I SA/Ke 166/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2022-12-29
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyCITlikwidacja spółkipodział majątkuprzychód podatkowyświadczenie niepieniężneinterpretacja podatkowaNSAWSA

WSA w Kielcach uchylił swój wcześniejszy wyrok, oddalił skargę spółki i zasądził zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, uznając, że przekazanie majątku likwidowanej spółki jedynemu udziałowcowi (gminie) generuje przychód podatkowy zgodnie z nowym brzmieniem art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p.

Spółka zapytała, czy przekazanie majątku po likwidacji gminie jako jedynemu udziałowcowi spowoduje powstanie przychodu podatkowego. Dyrektor KIS uznał, że tak, powołując się na art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. WSA w Kielcach początkowo uchylił interpretację, uznając, że nie ma zastosowania przepis o świadczeniach niepieniężnych w celu uregulowania zobowiązań. Jednakże NSA w skardze kasacyjnej uznał, że WSA błędnie zastosował przepis w brzmieniu sprzed 2021 r., podczas gdy kluczowe jest nowe brzmienie art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p., które wprost obejmuje podział majątku likwidowanej spółki.

Sprawa dotyczyła pytania prawnego zadanego przez P. H.-U. L. sp. z o.o. w B. Z. w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Spółka planowała likwidację i przekazanie pozostałego majątku swojej jedynej udziałowcowi – Gminie. Zapytała, czy taka czynność spowoduje powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu CIT. Spółka argumentowała, że nie jest to odpłatne zbycie, a jedynie zwrot majątku pierwotnemu właścicielowi. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, wskazując, że przekazanie majątku likwidowanej spółki wspólnikowi należy traktować na równi ze zbyciem, a nowe brzmienie art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. (obowiązujące od 1 stycznia 2021 r.) wprost obejmuje takie sytuacje, generując przychód po stronie spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach pierwotnie uchylił interpretację Dyrektora KIS, podzielając argumentację spółki i uznając, że nie doszło do spełnienia przesłanek z art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. w poprzednim brzmieniu (brak stosunku zobowiązaniowego i świadczenia niepieniężnego w miejsce pieniężnego). Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora KIS, uznał, że WSA błędnie zastosował przepis w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2021 r. NSA podkreślił, że nowe brzmienie art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p., wprowadzone od 1 stycznia 2021 r., wprost wymienia podział majątku likwidowanej spółki jako zdarzenie generujące przychód. W związku z tym NSA, działając na podstawie art. 179a p.p.s.a., uchylił wyrok WSA i ponownie rozpoznał sprawę, oddalając skargę spółki i zasądzając od niej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przekazanie składników majątku likwidowanej spółki jej jedynemu udziałowcowi (gminie) w drodze podziału majątku powoduje powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych po stronie spółki, zgodnie z art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r.

Uzasadnienie

Nowe brzmienie art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. od 1 stycznia 2021 r. wprost obejmuje sytuację podziału majątku likwidowanej spółki między wspólników jako zdarzenie generujące przychód podatkowy. Wcześniejsze orzecznictwo, które uznawało takie czynności za niepodlegające opodatkowaniu, straciło aktualność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 179a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.p. art. 14a § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 286 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.s.h. art. 286 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.p. art. 12 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.p. art. 14 § ust. 1-3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.p. art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.p. art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowe brzmienie art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. od 1 stycznia 2021 r. wprost obejmuje podział majątku likwidowanej spółki między wspólników jako zdarzenie generujące przychód podatkowy.

Odrzucone argumenty

Przekazanie majątku likwidowanej spółki jedynemu udziałowcowi (gminie) nie stanowi odpłatnego zbycia i nie generuje przychodu podatkowego. Przepis art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2021 r. nie obejmuje sytuacji podziału majątku likwidowanej spółki.

Godne uwagi sformułowania

Nowe brzmienie komentowanego przepisu poprzez wskazanie przez ustawodawcę wprost, że dotyczy on również sytuacji, gdy podatnik przez wykonanie świadczenia niepieniężnego reguluje w całości lub w części zobowiązanie z tytułu podziału pomiędzy wspólników (akcjonariuszy) majątku likwidowanej spółki albo spółdzielni, skutkuje tym, że omawiany spór, który wcześniej rozstrzygany był w sposób korzystny dla podatników jest już nieaktualny, a przytoczone orzeczenia sądów administracyjnych nie znajdą zastosowania w nowym stanie prawnym.

Skład orzekający

Mirosław Surma

przewodniczący

Magdalena Chraniuk-Stępniak

członek

Magdalena Stępniak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania CIT przy likwidacji spółek i podziale majątku między wspólników, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych od 1 stycznia 2021 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania majątku likwidowanej spółki jej jedynemu udziałowcowi (gminie) i opiera się na nowym brzmieniu art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej z likwidacją spółek i podziałem majątku, a także pokazuje ewolucję orzecznictwa w związku ze zmianami przepisów, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Likwidacja spółki i podział majątku: Czy gmina zapłaci CIT od odzyskanego majątku?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 166/22 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2022-12-29
Data wpływu
2022-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Mirosław Surma /przewodniczący/
Magdalena Chraniuk-Stępniak
Magdalena Stępniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
II FSK 423/23 - Wyrok NSA z 2024-12-18
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok z art. 179a ustawy - PoPPSA
Oddalono skargę
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 179a, art. 151, art. 203 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 14 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Ke 166/22 wydanego w sprawie ze skargi P. H.-U. L. sp. z o.o. w B. Z. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od P. H.-U. L. sp. z o.o. w B. Z. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z 21 stycznia
2022 r. nr 0111-KDIB2-1.4010.487.2021.1.PB Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że stanowisko Przedsiębiorstwa Handlowo - Usługowego L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. – Z. (spółka), przedstawione we wniosku z 15 października 2021 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, jest nieprawidłowe.
Opisują zdarzenie przyszłe spółka wskazała m.in., że w 2004 r. w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa komunalnego, Gmina utworzyła spółkę komunalną pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "X" Sp. z o.o. w N, której podstawowym celem była realizacja zadań z zakresu działalności handlowo- usługowej. Rada Miejska 25 czerwca 2020 r. podjęła uchwałę w sprawie rozwiązania ww. spółki komunalnej. W ślad za podjętą uchwałą Zgromadzenie Wspólników rozważa podjęcie uchwały o rozwiązaniu spółki i otwarciu jej likwidacji. W następstwie likwidacji spółki, przekaże ona na rzecz swojego jedynego udziałowca - Gminy, wskazane we wniosku składniki majątku. Na bazie majątku nabytego po zlikwidowanej spółce komunalnej Gmina będzie kontynuowała działalność polegającą na wynajmowaniu powierzchni handlowej w budynku Galerii "X".
W związku z powyższym spółka zapytała czy przekazanie/wydanie składników majątku pozostałego po likwidacji spółki jej udziałowcowi (Gminie) w drodze zwrotu majątku pierwotnemu właścicielowi w ramach podziału majątku spółki, spowoduje powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych po stronie wnioskodawcy.
W ocenie spółki taki obowiązek nie powstanie, gdyż nie można w tym wypadku mówić o odpłatności wykonanego przez spółkę świadczenia, dlatego też przepis art. 14 u.p.d.o.p. nakazujący rozpoznanie przychodu w przypadku regulowania zobowiązań przez wykonanie świadczenia niepieniężnego nie ma w tej sprawie zastosowania z uwagi na brak odpłatnego zbycia przez spółkę swojego majątku na rzecz udziałowca. Czynność, w wyniku której następuje przeniesienie na wspólnika bądź prawa własności bądź składników majątku likwidowanej spółki nie jest także odpłatnym zbyciem tego majątku i w konsekwencji nie powoduje powstania z tego tytułu przychodu przewidzianego w art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p.
Organ podniósł, że jakkolwiek przepisy u.p.d.o.p. nie określają wprost, że przeniesienie praw własności składników majątkowych w drodze likwidacji spółki rodzi przychód podatkowy po stronie spółki, na gruncie powołanej ustawy, zdarzenie to należy traktować na równi ze zbyciem tych praw. "Zbycie" nie oznacza tylko umowy sprzedaży w rozumieniu kodeksu, w której z jednej strony następuje wydanie rzeczy, a z drugiej zapłata ceny, tj. określonej kwoty pieniężnej. Cena nie zawsze musi być wyrażona w pieniądzu. Może również przybrać postać zwolnienia danego podmiotu (dłużnika) z ciążących na nim zobowiązań wobec innego podmiotu. Organ wskazał na art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. w brzemieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r. Zdaniem organu likwidacja spółki i przekazanie jej składników majątkowych wspólnikowi, któremu przysługuje takie uprawnienie, skutkuje powstaniem zobowiązania spółki do zaspokojenia roszczeń wspólnika o przekazanie tych składników. Wykonanie zobowiązania w formie przekazania udziałowcowi przez spółkę składników majątku prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania spółki. W ten sposób, spółka jako dłużnik zwolni się z długu, a ww. składniki majątku będą przysługiwały wspólnikowi (Gminie). Prowadzi to do powstania po stronie Spółki przychodu na podstawie art. 12 ust. 1 w związku z art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. Powyższy wniosek wynika wprost z aktualnego brzmienia art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p.
Na powyższą interpretację spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji
i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 12 ust. 1 w zw.
z art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że po przekazaniu składnika majątku likwidowanej spółki jedynemu działowcowi (Gminie B. Z. ) powstanie po stronie spółki przychód z odpłatnego zbycia praw,
a przychód ten będzie miał wpływ na powstanie dochodu i może skutkować obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych.
Wyrokiem z 14 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Ke 166/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 stycznia 2022 r. (pkt 1) oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).
Sąd l instancji uwzględniając skargę na interpretację przyjął za podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., podzielając zarzut skargi na interpretację naruszenia art. 12 ust. 1 w zw. z art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Sąd zauważył, że zagadnienie prawne, którego dotyczy istota sporu w tej sprawie było już przedmiotem rozważań NSA, który swój pogląd - aprobowany przez WSA w Kielcach w tej sprawie - wyraził m.in. w następujących wyrokach: z 17 listopada 2020 r. sygn. akt II FSK 1868/18, z 2 lipca 2020 r. sygn. akt II FSK 840/18, z 6 marca 2020 r. sygn. akt II FSK 784/18 (CBOSA). Sąd powołał się na art. 1 ust. 1, art. 7 ust. 2, art. 12 ust. 1 oraz
art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p., podkreślając że art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. Według sądu skoro przepis
art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. zawiera otwarty katalog przysporzeń stanowiących przychód, to jednak nie można przyjąć, że każde przysporzenie otrzymane przez podatnika jest kwalifikowane jako przychód, natomiast z art. 14a u.p.d.o.p. wynika, że w przypadku świadczeń niepieniężnych, wykonywanych w celu uregulowania w całości lub w części zobowiązań, przychód wystąpi jedynie przy spełnieniu pozostałych wymogów, jakie ustawodawca zawarł w tym przepisie. Przepis ten stanowi, że wykonanie zobowiązania (w tym z tytułu zaciągniętej pożyczki (kredytu), dywidendy, umorzenia albo zbycia w celu umorzenia udziałów (akcji)) poprzez spełnienie świadczenia niepieniężnego generuje przychód u dłużnika. Według sądu prawidłowa wykładnia ww. przepisu prowadzi do wniosku, że do jego zastosowania dochodzi w sytuacji kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: 1) pomiędzy stronami musi istnieć stosunek zobowiązaniowy, na podstawie którego dłużnik obowiązany jest do zapłaty na rzecz wierzyciela określonej kwoty pieniędzy, 2) zobowiązanie musi być uregulowane przez wykonanie świadczenia niepieniężnego ("gdy podatnik przez wykonanie świadczenia niepieniężnego reguluje w całości zobowiązanie").
Odnosząc się do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy sąd wskazał, że ww. przesłanki nie zostały spełnione z tego względu, że po pierwsze, nie istnieje stosunek zobowiązaniowy, na podstawie którego likwidowana spółka ma wydawać składniki jej majątku swojemu jedynemu udziałowcowi - Gminie, a po drugie nie dochodzi do spełnienia świadczenia niepieniężnego w miejsce świadczenia pieniężnego. Podział majątku likwidowanej spółki między wspólników jest czynnością o innym charakterze niż regulowanie zobowiązań, a przekazując majątek wspólnikowi, spółka realizuje art. 286 § 1 i 2 k.s.h.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wniósł o uchylenie
w całości zaskarżonego orzeczenia WSA w Kielcach, rozpoznanie skargi i jej oddalenie ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego:
- art. 12 ust. 1 w zw. z art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. przez niewłaściwą ocenę co do ich zastosowania polegające na zastosowaniu przez sąd w odniesieniu do przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji zdarzenia przyszłego przepisu art. 14a ust. 1 w kontekście art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. - w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2021 r., zamiast w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r., a w konsekwencji dokonaniu oceny kwestii powstania po stronie wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w przypadku przekazania/wydania składników majątku pozostałego po likwidacji spółki jej udziałowcowi (Gminie) w drodze zwrotu majątku pierwotnemu właścicielowi w ramach podziału majątku spółki w świetle nieprawidłowej podstawy prawnej, w sytuacji gdy według organu - w niniejszej sprawie zastosowanie miał art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2021 r., a co za tym idzie sporna kwestia podlegała ocenie w świetle art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2021 r.
- art. 12 ust. 1 w zw. z art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. przez błędną ich wykładnię na gruncie okoliczności zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, polegającą na przyjęciu przez sąd I instancji, że w dyspozycji przepisu art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. nie mieści się przypadek, o którym mowa w niniejszej sprawie, tj. wydania na rzecz swojego udziałowcy składników majątku likwidacyjnego co oznacza, że w związku z przekazaniem wskazanych we wniosku składników majątku należących do likwidowanej spółki w drodze ich przeniesienia na jej wspólnika nie powstanie po stronie spółki przychód z odpłatnego zbycia praw, rozpoznany na podstawie art. 12 ust. 1 w zw. 14a ust. 1 u.p.d.o.p., który ma wpływ na powstanie dochodu i skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych, pomimo tego że przepis art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. obejmuje wprost przypadek, gdy podatnik przez wykonanie świadczenia niepieniężnego reguluje w całości albo w części zobowiązanie z tytułu podziału pomiędzy wspólników (akcjonariuszy) majątku likwidowanej spółki albo spółdzielni, a co za tym idzie prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do odmiennego wniosku, a mianowicie, że spółka z ww. tytułu będzie zobowiązana do rozpoznania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.
2. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 146 § 1
w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 w zw. z art. 200 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. polegające na dokonaniu przez sąd l instancji nieprawidłowej kontroli zaskarżonej interpretacji z punktu widzenia
art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. w niewłaściwym, bo nieaktualnym brzmieniu (tj. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2021 r., zamiast w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2021 r.) oraz oparciu rozstrzygnięcia na orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowanym na tle ww. przepisu w ww. niewłaściwym brzmieniu i w rezultacie nieprawidłowej subsumpcji tez wskazanych w uzasadnieniu wyroku sądu l instancji orzeczeń NSA do zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji, a co za tym idzie sporządzeniu wadliwego - w zakresie wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wskazań prawnych dla organu ponownie rozpoznającego sprawę - uzasadnienia wyroku, które nie spełnia wymogów ustawowych, a w konsekwencji na bezpodstawnym uchyleniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej, zamiast oddalenia skargi.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowiska prezentowane w toku postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2022.329 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że
w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną
(art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 179a p.p.s.a., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna.
W niniejszej sprawie sąd ocenił, że podstawy skargi kasacyjnej wywiedzionej przez organ są oczywiście usprawiedliwione.
Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy
w przedstawionym zdarzeniu przyszłym istnieje po stronie spółki obowiązek rozpoznania podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych przychodu w związku z wydaniem na rzecz swojego udziałowcy składników majątku likwidacyjnego.
W ocenie spółki taki obowiązek nie powstanie, gdyż nie można w tym wypadku mówić o odpłatności wykonanego przez spółkę świadczenia, dlatego też przepis art. 14 u.p.d.o.p. nakazujący rozpoznanie przychodu w przypadku regulowania zobowiązań przez wykonanie świadczenia niepieniężnego nie ma w tej sprawie zastosowania z uwagi na brak odpłatnego zbycia przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością swojego majątku na rzecz udziałowca. Czynność, w wyniku której następuje przeniesienie na wspólnika bądź prawa własności bądź składników majątku likwidowanej spółki nie jest także odpłatnym zbyciem tego majątku i w konsekwencji nie powoduje powstania z tego tytułu przychodu przewidzianego w art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. Według organu natomiast w niniejszej sprawie powstanie po stronie spółki przychód z odpłatnego zbycia praw, rozpoznany na podstawie art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. w zw. z art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p., który ma wpływ na powstanie dochodu i może skutkować obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych.
Mając na uwadze istotę sporu w pierwszej kolejności należy odwołać się do treści art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. i art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p.
Przepis art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. zawiera otwarty (przykładowy) charakter zdarzeń stanowiących przychód podatkowy. Do kategorii przychodów przepis ten nie zalicza przekazania przez likwidowaną spółkę jej majątku na rzecz udziałowców. Pomimo tego trzeba podkreślić, że konstrukcja tego przepisu opiera się na wyliczeniu przykładowym przychodów, co oznacza że nie ma ono charakteru wyczerpującego.
W tym miejscu zwrócić należy szczególną uwagę na przepis art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p., który w pierwotnym brzmieniu stanowił, że: "w przypadku gdy podatnik przez wykonanie świadczenia niepieniężnego reguluje w całości lub w części zobowiązanie, w tym z tytułu zaciągniętej pożyczki (kredytu), dywidendy, umorzenia albo zbycia w celu umorzenia udziałów (akcji), przychodem takiego podatnika jest wysokość zobowiązania uregulowanego w następstwie takiego świadczenia. Jeżeli jednak wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego jest wyższa niż wysokość zobowiązania uregulowanego tym świadczeniem, przychód ten określa się
w wysokości wartości rynkowej świadczenia niepieniężnego. Przepisy art. 14 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio".
Od 1 stycznia 2021 r. przepis ten, na mocy art. 2 pkt 14 ustawy z 28 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy
o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 2123), otrzymał nowe brzmienie, stanowiąc że: "w przypadku gdy podatnik przez wykonanie świadczenia niepieniężnego reguluje w całości albo w części zobowiązanie, w tym z tytułu zaciągniętej pożyczki (kredytu), dywidendy, umorzenia albo zbycia w celu umorzenia udziałów (akcji), podziału pomiędzy wspólników (akcjonariuszy) majątku likwidowanej spółki albo spółdzielni, przychodem takiego podatnika jest wysokość zobowiązania uregulowanego w następstwie takiego świadczenia. Jeżeli jednak wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego jest wyższa niż wysokość zobowiązania uregulowanego tym świadczeniem, przychód ten określa się w wysokości wartości rynkowej świadczenia niepieniężnego. Przepisy art. 14 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio".
W tej sytuacji należy mieć na uwadze zmianę stanu prawnego w zakresie przepisu art. 14a u.p.d.o.p. i wyraźnie rozróżnić te regulacje.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na gruncie art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2021 r. przyjmowano, że: "Jakkolwiek słuszne jest spostrzeżenie, że art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. wymienia jedynie w sposób przykładowy zdarzenia prawne podlegające pod jego dyspozycję
i w konsekwencji ma charakter otwarty, likwidacja majątku spółki i wydanie tego majątku jej udziałowcom do nich nie należą. Wobec niewystąpienia w takiej sytuacji przychodu w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., nie powstaje także obowiązek złożenia zeznania podatkowego, o którym stanowi art. 27 ust. 1 u.p.d.o.p." (por. wyroki NSA z: 19 lipca 2019 r., II FSK 989/18; z 4 lipca 2019 r., II FSK 684/18; z 20 lutego 2020 r., II FSK 779/18; CBOSA).
Ustawodawca 1 stycznia 2021 r. zmienił przepis art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p.
i dopisał wyraźnie, że przychody powstają również przy przeniesieniu na wspólników (akcjonariuszy) majątku likwidowanej spółki albo spółdzielni. Nowe brzmienie komentowanego przepisu poprzez wskazanie przez ustawodawcę wprost, że dotyczy on również sytuacji, gdy podatnik przez wykonanie świadczenia niepieniężnego reguluje w całości lub w części zobowiązanie z tytułu podziału pomiędzy wspólników (akcjonariuszy) majątku likwidowanej spółki albo spółdzielni, skutkuje tym, że omawiany spór, który wcześniej rozstrzygany był w sposób korzystny dla podatników jest już nieaktualny, a przytoczone orzeczenia sądów administracyjnych nie znajdą zastosowania w nowym stanie prawnym.
Organ dokonał zatem właściwej wykładni spornych regulacji, a w konsekwencji w sposób prawidłowy zastosował przepisy prawa materialnego wyszczególnione w petitum skargi.
Oznacza to, że właściwą podstawą prawną rozstrzygnięcia organu był przepis art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r. Zdarzenie przyszłe opisane przez skarżącą mieści się zatem w dyspozycji art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r. Wydana na jego podstawie interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez skarżącą i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Skarżąca bowiem w opisie zdarzenia przyszłego wskazuje na planowane w przyszłości przekazanie Gminie jako jedynemu udziałowcowi majątku zlikwidowanej spółki, pozostałego po zaspokojeniu wszelkich zobowiązań i roszczeń wierzycieli na mocy art. 286 k.s.h. Zdarzenie przyszłe opisane we wniosku nastąpić ma już pod rządami regulacji art. 14a u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r.
Zasadnie tym samym organ wskazał w interpretacji indywidualnej, że
w związku z przekazaniem wskazanych we wniosku składników majątku należących do likwidowanej spółki w drodze przeniesienia ich na jej wspólnika, powstanie po stronie spółki przychód o którym mowa w art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p.
Z tych powodów sąd, na podstawie art. 179a p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok (pkt 1 wyroku) oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę spółki (pkt 2 wyroku). O kosztach postępowania kasacyjnego w punkcie 3 wyroku sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., a złożyły się na nie wpis od skargi kasacyjnej – 100 zł i wynagrodzenie radcy prawnego – 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI