I SA/Ke 148/18

I SA/Ke 148/18 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2018-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Danuta Kuchta /przewodniczący/
Magdalena Chraniuk-Stępniak /sprawozdawca/
Maria Grabowska
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
II FZ 520/18 - Postanowienie NSA z 2018-08-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 145 § 1 ust. 1 lit. c i art. 135art. 200 w zw.z art. 205 § 2, art. 190,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
art. 21, art. 21 ust. 1 , art. 20 ust 1,
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 3 pkt 9,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
art. 1a ust. 1 pkt 2,
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
par. 1 pkt 3,
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 1985 nr 51 poz 265
par. 14 ust, 1 pkt 1 lit. a, par. 2 pkt 6,
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 października 1985 r. w sprawie działalności gospodarczej organizacji społecznych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi C.-K. sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na rok 2009 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz C.-K. sp. z o.o. w K. kwotę 6917 (sześć tysięcy dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...]nr [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z [...] r. nr [...] w sprawie określenia C.K. Sp. z o.o. (Spółka) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2009 r. w kwocie 292.486 zł i określiło to zobowiązanie na kwotę 274.614,78 zł.
Kolegium podniosło, że kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego od budowli pod nazwą "Plac manewrowy wraz z urządzeniami" oraz klasyfikacja obiektu budowlanego o pow. użytkowej 480,24 m² ujętego w ewidencji budynków pod nr 957/10;5.
Kolegium wskazało na przepisy ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach
i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U.2010.95.613 ze zm.) dalej "u.p.o.l", określające przedmiot opodatkowania (art. 2 ust. 1), definicję budowli (art. 1a ust. 1), moment powstania obowiązku podatkowego (art. 6 ust. 1 pkt 2) oraz przepisy ustawy – Prawo budowlane, definiujące pojęcie obiektu budowlanego (art. 3 pkt 1 lit. b), budowli
(art. 3 pkt 3), urządzenia budowlanego (art. 3 pkt 9). Podniosło, że moment powstania obowiązku podatkowego zależy od alternatywnych faktycznych zdarzeń: (a) zakończenia budowy albo (b) rozpoczęcia użytkowania budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Zdaniem organu budowa Placu wraz z urządzeniami, została zakończona 30 grudnia 2008 r., tj. kiedy Spółka wystawiła fakturę nr 961011/2008, na podstawie której "Star-Gres Sp. z.o.o.", zapłaciła na poczet ceny za Plac z urządzeniami kwotę 3.953.552,45 zł. (pozostała kwota zgodnie z zapisem w akcie notarialnym miała zostać zapłacona do 31 grudnia 2009 r.). Z aktów notarialnych z 7 października 2009 r. i 16 września 2009 r. dotyczących sprzedaży m.in. Placu wraz z urządzeniami, wynika że obiekt ten był kompletny i zdatny do użytku, bowiem przedmiotem sprzedaży była budowla,
w postaci utwardzonego placu z odwodnieniem i odprowadzeniem wód gruntowych oraz urządzeń; oświetlenia placu, ogrodzenia i monitoringu. Kolegium wyjaśniło, że na gruncie ustawy podatkowej termin "zakończenie budowy" nie został określony, definicja tego terminu nie została także określona w ustawie z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U.2013.1409 ze zm.). Zdaniem organu decyduje faktyczne zakończenie prac związanych ze wznoszeniem budynku.
W kwestii klasyfikacji obiektu budowlanego o pow. użytkowej 480,24 m² określonego w ewidencji budynków pod nr 957/10;5, Kolegium wskazało, że
w świetle art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawa geodezyjnego
i kartograficznego (Dz.U.2005.240.2027 ze zm.) dalej "p.g.k.", nie ma możliwości przyjęcia do wymiaru podatku odmiennych danych od tych, które wynikają
z ewidencji gruntów i budynków. Z załączonego do akt sprawy wypisu z rejestru budynków z 9 maja 2013 r., wynika że pod nr 957/10;5 znajduje się budynek
o funkcji: "zbiorniki, silosy i budynki magazynowe". Organ ponadto zwracał się do starostwa o wyjaśnienie podstawy wpisu spornego obiektu i 14 maja 2014 r. uzyskał odpowiedź, że budynek ten został wprowadzony do ewidencji na podstawie operatu geodezyjnego, zawierającego arkusz spisowy budynków położonych na działce 957/10, przyjętego do zasobu 19 stycznia 2006 r. Zdaniem Kolegium w związku
z powyższym brak jest możliwości zakwestionowania wpisu dokonanego przez odpowiedni organ oraz przyjęcia, że obiekt budowlany ujęty w ewidencji budynków pod nr 957/10;5, nie posiada cech budynku.
Odnosząc się do dokumentu prywatnego strony - "Opinia w zakresie kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego - Wiata" z marca 2014 r., Kolegium wskazało, że opinia wykonana na zlecenie strony nie ma mocy dokumentu urzędowego.
Na decyzję Kolegium Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Zarzuciła naruszenie:
- art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wadliwie ustalonym stanie faktycznym, w zakresie ustalenia daty zakończenia budowy Placu Manewrowego wraz z urządzeniami, a co za tym idzie - momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu posiadania tegoż Placu;
- art. 191 w zw. z art. 181 w z w. z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez niezasadną odmowę mocy dowodowej przedłożonym przez skarżącą dowodom, w tym opinii
w zakresie kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego – Wiata;
- art. 122 w zw. z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie ustaleń faktycznych, co do kwalifikacji prawnopodatkowej wiaty wyłącznie na podstawie wpisów w ewidencji gruntów i budynków, a nie rzeczywistego stanu;
- art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie możliwości obalenia domniemania wynikającego z dokumentu urzędowego (wypis z ewidencji gruntów
i budynków) i nie wzięcie pod uwagę przedstawionego przez skarżącą w toku postępowania kontrdowodu wobec treści wpisów w ewidencji gruntów i budynków,
w szczególności opinii w zakresie kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego – Wiata;
- art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 2 prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie w procesie kwalifikacji obiektu wiaty do prawidłowej grupy przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w sytuacji gdy zastosowanie przepisu uzasadnia konstrukcja oraz charakter definicji budynku
i budowli z u.p.o.l. i niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie uznania za budowlę obiektu wiaty, która nie posiada wszystkich elementów charakterystycznych dla budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i powinna być uznana za budowlę z art. 1a ust 1 pkt 2 u.p.o.l.;
- art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie obiektu - wiata za budynek, podczas gdy obiekt ten jest budowlą;
- art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. w zw. z art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że obiekt budowlany wiaty, szczegółowo opisany we wniosku
o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości z 7 września 2012 r., należy kwalifikować na potrzeby opodatkowania jako budynek, tj. w taki sposób jak kwalifikuje go ewidencja gruntów i budynków, podczas gdy obiekt ten nie posiada wszystkich elementów, jakie wymaga definicja ustawowa budynku zawarta w u.p.o.l., która ma decydujące znaczenie dla kwalifikacji prawnej obiektów budowlanych,
a zatem przedmiotowa wiata winna być kwalifikowana na gruncie podatku od nieruchomości do kategorii budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;
- art. 21 ust. 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego w zw. z § 2 ust 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zw. z art. 40 ustawy o statystyce publicznej pkt 1 ppkt 2 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że dane wynikające z ewidencji mają rozstrzygający i niepodważalny charakter dla ustalenia kwalifikacji obiektu budowlanego na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości podczas gdy, w ewidencji nie zamieszcza się danych o budowlach, zaś definicja budynku funkcjonująca na potrzeby prowadzenia ewidencji jest niezgodna z definicją budynku zawartą w art. 1a ust.1 pkt 1 u.p.o.l.;
- art. 217 Konstytucji RP w zw. z § 2 ust 1 pkt 4 ww. Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w zw. z art. 40 ustawy o statystyce publicznej
i pkt 1 ppkt 2 załącznika PKOB, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustalaniu przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie aktu prawnego rangi niższej niż ustawa podczas, gdy zgodnie z Konstytucją, przedmiot opodatkowania powinien być określony w ustawie;
- art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. b, 3 i 9 prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i uznanie, że obiekt budowlany Placu Manewrowego nie stanowi jednego przedmiotu opodatkowania, tj. budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, lecz stanowi zespół powiązanych ze sobą urządzeń budowlanych.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z 19 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Ke 611/15 oddalił skargę Spółki. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja była prawidłowa, a organy podatkowe miały rację co do dwóch spornych w sprawie kwestii. Odnosząc się do określenia momentu zakończenia budowy w kontekście
art. 6 ust. 2 u.p.o.l., Sąd podzielił stanowisko organu, że chodzi o faktyczne zakończenie budowy. Zdaniem Sądu, złożenie zawiadomienia o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 56 i 57 ustawy Prawo budowlane, nie jest konieczne dla stwierdzenia zakończenia budowy w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.p.o.l. Przepisy prawa podatkowego uzależniają opodatkowanie budynków od określonego stanu faktycznego zakończenia budowy lub rozpoczęcia użytkowania przed ostatecznym wykończeniem budynków, a nie stanu technicznego.
Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. b, 3 i 9 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo zakwalifikował utwardzony plac, instalację odwodnienia, oświetlenie placu, ogrodzenie oraz monitoring jako urządzenia budowlane, o których mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. W świetle powyższej definicji organ prawidłowo uznał, że ww. obiekty stanowią urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, jakim jest zakład produkcyjny płytek ceramicznych. W konsekwencji na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako odrębne budowle (art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 9 prawa budowlanego).
Odnosząc się do drugiej kwestii spornej Sąd uznał, że istotne w tym zakresie znaczenie ma treść art. 21 p.g.k. Dokonując ustaleń w sprawie organ jest związany zarówno zakresem przedmiotowym jak i podmiotowym zapisów zawartych
w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. W związku z tym Sąd uznał, że organ prawidłowo zakwalifikował wiatę jako budynek, bo to wynika z wypisu rejestru budynków z 9 maja 2013 r. sporządzonego przez starostwo powiatowe, gdzie pod nr 957/10;5 znajduje się budynek o funkcji zbiorniki, silosy i budynki magazynowe. W związku z tym za bezpodstawny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 217 Konstytucji RP w zw. z § 2 ust 1 pkt 4 ww. Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w zw.
z art. 40 ustawy o statystyce publicznej i pkt 1 ppkt 2 załącznika PKOB.
Tylko wyjątkowo organy podatkowe mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów. Sytuacja taka może mieć miejsce tylko wówczas, gdy moc dowodowa ewidencji (dokumentu urzędowego) zostanie podważona w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, więc zostanie wykazane istnienie innego dokumentu, świadczącego o wadliwości zapisów w ewidencji.
W niniejszej sprawie skarżąca nie przedłożyła takich dokumentów. Nie jest nim bowiem "Opinia w zakresie kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego - Wiata"
z marca 2014 r., która stanowi dokument prywatny.
Na skutek skargi kasacyjnej Spółki Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem
z 8 marca 2018 r. II FSK 553/16 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w K.. Nie wszystkie jednak zarzuty zyskały aprobatę. Za niezasadne NSA uznał zarzuty zmierzające do podważenia stanowiska Sądu I instancji co do momentu powstania obowiązku podatkowego od budowli w postaci utwardzonego placu oraz instalacji jego odwodnienia (pkt I a i b oraz pkt II f i g skargi kasacyjnej). Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do ugruntowanego w orzecznictwie tego Sądu stanowiska, że moment zakończenia budowy w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.p.o.l. należy łączyć z faktycznym zakończeniem budowy, a nie datą podaną w zawiadomieniu o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 56-57 Prawa budowlanego. Za trafne uznał w związku z tym stanowisko Sądu I instancji, że organy podatkowe właściwie ustaliły moment powstania obowiązku podatkowego od urządzeń technicznych w postaci utwardzonego placu manewrowego i instalacji odwodnienia tego placu (1 stycznia 2009 r.), skoro z akt sprawy wynika, że obiekty te były zdatne do użytku już w dniu 30 grudnia 2008 r. Okoliczność tę ustalono m.in. na podstawie protokołu wydania nakładów na gruncie w postaci inwestycji w toku na plac składowy. Wprawdzie w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że datę zakończenia budowy należy ustalać przede wszystkim na podstawie dokumentacji budowlanej, w szczególności dziennika budowy, jednak w rozpoznanej sprawie dziennika tego organom podatkowym – mimo wezwań – nie przedłożyła ani skarżąca, ani nabywca nieruchomości – spółka Star-Gres. Nie ulega w związku z tym wątpliwości, że organy podatkowe miały prawo i obowiązek ustalić datę zakończenia budowy na podstawie innych, dostępnych dowodów, w myśl
art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ponadto, prawidłowo przyjął Sąd I instancji, że utwardzony plac, instalacja odwodnienia, oświetlenie placu, ogrodzenie i monitoring stanowiły urządzenia budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, podlegające opodatkowaniu jako zespół takich urządzeń, a nie jako element placu manewrowego, stanowiącego całość techniczno-użytkową wraz
z tymi instalacjami i urządzeniami. Jak wynika z protokołu wydania nakładów na gruncie z dnia 30 grudnia 2008 r., w tej dacie za "istniejące" w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.p.o.l., można było uznać jedynie utwardzony plac i instalację odwodnienia placu. Nie został natomiast zakończony montaż ogrodzenia, bramy i oświetlenia, nie było także monitoringu. Przy aprobacie stanowiska skarżącej opodatkowanie placu manewrowego (jako całości) byłoby zatem uzależnione np. od montażu przez skarżącą (lub nabywcę obiektu) wszystkich paneli ogrodzenia, czy lamp w instalacji oświetlenia. Wniosek ten pozostaje w sprzeczności z obiektywnym charakterem zdarzeń uzasadniających moment powstania obowiązku podatkowego, nie znajdując przy tym żadnego oparcia w powołanych wyżej przepisach u.p.o.l. w związku
z przepisami Prawa budowlanego. Dla opodatkowania budowli w postaci instalacji odwodnienia placu wystarczała przy tym jej zdolność do podłączenia do instalacji ulicznej, a nie jej faktyczne podłączenie. Warunek ten, jak prawidłowo przyjął Sąd I instancji, był w przypadku instalacji odwodnienia placu spełniony.
Za uzasadnione natomiast uznał NSA zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego dotyczących opodatkowania wiaty (pkt I b-c oraz pkt II a-e skargi kasacyjnej). Wpis w ewidencji wiaty jako budynku o funkcji zbiorniki, silosy i budynki magazynowe, nie może automatycznie oznaczać, że wiata podlega opodatkowaniu jako budynek. Wpierw bowiem organy podatkowe powinny ustalić, czy obiekt wiaty stanowi budynek, czy budowlę w rozumieniu u.p.o.l. i dopiero w razie uznania jej za budynek zaktualizuje się moc wiążąca zawartych w ewidencji danych szczegółowych. Wniosek ten jest zbieżny ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego przedstawionym w wyroku
z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 48/15 (OTK ZU A/2018, poz. 2). Zdaniem NSA rację miała skarżąca twierdząc, że charakter wiaty niewłaściwie powiązano z jej oznaczeniem w ewidencji gruntów i budynków. Zasadnie twierdziła też, że do opodatkowania tego obiektu doszło przy uwzględnieniu aktu niższej rangi niż ustawa (rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w związku z PKOB).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
Dla oceny zasadności skargi zasadnicze znaczenie ma fakt, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten uznał zasadność skargi kasacyjnej, uchylając wyrok na podstawie art. 185 § 1 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z art. 190 ustawy p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Działając więc
w konwencji procesowej związania postanowieniami wyroku NSA z 8 marca 2018 r.
II FSK 553/16, Sąd stwierdził, że zarzuty skargi częściowo okazały się uzasadnione.
W związku z powyższym Sąd uwzględnił skargę.
Przedmiotem sprawy jest kwestia prawidłowości określenia Spółce przez organ podatkowy podatku od nieruchomości na 2009 r.
Spór w sprawie koncentruje się wokół opodatkowania Placu Manewrowego oraz Wiaty. Pierwsza z ww. kwestii spornych dotyczy momentu powstania obowiązku podatkowego. Bezpośrednim źródłem sporu w tym zakresie jest kwestia określenia momentu zakończenia budowy. Zdaniem organu moment zakończenia budowy to stan faktyczny, niezależny od spełnienia formalnych warunków przewidzianych
w prawie budowlanym. Wskazując, że sporny Plac składa się z urządzeń budowlanych w postaci utwardzonego placu, instalacji odwodnienia, oświetlenia placu, ogrodzenia oraz monitoringu, organ stanął na stanowisku, że dwa
z pierwszych ww. urządzeń były kompletne już 30 grudnia 2008 r., w związku z czym, obowiązek podatkowy w stosunku do nich powstał 1 stycznia 2009 r. W ocenie skarżącej natomiast zakończenie budowy wiąże się ze spełnieniem warunków formalnych, przewidzianych przez prawo budowlane. Podnosząc, że Plac stanowi jedną budowlę, skarżąca stwierdziła, że jej budowa została zakończona 14 czerwca 2010 r. wraz ze złożeniem do starostwa powiatowego zawiadomienia o zakończeniu budowy inwestycyjnej o nazwie "Adaptacja polegająca na przebudowie hal przemysłowych odlewni byłego Zamtalu".
Druga kwestia sporna dotyczy kwalifikacji Wiaty - obiektu budowlanego
o powierzchni użytkowej 480,24 m² ujętego w ewidencji budynków. Spółka uważa, że Wiata powinna zostać opodatkowana jako budowla związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, stosownie do definicji budowli zawartej w ustawie
o podatkach i opłatach lokalnych. Organ twierdzi natomiast, że Wiata została prawidłowo opodatkowana jako budynek, gdyż taka jej kwalifikacja wynika
z ewidencji gruntów i budynków, zapisami której, organy podatkowe są związane, stosownie do art. 21 p.g.k.
Zdaniem Sądu stanowisko organu w zakresie opodatkowania Placu Manewrowego jest prawidłowe. Jednocześnie Sąd stwierdził, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej organ prawidłowo zakwalifikował utwardzony plac, instalację odwodnienia, oświetlenie placu, ogrodzenie oraz monitoring jako urządzenia budowlane, o których mowa w art. 3 pkt 9 prawa budowlanego.
Ocena Sądu w powyższym zakresie została zaakceptowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 marca 2018 r. II FSK 553/16. W związku tym
w świetle treści, powołanego wyżej, przepisu art. 190 p.p.s.a. brak jest podstaw do ponownego odnoszenia się w niniejszym postępowaniu do zarzutu naruszenia
art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wadliwie ustalonym stanie faktycznym, w zakresie ustalenia daty zakończenia budowy Placu Manewrowego wraz z urządzeniami, a co za tym idzie - momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu posiadania tegoż Placu oraz zarzutu naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. b, 3 i 9 prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i uznanie, że obiekt budowlany Placu Manewrowego nie stanowi jednego przedmiotu opodatkowania, tj. budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, lecz stanowi zespół powiązanych ze sobą urządzeń budowlanych.
W konsekwencji przedmiot sprawy należy ograniczyć do kwestii kwalifikacji,
a w konsekwencji opodatkowania Wiaty. W tym zakresie uzasadnione okazały się pozostałe zarzuty skargi. Nie można bowiem zaakceptować dokonanej przez organy podatkowe prawnopodatkowej kwalifikacji wiaty jako budynku, dokonanej wyłącznie w oparciu o dane z ewidencji budynków.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte
w ewidencji gruntów i budynków.
W orzecznictwie sądowym z przepisu tego zasadnie wyprowadza się wniosek o wiążącym charakterze danych z ewidencji gruntów i budynków dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości. Za bezwzględnie wiążące organ podatkowy dane ewidencyjne uważa się w orzecznictwie NSA dane dotyczące przeznaczenia gruntu (np. wyrok NSA z 16 listopada 2017 r., II FSK 1600/17, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), czy funkcji budynku (wyrok NSA z 12 października
2017 r., II FSK 1438/17, dostępny jw.). Organy podatkowe nie są natomiast związane danymi ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu rodzaju obiektu budowlanego jako przedmiotu opodatkowania. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie NSA, organ podatkowy powinien najpierw wyjaśnić, czy dany obiekt jest budynkiem lub budowlą w rozumieniu przepisów u.p.o.l. Ewidencja gruntów i budynków, z uwagi na to, że definiuje budynek odmiennie niż ustawa podatkowa i nie dotyczy budowli, nie może mieć charakteru przesądzającego dla stwierdzenia, czy dany obiekt jest budynkiem czy budowlą w rozumieniu ustawy podatkowej. Ma ona moc wiążącą, co wynika wprost z art. 21 ust. 1 p.g.k. tylko co do wymiaru podatku (określenia wysokości zobowiązania podatkowego), a nie co do określenia przedmiotu opodatkowania (wyrok NSA z 7 września 2016 r., II FSK 2131/15, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, w przypadku obiektów budowlanych organ podatkowy powinien najpierw wyjaśnić, czy dany obiekt budowlany jest budynkiem, czy budowlą w rozumieniu u.p.o.l. i dopiero po ustaleniu, że jest to budynek w rozumieniu ustawy podatkowej, dane zawarte w ewidencji gruntów
i budynków będą miały (w odniesieniu do funkcji budynku, jego powierzchni), charakter wiążący (wyrok NSA z dnia 19 lipca 2017 r., II FSK 1664/15, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
O trafności tych poglądów świadczy wzgląd na zakres danych podlegających ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z art. 20 ust. 1 p.g.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1. gruntów
2. budynków (ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych) oraz 3. lokali (ich położenia, funkcji i powierzchni użytkowej). Nie ma więc w ewidencji gruntów i budynków miejsca na dane na temat budowli.
W rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. (Dz.U.38.454 ze zm.) w sprawie ewidencji gruntów i budynków budynek zdefiniowano jako obiekt budowlany, który jest budynkiem w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB – Dz.U.1316 ze zm.). W objaśnieniach zawartych w PKOB wskazano, że "za szczególny rodzaj budynku uznaje się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione". Stąd wiaty podlegają wpisowi do ewidencji gruntów i budynków zawsze i wyłącznie jako budynki. Z tego powodu nie można przyjąć, by o ich prawnopodatkowej kwalifikacji decydowały dane ewidencyjne. Wpis w ewidencji wiaty jako budynku o funkcji zbiorniki, silosy i budynki magazynowe, nie może automatycznie oznaczać, że wiata podlega opodatkowaniu jako budynek. Wpierw bowiem organy podatkowe powinny ustalić, czy obiekt wiaty stanowi budynek, czy budowlę w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, i dopiero w razie uznania jej za budynek zaktualizuje się moc wiążąca zawartych w ewidencji danych szczegółowych. Wniosek ten jest zbieżny ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego przedstawionym w wyroku z 13 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 48/15 (OTK ZU A/2018, poz. 2), w którym zwrócono uwagę na kolejność ustaleń co do charakteru obiektu budowlanego. Zdaniem Trybunału, aby uniknąć sprzecznego z konstytucyjną zasadą określoności regulacji daninowych wniosku, że budynek może być uznany za budowlę, a budowla za budynek, należy wpierw ustalić, czy dany obiekt należy zakwalifikować jako budynek, a dopiero później można rozważać jego kwalifikację jako budowli.
W niniejszej sprawie organy takich ustaleń nie dokonały. Rację miała więc skarżąca twierdząc, że w rozpoznanej sprawie charakter wiaty niewłaściwie powiązano z jej oznaczeniem w ewidencji gruntów i budynków. Zasadnie twierdziła też, że do opodatkowania tego obiektu doszło przy uwzględnieniu aktu niższej rangi niż ustawa (rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w związku
z PKOB). W świetle bowiem uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego
z 13 września 2011 r. sygn. akt P 33/09, nie powinno budzić wątpliwości, że odesłanie do "przepisów prawa budowlanego" oznacza wyłącznie odesłanie do przepisów ustawy – Prawo budowlane. Odesłanie, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. dotyczy bowiem określenia przedmiotu opodatkowania, a zgodnie z art. 217 Konstytucji RP przedmiot opodatkowania winien być uregulowany w ustawie.
Wymaga przy tym podkreślenia, że omawiane ustalenia powinny być dokonane z uwzględnieniem zasad postępowania, którego naczelną zasadą jest zasada prawdy obiektywnej określona w art. 122 Ordynacji podatkowej, której rozwinięciem jest przepis art. 187 § 1 tej ustawy. Zgodnie z powyższą zasadą organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w tym zobowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowód przy tym należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej). Ponadto, oceniając zgromadzony materiał dowodowy organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 191 Ordynacji podatkowej. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te nakazują opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten poddawać wszechstronnej ocenie i odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. Ocena ta powinna być nadto dokonywana z zachowaniem zasad logiki i doświadczenia życiowego.
W konsekwencji za uzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 181 i art. 187 Ordynacji podatkowej, a także art. 217 Konstytucji RP w zw. z § 2 ust 1 pkt 4 ww. Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w zw. z art. 40 ustawy o statystyce publicznej i pkt 1 ppkt 2 załącznika PKOB.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ dokona samodzielnych ustaleń w zakresie kwalifikacji Wiaty, w oparciu o wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w tym oceni i ustosunkuje się do przedłożonego przez Spółkę dokumentu z marca 2014 r. ("Opinia w zakresie kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego - Wiata").
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c i art. 135 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie
o kosztach w pkt 2 wyroku (1500 zł – wpis od skargi, 5400 zł – wynagrodzenie pełnomocnika, 17 zł – opłata od pełnomocnictwa) uzasadnia art. 200 w zw.z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów
z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.221.2193 ze zm.)
i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
(t.j. Dz.U.2018.265) i art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U.2016.1827 j.t.) w zw. z częścią IV załącznika do ww. ustawy.