I SA/Ke 15/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2026-02-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
opłata miejscowauchwała rady gminysamorząd terytorialnyuzasadnienie uchwałykontrola sądu administracyjnegowarunki klimatyczneturystyka

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta ustalającej miejscowości poboru opłaty miejscowej z powodu braku wyczerpującego uzasadnienia spełnienia wymogów prawnych.

Skarżąca K.B. zaskarżyła uchwałę Rady Miasta ustalającą miejscowości, w których pobierana jest opłata miejscowa, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez ustalenie opłaty w miejscowościach niespełniających minimalnych warunków klimatycznych. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia prawa, polegającego na braku wystarczającego uzasadnienia spełnienia przez wszystkie wskazane miejscowości wymogów prawnych, co uniemożliwiło kontrolę legalności aktu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę K.B. na uchwałę Rady Miasta ustalającą miejscowości, w których pobierana jest opłata miejscowa. Skarżąca zarzuciła, że uchwała narusza przepisy Konstytucji i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ opłata została ustalona w miejscowościach niespełniających minimalnych warunków klimatycznych, a także w celu wyłącznie fiskalnym, bez zapewnienia ekwiwalentnego świadczenia. Sąd uznał, że skarżąca ma interes prawny w zaskarżeniu uchwały, ponieważ została wezwana do pełnienia obowiązków inkasenta opłaty miejscowej na terenie jednej z objętych uchwałą miejscowości. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, uznając, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Głównym powodem było lakoniczne i niewystarczające uzasadnienie uchwały, które nie wykazało, w jaki sposób wszystkie 44 wskazane miejscowości spełniają wymogi określone w rozporządzeniu Rady Ministrów dotyczące warunków klimatycznych, krajobrazowych oraz umożliwiających pobyt turystyczny. Sąd podkreślił, że brak wyczerpującego uzasadnienia uniemożliwia prawidłową kontrolę legalności aktu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała może zostać uznana za nieważną, jeśli jej uzasadnienie jest lakoniczne i nie wykazuje, w jaki sposób wszystkie wskazane miejscowości spełniają wymogi określone w przepisach wykonawczych.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że brak wystarczającego uzasadnienia uchwały, które szczegółowo analizowałoby spełnienie przez każdą z miejscowości wymogów klimatycznych, krajobrazowych i turystycznych, stanowi istotne naruszenie prawa uniemożliwiające kontrolę legalności aktu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.p.o.l. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 17 § 5

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wyczerpującego uzasadnienia uchwały, które wykazywałoby spełnienie przez wszystkie wskazane miejscowości wymogów prawnych. Uzasadnienie uchwały jest lakoniczne i nie pozwala na kontrolę legalności aktu.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że Gmina Bodzentyn jako całość spełnia wymogi, a szczegółowa analiza każdej miejscowości nie jest konieczna w uzasadnieniu. Organ podniósł brak interesu prawnego skarżącej w zaskarżeniu całej uchwały.

Godne uwagi sformułowania

brak wystarczającego uzasadnienia zaskarżonej uchwały, co przesądza o jej wadliwości, którą należy uznać za istotną nie można przyjąć, że objęcie opłatą miejscową wskazanych w uchwale 44 miejscowości jest wynikiem dokonania wnikliwej analizy przesłanek określonych w przepisach rozporządzenia brak prawidłowego uzasadnienia uchwały w zakresie istotnych dla sprawy motywów, jakimi kierował się organ przy jej podejmowaniu, uniemożliwia jej prawidłową kontrolę

Skład orzekający

Magdalena Chraniuk-Stępniak

przewodniczący

Artur Adamiec

sprawozdawca

Andrzej Mącznik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność uchwał samorządowych, wymogi formalne uzasadnienia aktów prawa miejscowego, kontrola sądów administracyjnych nad uchwałami dotyczącymi opłat lokalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłaty miejscowej, ale zasady dotyczące uzasadnienia aktów prawnych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe uzasadnienie uchwał samorządowych i jak brak tej formalności może prowadzić do stwierdzenia ich nieważności, co jest ważną lekcją dla samorządowców i obywateli.

Uchwała o opłacie miejscowej unieważniona przez sąd. Kluczowe okazało się... uzasadnienie!

Dane finansowe

WPS: 780 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 15/26 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2026-02-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Andrzej Mącznik
Artur Adamiec /sprawozdawca/
Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 147 par. 1,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 1153
art. 101 ust. 1, art. 91 ust. 1,
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 70
art. 17 ust. 1 i 5,
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi K. B. na uchwałę pełniącej funkcję Rady Miasta z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w sprawie ustalenia miejscowości na terenie Gminy B., w których pobiera się opłatę miejscową 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Rady Miasta na rzecz K. B. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 27 stycznia 2025 r. Komisarz Rządowy dla Miasta i Gminy Bodzentyn pełniący funkcję Rady Miejskiej w Bodzentynie podjęła uchwałę nr XVII/61/2025 w w sprawie ustalenia miejscowości na terenie Gminy Bodzentyn, w których pobiera się opłatę miejscową.
Podstawę prawną uchwały stanowiły art. 18 ust. 2 pkt 8, art. 97 ust 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1153), zwanej dalej u.s.g., art.17 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 70 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.o.l., rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową (Dz.U. 2007 r. Nr 249, poz. 1851), zwane dalej rozporządzeniem.
Zgodnie z § 1 uchwały ustala się następujące miejscowości na terenie Gminy Bodzentyn, w których pobierana będzie opłata miejscowa: Bodzentyn, Celiny, Sieradowice Pierwsze, Sieradowice Drugie, Sieradowice Parcele, Parcelanci, Ściegnia, Św. Katarzyna, Podmielowiec, Kamionka, Nowa Wieś, Siekierno Podmieście, Siekierno – Przedgrab, Siekierno – Smyków, Siekierno Stara Wieś, Wzdół – Parcele, Skorucin, Kamieniec, Hucisko, Wzdół – Kolonia, Stara Wieś, Wiącka, Kapkazy, Wzdół Rządowy, Orzechówka, Dąbrowa Górna, Dąbrowa Dolna, Śniadka Pierwsza, Śniadka Druga, Śniadka Trzecia, Parcele, Trzcianka, Psary – Stara Wieś, Psary – Kąty, Cerle, Podlesie, Psary – Podłazy, Wola Szczygiełkowa, Leśna – Stara Wieś, Kamienna Góra, Podkonarze, Chrusty, Wilków, Podgórze.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że Gmina Bodzentyn, której obszar leży w Górach Świętokrzyskich, spełnia warunki wskazane w przepisach dla miejscowości, w których pobierana jest opłata miejscowa, takie jak odpowiednie warunki klimatyczne, krajobrazowe oraz umożliwiające pobyt osób w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych. Tereny gminy są atrakcyjne pod względem turystycznym, dzięki swojemu położeniu w Górach Świętokrzyskich. Wszystkie miejscowości na terenie gminy Bodzentyn znajdują się w Obszarach Chronionego Krajobrazu, natomiast na terenie gminy znajdują się: Świętokrzyski Park Narodowy oraz Sieradowicki Park Krajobrazowy. Dodatkowo, obszar ten charakteryzuje się odpowiednimi warunkami krajobrazowymi i klimatycznymi, co sprzyja turystyce. Gmina Bodzentyn posiada także infrastrukturę, która umożliwia wypoczynek i turystykę. W związku z powyższym, podjęcie uchwały w sprawie ustalenia miejscowości, w których pobierana będzie opłata miejscowa, dla całej gminy Bodzentyn, jest uzasadnione. Gmina spełnia wymagania określone w przepisach wykonawczych, a pobieranie opłaty miejscowej będzie miało na celu wspieranie rozwoju turystyki oraz utrzymanie infrastruktury turystycznej w tej części województwa. W związku z zawieszeniem Rady Miejskiej w Bodzentynie jej kompetencje i obowiązki na zasadzie art. 97 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym zostały przejęte przez Komisarza Rządowego dla Miasta i Gminy Bodzentyn.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze K. B. zaskarżyła uchwałę z 27 stycznia 2025 r. zarzucając naruszenie:
1) art. 94 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 17 ust. 5 u.p.o.l. w związku z art. 87 ust. 2 i 2a p.o.ś,5, w związku z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową oraz w związku § 1 pkt 2 tudzież § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Poz. 1031);
a) poprzez całkowity brak uwzględnienia w momencie jej podjęcia, czy wskazane w uchwale miejscowości odpowiadają minimalnym warunkom klimatycznym które pozwalają na wprowadzenie opłaty miejscowej,
a w efekcie tego,
b) ustalenie opłaty miejscowej dla miejscowości w które nie spełniają minimalnego wymogu warunków klimatycznych
oraz
c) ustalenie opłaty wyłącznie w celu fiskalnym, w sytuacji gdy opłatę cechuje natomiast ekwiwalentny charakter - uiszczający tę daninę podmiot ma prawo żądać spełnienia wobec niego - w zamian za opłatę - określonego świadczenia.
Skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podniosła m.in. że organ w sposób rażący przekroczył swoje uprawnienia ustalając opłatę miejscową na terenie, gdzie nie zostały spełnione minimalne warunki klimatyczne, a sama uchwała z tego powodu jest niezgodna z prawem.
Wyjaśniła również, że zaskarżona uchwała dotyczy jej interesu prawnego albowiem w oparciu o ten akt Gmina Bodzentyn uznała ją za inkasenta przedmiotowej opłaty miejscowej i wezwała do realizacji tego typu obowiązków w powiązaniu z uchwałą nr XVII/62/2025 pełniącej obowiązki Rady Miejskiej w Bodzentynie z dnia 27 stycznia 2025 r. w sprawie wprowadzenia oraz ustalenia wysokości stawki opłaty miejscowej, terminów jej płatności oraz sposobu jej poboru. Żądanie otrzymała bezpośrednio (listownie) i pośrednio (poprzez zamieszczanie tego typu informacji w internecie).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości, ewentualnie jej odrzucenie z uwagi na brak interesu prawnego skarżącej w zaskarżeniu uchwały.
W uzasadnieniu organ podniósł, że uchwała została podjęta po przeprowadzeniu rzetelnej analizy warunków występujących na terenie Gminy Bodzentyn, w szczególności walorów klimatycznych, krajobrazowych oraz turystycznych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Analiza ta obejmowała ocenę, które miejscowości na terenie gminy spełniają przesłanki umożliwiające pobieranie opłaty miejscowej i została jej poddana każda z miejscowości wskazanych w uchwale.
Organ wyjaśnił, że wszystkie wskazane w uchwale miejscowości spełniają warunki określone przepisami prawa i jasno to wykazano w uzasadnieniu uchwały. Głównym czynnikiem decydującym o zasadach określenia tych miejscowości jako podlegających opłacie jest ich położenie w Górach Świętokrzyskich, znajdują się one w Obszarze Chronionego Krajobrazu, jak również znajduje się na tym terenie zarówno Świętokrzyski Park Narodowy, jak i Sieradowiecki Park Krajobrazowy. Nie tylko zapewnione są, w sposób naturalny, warunki krajobrazowe, ale również klimatyczne. Bogata infrastruktura turystyczna, liczne hotele, obiekty agroturystyczne, pensjonaty, jak również inne rodzaje obiektów hotelarskich, niezliczone szlaki turystyczne, piesze i rowerowe, punkty widokowe, zabytki, muzea, obiekty gastronomiczne, sprzyjają przebywaniu turystów i innych osób na terenie Gminy Bodzentyn. Nie sposób wskazać w Gminie miejscowości, która tych warunków nie spełnia.
W zakresie zarzutów skargi organ podniósł, że nie sposób odnieść się w uzasadnieniu uchwały do każdej miejscowości z osobna, z uwzględnieniem każdego warunku wskazanego w rozporządzeniu. W uzasadnieniu wskazano jedynie konkluzję dokonanych przed podjęciem uchwały szczegółowych ustaleń, a jednocześnie pozwala ono w pełni poddać uchwałę kontroli.
Odnosząc się do braku interesu prawnego po stronie skarżącej organ podniósł, że skarżąca zamieszkuje w miejscowości Ś.. [...], natomiast zaskarżona uchwała dotyczy również innych miejscowości. Ponieważ skarżąca nie zamieszkuje, ani nie prowadzi działalności, z którą byłby związany obowiązek pobierania opłaty miejscowej poza Św. [...], to nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu całej uchwały, a jedynie w części dotyczącej ustalenia miejscowości Ś.. [...] jako tej, w której pobierana jest opłata miejscowa.
W piśmie procesowym z 11 lutego 2026 r. skarżąca zarzuciła, że twierdzenie o poddaniu każdej miejscowości wskazanych z uchwale szczegółowej analizie pod kątem spełnienia warunków klimatycznych jest niezgodne ze stanem rzeczywistym. Przedstawione dokumenty i badanie ma charakter fragmentaryczny i pomija szereg substancji oraz fakt, że w pewnych miesiącach roku stężenie szkodliwych substancji jest bardzo wysokie. Organ nie przeanalizował również Rocznej Oceny Jakości Powietrza wydawanej przez GIOŚ, który to dokumenty powinien stanowić podstawę do ustalenia, czy jakość powietrza w miejscowościach położonych na terenie gminy Bodzentyn uprawnia do popierania opłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 oraz pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935– dalej jako: p.p.s.a.).
Zgodnie z przyjmowaną dla sądownictwa administracyjnego zasadą legalności, kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 p.p.s.a.). Dokonywana jest ona przez sąd według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżanego aktu.
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 (akt prawa miejscowego), stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Nie ulega wątpliwości, że uchwała w sprawie ustalenia miejscowości, w których pobiera się opłatę miejscową oraz opłaty miejscowej, jest aktem prawa miejscowego. Istotą takich aktów jest wprowadzenie do porządku prawnego norm generalnych i abstrakcyjnych, tzn. skierowanych do nieograniczonej liczby osób (adresatów) oraz niekonsumujących się po jednokrotnym zastosowaniu (mających zastosowanie do powtarzalnych przypadków w nieokreślonej ich liczbie).
Kontrolę zgodności z prawem działania organu stanowiącego gminy w zakresie ustanawiania obowiązku uiszczania opłaty miejscowej umożliwia skarga do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wnosząc skargę na uchwałę organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. należy zatem wykazać naruszenie interesu prawnego.
Przyjmuje się, że aby uznać wystąpienie interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały, trzeba wykazać się interesem posiadającym cechy konkretności i indywidualności. Ponadto naruszenie interesu prawnego musi bezpośrednio wpływać na sferę prawną określonego podmiotu. W niniejszej sprawie istnienia po swojej stronie interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały skarżąca upatruje w tym, że Gmina Bodzentyn uznała ją za inkasenta opłaty miejscowej i wezwała do realizacji tego typu obowiązków i skierowała do skarżącej stosowne wezwanie. Żądanie objęło nie tylko pobór i rozliczenie opłaty, ale również prowadzenie ewidencji podmiotów zobowiązanych do uiszczenia opłaty miejscowej, która w sposób istotny wkracza w prywatność osób, które przyjeżdżają do obiektu skarżącej.
Do skargi skarżąca dołączyła m.in. skierowane do niej wezwanie do dopełnienia obowiązków związanych z opłatą miejscową, w którym co prawda jako podstawę obowiązku wskazano § 5, § 7 oraz § 8 uchwały Rady Miejskiej w Bodzentynie nr XVII/62/2025 z dnia 27 stycznia 2025 r. w sprawie wprowadzenia oraz ustalenia wysokości stawki opłaty miejscowej, terminów jej płatności oraz sposobu jej poboru, lecz niewątpliwie źródłem tego obowiązku jest również zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała, która ustala miejscowość Ś.. [...], na której skarżąca prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wynajmie miejsc noclegowych, jako jedną z tych, w których pobiera się opłatę miejscową. Obowiązki wskazane wyżej obejmują prowadzenie ewidencji osób przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych na terenie Gminy Bodzentyn, zobowiązanych do uiszczenia opłaty miejscowej, rozliczanie i wpłaty pobranych kwot opłaty miejscowej, złożenie informacji dotyczących prowadzenia wynajmu miejsc noclegowych oraz zgłoszenie obiektu jako miejsca zobowiązanego do poboru opłaty miejscowej.
Zakres nałożonych na inkasenta obowiązków wynikających z załączonej dokumentacji, w powiązaniu z przedmiotem zaskarżonej uchwały tj. ustaleniem miejscowości na terenie której takie obowiązki będą nałożone, uzasadnia przyjęcie występowania po stronie skarżącej interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały stanowiącej przedmiot niniejszej sprawy.
Przesłanką stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego przez sąd jest ustalenie wystąpienia istotnego naruszenia prawa. Argument ten wyprowadza się z brzmienia art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 4 u.s.g., które co prawda kierowane są do organu nadzoru, jednak na użytek kontroli sądowoadministracyjnej powinny być wykładane łącznie z art. 147 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji tej wykładni powstaje dla sądu norma, zgodnie z którą do stwierdzenia nieważności uchwały prowadzi wyłącznie istotne naruszenie prawa, tj. wyraźna sprzeczność uchwały (w całości lub w części) z prawem.
Do kategorii istotnych naruszeń prawa orzecznictwo zalicza np. naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, przepisów podstawy prawnej podejmowanych uchwał, przepisów ustrojowych, przepisów prawa materialnego - przez ich wadliwą wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał.
Wyjaśnienia wymaga, że akty prawa miejscowego, w szczególności uchwały rady gminy, powinny posiadać uzasadnienie. Wprawdzie, co do zasady, uregulowania u.s.g. nie wprowadzają obowiązku uzasadniania uchwał organów samorządu, jednak w świetle zasady demokratycznego państwa prawnego i adresowanego do wszystkich organów władzy publicznej nakazu działania na podstawie i w granicach prawa (art. 2 i art. 7 Konstytucji RP) niedopuszczalne jest podejmowanie aktów władzy publicznej - w tym uchwał organów samorządu - bez ujawnienia przyczyn przemawiających za konkretnym rozstrzygnięciem (por. np. wyrok NSA z 17 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1170/12; z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2522/12; dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wymóg działania na podstawie prawa, w połączeniu z zasadą zaufania, rodzi po stronie organów władzy publicznej obowiązek motywowania jej rozstrzygnięć. Ponadto, obowiązek powyższy jest elementem zasady jawności działania władzy publicznej, będąc zaliczanym do standardów demokratycznego państwa prawnego (np. wyrok NSA z 8 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 410/06, dostępny jak wyżej).
Podnieść ponadto należy, że uzasadnienie uchwały organu gminy warunkuje możliwość kontroli organów nadzoru i kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Sąd administracyjny ma prawo badać powody, które legły u podstaw każdego zaskarżonego rozstrzygnięcia, a to oznacza, że organ podejmujący to rozstrzygnięcie ma prawny obowiązek sporządzić takie uzasadnienie (por. m.in. wyrok NSA z 6 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 252/03; wyrok WSA w Warszawie z 28 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 716/06, dostępne jak wyżej).
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej uchwały stwierdził, że narusza ona prawo w stopniu skutkującym koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Zaskarżona uchwała zawiera co prawda uzasadnienie, jednak jest ono nader lakoniczne.
Z mocy art. 17 ust. 1 zd. 1 u.p.o.l. rada gminy może wprowadzić opłatę miejscową. Opłatę miejscową pobiera się od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych:
1) w miejscowościach posiadających korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe oraz warunki umożliwiające pobyt osób w tych celach,
2) w miejscowościach znajdujących się na obszarach, którym nadano status obszaru ochrony uzdrowiskowej na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1420 i 1572)
- za każdą rozpoczętą dobę pobytu.
Stosownie do ust. 3 art. 17 Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa minimalne warunki, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową, uwzględniając zróżnicowanie warunków regionalnych i lokalnych.
Zgodnie z art. 17 ust. 5 u.p.o.l. Rada gminy ustala miejscowości odpowiadające warunkom określonym w przepisach wydanych na podstawie ust. 3 i 4, w których pobiera się opłatę miejscową.
W wykonaniu ww. delegacji Rada Ministrów wydała 18 grudnia 2007 r. rozporządzenie w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową. Określa ono, zgodnie z § 1, minimalne warunki: 1) klimatyczne, 2) krajobrazowe, 3) umożliwiające pobyt osób w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych - jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową.
Aby więc dana miejscowość mogła zostać objęta obowiązkiem pobierania opłaty miejscowej, nie może być wątpliwości, że spełnia ona warunki wskazane we wskazanym wyżej rozporządzeniu.
Szczególną uwagę zwrócić należy na to, że zaskarżona uchwała w § 1 wskazała 44 miejscowości, dla których ustanowiono obowiązek pobierania opłaty miejscowej.
W uzasadnieniu uchwały organ dostrzegł co prawda obowiązek spełnienia warunków z rozporządzenia przez miejscowości objęte opłatą miejscową, ale odniósł się do niego jedynie stwierdzeniem, że "Gmina Bodzentyn, której obszar leży w Górach Świętokrzyskich, spełnia te wymagania". Poza powyższym organ wskazał na atrakcyjne położenie Gminy, warunki sprzyjające turystyce, stosowna infrastrukturę.
W ocenie Sądu brak jest wystarczającego uzasadnienia zaskarżonej uchwały, co przesądza o jej wadliwości, którą należy uznać za istotną. Ani z uzasadnienia, ani z akt sprawy nie wynika, czy w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały organ dysponował aktualnymi danymi dotyczącymi spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu.
Raz jeszcze wskazać należy, że jedynie poprawnie i wyczerpująco sporządzone uzasadnienie uchwały organu, może stanowić dla sądu administracyjnego podstawę do weryfikacji tego, czy organ przy rozpoznawaniu sprawy dochował należytej staranności. Tylko bowiem w uzasadnieniu organ może wyjaśnić motywy swojego działania czy zaniechania. W szczególności może w nim zaprezentować przyjęty sposób rozumowania i przyjętą ocenę ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Uzasadnienie uchwały winno zawierać nie tylko same wnioski wysnute przez organ, ale również prezentować sposób dochodzenia do nich, jak też powinno zawierać ocenę całego stanu faktycznego.
Odnosząc do zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały nie można - w ocenie Sądu - przyjąć, że objęcie opłatą miejscową wskazanych w uchwale 44 miejscowości jest wynikiem dokonania wnikliwej analizy przesłanek określonych w przepisach rozporządzenia. Organ nie odniósł się bowiem w żadnym punkcie uzasadnienia do okoliczności spełnienia przez wszystkie te miejscowości minimalnych warunków klimatycznych, krajobrazowych i umożliwiających pobyt osób w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych. Jak wyżej wyjaśniono, organ poprzestał na stwierdzeniu, że warunki te spełnia sama Gmina Bodzentyn, na okoliczność czego wskazał atrakcyjność Gminy wynikającą z jej położenia, krajobrazu i klimatu, a także infrastruktury.
Obszerniejsze odniesienie się do warunków z rozporządzenia zawarto dopiero w odpowiedzi na skargę, wskazując na spełnienie ich przez wszystkie objęte uchwałą miejscowości, źródła takiej oceny. Do odpowiedzi na skargę dołączono raporty z mierników jakości powietrza w Gminie Bodzentyn, lecz obejmują one wyłącznie jedno urządzenie zlokalizowane pod adresem ul. [...], B.. Ponadto w uzupełnieniu odpowiedzi na skargę pismem z 15 stycznia 2026 r. organ nadesłał raporty z mierników jakości powietrza dla urządzenia przy ul. [...], Ś. K..
Raz jeszcze podkreślić należy, że wobec dużej ilości miejscowości objętych skargą, wykazanie jedynie poziomów niektórych substancji w powietrzu dla dwóch miejscowości, bez szczegółowego odniesienia się do spełnienia pozostałych warunków w pozostałych miejscowościach nie pozwala przyjąć, że uzasadnienie uchwały spełnia choćby w minimalnym stopniu wskazane warunki formalne.
W ocenie Sądu brak prawidłowego uzasadnienia uchwały w zakresie istotnych dla sprawy motywów, jakimi kierował się organ przy jej podejmowaniu, uniemożliwia jej prawidłową kontrolę. Należyte umotywowanie podjętego aktu w zakresie istnienia przesłanek ze wskazanych wyżej przepisów u.p.o.l. jest niezbędne również z punktu widzenia adresatów uchwały. Jak wynika z treści skargi, skarżąca kwestionuje stwierdzenie o spełnieniu przez teren objęty uchwałą minimalnych warunków klimatycznych do wprowadzenia opłaty miejscowej, a wobec braku właściwego uzasadnienia uchwały popartego danymi oraz ich źródłem brak jest możliwości stwierdzenia, czy w istocie przesłanki z rozporządzenia zostały spełnione.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.147 § 1 p.p.s.a.
O kosztach postępowania w punkcie 2 sentencji wyroku rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935), zasądzając na rzecz skarżącego zwrot niezbędnych kosztów postępowania z uwzględnieniem uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 300 zł oraz kosztów wynagrodzenia radcy prawnego w wysokości minimalnej (480 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI