęto decyzję o jego nieuwzględnieniu.
Na powyższe rozstrzygnięcie zarządu gmina złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.
W odpowiedzi na skargę Zarząd oświadczył, że protest co do poz. 5.12. powinien zostać uznany i należałoby zmienić punktację co do oceny II, podnosząc ją do z 3 pkt do 4 pkt, co jednak nadal nie dałoby wymaganych 60 % punktów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 8 sierpnia 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 261/21 oddalił skargę gminy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 29 października 2014 r. sygn. akt I GSK 1310/24 uwzględnił skargę kasacyjną gminy uchylając zaskarżony wyrok i stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, i przekazując sprawę Zarządowi do ponownego rozpatrzenia protestu.
Po ponownym rozpatrzeniu protestu Zarząd wydał 25 kwietnia 2025 r. rozstrzygnięcie nr [...] Poinformował, że po dokonaniu szczegółowej ponownej analizy dokumentacji aplikacyjnej oraz uzasadnienia przedstawionego przez wnioskodawcę w proteście, a także mając na względzie treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2024 r. nie uwzględnił przedmiotowego środka odwoławczego.
Odnosząc się do zarzutów do kryterium merytorycznego nr 5 lit. a) poz. 1.1 (Prowadzenie Klubów seniora – zlecenie PES w trybie UoDPPiW 2.487.100 zł) m.in. wskazał, że w przypadku zastosowania trybu, którego nie obejmuje PZP czyli ogłoszenia otwartego konkursu ofert, na co wskazuje wnioskodawca, zgodnie z ww. Ustawą powinien on oszacować wysokość środków publicznych na realizację określonego zadania. Informacja Wnioskodawcy, którą przedstawia w proteście, iż nie musi on dokonywać takiej czynności jest nieprawdziwa, ponieważ owszem może on zlecić takie zadanie organizacji pozarządowej, ale na określonych warunkach, które to definiuje m.in. Ustawa o Działalności Pożytku Publicznego i Wolontariacie. Wnioskodawca przedstawił uzasadnienie wydatków w sposób ogólny w sekcji /Uzasadnienie poszczególnych wydatków wskazanych w budżecie projektu, biorąc pod uwagę wartość zadania nr l- Usługi z zakresu pomocy społecznej, ochrony i promocji zdrowia na kwotę wartości ogółem 3.792.400 zł, przy kwocie dofinansowania 2.487.100 zł planowanego do realizacji przez gminę. IZ nie kwestionuje trybu wyboru operatora, na który zezwala ustawa, ale zgodnie
z dokumentami konkursowymi Wnioskodawca powinien oszacować kwoty na realizację poszczególnych zadań wskazanych w projekcie zgodnie z regułami przedmiotowego konkursu, a także z obowiązującym ustawodawstwem, które są ściśle określone. IZ podniosła, że kalkulacja kosztów oparta na wniosku, który został złożony w innym konkursie nie pozwala na racjonalną ocenę tego zadania.
W kwestii oceny poz. 1.2 (Klubu Seniora) Zarząd wskazał, że m.in., że wnioskodawca nie przedstawił dokładnego wyliczenia za rok ubiegły, opierając się na szacunkach z 2023 roku odwzorowanych z innego projektu z uwzględnieniem inflacji, ponadto nie przedstawił zestawienia kosztów, które umożliwiłyby oceniającym ocenę racjonalności zaplanowanego wydatku. Wnioskodawca przedstawiając charakterystykę wydatków w ostatecznej formule nie odniósł się do każdej pozycji szczegółowo. Podaje metodologię wyliczenia, ale ogólnych wartości poszczególnych pozycji, w skład których wchodzi wiele pozycji kosztowych.
W zakresie poz. 1.6. (Opieka + Usługa Złota Rączka; pakiet drobnych materiałów; śrubki, wkręty – 5000 zł), organ wskazał, że brak podania składowych zestawu uniemożliwia oceniającym oszacowania racjonalności wydatku — czy taki zestaw jest konieczny i porównanie jego ceny z innymi dostępnymi na rynku. Wnioskodawca deklaracyjnie zapewnił o porównaniu cen w internecie, jak również oszacowaniu potrzeb na podstawie wydatków z 2023 r., jednak nie przedstawił żadnych dowodów, które wskazywałyby iż akurat śrubki i wkręty są niezbędne podczas napraw, oraz co wchodzi w skład "pakietu drobnych materiałów".
W ocenie IZ w poz. 1.9. (Opieka +Spotkania integracyjne w społeczności lokalnej) wnioskodawca nie podał dokładnych wydatków. Zadeklarował jedynie, że wyliczenia poczynił na podstawie wydatków w 2023 r., z uwzględnieniem inflacji
i danych ze stron internetowych. Nie przedstawił kalkulacji poszczególnych wydatków. Nie przedstawił kwot, ani rodzaju artykułów, które zamierza zakupić do organizacji konkursów i artykułów spożywczych. Oceniający nie byli w stanie określić racjonalności zaplanowanych wydatków.
Zdaniem zarządu prawidłowa była ocena poz. 1.12 i 1.13 (Zdrowie + Usługi logopedy, Usługi dietetyka), albowiem gmina nie podała rodzaju usług logopedy
i dietetyka. Logopeda jak i dietetyk mogą oferować szereg usług, które są w różny sposób wyceniane. Z treści wniosku nie wynika czy logopeda jedynie zdiagnozuje problemy uczestników projektu, czy także zaplanuje rodzaj ćwiczeń, osobiście poprowadzi zajęcia, czy tylko omówi zakres ćwiczeń, które uczestnik będzie wykonywał samodzielnie. Inaczej jest wyceniane zdiagnozowanie problemów wad wymowy, a inaczej zajęcia z uczestnikiem sam na sam. Podobne uwagi należało odnieść do usług dietetycznych. Nie wiadomo, czy specjalista wskaże tylko problemy żywieniowe, czy poda ogólne porady, czy skomponuje indywidualną dietę dla każdego z uczestników. Dlatego tak ważne jest podanie szczegółowego zakresu usług, aby oceniający mogli przeanalizować racjonalność wydatku.
Odnośnie oceny poz. 2.6 (Prowadzenie świetlicy opiekuńczo – specjalistycznej – zlecenie PES w trybie UoDPPiW) organ zwrócił uwagę na to, że gmina zaznaczyła, że koszty opracowała na podstawie realnych wydatków prowadzenia placówki w ramach projektu z 2023 r., z uwzględnieniem inflacji, jednak nie podała faktur i zestawów kosztów, tylko przykładową kalkulację kosztów, która jest bardzo ogólna. Tym niemniej nie wskazano ile osób będzie brało udział w wycieczkach czy innych zajęciach, skąd wynika wysokość wynagrodzenia dla wychowawców, ekspertów i trenerów, jaki będzie zakres ich obowiązków, co wchodzi w skład rekwizytów do zajęć i spotkań integracyjnych dla rodziców. Skoro wnioskodawca posiada doświadczenie w tego typu projektach, powinien podać dokładniejszą kalkulację kosztów, aby oceniający mogli dokonać poprawnej analizy racjonalności wydatków. Nadto argument wnioskodawcy, że w innym konkursie przyjął takie same zasady i zostały one zaakceptowane nie może być uwzględniony, ponieważ zarząd rozpatruje protest dot. konkursu FES [...] i nie zajmuje się, ani nie posiada dokumentacji dotyczącej innego konkursu.
Odpowiadając na zarzuty podniesione w ramach oceny kryterium merytorycznego nr 5 lit. a) poz. 2.7 (Świetlica opiekuńczo - specjalistyczna) zarząd stwierdził, że wnioskodawca jedynie zadeklarował, że koszty oszacował na podstawie realnych wydatków prowadzenia placówki w 2023 r., z uwzględnieniem inflacji, jednak nie podał dokładnych danych, rachunków, faktur, wyliczeń składowych czyli informacji, które umożliwiłyby oceniającym weryfikację racjonalności wydatków.
Odnosząc się do zarzutów z poz. 3.6 (Zakup paliwa), 3.7. Ubezpieczenie samochodu, 3.8. Przegląd/serwis samochodu, 3.9. Usługa mycia samochodu, 3.10. Usługa wymiany opon, organ wskazał, że wykonawcy składając swoją ofertę są zobowiązani podać części składowe kwoty i je wyszczególnić. Wnioskodawca zapewnił, że przeprowadził rozeznanie rynku, ale nie przedstawił na to żadnych dowodów, a bez szczegółowej listy wydatków nie ma możliwości właściwego ocenienia ich racjonalności.
W zakresie poz. 5.8 (Animatorzy – 60 godz./miesiąc) organ wywiódł, że
z opisu zadania nie wynika, na czym dane animacje miałyby polegać, jak to się ma do liczby zaplanowanych godzin i kwoty, jak i wynagrodzenia animatora. Strona nie wykazała, jak animacja wpłynie na uczestników projektu i w jakiej formie będzie ona realizowana. Zadeklarowała, że koszty oszacowała na podstawie stron internetowych, ale nie podał opisu animacji, który by pozwalał na weryfikację racjonalności tego wydatku. Wynagrodzenie animatora jest za wysokie względem opisanego zakresu obowiązków. Wnioskodawca nie określił szczegółowo zakresu obowiązku i wszystkich składowych wynagrodzenia (np. koszty dojazdu). Oceniający, na podstawie dostępnych informacji, uznali wynagrodzenie animatora za zawyżone.
Zarząd podtrzymał również ocenę kryterium merytorycznego nr 5 lit. a) poz. 5.9 (Akcje społecznościowe). Wyjaśnił, że strona nie zaznaczyła w uzasadnieniu wydatków metodologii wyliczenia kosztów. Nie wskazała, że będzie to 30 akcji społecznościowych, nie wykazała również uzasadnienia dla takiej ich ilości. W projekcie nie określono ile osób ma brać w nich udział, kto będzie piekł ciasta oraz czy wydatki są racjonalne. Nadto zwrócił uwagę, że to nie wartość procentowa zakwestionowanych pozycji budżetu decyduje o ilości odjętych punktów, lecz waga tych zarzutów i ich wartość w całym wniosku.
Odpowiadając na zarzuty podniesione w ramach oceny kryterium merytorycznego nr 5 lit. b) Niezbędność wydatków do realizacji projektu i osiągania jego celów/wskaźników; poz. 1.3 (Opieka + Usługi pomocy w miejscu zamieszkania) zarząd podniósł, że część kosztów, które zostały wskazane w ramach tego zadania np. usługa gorący posiłek, usługa złotej rączki", usługa sprzątania w miejscu zamieszkania, usługi kosmetyczne/ manicurzysta/podolog znajdują się pod poz. 1.4 do 1.9 i 1 .1 1 w tym samym zadaniu i się powielają. Dlatego w opinii IZ, Wnioskodawca nie określił na czym miałaby polegać usługa w miejscu zamieszkania, skoro wymienione zadania pokrywają się z innymi pozycjami.
Odnośnie poz. 1.10. (Zdrowie + Usługi mobilnej rehabilitacji) zarząd uznał, że podana w uzasadnieniu wniosku metodologia jest niejasna i nie wskazuje końcowego efektu. Gmina powinna jak najdokładniej wyłożyć podaną metodologię. Poza tym nie ma gwarancji, że osoba, która skorzysta z mobilnej rehabilitacji (fizjoterapeuta/masażysta) po pół roku ponownie będzie chciała skorzystać z tego rodzaju usługi i czy ponowienie takiej usługi po 6 miesiącach, będzie niezbędne.
W zakresie oceny i zarzutów poz. 2.2 (psycholog) zarząd wyjaśnił, że skoro
w projekcie zaplanowano osiem godzin usług psychologa miesięcznie, nie można ich określać jako ‚"średnio" i dodawać więcej godzin niż to wynika z metodologii wyliczenia kosztów, aby wyrównać mające powstać różnice. Prace psychologa można rozplanować w taki sposób by nie dochodziło do rozbieżności lub wyrównywać je w miesiącu kolejnym — gdy w jednym miesiącu liczba godzin pracy psychologa wynosi 7, w kolejnym należy rozplanować 9 godzin. Wnioskodawca uzależnił też liczbę godzin od miesięcy, planując średnio 2 godz. pracy psychologa tygodniowo. Wnioskodawca konstruując zadania i budżet do projektu, mógł określić liczbę godzin pracy psychologa w odniesieniu do tygodnia, a nie miesiąca.
Oceniając poz. 4.10 (Konsultant ds. rozwoju usług społecznych) zarząd podkreślił, że konsultant ds. rozwoju usług społecznych jest osobą wspierającą pracowników CUS w doradztwie, w zakresie rozbudowy o koordynacji usług społecznych w CUS, dostępności usług dla osób ze szczególnymi potrzebami, dotyczące współpracy z podmiotami ekonomii społecznej, prowadzenie analiz. Zdaniem zarządu te zadania nie mogą być powielane przez zadania Organizatora Usług Społecznych i Koordynatora Indywidualnych Planów Usług Społecznych, ponieważ ich działania są wsparciem uczestników projektu. Zarząd uznał za zasadną argumentację wnioskodawcy i dodał po 1 punkcie u każdego z oceniających.
Odnośnie oceny poz. 5.11 (Wolontariat) - zarząd podzielił stanowisko gminy, wyjaśniając znaczenie wolontariatu i działalności pomocowej. Tym niemniej podał, że ze względu na wagę innych zarzutów nie przyznaje dodatkowych punktów (brak zasadności kosztów lub ich wysokości w poz.: 1.3 Opieka + Usługi pomocy
w miejscu zamieszkania. l . 10 Zdrowie + Usługi mobilnej rehabilitacji, 2.2 Psycholog, 5.8 Animatorzy, 5.9 Akcje społecznościowe) oraz niską wagę przedmiotowego zarzutu, dotyczącego usług wolontariackich, IZ nie przyznaje dodatkowych punktów. Zgodnie z Regulaminem konkursu (Rozdział V ust. I pkt 3) Ocena w każdej części projektu jest przedstawiana w postaci liczb całkowitych (bez części ułamkowych).
W związku z powyższym, IZ nie dokonuje korekty przyznanej przez KOP liczby punktów, gdyż przyjęta procedura oceny ocena nie przewiduje przyznania ułamkowej części punktu.
Organ zgodził się również z argumentacją wnioskodawcy w zakresie poz. 5.12 (Superwizja zmiany społecznej). Stwierdził, że zasadna jest zmiana punktacji
w części 5. b) Karty oceny merytorycznej u II oceniającego. Organ podniósł ponadto, że to nie wartość procentowa zakwestionowanych pozycji budżetu decyduje o ilości odjętych punktów, lecz waga tych zarzutów i ich wartość w całym wniosku, a także racjonalność i niezbędność do realizacji przedmiotowego projektu, która jest ścisłe powiązana z Ustawą o finansach publicznych, do której to stosowania zobligowani są Wnioskodawcy. Jednocześnie IZ wskazuje, że jeden z oceniających nie miał uwag odnośnie przedmiotowej pozycji budżetowej, dlatego też zmiana punktacji dotyczyła jedynie drugiego członka KOP, który zakwestionował niezbędność ww. wydatku.
Zarząd odpowiadając na zarzuty podniesione w ramach oceny kryterium merytorycznego nr 5 lit. c) Zgodność z cenami rynkowymi poszczególnych pozycji budżetowych oraz zgodność z cenami jednostkowymi; poz. 5.10 (Warsztaty antydyskryminacyjne) wyjaśnił, że co prawda wnioskodawca zapewnił o rozeznaniu ceny rynkowej przy ustalaniu wynagrodzenia dla trenera warsztatów antydyskryminacyjnych, ale nie podał żadnych innych informacji na ten temat. Zwrócił uwagę na wynagrodzenie logopedy i dietetyka (160 zł/godz.), gdzie do uzyskania uprawnień należy skończyć studia, natomiast do zdobycia uprawnień trenera warsztatów antydyskryminacyjnych wystarczy półroczny kurs. Wycena oceniających jest jak najbardziej racjonalna. Ponadto, informacje zawarte we wniosku są bardzo ogólne. Wnioskodawca wskazał jedynie gdzie będą się odbywać warsztaty.
W zakresie ostatniej z zakwestionowanych ocen kryterium merytorycznego
nr 5 lit. d) (Poprawność formalno - rachunkowa) poz. 4.11 (Materiały biurowe) zarząd uznał zarzut niespójności w wymienionej pozycji stwierdzając, że stanowi omyłkę pisarską. Zważywszy na małą wagę zarzutu i brak odniesienia się do innych uwag oceniających zarząd nie przyznał punktu w przedmiotowym kryterium.
Wobec powyższego zarząd stwierdził, że zasadna jest zmiana punktacji
w następujących częściach karty oceny merytorycznej: 5. b) Niezbędność wydatków do realizacji projektu i osiągania jego celów/wskaźników punktacja przed zmianą: ocena I: 3 pkt, ocena II: 2 pkt ocena I: 3 pkt + 1 pkt, ocena II: 2 pkt +1 pkt punktacja po zmianie: ocena I: 4 pkt, ocena II: 3 pkt.
Punktacja po zmianie I (dodano 1 pkt w wyniku uznania zarzutu dotyczącego poz. 4.10. - Konsultant ds. rozwoju usług społecznych)
Ocena I: 4 pkt, Ocena II: 3 pkt +1 pkt[pic]
Punktacja po zmianie Il: Ocena I: 4 pkt, Ocena Il: 4 pkt (dodano I pkt w wyniku uznania zarzutu dotyczącego poz. 5.12 — Superwizja zmiany społecznej).
IZ poinformowała, że zmiana punktacji w zakresie uznania zarzutu dotyczącego pozycji 5.12 Superwizja zmiany społecznej nastąpiła jedynie w przypadku oceny oceniającego II, ponieważ niniejsza kwestia nie została podniesiona w uzasadnieniu przez oceniającego I. Podsumowanie punktacji, po rozpatrzeniu zarzutów: 5. Prawidłowość sporządzenie budżetu:
Punktacja przed zmianą: Ocena I: 10/20 pkt, Ocena II: 9/20 pkt
Ocena I: 10 pkt + 1 pkt, Ocena II: 9 pkt + 1 pkt +1 pkt
Punktacja po zmianie: Ocena I: 11 pkt/20, Ocena II: 11 pkt/20
Pomimo przyznania dodatkowej liczby punktów, projekt nadal nie uzyskał min. 60% w kryterium merytorycznym nr 5 "Prawidłowość sporządzenia budżetu". Z uwagi na powyższe, IZ podjęła decyzję o nieuwzględnieniu projektu.
Na powyższe rozstrzygnięcie zarządu gmina złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła naruszenie art. 45 ust. 1 ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich
w perspektywie finansowej 2021-2027 poprzez naruszenie zasady przejrzystości
i rzetelności oraz obiektywnej oceny projektu polegającej na dowolnej argumentacji uzasadnienia przyznanych punktów i dokonania oceny na podstawie elementów, które nie stanowią przedmiotu oceny w kryterium nr 5 "Prawidłowość sporządzenia budżetu projektu" co miało istotny wpływ na wynik oceny projektu, gdyż doprowadziło do bezpodstawnego niezakwalifikowania projektu do dofinasowania.
W ocenie skarżącej, mając na uwadze definicję części a) kryterium nr 5, każda z zakwestionowanych w niej pozycji budżetowych jest kwalifikowalna do realizacji przedmiotowego projektu. Ponadto została przez wnioskodawcę skalkulowana poprawnie i była należycie uzasadniona. Nietrafne są argumenty Instytucji Zarządzającej jakoby do oceny kwalifikowalności i racjonalności wydatku prowadzenia Klubów seniora (poz 1.1) niezbędne było przedstawienie we wniosku szacunkowej wartości zamówienia. Wbrew twierdzeniom IZ procedura powierzenia realizacji zadania publicznego OPP, opisana w art. 13 ustawy o działalności pożytku publicznego wcale nie wymaga aby podmiot publiczny dokonywał szacunkowej wartości zamówienia o której mowa w ustawie prawo zamówień publicznych. Ponadto bezpodstawne jest oczekiwanie przy poczynionych przez gminę założeniach (powierzenia przedmiotowego zadania OPP) aby wnioskodawca musiał we wniosku wskazywać i opisywać jakiego konkretnego rodzaju będą odbywać się w domu seniora zajęcia. To OPP składająca ofertę w konkursie będzie decydować jakiego konkretnie rodzaju zajęcia aktywizująco — usprawniające wdroży by realizacja zadania przyniosła efekt. Nie sposób także zgodzić się z oceniającymi, że nie przyjęto metodologii wyliczenia poszczególnych kosztów. Na podstawie parametrów wskazanych we wniosku oceniający byli w stanie odtworzyć metodologię podanych przez wnioskodawcę wyliczeń.
W ocenie skarżącej podobnie sprawa ma się z kosztami utrzymania Klubów seniora (poz 1.2). Wyliczania kosztów utrzymania klubów seniora sprowadza się do prostego działania matematycznego (36 000 zł/ 30 miesięcy / 5 klubów 240 zł miesięczny koszt utrzymania 1 klubu seniora). Skarżący wskazał również Organowi, że kwota została oszacowana w oparciu o koszty ponoszone przez JST w 2023 r. przy prowadzeniu CUS w ramach innego projektu. Wnioskodawca podkreślił również, że koszty utrzymania klubów seniora nie są związane z bieżącym funkcjonowaniem CUS, ale jak wskazuje nazwa pozycji - z realizacją usług społecznych,
tj. prowadzeniem klubów seniora. Instytucja Zarządzająca bezpodstawnie zakłada, że kluby seniora muszą funkcjonować w strukturze CUS. Wnioskodawca założył
w projekcie, że kluby seniora będą funkcjonowały na zasadzie usługi realizowanej przez OPP. Nie trafne są zatem argumenty IZ jakoby nie można było ustalić racjonalności tego wydatku, ponadto IZ w ogóle nie odnosi się do kwalifikowalności zakwestionowanych wydatków, a pomimo tego w kryterium tym odejmuje wnioskodawcy punkty. Podobnie rzecz ma się z usługami "Złotej rączki" (poz. 1.6) czy Spotkań integracyjnych w społeczności lokalnej (poz. 1.9). Za zupełnie nietrafną i niezrozumiałą argumentację IZ należy także przyjąć brak uzasadnienia wydatków dla wynagrodzenia logopedy i dietetyka w projekcie (poz. 1.12 oraz 1.13). Standardowe stawki za usługi zarówno logopedy czy dietetyka podawane są bowiem kwotowo za godzinę bez względu na rodzaj świadczenia. Tego typu standardy oceny kosztu (jedna stawka za godzinę usługi bez względu na jej rodzaj) były i są praktykowane przez IZ w stosunku do wszystkich wnioskodawców. Jako dowód można przywołać chociażby "Taryfikator cen rynkowych najczęściej finansowanych w ramach danej grupy projektów, towarów lub usług"[pic] funkcjonujący w poprzedniej perspektywie finansowej w którym podawano przeciętne stawki za usługi tego typu specjalistów bez ich różnicowania w zależności od świadczonych działań. Poza tym dostępne powszechnie w przestrzeni publicznej ceny rynkowe takich usług także nie rozróżniają kosztów w zależności od konkretnych czynności wykonywanych czy to przez dietetyka czy logopedę. Wymuszanie na etapie pisania projektu na wnioskodawcy aby wskazał i wycenił konkretne usługi logopedy i dietetyka może spowodować, że zrekrutowane później osoby do projektu, których problemów nie przewidziano nie otrzymają pomocy od tych specjalistów bo np. ich chorób a tym samym odpowiednich dla nich usług nie przewidziano. Skarżąca nie zgodziła się także z argumentacją IZ dotycząca oceny kosztów prowadzenia i utrzymania świetlicy opiekuńczo-specjalistycznej (poz. 2.6 oraz 2.7). Skarżący w projekcie wskazał jakie wydatki zawiera podana w budżecie kwota zaplanowana na prowadzenie świetlicy oraz podał koszty jej utrzymania. A już stawianie wymogu aby koszty kalkulowane we wniosku byty umieszczane przez gminę w uchwale budżetowej jest zupełnie bezpodstawne.
Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie (str. 45) "co do zasady należy przedstawić uzasadnienie dla poszczególnych wydatków wskazanych w budżecie projektu. Nie trzeba uzasadniać wszystkich planowanych wydatków,
a tylko te, które uzasadnienia wymagają." Zatem zdaniem wnioskodawcy nieuzasadnione jest oczekiwanie przez IZ dodatkowego uzasadniania kosztów zakup paliwa (poz. 3.7), ubezpieczenia samochodu (poz. 3.8) czy jego przeglądów i serwisu (poz. 3.9) a także usługi mycia samochodu (poz. 3.9) oraz wymiany opon (poz. 3.10) przy zadaniu "Taksówka dla seniora". Aktualne wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków nie przewidują już takiego trybu jak rozeznanie rynku. Jedyny sformalizowany tryb w tych wytycznych ponoszenia wydatków w projekcie to zasada konkurencyjności.
Niezrozumiała dla skarżącego jest także argumentacja IZ dotycząca braku uzasadnienia ponoszenia kosztów animacji lokalnej (poz. 5.8.). We wniosku
o dofinansowanie zaplanowano świadczenie usług animacji w wymiarze 60 godz./m-c o wartości 150 zł/godz. I ich rodzaj. Koszty wynagrodzenia animatora z uwagi na to, że w cenie mają być ujęte wszystkie koszty ponoszone przez animatora w związku ze świadczoną usługa nie są wygórowane, a twierdzenia IZ w tym zakresie są gołosłowne i niepoparte żadnymi argumentami. Oceniający nie kwestionują w projekcie np. wynagrodzenia terapeuty ds. uzależnień (150 zł/godz.) natomiast z nieznanych skarżącemu przyczyn kwestionują (zbliżone co do wysokości) wynagrodzenie animatora (160 zł/godz.). W ocenie skarżącej dobitnym przykładem złej woli oceniających oraz IZ jest kwestionowanie wydatku na Akcje społecznościowe (poz. 5.9). IZ zarzuciła, że wnioskodawca nie wykazał we wniosku, że zaplanował 30 akcji oraz, że nie wykazał uzasadnienia dla tego wydatku, nie określono ile osób będzie brało w nich udział. Skarżący podnosi, że skoro we wniosku podano kwotę wydatku rzędu 30 tyś zł i wyjaśniono, że na miesiąc będzie to wydatek 1000 zł to przejawem skrajnej nierzetelności IZ jest twierdzenie, że wnioskodawca nie wykazał ile zaplanował akcji (wystarczyło podzielić zaplanowaną kwotę przez miesięczny koszt 30 000/1000 30 akcji). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał że "akcje społecznościowe są stałym elementem metody organizowania społeczności lokalnej. Opisano przykładowe kalkulacje akcji społecznościowych "Dzień sąsiada" oraz "Wiosna". Niezasadnym i niezrozumiałym jest oczekiwanie skalkulowania na formularzu wniosku , który zawiera ograniczoną liczbę znaków wszystkich zaplanowanych 30 akcji.
Podsumowując skargę w części a) kryterium budżetu gmina zwróciła uwagę na przyznanie bardzo niskiej oceny kwalifikowalność zaplanowanych wydatków ich racjonalność i efektywność tylko 2/7 punktów. Można odnieść błędne wrażenie, że niepoprawnie zostało przez wnioskodawcę zaplanowane i uzasadnione ok 72% pozycji budżetowych. Tymczasem IZ zakwestionowała 15 z 57 pozycji w budżecie czyli ok. 28%. W ocenie skarżącej już sam fakt zakwestionowania tak małej ilości pozycji świadczy o tym, że ta część kryterium nie powinna zostać tak nisko oceniona.
Odnośnie oceny poz. 1.3 kryterium 5 części b skarżąca zarzuciła, że bezpodstawne są twierdzenia IZ dotyczące rzekomego powielania się wskazanych w tej pozycji usług z pozycjami budżetowymi wskazanymi w poz. od 1.4 do 1.9 i 1.11. Wnioskodawca przedstawił jakie konkretnie usługi będą świadczone w ramach pozycji 1.3, a zakres tych usług nie powiela się z usługami w innych pozycjach budżetowych.
Zdaniem skarżącej zupełnie chybione są również argumenty IZ dotyczące kwestionowania wydatku z poz. 1.10 Usługi mobilnej rehabilitacji (fizjoterapeuta/masażysta). Oceniający wskazali na brak metodologii wyliczenia kosztu. Tymczasem skarżący w proteście wyraźnie wskazał jaką metodologią się posłużył oraz, że wynika ona wprost z wniosku o dofinasowanie. Jednak ku zdziwieniu skarżącego IZ w odpowiedzi na protest ponownie nie uznaje argumentacji G. G. wskazując, że podana metodologia (chociaż polegająca na prostym działaniu matematycznym 25 osób x 10 godz. x 160 zł 40 000 zł na 6 miesięcy, wiec przez cały projekt który trwa 30 miesięcy daje kwotę 160 000 zł) jest niejasna i co jeszcze bardziej zadziwiające nie wskazuje na końcowy efekt (cokolwiek to oznacza). Niezasadne i bezpodstawne jest także podnoszenie przez IZ, w odpowiedzi na protest, że nie ma gwarancji, iż osoba która skorzystała z mobilnej usługi rehabilitacji, po pół roku ponownie będzie chciała skorzystać z tego rodzaju usługi. Nie ma takiej podstawy prawnej, ani takiego wymogu w regulaminie naboru, ani w żadnej innej dokumentacji konkursowej aby wnioskodawca musiał gwarantować IZ, że przyszli uczestnicy projektu będą chcieli korzystać z zaplanowanych usług po dwa razy.
Skarżąca w zakresie poz. 2.2 – wynagrodzenie psychologa zgodziła się z IZ, że lepszym rozwiązaniem byłaby metodologia odnosząca się do liczby tygodni a nie godzin, lecz zdaniem skarżącego tego typu pomyłka wnioskodawcy mogłaby spokojnie zostać wyjaśniona na etapie negocjacji lub pomniejszeniu pozycji
w budżecie o 320 zł, a nie rzutować na przyznawaną punktację w zakresie niezbędności całego wydatku w tej pozycji. Oceniający w tej części kryterium powinni bowiem oceniać niezbędność wydatku do realizacji celu projektu a nie metodologię wyliczenia wydatku.
Odnosząc się do oceny poz. 5.11, gmina podniosła, że IZ nie uzasadnia dlaczego uznaje pozostałe zarzuty za ciężkie a zarzut który uwzględnia za lekki. Stanowisko IZ w tym zakresie jest nieweryfikowalne przez co powinno zostać uznane za niezgodne z prawem.
Podsumowując skargę w część b) kryterium gmina wskazała, że IZ nie wykazała aby którakolwiek z zakwestionowanych pozycji budżetowych była zbędna do realizacji projektu i przyjętych wskaźników.
Według skarżącej organ zupełnie nietrafnie i bezpodstawnie próbuje podważać przyjętą przez wnioskodawcę stawkę wynagrodzenia trenera warsztatów antydyskryminacyjnych. IZ wskazuje, że wnioskodawca co prawda podał we wniosku, że dokonał rozeznania w stawkach przy ustalaniu wynagrodzenia ale nie podał żadnych innych informacji, uzasadniając jednocześnie, że wycena oceniających jest racjonalna. Podnieść jednak należy, że oceniający proponując stawkę trenera na poziomie 100 zł za godzinę nie wskazali na jakiej podstawie
i w oparciu o jakie dane ją ustalili.
W zakresie części d) IZ ponownie pomimo uznania argumentu skarżącego za zasadny w zakresie kwestionowania przez oceniających wydatku na materiały biurowe (poz. 4.11) nie zmiana przyznanej wnioskodawcy punktacji. W ocenie skarżącej IZ zdaje sobie zapewne sprawę, że podniesienie skarżącemu oceny chociażby o jeszcze jeden punkt powinno skutkować uznaniem kryterium za spełnione i skierowaniem wniosku gminy do dofinasowania dlatego kurczowo za każdym razem wskazuje na matą wagę zarzutu, nie uzasadniając jednak co oznacza mata waga zarzutu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 – 2027 (Dz. U. z 2022 r.
poz. 1079, dalej: "ustawa wdrożeniowa"). Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 ust. 3,
art. 70 ust. 1 lub art. 77 ust. 2 pkt 1 wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.
Z kolei przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Do kryterium legalności nawiązał także ustawodawca w art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, przewidując uwzględnienie skargi w przypadku stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji.
Przedmiotem kontroli sądu jest rozstrzygnięcie IZ w przedmiocie nieuwzględnienia protestu gminy złożonego w związku z odrzuceniem wniosku
o dofinansowanie projektu pt. "Usługi Społeczne w G. G..
W sprawie istotne jest, że protest gminy był już przedmiotem oceny Zarządu, który w rozstrzygnięciu z 18 czerwca 2024 r. nie uwzględnił tego środka odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach z kolei oddalił skargę gminy na to rozstrzygnięcie Zarządu (wyrok z 8 sierpnia 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 261/24). Naczelny Sąd Administracyjny natomiast uwzględnił skargę kasacyjną gminy, uchylił ww. wyrok sądu I instancji oraz stwierdził, że ocena projektu został przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazał sprawę Zarządowi do ponownego rozpatrzenia protestu.
W związku z powyższym, kontrolując aktualnie zaskarżone rozstrzygnięcie zachodzi konieczność zastosowania art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z kolei art. 170 p.p.s.a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z przepisów tych wynika, że ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "organ dokonując rozpatrzenia protestu i zmieniając w części wcześniejsze oceny członków KOP w zakresie kryterium merytorycznego nr 5, uznał brak wpływu nowych ocen na końcową ocenę projektu, a następnie w nieuzasadniony sposób uzupełniając swoje stanowisko
w odpowiedzi do WSA na skargę Gminy, w rezultacie naruszył zasady rzetelności
i bezstronności z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 2 pkt 4 i 5 ww. aktu. Sąd I instancji, mimo obszernego uzasadnienia, nie przeanalizował wyczerpująco stanowiska organu odwoławczego
i w konsekwencji także uznał stanowisko Skarżącej za niezasadne, czym naruszył art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej. (...) Zarząd za zasadne uznał stanowisko Gminy co do oceny poz. 5.11. – Wolontariat, jednakże ze względu "na wagę innych zarzutów nie przyznaje dodatkowych punktów" (s. 17 informacji IZ). Organ odwoławczy nie wyjaśnił, jakie inne zarzuty i z jakiego powodu (ich waga) nie pozwoliły na przyznanie dodatkowych punktów, zwłaszcza że obaj oceniający KOP uznali wcześniej ten wydatek za niezasadny, a Skarżącej za cały ppkt b) nie przyznano maksymalnej liczby punktów, w ten sposób je obniżając. Takie podejście powinno w świetle wyżej cytowanych wytycznych regulaminu zostać uzasadnione, co najmniej przez wskazanie, które zarzuty spowodowały nieprzyznanie dodatkowej punktacji za poz. 5.11.
Ponadto Zarząd rozpoznając protest w przypadku kryterium 5 ppkt d) – Poprawność formalno-rachunkowa, uznał zarzut dotyczący poz. 4.11., że doszło do omyłki pisarskiej, która nie wpłynęła na ocenę końcową. Jednak z uwagi na małą wagę zarzutu i brak odniesienia się do innych uwag oceniających KOP, organ odwoławczy nie przyznał punktu.
Przy uznaniu wspomnianych zarzutów protestu Gminy, IZ podniosła punktację za Kryterium 5, ale w ramach ppkt b) - Prawidłowość sporządzenia budżetu,
w przypadku I oceny do 11 pkt, a w przypadku II oceny do 10 pkt. Nie była to liczba wystarczająca (minimalnie 12 pkt) do pozytywnego rozpatrzenia protestu zdaniem IZ.
Należy nadmienić, że Gmina zakwestionowała szereg ocen w ramach Kryterium 5., ale co jednej, bez konieczności jej oceny pod względem prawidłowości zastosowania kryteriów konkursowych, należało także podzielić jej stanowisko,
tj. poz. 5.12. (s. 11 skargi kasacyjnej). O ile Zarząd w informacji o rozpatrzeniu protestu zarzutów Gminy co do oceny KOP poz. 5.12. Superwizja zmiany społecznej -6godz./msc nie uwzględnił, to w odpowiedzi na skargę do WSA (k. – 28 akt sądowych) oświadczył, że protest co do tej pozycji powinien zostać uznany i należałoby zmienić punktację co do oceny II, podnosząc ją do z 3 pkt do 4 pkt, co jednak nadal nie dałoby wymaganych 60 % punktów.
Nie wspominając, że odpowiedź na skargę nie może zastępować rozstrzygnięcia organu, gdyż jest pismem procesowym, sporządzonym po zakończeniu postępowania administracyjnego, zawierającym stanowisko co do zarzutów skargi, przekazywanym ze skargą i aktami do sądu (art. 54 § 2 p.p.s.a.), to uznanie protestu co do tej pozycji w informacji ZWŚ, miałoby jednak istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim organ nie wyjaśnił, dlaczego uznał za zasadne dodać punkt tylko do oceny II członka KOP, czyli tej niższej oceny. Natomiast nie znalazł podstaw, czego nawet nie uzasadnił, do dodania takiego samego punktu do oceny I, co spowodowałoby, że ocena ta zostałaby podniesiona do 12 pkt, czyli wymaganych 60% liczby punktów. Podnieść należy, że sporządzający ocenę I z ramienia KOP w ogóle nie odniósł się do poz. 5.12. (...) Rozstrzygając ponowne protest Zarząd Województwa uwzględni powyższe rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego."
Sąd stwierdził, że organ wypełnił przedstawione wyżej zalecenia.
W zakresie kryterium nr 5 podpunkt b) Niezbędność wydatków do realizacji projektu i osiągania jego celów/wskaźników, pozycji 5.11 Wolontariat, organ uwzględnił argumentację protestu jednak nie przyznał dodatkowych punktów. Uzasadniając brak przyznania dodatkowych punktów wskazał na niska wagę zarzutu dotyczącego usług wolontariackich oraz dużą wagę innych zarzutów, tj. brak zasadności kosztów lub ich wysokości w poz.: 1.3 Opieka + Usługi pomocy
w miejscu zamieszkania, 1.10 Zdrowie + Usługi mobilnej rehabilitacji, 2.2 Psycholog, 5.8 Animatorzy, 5.9 Akcje społecznościowe). Uzasadnienie organu dotyczące nieprzyznania punków w poz. 5.11 uwzględnia zatem zalecenia NSA w tym zakresie, ponieważ wskazuje, które konkretnie zarzuty spowodowały nieprzyznanie dodatkowej punktacji za poz. 5.11.
Podobnie organ, jednoznacznie uzasadnił nieprzyznanie punktu w kryterium
nr 5 podpunkt d) – Poprawność formalno – rachunkowa, poz. 4.11 Materiały biurowe, pomimo uznania, że zarzucany błąd stanowi omyłkę pisarską. Wskazał bowiem na małą wagę zarzutu i brak odniesienia się skarżącej do innych uwag oceniających dotyczących tej części oceny. Uwagi oceniających dotyczyły natomiast braku wskazania w treści wniosku zgodności wydatków z pozycji dotyczących: 3.3, 4.4, 4.8, 5.4 (nagrody dla kierowcy, koordynatorów indywidualnych planów usług społecznych oraz organizatora usług społecznych) z Wytycznymi kwalifikowalności oraz niespójności pozycji budżetowych odnoszących się do wynagrodzenia konsultanta ds. rozwoju usług społecznych w budżecie i uzasadnieniu wydatków. Przyznanie dodatkowego punku za omawianą pozycję skutkowałby zatem przyznaniem maksymalnej liczby punktów w podpunkcie d kryterium nr 5, pomimo istnienia nieprawidłowości, które dodatkowo nie zostały zakwestionowane przez wnioskodawcę.
W zaskarżonym rozstrzygnięciu organ uwzględnił również protest w zakresie kryterium nr 5 podpunkt b, poz. 5.12 – Superwizja zmiany społecznej oraz stwierdził, że zasadna jest zmiana punktacji u II oceniającego. Organ uzasadnił przy tym, że jeden z oceniających nie miał uwag odnośnie przedmiotowej pozycji budżetowej, stąd zmiana punktacji dotyczyła jedynie drugiego oceniającego (członka KOP), który zakwestionował omawianą pozycję. Zmiana ta nie miała jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia, ponieważ projekt nadal nie uzyskał min. 60% w kryterium merytorycznym nr 5 Prawidłowość sporządzenia budżetu. Punktacja przed dodaniem punktów wynosiła bowiem u I oceniającego 10 punktów, u drugiego oceniającego 9 punktów. Ocena zarówno I jaki II oceniającego została zwiększono o punkt przez uznanie protestu w poz. 4.10 Konsultant ds. rozwoju usług społecznych, co skutkowało oceną u I oceniającego 11 punktów, u II oceniającego – 10 punktów. Rozstrzygnięcie w poz. 5.12 skutkowało natomiast zwiększeniem punktacji o 1 punkt u II oceniającego i ostatecznie skutkowało ocenę 11 punktów. Uzyskanie wymaganego do dofinansowania 60% dawało natomiast 12 punktów.
Organ, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze wyjaśnił, że nie wartość procentowa zakwestionowanych pozycji budżetu decyduje o ilości odjętych punktów, lecz waga tych zarzutów i ich wartość w całym wniosku, a także racjonalność
i niezbędność do realizacji przedmiotowego projektu, która jest ścisłe powiązana
z ustawą o finansach publicznych, do której to stosowania zobligowani są wnioskodawcy.
Sąd skontrolował ponadto zaskarżone rozstrzygnięcie w zakresie pozostałych pozycji wniosku, których ocenę zakwestionowała skarżąca.
Z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wynika, że właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania
w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców – art. 45 ust. 2. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych
i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Reguły i kryteria wyboru projektów powinny być jasne, jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu.
Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu). Kontrola powinna zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz zarządu w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji. Ponadto sąd administracyjny nie ma kompetencji, aby ocenić
i podważyć wiedzę eksperta dokonującego oceny w sprawie. Tylko naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem określonego aktu.
Jednocześnie poza kognicją sądu w omawianych sprawach pozostaje ścisła kontrola prawidłowości ustalenia przez organ określonej liczby punktów w ramach kryteriów wielopunktowych, których spełnienie ma charakter stopniowalny.
W ramach tego typu kryteriów przyznawana jest różna liczba punktów w zależności od stopnia spełnienia kryterium (np. od 1 do 20). Nie ulega przy tym wątpliwości, że merytoryczna weryfikacja projektu według kryteriów wartościujących opiera się na swobodnej ocenie, zbliżonej w swej istocie do uznania administracyjnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 11 lutego 2010 r., III SA/Po 37/10 - dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu), lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez organ w aspekcie kompletności oceny oraz jasności kryteriów tejże oceny. W szczególności kontroli sądu podlega uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu, które winno wskazywać na przyczyny nieuwzględnienia stanowiska strony.
Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga przy tym, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego konkursu, rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej dokumentacji, czy jej niespójność, skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek określonych kryteriów muszą zostać ocenione negatywnie.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem sądu ocena projektu w zakresie spornego kryterium merytorycznego nr 5 "Prawidłowość sporządzenia budżetu projektu" została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem, z uwzględnieniem reguł, o których mowa w art. 45 ustawy wdrożeniowej, tj. w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewniający
równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców.
Zgodnie z załącznikiem nr 1 do Uchwały nr 37/23 Komitetu Monitorującego program regionalny Fundusze Europejskie dla Świętokrzyskiego 2021-2027
z 18 maja 2023 r. - Metodyka i kryteria ogólne stosowane przy wyborze operacji współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus
w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Ś. 2021-2027 w ramach kryterium "prawidłowość sporządzenia budżetu projektu" ocenie podlegać będzie prawidłowość sporządzenia budżetu projektu, w tym: 1) kwalifikowalność wydatków; 2) niezbędność wydatków do realizacji projektu i osiągania jego celów/wskaźników; 3) racjonalność i efektywność wydatków projektu;4) zgodność z cenami rynkowymi poszczególnych pozycji budżetowych; 5) poprawność formalno-rachunkowa sporządzenia budżetu projektu (w tym m. in.: limity, źródła finansowania, pomoc publiczna); 6) przypisanie wnioskodawcy/partnerów do poszczególnych kosztów
w ramach zadań, za których wykonanie będą oni odpowiedzialni; 7) zgodność ze stawkami jednostkowymi (o ile dotyczy) określonymi w regulaminie wyboru projektów.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie treści wniosku
o dofinansowanie projektu. Wymaga przy tym wyjaśnienia, że to wnioskodawca przygotowując wniosek o dofinansowanie powinien udokumentować spełnienie wszystkich kryteriów. Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę. Podmiot, który zamierza z dofinansowania skorzystać powinien dokładnie zapoznać się z priorytetami danego konkursu, w tym z dokumentacją konkursową i wymogami, które je dotyczą i wypełnić wszystkie wymogi wynikające z tej dokumentacji. Jeszcze raz wymaga podkreślenia, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek starannego
i odpowiadającego założeniom konkursu przygotowania dokumentacji projektowej,
w tym w szczególności przygotowanie wniosku z uwzględnieniem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Oceni podlega kompletność i szczegółowość oraz spójność zapisów wniosku.
Brak jest podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających, aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy, zmieniały zapisy wniosku czy modyfikowały je w sposób umożliwiający uzyskanie dofinansowania przez wnioskodawcę, nawet jeżeli wynik oceny, tak jak w niniejszej sprawie, jest bliski spełnienia wymogów kryterium do uzyskania dofinansowania (1 punkt). Wbrew twierdzeniom skarżącej braków wniosku nie może zastępować wola organu i nie uwzględnienie istniejących błędów lub braków wniosku. Takie działanie organu naruszałoby bowiem zasady uczciwej konkurencji i dawałoby podstawę do postawienia zarzutu uchybienia obowiązkowi bezstronności. Celem procedury przyznawania dofinansowania jest dokonanie sprawiedliwej weryfikacji wszystkich projektów, według tych samych kryteriów. Wymogi i procedury wynikające
z dokumentacji konkursowej obowiązują nie tylko organ przeprowadzający ocenę, ale również wnioskodawców biorących udział w konkursie i przez wszystkich powinny być traktowane z należytą starannością.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżąca nie wykazała się taką starannością. Zakwestionowane pozycje to pozycje gdzie skarżąca w sposób nazbyt ogólny, nieweryfikowalny uzasadniła rodzaj, czy sposób wydatkowania projektowych środków. Nie sposób zaakceptować przyjętej przez gminę, w większości zakwestionowanych wydatków, formuły ich uzasadnienia, tj. odwołania się bądź do zdarzeń bliżej nieopisanych (np. 5b, 1.3 – usługi pomocy w miejscu zamieszkania), bądź zakresu i sposobu ich realizacji uzależnionego w przyszłości od podmiotu trzeciego, czyli zdarzeń przyszłych, niepewnych i niedookreślonych (kiedy to faktyczna decyzja o sposobie realizacji projektu należeć będzie do podmiotu wyłonionego przez wnioskodawczynię w przetargu - 5a, 1.1 prowadzenie klubów seniora – zlecenie organizacjom pozarządowym), czy też do lakonicznego ograniczenia się do podania, że podobne zadania były już realizowane w przeszłości w roku 2023 (5a, 1,2 – utrzymanie klubów seniora), bez sprecyzowania ilości, wielkości i poniesionych kosztów.
Nieuprawnione są wyrażane konsekwentnie przez skarżącą oczekiwania, że realizacja w przeszłości jakichś zadań (bliżej nieokreślonych, wynikających
z realizacji innego projektu) zwalnia ją z uzasadnienia i przedstawienia konkretnych informacji w ramach ubiegania się o środki z nowego projektu. Niewątpliwie dotychczasowe doświadczenia wnioskodawczyni są cenne i mogą służyć wykazaniu uzasadnienia dla nowych wydatków, jednakże nie wystarczy ogólnie powołać się na dotychczasowe wydatki, w żadnej mierze ich nie precyzując. To właśnie ogólnikowość treści zawartych we wniosku, w ocenie sądu, spowodowała brak możliwości dokonania oceny, co do części planowanych wydatków i w konsekwencji negatywne rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze powyższe oraz zarzuty skargi należy wskazać na zapisy Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie, stanowiące załącznik do regulaminu wyboru projektów, określające warunki dotyczące charakterystyki założonych kosztów. Wynika z nich (5.5. Sekcja 5: Budżet projektu; załącznik nr 2), budżet projektu jest podstawą do oceny kwalifikowalności i racjonalności kosztów
i powinien bezpośrednio wynikać z opisanych wcześniej zadań i ich etapów. Przy konstruowaniu budżetu projektu wnioskodawca powinien kierować się ogólnymi warunkami kwalifikowalności wydatków, określonymi w Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027, Regulaminie wyboru projektów.
W związku z tym: planując wydatki, wnioskodawcy powinni kierować się
w szczególności ich racjonalnością i efektywnością; wydatki ponoszone w projekcie powinny być niezbędne dla jego realizacji. Oznacza to, że powinny być powiązane
z zadaniami planowanymi do realizacji w projekcie; - uzasadnienie dla umieszczenia poszczególnych wydatków w budżecie projektu powinno znaleźć się we wniosku
o dofinansowanie projektu w sekcji Uzasadnienia wydatków.
Potrzeba uzasadnienia wydatków dotyczy w szczególności dużych zamówień planowanych pod jedną pozycją w budżecie projektu, ponieważ bez odpowiednich uzasadnień mogą one wzbudzać wątpliwości osób oceniających wniosek. Każdy wydatek uzasadniany jest oddzielnie. Należy przekopiować nr i nazwę wydatku
z sekcji "Budżet projektu" oraz wskazać jego cenę jednostkową (w zł). Należy wskazać metodologię oszacowania kosztów (nie dotyczy stawek jednostkowych)
tj. przedstawić we wniosku potrzebę poniesienia wydatku, specyfikację, elementy składowe zestawów/kompletów (jeśli dotyczy), ich ilości, ceny jednostkowe oraz podać informacje dot. rynkowości kosztów z min. 2 ofert cenowych od potencjalnych dostawców/oferentów i/lub 2 linki do stron internetowych. W wyjątkowych sytuacjach Wnioskodawca może przedstawić tylko I ofertę, jeśli udowodni, że faktycznie nie istnieje druga taka sama oferta dostępna na rynku. Niezależnie od przedstawionych w uzasadnieniach ofert/linków każdorazowo podczas oceny wniosku eksperci będą weryfikować zgodność rynkową wskazanych cen, poprzez porównanie ich z innymi cenami w ramach ogólnie dostępnej oferty rynkowej.
Beneficjent musi uwzględnić metodologię wyliczenia danej pozycji wraz ze wskazaniem jednostkowych kosztów bezpośrednich (ilość razy cena jednostkowa),
w podziale na poszczególne lata budżetowe. Dodatkowo należy uzupełnić załącznik nr 3 do wniosku o dofinansowanie — Szczegółowy budżet projektu (5.8 Sekcja 6.8).
Wysokość kosztów bezpośrednich w ramach budżetu zadaniowego na etapie wnioskowania o środki powinien wynikać ze szczegółowej kalkulacji kosztów jednostkowych wykazanej we wniosku o dofinansowanie projektu. Koszty bezpośrednie projektu powinny zostać oszacowane należycie z zastosowaniem warunków i procedur kwalifikowalności określonych w Wytycznych kwalifikowalności oraz innych wytycznych (o ile mają zastosowanie do danego typu projektu),
w szczególności z uwzględnieniem stawek rynkowych. IZ/IP będąca stroną umowy wymaga od wnioskodawcy uzasadnienia we wniosku o dofinansowanie projektu należytego szacowania kosztów zawartych w budżecie projektu. Niedozwolone jest podwójne finansowanie wydatków (Załącznik nr 2 instrukcji - Podstawowe warunki i procedury konstruowania).
Zdaniem sądu, w związku z powyższym prawidłowy był wniosek organu
w zakresie oceny kryterium merytorycznego nr 5 (a. kwalifikowalność wydatków, racjonalność i efektywność wydatków projektu) odnośnie poz. 1.1. (prowadzenie Klubów seniora – wartość zadania 3.792.400 zł; kwota dofinansowania 2.487.100 zł), wyrażający się w stanowisku, że zlecając organizacjom pozarządowym prowadzenie klubów seniora, gmina powinna wskazać szczegółowo zajęcia i metodologię kosztów; oceniający nie mogą ich domniemywać, a tym bardziej w jakikolwiek sposób ingerować w założenia wnioskodawcy. Za uprawnione należało uznać stanowisko organu, że gmina powinna również znać koszty poszczególnych zajęć, określić liczbę godzin i stawkę godzinową asystenta i opiekuna, uszczegółowić zajęcia aktywizująco - usprawniające, podać rodzaj, ilość i cenę jednostkową artykułów potrzebnych do zajęć, podać ilość wyjść do kina, teatru i liczbę uczestników, która weźmie w nich udział, podać rodzaj wyjazdów edukacyjno - zdrowotnych i ilość osób biorących w nich udział. Wnioskodawca nie może ograniczyć się w tym zakresie do przyszłych (bliżej nieokreślonych) działań realizowanych już w ramach projektu przez inne podmioty, to on bowiem projektuje
i realizuje projekt i jego działania (założenia) już na etapie aspirowania o środki na realizację projektu podlegają ocenie. Powierzenie realizacji zadania organizacji pożytku publicznego, wbrew twierdzeniom skarżącej, również wymaga ustalenia szacunkowej wartości zamówienia publicznego (art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy
z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie). Jak prawidłowo zauważył organ właściwe ustalenie szacunkowej wartości zamówienia publicznego jest jedną z pierwszych czynności w przygotowaniu postępowania
o udzielenie zamówienia publicznego, która ma kluczowe znaczenie dla wyboru procedury udzielenia tego zamówienia i daje zamawiającemu odpowiedź na to, czy jest zobowiązany do stosowania przepisów ustawy z dnia I l września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1710).
Wnioski sądu, co do adekwatności kwestionowanej przez gminę oceny do treści wniosku projektowego, obejmują również pozostałe pozycje w kryterium kwalifikowalności wydatków, racjonalności i efektywności wydatków projektu,
w szczególności: 1.2 (Kluby seniora – koszty utrzymania), 1.6 (usługa złota rączka)., 1.9. (Spotkania integracyjne w społeczności lokalnej), 1.12 (usługi logopedy)., 1.13. (usługi dietetyka), 2.6 (prowadzenie świetlicy opiekuńczo - specjalistycznej)., 2.7. (świetlica – koszty utrzymania), od 3.6. do 3.10. (zakup paliwa, ubezpieczenie samochodu, przegląd/serwis samochodu, mycie samochodu, usługa wymiany opon), 5.8. (animatorzy), 5.9 (akcje społecznościowe). Sąd nie dostrzega tu elementów dowolności. Gmina jak trafnie wskazał zarząd nie podała m.in. dokładnych danych czy założeń, wyliczeń, rachunków, zliczenia kosztów w sposób, który umożliwiałby weryfikację przyjętych założeń przez co oceniający nie byli w stanie określić racjonalności zaplanowanych wydatków. Wbrew jej twierdzeniom, ze względu na rodzaj świadczeń realizowanych przez logopedę czy też dietetyka ich wycena znacząco się różni. Dotyczy to również realizacji różnych form animacji. Ważnym wskaźnikiem jest również uzasadnienie ilości planowanych akcji społecznościowych
i ich uczestników.
Wbrew twierdzeniom skarżącej do wydatków określonych
w zakwestionowanych pozycjach od 3.6 do 3.10 związanych z zadaniem Taksówka dla seniora i osób z problemami zdrowotnymi nie ma zastosowania zapis instrukcji pkt 5.8. Sekcja 8, zgodnie z którym nie trzeba uzasadniać wszystkich planowanych wydatków, a tylko te które uzasadnienia wymagają. Zapis ten nie dotyczy bowiem kosztów bezpośrednio związanych z konkretnymi działaniami projektowymi. Wydatki w projekcie, które nie wymagają szczegółowego uzasadnienia, to zazwyczaj koszty pośrednie, zwłaszcza koszty administracyjne, takie jak koszty zarządzania projektem, księgowości, czy obsługi biurowej. Te koszty, choć niezbędne do realizacji projektu, nie są bezpośrednio związane z konkretnymi działaniami projektowymi i dlatego nie wymagają tak szczegółowego uzasadnienia jak koszty bezpośrednie. Wnioskodawca we wniosku o dofinansowanie projektu przedstawia bowiem koszty projektu w formie budżetu zadaniowego, tj. w podziale na: koszty bezpośrednie – czyli koszty kwalifikowalne poszczególnych zadań merytorycznych realizowanych przez beneficjenta w ramach projektu, które są bezpośrednio związane z tymi zadaniami oraz koszty pośrednie – katalog kosztów został wskazany w niniejszym załączniku; koszty te nie są uwzględnione i szacowane w budżecie projektu; wskazywana jest natomiast odpowiednia stawka ryczałtowa, wg której będą one naliczane od wydatków bezpośrednich zatwierdzanych przez IZ/IP w każdym wniosku o płatność (Załącznik nr 2).
W tym kontekście wyjaśnienia wymaga, że podnoszony przez gminę argument o ograniczonej ilości możliwych do umieszczenia znaków w formularzu wniosku nie zasługiwał na uwzględnienie. Po pierwsze, zasadnicze znaczenie ma zawartość treści w sensie merytorycznym, a nie redakcyjnym. Po drugie, argument taki pojawił się dopiero w kontekście zarzutu ogólnikowości wniosku i w żadnej mierze nie może usprawiedliwiać braków merytorycznych. Po trzecie w końcu, nic nie stało na przeszkodzie, aby w sytuacji rzeczywistego zaistnienia ograniczeń formularzowych zastosować skróty, odnośniki, linki czy też posłużyć się załącznikami do wniosku.
Prawidłowe wnioski organ przyjął też w zakresie oceny kryterium numer 5 lit. b) niezbędność wydatków do realizacji projektu i osiągania jego celów/wskaźników. Niewątpliwie za takie wydatki należy uznać usługi w miejscu zamieszkania (poz. 1.3) czy usługi mobilnej rehabilitacji (poz. 1.10) związane z zadaniami odpowiednio opieka + i zdrowie +. Jednak wskazane w poz. 1.3 usługi tj. gorący posiłek, integrację z otoczeniem i usługę pielęgniarską zapewnia już poz. 1.4 (usługa gorący posiłek), 1.9 (spotkania integracyjne w społeczności lokalnej), 1.11. (usługi pielęgniarki). Nawet usługę sprzątania w miejscu zamieszkania uwzględnia poz. 1.7. Strona skarżąca nie określiła przy tym na czym miałaby polegać usługa w miejscu zamieszkania skoro wymienione zadania pokrywały się z innymi pozycjami. Stąd prawidłowo zakwestionowano niezbędność usług wskazanych w poz. 1.3. oraz wskazano na podwójne finansowanie wydatku. Zgodnie bowiem z Wytycznymi dotyczącymi kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 Podrozdział 2.3. Wydatki niekwalifikowalne 2) Niedozwolone jest podwójne finansowanie wydatków. Podwójne finansowanie [pic]oznacza w szczególności: [pic]a) więcej niż jednokrotne przedstawienie do rozliczenia tego samego wydatku albo tej samej części wydatku ze środków UE
w jakiejkolwiek formie (w szczególności dotacji, pożyczki, gwarancji/poręczenia).
Odnośnie poz. 1.10. za uprawnione należało uznać stanowisko zarządu zgodnie z którym strona skarżąca powinna jak najdokładniej wyłożyć podaną metodologię w zakresie mobilnej rehabilitacji, a ta przedstawiona w proteście jest niejasna, a wyliczona kwota za duża. Prawidłowo też zwrócono uwagę na brak gwarancji w zakresie realizacji tej usługi. Stąd zarzut zbędności wydatku.
W konsekwencji organ uprawniony był do zakwalifikowania zakwestionowanego wydatku do kryterium numer 5 lit. b).
Prawidłowo zakwalifikowano również jako zbędne, część wydatków z pozycji 2.2. – psycholog, wynikające z nieprawidłowo przyjętej metody ich wyliczenia. Wbrew twierdzeniom skarżącej kwestia ta nie mogła zostać wyjaśniona na etapie negocjacji, ponieważ możliwość skierowania projektu do negocjacji w zakresie II etapu oceny – ocena merytoryczna (obejmująca kryteria merytoryczne) istnieje tylko w zakresie wskazanym w karcie oceny merytorycznej. Karta oceny merytorycznej w zakresie kryterium nr 5 nie przewiduje natomiast takiej możliwości. Powyższe wynika
z załącznika nr 1 do Uchwały nr 37/23 Komitetu Monitorującego program regionalny Fundusze Europejskie dla Świętokrzyskiego 2021-2027 z 18 maja 2023 r. Metodyka
i kryteria ogólne stosowane przy wyborze operacji współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Świętokrzyskiego 2021-2027.
Trafne wnioski organ wyprowadził również w zakresie oceny kryterium merytorycznego numer 5 lit. c) zgodność z cenami rynkowymi poszczególnych pozycji budżetowych oraz zgodność z cenami jednostkowymi. W szczególności zdaniem sądu odnośnie poz. 5.10 (warsztaty antydyskryminacyjne) prawidłowo zauważono, że co prawda strona skarżąca zapewniła o rozeznaniu ceny rynkowej przy ustalaniu wynagrodzenia dla trenera warsztatów antydyskryminacyjnych, ale nie podała, wbrew wymogom wynikającym z przytoczonych wyżej zapisów instrukcji, żadnych innych informacji na ten temat - jak kształtują się ceny, jak duże grupy są na zajęciach, jakie zagadnienia obejmuje szkolenie.
Sąd przy tym w żadnej mierze nie podziela zarzutów skargi, na poparcie których strona wyraża jedynie oczekiwanie, że oceniający powinni sami wydedukować ("odtworzyć") jaką metodologią posłużyła się wnioskodawczyni, czy też uzupełnić ją o wyjaśnienia umieszczone w proteście. Co znamienne, wnioskodawczyni jest podmiotem profesjonalnym, o ustrojowo ugruntowanej pozycji, stąd miernik staranności dla jej działań musi być wysoki i na pewno nie może usprawiedliwiać zaniedbań w działaniu i nieadekwatnych oczekiwań.
W konsekwencji ww. uchybienia i błędy wniosku oraz wady dokumentacji obciążają gminę. Nadto w kontekście wielokrotnie formułowanych twierdzeń
i zarzutów strony podkreślenia i powtórzenia wymaga, że nie w każdym kryterium są oceniane wszystkie pozycje budżetowe, inne mają mniejszą lub większą wagę. Są też nieprawidłowości, na które oceniający zwracają tylko uwagę bez odejmowania punktów, a są błędy tak dużej wagi, że oceniający odejmują kilka punktów. Ocena wniosku to nie procentowe wyliczenia tylko analiza informacji zawartych we wniosku razem z dokumentami, regulaminem, instrukcjami i dostępnymi informacjami internetowymi. Innymi słowy to nie ilość (liczba) uchybień/błędów wpływa na jego ocenę końcową, a ich waga która przekłada się na konkretną wartość punktową. Można założyć, że w jednym projekcie zostanie stwierdzone szereg błędów nieistotnych, które nie wpłyną na jego ocenę końcową, gdyż ich waga i charakter będzie nieistotna, zaś w ocenie drugiego wystąpi jeden błąd istotny, który zasadniczo wpłynie na ocenę. W konsekwencji to nie wartość procentowa zakwestionowanych pozycji budżetu decyduje o ilości odjętych punktów, lecz waga tych nieprawidłowości i ich wartość w całym wniosku.
Zdaniem sądu analiza treści postanowień regulaminu, jego załączników, dokumentów (wniosku o dofinansowanie, kart oceny merytorycznej) pozwoliła na stwierdzenie, że zarząd nie naruszył ogólnych zasad określonych w ustawie wdrożeniowej, ani trybu postępowania wyznaczonego regulaminem wyboru projektów. Nie budzi wątpliwości, że w regulaminie tym uregulowano wszystkie istotne kwestie dotyczące sposobu przeprowadzenia konkursu uprawnionych wnioskodawców, procesu oceny projektu i rozstrzygnięcia naboru, zasad finansowania wydatków, procedury odwoławczej.
W realiach niniejszej sprawy, w kontekście sformułowanych w skardze zarzutów, należy stwierdzić, że ocena przedmiotowego wniosku dokonana przez członków Komisji Oceny Projektów nie była dowolna, a obowiązujące przepisy nie przewidują wymagań odnośnie do formy czy stopnia szczegółowości oceny. Ocena kryterium merytorycznego nr 5 "Prawidłowość sporządzenia budżetu projektu", zdaniem sądu, była czytelna, jasna i konkretna, oparta na kompleksowej analizie dokumentacji złożonej przez skarżącą gminę. Uzasadnienie oceny projektu
w zakresie kwestionowanego kryterium było rzetelne i poddawało się weryfikacji sądowej. Podnieść przy tym należy, że ustawa wdrożeniowa nie określa niezbędnych treści (elementów) uzasadnienia negatywnej oceny po rozpoznaniu przez Instytucję Zarządzającą protestu od dokonanej oceny wniosku. Zgodzić się należy ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, że uzasadnienie informacji musi zawierać taką treść, która pozwoli jej spełnić ustawową rolę, tzn. umożliwić wnioskodawcy wniesienie w skardze do sądu umotywowanych zarzutów do oceny, która go nie satysfakcjonuje. Z informacji o nieuwzględnieniu protestu wynika, że organ odniósł się do zarzutów protestu i wskazał na okoliczności niespełnienia kryterium merytorycznego w zakresie zgodności z kryterium wyboru określonym
w dokumentacji konkursowej – Regulaminie wyboru projektów i jego załącznikach.
Mając na uwadze wszystkie okoliczności w sprawie, sąd uznał stanowisko przedstawione w zaskarżonej informacji za prawidłowe. Instytucja dokonała oceny
z poszanowaniem reguł wynikających z art. 45 ustawy wdrożeniowej,
tj. przejrzystości, rzetelności i bezstronności. Rozstrzygnięcie oparła w tym zakresie na prawidłowo zinterpretowanych i zastosowanych postanowieniach dokumentacji konkursowej.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, oddalił skargę.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI