I SA/Ke 160/19

I SA/Ke 160/19 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2019-06-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Danuta Kuchta /sprawozdawca/
Magdalena Chraniuk-Stępniak
Maria Grabowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I FSK 1871/19 - Wyrok NSA z 2022-11-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 800
art. 148 § 1 , art. 149, art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 - § 4, art. 162 § 1, art. 162 § 2, art. 194 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (Dyrektor) po rozpatrzeniu wniosku A.G. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (Naczelnik) z [...] nr [...] wydanych w zakresie wymiaru podatku od towarów i usług za I, III i IV kwartał 2015 r. oraz nr [...] (Decyzje) wydanych na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.
Dyrektor ustalił, że Naczelnik wydał decyzje dla A.G. Zostały one skierowane na adres zamieszkania podatnika będący jednocześnie adresem pod którym prowadził on działalność gospodarczą: [...]
i doręczone w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Przesyłka zawierająca decyzje awizowana była przez Urząd Pocztowy w S. pierwszy raz 8 stycznia 2018 r., po raz drugi po upływie 7 dni – 16 stycznia 2018 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru odnotowano: "Z powodu niemożności doręczenia, w sposób wskazany
w pkt 1, pismo pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej S. 1 w dniu 8 stycznia 2018 r. (zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tej placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru
w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono pod wskazanym adresem na drzwiach mieszkania)". Zatem zgodnie z ww. przepisem za dzień doręczenia decyzji uznano 22 styczeń 2018 r.
Od powyższych decyzji zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej stronie przysługiwało prawo wniesienia odwołania do Dyrektora za pośrednictwem Naczelnika w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, tj. do 5 lutego 2018 r.
W dniu 12 marca 2018 r. do urzędu skarbowego wpłynęły odwołania od Decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich wniesienia. We wniosku podatnik oświadczył, że wnosi o doręczenie ww. decyzji Naczelnika, które nigdy nie zostały mu doręczone a w przypadku uznania przez organ odwoławczy decyzji za doręczone, o potraktowanie pisma jak wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołań. Wyjaśnił, że w posiadanej przez niego skrytce pocztowej nigdy nie było decyzji organu podatkowego. W skrzynce i na poczcie nie było też awiza, dotyczącego ww. przesyłki. Na dowód tego przedłożył oświadczenie brata – W.G., pełnomocnika pocztowego upoważnionego do odbioru korespondencji. W.G. wyjaśnił w nim, że co najmniej raz na 10 dni sprawdza skrytkę pocztową oraz pyta w urzędzie pocztowym o korespondencję dla brata. W skrytce pocztowej nigdy nie było przesyłek od Naczelnika zawierających Decyzje, nie było również awiza w skrytce ani na poczcie, które świadczyłoby o tym, że przesyłka zawierająca decyzje była przekazana do doręczenia. Pełnomocnik pocztowy wyjaśnił również, że 10 stycznia 2018 r. był w urzędzie pocztowym w celu odebrania adresowanych do jego brata innych przesyłek z urzędu skarbowego. W.G. poinformował też, że na poczcie zdarzało się, że pomylono skrytki pocztowe lub nie umieszczono korespondencji w skrytce brata. Podatnik we wniosku oświadczył, że do momentu odebrania 28 lutego 2018 r. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 20 lutego
2018 r. oraz tytułów wykonawczych z 19 stycznia 2018 r., wystawionych w związku
z wydaniem decyzji w zakresie wymiaru VAT nie wiedział o wydaniu dla niego decyzji. W opinii podatnika nie można mu przypisać winy w niedochowaniu terminu, ponieważ w konsekwencji braku doręczenia mu przedmiotowych decyzji (najprawdopodobniej wskutek omyłki pracowników poczty), nie wiedział o ich istnieniu, a co za tym idzie nie miał możliwości ich zaskarżenia.
Dyrektor wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu opiera się na założeniu, że decyzja od której powinno być wniesione odwołanie, została skutecznie doręczona. Organ wskazał na przepisy Ordynacji podatkowej regulujące kwestię doręczenia, tj. art. 148 § 1, art. 150 § 1 pkt 1, art. 150 § 2, § 3, § 4. Wyjaśnił, że doręczenie przewidziane w art. 150 Ordynacji podatkowej oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo. Domniemanie to jednak może być przez adresata obalone poprzez uprawdopodobnienie, że nie został zawiadomiony o przeznaczonym dla niego piśmie, złożonym w pocztowej placówce oddawczej. Nie jest przy tym wystarczające samo zaprzeczenie adresata, że nie powziął wiadomości o złożeniu go w danym urzędzie, lecz konieczne jest poparcie twierdzenia dowodami na uprawdopodobnienie okoliczności niepowzięcia wiadomości o piśmie. Dyrektor przeanalizował adnotacje znajdujące się na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Stwierdził, że nie budzą one wątpliwości i świadczą o prawidłowym doręczeniu zgodnym z art. 150 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że art. 17 ustawy
z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe stanowi, że potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego. Przepis art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że dokumenty urzędowe, a takimi są potwierdzenia nadania, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Podatnik nie podważył skutecznie wiarygodności zwrotnego potwierdzenia odbioru. Zatem przesyłka kierowana do podatnika została prawidłowo doręczona 22 stycznia 2018 r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej.
W ocenie organu odwoławczego okoliczności podniesione przez stronę związane z rzekomym brakiem pozostawienia awiza przez doręczyciela są niewiarygodne. W związku z brakiem skrzynki pocztowej zawiadomienia zostały umieszczone na drzwiach wejściowych domu, co zgodne jest z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej wskazującym kolejność miejsc, w których należy umieścić zawiadomienie. Podatnik nie podjął nawet próby wyjaśnienia podnoszonych nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki. Na poparcie swoich zarzutów (poza oświadczeniem pełnomocnika pocztowego – W.G.) nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów, że rzeczywiście nie doszło do awizowania przesyłki, a pieczęcie pocztowe umieszczone na kopercie potwierdzają, że spełnione zostały ustawowe przesłanki dla tzw. zastępczego trybu doręczenia. Awizowanie przesyłki potwierdzają również informacje pozyskane przez organ od operatora pocztowego, który dokonał doręczenia (pisma z 7 i 29 maja, 10 lipca 2018 r.). Poczta Polska S.A. wyjaśniła m.in., że na posesji [...] (adres zamieszkania
i prowadzenia działalności przez W.G.) nie było i nadal nie ma skrzynki pocztowej, dlatego zawiadomienia o nadejściu przesyłek rejestrowych pozostawiane są zawsze w drzwiach wejściowych domu, przesyłka nie była zaadresowana na skrytkę pocztową zgodnie z § 6 pkt 5 regulaminu świadczenia usług powszechnych stanowiących Załącznik Nr 2 Uchwały nr 72/2017 Zarządu Poczty Polskiej S.A.
z 11 kwietnia 2017 r. i została skierowana do doręczenia przez listonosza w rejonie doręczeń oraz, że podatnik ani jego pełnomocnik pocztowy nie składali reklamacji
w Urzędzie Pocztowym S. w sprawie nienależytego wykonania doręczenia, ani w żadnej innej sprawie. Awizowanie przesyłki 8 i 16 stycznia 2018 r. potwierdza również wydruk ze strony internetowej.
Dyrektor wskazał na art. 162 Ordynacji podatkowej określający przesłanki przywrócenia terminu i stwierdził, że fakt powołania się podatnika na brak wiedzy
o wydanej decyzji nie stanowi przyczyny uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Strona musiała liczyć się z faktem, że w tym czasie może otrzymać rozstrzygnięcie organu w powyższej sprawie. Podatnik zarówno
w toku kontroli jak i prowadzonego postępowania podatkowego był informowany
o czynnościach podejmowanych przez organ podatkowy, korespondencję odbierał osobiście lub poprzez pełnomocnika pocztowego. Podatnik był świadomy, że sprawa zmierza ku końcowi, o czym świadczy skierowana do niego korespondencja. Okoliczności sprawy świadczą jednoznacznie o tym, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji w ustawowym terminie było następstwem braku staranności A.G. w realizacji uprawnień procesowych, której należałoby oczekiwać od osoby dbającej o swoje interesy. Należy mieć bowiem na uwadze, że poza twierdzeniami, że awizo w skrzynce nie zostało pozostawione nie ma żadnego faktycznego potwierdzenia takiej okoliczności. Podatnik powołując się na niejednokrotny brak umieszczania przez pracowników pocztowych korespondencji
w skrzynce pocztowej "zapomniał", że nie dysponuje skrzynką pocztową, co wynika. Podatnik nie umieszczając skrzynki oddawczej w miejscu dostępnym dla adresatów i operatorów pocztowych nie wykonał nałożonego przez ustawodawcę obowiązku określonego w art. 40 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy Prawo pocztowe.
Dyrektor stwierdził, że świetle ww. okoliczności wniosek podatnika nie zasługuje na uwzględnienie.
Na powyższe postanowienie A.G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I Instancji. Zarzucił naruszenie:
- art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie fikcji prawnej doręczenia decyzji Naczelnika z 3 lipca 2018 r., w sytuacji gdy ani w skrytce pocztowej skarżącego, ani w drzwiach domu, ani na poczcie nie zostały pozostawione awiza dotyczące przesyłek zawierających ww. decyzje, a tym samym nie został spełniony warunek konieczny do uznania skuteczności doręczenia;
- art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od ww. decyzji w sytuacji, gdy uchybienie terminu do ich złożenia nie nastąpiło z winy skarżącego ani jego pełnomocnika pocztowego,
a najprawdopodobniej było skutkiem omyłki pracowników poczty.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że błąd organu doprowadził
w konsekwencji do uznania, iż przesyłka zawierająca Decyzje została skutecznie doręczona w trybie zastępczym, podczas gdy w terminach rzekomej awizacji, awizo nie zostało faktycznie pozostawione. Skarżący podkreślał, że dotychczas wszystkie przesyłki pozostawiane były przez pracowników poczty w skrytce pocztowej, podczas gdy w przypadku przesyłki zawierającej decyzje organu I instancji w skrytce nie było ani decyzji ani awiz informujących o korespondencji czekającej na odbiór w urzędzie pocztowym. Dowodem tego jest w opinii strony oświadczenie brata, pełnomocnika upoważnionego na podstawie pełnomocnictwa pocztowego do odbioru korespondencji, który co najmniej raz na 10 dni monitoruje i odbiera ze skrytki korespondencję oraz sprawdza na poczcie czy nie było nowych przesyłek. Skarżący wskazał, że kilkakrotnie pomylono skrytki pocztowe lub nie umieszczono w niej korespondencji. Natomiast fakt kontrolowania przez pełnomocnika pocztowego skrytki i monitorowania poczty, pomimo iż pełnomocnik nie ma obowiązku podejmowania działań tego rodzaju, świadczy o zachowywaniu przez stronę nawet wyższego niż podstawowy, standardu staranności w tym zakresie.
Skarżący podniósł, że we właściwym miejscowo urzędzie pocztowym,
w przypadku odbioru tylko części awizowanej korespondencji pracownik zazwyczaj informuje, że do obioru pozostały inne przesyłki, natomiast w tym przypadku pełnomocnik pocztowy nie uzyskał takiej informacji. W ocenie skarżącego niedotrzymanie terminu spowodowane zostało błędem pracowników poczty polegającym na wadliwym doręczeniu decyzji w wyniku braku awizacji
o pozostawieniu przesyłki na poczcie. To zaś wyklucza winę strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołań. Podatnik wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań złożył niezwłocznie po uzyskaniu informacji o wydaniu decyzji, co nastąpiło wskutek odebrania 28 lutego 2018 r. pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. zawierającego zawiadomienie o zajęciu wierzytelności
z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 20 lutego 2018 r., oraz tytułów wykonawczych z 19 stycznia 2018 r.
Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem, że o braku staranności strony
w realizacji uprawnień procesowych świadczy m.in. fakt posiadania wiedzy
o toczącym się postępowaniu podatkowym. W ocenie skarżącego przecież równocześnie mógł spodziewać się pozytywnego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, które z kolei zwolniłoby go z konieczności wniesienia odwołania w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2018.2107 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302) dalej "ustawa p.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy p.p.s.a.),
a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności
(art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe orzekające w sprawie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także wystąpienia innych przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a. Zarzuty zawarte w skardze są chybione. Działając z urzędu, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd nie dostrzegł wystąpienia przesłanek powodujących konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, które zostało uzasadniona w sposób odpowiadający art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Przy czym stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania od Decyzji.
W razie uchybienia terminu w postępowaniu podatkowym winien on zostać przywrócony na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej), przy czym prośba o przywrócenie terminu powinna zostać wniesiona w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, a jednocześnie z wniesieniem prośby zainteresowany winien dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 162 § 2 ww. ustawy). Przesłanki te muszą zostać spełnione kumulatywnie. Jak wskazuje się
w orzecznictwie, brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o nim tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Nadto zauważyć należy, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GZ 599/17, wyrok NSA z 30 kwietnia 2014 r. sygn. akt
I GSK 1580/12 oraz z 19 marca 2013 r. I GSK 1347/11; dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). A contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie, gdyż od strony postępowania można oczekiwać
i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia, co oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Nie może też budzić wątpliwości, że to podatnik wnioskujący o przywrócenie terminu powinien uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niego niezależna i istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności w trakcie postępowania podatkowego.
Skarżący, składając 12 marca 2018 r. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołań oświadczył, że decyzje nigdy nie zostały mu doręczone. Twierdzi, że w jego skrytce pocztowej nigdy nie było decyzji organu podatkowego. W skrzynce i na poczcie również nie było aviza. Na dowód powyższego skarżący przedłożył oświadczenie brata – W.G., pełnomocnika upoważnionego na podstawie pełnomocnictwa pocztowego do odbioru korespondencji. Oświadczył ponadto, że
o wydanych decyzjach dowiedział się w momencie odebrania 28 lutego 2018 r. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz tytułów wykonawczych wystawionych w związku
z wydaniem Decyzji. W ocenie podatnika, z tych względów, nie można mu przypisać winy w niedochowaniu terminu.
Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej należy wskazać, że nieprawidłowe doręczenie pisma stanowi okoliczność uzasadniającą brak winy
w uchybieniu terminu (por. postanowienia NSA z 13 marca 2007 r. II FSK 239/06,
z 6 października 2010 r. II OZ 941/10; dostępne na www.orzeczenioa.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził jednak takiej nieprawidłowości. Analiza informacji dotyczących doręczenia kwestionowanej przesyłki wskazuje, że nie ma uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że doręczenie jej nastąpiło w sposób wadliwy.
W pierwszej kolejności trzeba wskazać na art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej zgodnie, z którym pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Stosownie zaś do art. 149 Ordynacji podatkowej w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń. Kolejny przepis (art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 - § 4 Ordynacji podatkowej) stwierdza, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej operator pocztowy w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej,
w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie
o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się
w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie,
o którym mowa w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo
w urzędzie gminy (art. 150 § 3 Ordynacji podatkowej). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu,
o którym mowa w art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej, a pismo pozostawia się
w aktach sprawy (art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej). Skutek prawny doręczenia mogą mieć tylko takie czynności doręczającego, które realizują wszystkie wymogi określone w art. 150 Ordynacji podatkowej. Inaczej rzecz ujmując, brak któregokolwiek z warunków wyklucza możliwość przyjęcia fikcji doręczenia pisma na podstawie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej.
Analizując wskazane przepisy i zestawiając je z okolicznościami faktycznymi sprawy należy przyjąć, że organy podatkowe prawidłowo oceniły skutek doręczenia pisma we wskazanej w zaskarżonym postanowieniu dacie, przejmując fikcję doręczenia. Przekonują o tym zapisy poczynione przez doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki oraz zapisy na kopercie zawierającej przesyłkę. Wynika z ich bezsprzecznie, że przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach:
8 i 16 stycznia 2018 r., a także że pozostawiono ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Ponadto na wspomnianym zwrotnym potwierdzeniu znajduje się adnotacja o zwrocie przesyłki do nadawcy 23 stycznia 2018 r. wobec jej niepodjęcia w terminie wraz z podpisem wydającego. Na dokumencie tym dokonano również zaznaczenia miejsca pozostawienia zawiadomienia informującego o tym fakcie ("na drzwiach mieszkania").
Wobec powyższego spełnione zostały wszystkie warunki dla przyjęcia doręczenia w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej.
Dodatkowo należy odnotować, że pismo wysłano na dres zamieszkania skarżącego będący jednocześnie adresem, pod którym prowadził działalność gospodarczą, który nie jest przez niego negowany.
Wymaga wyjaśnienia, że zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury
i piśmiennictwa przyjmuje się, że pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi (zob. wyrok NSA z 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 1186/16; dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, na tej podstawie fakt doręczenia określonej osobie, w określonej dacie przesyłki korzysta z domniemań prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych, czyli wiarygodności. Skutkiem tego jest to, że dokonując oceny okoliczności związanych z doręczeniem organ podatkowy nie może odrzucić co do zasady istnienia faktu doręczenia przesyłki stwierdzonego w takim zwrotnym poświadczeniu odbioru. Nie oznacza to oczywiście niemożliwości przeprowadzania przeciwdowodu wobec domniemań wynikających
z takiego dokumentu. W judykaturze wyrażono pogląd, że takim przeciwdowodem może być reklamacja uzyskana od operatora pocztowego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, który dokonywał określonego doręczenia (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2016 r. sygn. akt II FSK 3421/14; dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak już wskazano w niniejszej sprawie druk potwierdzenia odbioru zawiera wszystkie wymagane elementy, o których mowa w art. 150 Ordynacji podatkowej zatem korzysta z domniemania prawdziwości. Dopełnieniem tych informacji są zapisy na kopercie zawierającej decyzje wymiarową. Zasadnie zatem organ podatkowy przyjął, że z upływem 22 stycznia 2018 r. doszło do fikcji prawnej w postaci doręczenia decyzji skarżącemu.
Zdaniem Sądu skarżący nie podważył domniemania wynikającego ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji. Strona nie przedstawiła bowiem żadnych wiarygodnych dowodów, że nie doszło do awizowania przesyłki. Samo oświadczenie, że decyzje nie zostały doręczone jest niewystarczające. Przede wszystkim przesyłka nie mogła trafić do skrytki pocztowej, gdzie korespondencję odbierał skarżący oraz upoważniony przez niego pełnomocnik do doręczeń, ponieważ nie była zaadresowana na skrytkę pocztową, lecz została skierowana do doręczenia przez listonosza w rejonie doręczeń. W tym zakresie skarżący nie składał żadnych reklamacji u operatora pocztowego. Dodatkowo wymaga wyjaśnienia, że skrytki pocztowe Poczta Polska S.A. udostępnia w celu odbioru za ich pośrednictwem przyjmowanych i przemieszczanych przez Pocztę Polską S.A. przesyłek nierejestrowanych (§ 3 ust. 1 pkt 1 Regulaminu udostępniania i korzystania ze skrytek pocztowych Poczty Polskiej S.A.), tj. przesyłek listowych nadanych
i doręczonych bez pokwitowania (§ 2 pkt 8 ww. Regulaminu). Decyzje stanowią natomiast przesyłki rejestrowane, tj. przesyłki pocztowe przyjęte za pokwitowaniem przyjęcia i doręczane za pokwitowaniem odbioru (§ 2 pkt 11 ww. Regulaminu). Według ustaleń ponadto na posesji skarżącego brak jest skrzynki pocztowej, wbrew wymogom art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo pocztowe. Powyższe informacje potwierdzają uzyskane przez organ informacje od Poczty Polskiej (pismo z 29
maja 2018 r. i z 10 lipca 2018 r.).
Zdaniem Sądu również oświadczenie osoby bliskiej skarżącemu (brata skarżącego jako upoważnionego pełnomocnika do odbioru korespondencji) nie jest wystarczającym dowodem mogącym podważyć walor zwrotnego potwierdzenia odbioru. Strona bowiem nie wykazała, że istotnie istnieją problemy z doręczaniem przesyłek przez pocztę, nie wykazała, że składała reklamację lub skargi na działanie poczty. W konsekwencji Dyrektor prawidłowo stwierdził, że gołosłowne twierdzenia strony nie mogą stanowić dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru.
Wbrew twierdzeniom skarżącego na akceptację zasługuje też argumentacja Dyrektora dotycząca wiedzy podatnika o etapach toczącego się postępowania podatkowego zakończonego Decyzjami. Argumentacja ta jest bowiem istotna
w kontekście oceny podejmowanych przez skarżącego aktów staranności. W tym zakresie istotne jest, że podatnik pomimo, iż od otrzymania postanowienia wyznaczającego w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej 7- dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, upłynęło około 3 miesiące nie dokonywał ustaleń odnośnie dalszego postępowania.
Zdaniem Sądu w związku z powyższym uprawnionym jest twierdzenie, że strona nie dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw jakiej
w danych okolicznościach można by od niej oczekiwać.
W konsekwencji nie podzielono zarzutów skargi naruszenia art. 150 § 4
i art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak
w sentencji wyroku.