I SA/Ke 18/06

I SA/Ke 18/06 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal
Maria Grabowska /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Surma
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
II FSK 1184/06 - Wyrok NSA z 2007-11-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Sygnatura akt: I SA/Ke 18/06 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant: Referent stażysta Krzysztof Armański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27.04.2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oddala skargę
Uzasadnienie
I SA/Ke 18/06
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku Przedsiębiorstwa T. Spółka z o. o. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] znak [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2003, stwierdziło brak przesłanki wymienionej w art. 247§1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa(Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz 60 ze zm. ) i odmówiło stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji. W motywach rozstrzygnięcia organ podniósł, że spółka składając wniosek, zarzuciła decyzji Prezydenta Miasta K. rażące naruszenie prawa tj art. 1a ust.1 pkt. 3 oraz 5 ust 1pkt 2 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. - o podatkach i opłatach lokalnych( Dz. U z2002 r. Nr. 9 poz. 84 ze zm. ) polegające na przyjęciu przez organ podatkowy pierwszej instancji, iż nie zachodziło wyłączenie z użytkowania budynku mimo złego stanu technicznego. Organ wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się za rażące naruszenie prawa oczywistą sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją, tj. sytuację w której orzeczenie w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisem poprzez proste ich zestawienie ze sobą. Pojecie stanu technicznego nie zostało w ustawie zdefiniowane. W doktrynie aktualny jest pogląd, że o złym stanie technicznym nie decydują przyczyny leżące po stronie przedsiębiorcy, ale obiektywne okoliczności natury technicznej, uniemożliwiające wykorzystanie go do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot. W ocenie Kolegium obowiązujący stan prawny nie był jednoznaczny, dopuszczalna była odmienna interpretacja art. 1 lit a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organ podatkowy, określając wysokość zobowiązania posłużył się definicją stanu technicznego dokonaną przez Ministerstwo Finansów. Kolegium stwierdziło, że jakkolwiek nie podziela poglądu organu podatkowego, zawartego w uzasadnieniu decyzji, to nie można przyjąć, że jest on oczywiście błędny, a tylko w takiej sytuacji zachodziłaby podstawa do wzruszenia decyzji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r.
W odwołaniu wniesionym od decyzji, spółka wnosząc o jej zmianę i uwzględnienie wniosku, zarzuciła naruszenie art. 247§ 1 pkt.3 - Ordynacji przez przyjęcie, że decyzja będąca przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności, nie narusza prawa w sposób rażący. Powołała się na okoliczność prowadzenia prac związanych z przebudową, których konsekwencją było całkowite wyłączenie budynku z eksploatacji, a tym samym niemożność wykorzystania tego budynku do działalności gospodarczej. Występował zatem przewidziany art. 1 ust. 1 pkt. 3 ustawy stan niemożności wykorzystywania tego budynku na cele działalności gospodarczej. W konsekwencji, zdaniem spółki doszło do rażącego naruszenia prawa, polegającego na obciążeniu spółki podatkiem, który nie obciąża podatnika. Na potwierdzenie swojego stanowiska spółka powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 października 2004 r. ISA/Wr 3191/02.
Decyzją z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania spółki, zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W motywach decyzji organ wskazał, że podniesione zarzuty dotyczą ustaleń i oceny samorządowego organu podatkowego pierwszej instancji, że przebudowa budynku nie kwalifikowała go do wyłączenia dla celów podatkowych z prowadzonej działalności gospodarczej. Zarzuty te w ocenie organu winny być rozpatrywane w postępowaniu odwoławczym a nie postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W ocenie organu, przywołany wyrok WSA we Wrocławiu nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ ustalenia odnośnie wykorzystywania budynku na cele prowadzenia działalności gospodarczej mają wpływ na wysokość zastosowanej stawki, nie na kwestię istnienia obowiązku podatkowego. Sprawa opodatkowania spółki podatkiem od nieruchomości za 2004 r. była rozpatrywana w postępowaniu odwoławczym, co pozwoliło na korygowanie każdej nieprawidłowości. Decyzja, która jest przedmiotem postępowania, jest rozpatrywana w trybie nadzwyczajnym, ograniczającym zakres orzekania do przypadków wymienionych w art. 247 ustawy-Ordynacji podatkowa.
Od w/w decyzji Przedsiębiorstwo T. spółka z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Zarzuciła rażące naruszenie art. 247 § 1 pkt.3 ustawy-Ordynacja podatkowa przez uznanie, że określenie wysokości zobowiązania podatkowego, w wyższej wysokości niż wynikającej z przepisów ustawy, nie stanowi podstawy stwierdzenia nieważności decyzji, oraz rażące naruszenie art. 1a ust.1pkt.3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, polegające na przyjęciu, że nieruchomość wyłączona ze względów technicznych z działalności gospodarczej podlegała podatkowi przewidzianemu w tej ustawie. Rażące naruszenie prawa przez Kolegium skarżący uzasadnił niezgodnym z art. 1a ust. 1 pkt. 3 powołanej ustawy ustaleniem, że w przypadku gdy budynek jest wyłączony z opodatkowania ze względów technicznych, nieruchomość podlega opodatkowaniu według niższej stawki. W jego ocenie powołany przepis wyłącza opodatkowanie zarówno budynku jak i gruntu. Nawet w przypadku uznania za zasadne stanowiska organu, że na podatniku ciążył obowiązek podatkowy, to naliczenie podatku w wysokości wyższej niż wynika z przepisu, stanowi o obciążeniu podatkiem, jakiemu podatnik z mocy prawa nie podlega. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest wyrok WSA we Wrocławiu. Skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu, że budynek ze względu na przebudowę nie mógł być wykorzystywany na cele działalności gospodarczej. Podniósł, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując decyzję określającą podatek od nieruchomości za rok 2004, w tym samym stanie faktycznym, uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, zarzucając iż organ ustalił podatek od nieruchomości nie wykorzystywanej na cele działalności gospodarczej ze względów technicznych. Taka rozbieżność w orzecznictwie dowodzi rażącego naruszenia prawa. Wskazując na powyższe naruszenia, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Ocenie sądów podlega zatem zgodność aktów administracyjnych, w tym przypadku decyzji z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Tak więc można wyeliminować z obrotu prawnego decyzję, która narusza prawo materialne, prawo procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.( art. 145§1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. .-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr. 153 poz.1270)
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym. Jego celem nie jest ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy co do istoty, ale sprawdzenie czy decyzja wydana w sprawie będącej przedmiotem postępowania nie jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Postępowanie nie może przekształcić się w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się ponownie wszystkie okoliczności sprawy. Skarżący oparł twierdzenie nieważności decyzji organu podatkowego pierwszej instancji na zarzucie rażącego naruszenia prawa. Pojęcie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247§1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej jest utrwalone w orzecznictwie sądowym i doktrynie. Dominuje pogląd, przyjęty przez Sąd orzekający, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, a istnienie sprzeczności da się wykazać przez proste zestawienie przepisu i rozstrzygnięcia. Przekroczenie normy prawnej musi mieć charakter jednoznaczny. Nie można mówić o rażącym naruszeniu w przypadku, gdy jest możliwość różnych interpretacji treści przepisu, a przyjęta przez organ wykładnia nie stanowi ewidentnego błędu w interpretacji prawa. Przedstawione rozumienie pojęcia rażącego naruszenia prawa prowadzi do wniosku, że Kolegium nie naruszyło prawa. Skarżący, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji-rażącego naruszenia prawa, tj art.1a ust 1 pkt. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, upatruje w ocenie organu, który nie uznał, że obiekt, z uwagi na prace związane z przebudową, był wyłączony ze względów technicznych z prowadzonej działalności gospodarczej. Pojęcie "względów technicznych'' nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. Konsekwencją braku jednoznacznej definicji może być rozbieżność ocen co do zakresu tego pojęcia, jak również sposobu udokumentowania czy wskazane względy techniczne faktycznie występują. Organ podatkowy dokonując ustaleń powołał się na brak stosownych decyzji organów nadzoru budowlanego. Jakkolwiek takie stanowisko nie wynika wprost z przepisu art.1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to nie można jednoznacznie stwierdzić, że ustalenia i ocena organu podatkowego, który wskazując na brak stosownej decyzji organu nadzoru przyjął, że nie występują względy techniczne pozwalające na uznanie, że obiekt nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, pozostają w rażącej sprzeczności z treścią przepisu art.1a ust. 1 pkt.3 ustawy. Decyzja organu nadzoru jest bez wątpienia jednym z dowodów pozwalających na ocenę stanu technicznego. Nie można, wobec niedookreślonego, wieloznacznego pojęcia ,,względy techniczne',' za rażące naruszenie prawa, uznać oceny organu podatkowego, że brak stosownej decyzji organu nadzoru nie pozwala na wyłączenie możliwości wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Ustalona została zatem okoliczność, że obiekt nie był wyłączony z prowadzonej działalności gospodarczej z przyczyn technicznych. Konsekwencją tego ustalenia była treść decyzji. Nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego, a tym bardziej rażące jego naruszenie, skoro zastosowana norma prawna pozostawała w logicznym związku z ustaleniami organu. Strona nie zaskarżyła tej decyzji, która stała się decyzją ostateczną. Okoliczność, że w kolejnym roku podatkowym, rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji Kolegium uchyliło decyzję, wskazując na konieczność przeprowadzenia innych dowodów dla ustalenia, iż prace prowadzone w tym roku świadczą o wyłączeniu obiektu z działalności gospodarczej z przyczyn technicznych, nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji poprzedniej, która jest zgodna z treścią ustaleń, które poczyniono w postępowaniu. Kwestionowanie ustaleń faktycznych może być przedmiotem postępowania odwoławczego, a nie postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji. Jak wskazano wyżej, w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym nie mogą być eliminowane wszystkie wady decyzji, lecz tylko te, które wypełniają przesłanki z art.247§1 Ordynacji podatkowej.
Podstawą stwierdzenia nieważności może być rażące naruszenie przepisów postępowania z tym, że musi to być wada tkwiąca w samej decyzji, będąca następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Taki przypadek nie zachodzi w niniejszej sprawie. Decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, nie pozostaje w sprzeczności z ustaleniami organu odnośnie stanu technicznego budynku, a tym samym nie narusza przepisów prawa materialnego. Niezasadny jest w ocenie Sądu zarzut skarżącego, że przepis art. 1a ust. 1 pkt.3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyłączył obowiązek podatkowy w przypadku, gdy przedmiot opodatkowania nie jest, lub nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Przepisem określającym obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, tj. podmiot i przedmiot opodatkowania jest art. 2 i 3 ustawy. Przepis art. 1 a, rażące naruszenie którego zarzuca skarżący, zawiera objaśnienie pojęć ustawy. Prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że w przypadku gdy podatnik nie prowadzi działalności na danej nieruchomości ze względów technicznych, podlega ona opodatkowaniu wg. stawek niższych, właściwych dla tzw. pozostałych nieruchomości. Wbrew twierdzeniu skarżącego, w sprawie nie zachodzi przypadek nałożenia obowiązku podatkowego w sytuacji, gdy nie ciąży na nim obowiązek podatkowy. Spółka, jako wieczysty użytkownik nieruchomości, jest zgodnie z art. 2 ustawy podatnikiem podatku od nieruchomości, a tylko wysokość stawki podatkowej zależy od ustaleń faktycznych odnośnie stanu technicznego. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na który powołuje się skarżący, dotyczy sytuacji, w której na skutek błędnej interpretacji przepisu uznano za podatnika posiadacza lokalu niewyodrębnionego, stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego. Podmioty te nie były do 1 stycznia 2003 r. podatnikami podatku od nieruchomości, a zatem miało miejsce rażące naruszenie prawa przez nałożenie podatku w sytuacji, gdy nie ciążył na nim z mocy ustawy obowiązek podatkowy.
W związku z powyższym decyzja będąca przedmiotem oceny Kolegium nie jest dotknięta wadami, które powodują nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem przedmiotowym jak i podmiotowym, skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Tym samym zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego. odmawiająca stwierdzenia nieważności tej decyzji nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego.
Powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.