I SA/Ke 205/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2023-07-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo miejscoweuchwaławodaściekisamorząd gminnykontrola sądowanaruszenie prawanieważność uchwałydelegacja ustawowawarunki techniczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Nowym Korczynie w całości z powodu istotnych naruszeń prawa, w tym braku określenia minimalnego poziomu usług i warunków technicznych dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych.

Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Nowym Korczynie dotyczącą regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zarzucając istotne naruszenia prawa. Główne zarzuty dotyczyły braku określenia minimalnego poziomu usług oraz warunków technicznych dostępu do usług, a także przekroczenia delegacji ustawowej i naruszenia hierarchii źródeł prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność uchwały w całości z powodu niewyczerpania przez radę gminy delegacji ustawowej zawartej w art. 19 ust. 5 pkt 1 i 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej w Nowym Korczynie z dnia 28 marca 2019 r. nr III/44/2019 w sprawie Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Nowy Korczyn. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie przepisów prawa, w tym art. 19 ust. 5 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (u.z.z.w.) poprzez nieokreślenie minimalnego poziomu usług, art. 19 ust. 5 pkt 5 tej ustawy poprzez nieokreślenie warunków technicznych dostępu do usług, a także naruszenie zasad techniki prawodawczej i Konstytucji RP poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i odwrócenie hierarchii źródeł prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, rozpoznając skargę, stwierdził jej zasadność. Sąd uznał, że Rada Miejska nie wyczerpała delegacji ustawowej zawartej w art. 19 ust. 5 pkt 1 i 5 u.z.z.w. W odniesieniu do minimalnego poziomu usług, sąd uznał, że zapisy § 3 i 4 Regulaminu są zbyt ogólne i odsyłające, nie konkretyzując wymaganych parametrów jakościowych, ilościowych ani ciśnienia wody, ani składu ścieków. Podobnie, w zakresie warunków technicznych dostępu do usług, sąd stwierdził brak określenia pozytywnych przesłanek umożliwiających przyłączenie do sieci. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości na podstawie art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała jest niezgodna z prawem, jeśli nie określa minimalnego poziomu usług, co stanowi istotne naruszenie art. 19 ust. 5 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zapisy regulaminu dotyczące minimalnego poziomu usług są zbyt ogólne i odsyłające, nie konkretyzując wymaganych parametrów jakościowych, ilościowych ani ciśnienia wody, co nie spełnia wymogu ustawowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (17)

Główne

u.z.z.w. art. 19 § 1

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.z.z.w. art. 19 § 4

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.z.z.w. art. 19 § 5

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Regulamin musi określać m.in. minimalny poziom usług (pkt 1) oraz warunki techniczne dostępu do usług (pkt 5).

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 5

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.s.g. art. 40 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 41 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § 2 pkt 15

Ustawa o samorządzie gminnym

u.z.z.w. art. 19 § 3

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.s.g. art. 8 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.z.z.w. art. 13

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyczerpanie przez radę gminy delegacji ustawowej w zakresie określenia minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne (art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w.). Niewyczerpanie przez radę gminy delegacji ustawowej w zakresie określenia warunków technicznych umożliwiających dostęp do usług wodociągowo-kanalizacyjnych (art. 19 ust. 5 pkt 5 u.z.z.w.). Przekroczenie przez radę gminy delegacji ustawowej i naruszenie hierarchii źródeł prawa poprzez nieprawidłowe uregulowanie materii w akcie prawa miejscowego.

Godne uwagi sformułowania

regulamin określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków; warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych Niewyczerpanie delegacji ustawowej zakresu przedmiotowego przekazanego przez ustawodawcę do uregulowania w drodze uchwały, stanowi istotne naruszenie prawa i musi doprowadzić do wyeliminowania uchwały z porządku prawnego w całości Taka regulacja nie stanowi określenia minimalnego poziomu usług świadczonych usług. Użyte sformułowania należy ocenić jako niedookreślone, niejasne i niejednoznaczne. Taka nieprecyzyjna redakcja przepisów prawa miejscowego nie pozwala na niebudzące wątpliwości odkodowanie hipotezy przepisu i w konsekwencji jego prawidłowe zastosowanie, co przeczy konstytucyjnej zasadzie pewności i określoności prawa

Skład orzekający

Mirosław Surma

przewodniczący

Magdalena Chraniuk-Stępniak

sprawozdawca

Magdalena Stępniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymagań dotyczących regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków, w szczególności w zakresie określenia minimalnego poziomu usług i warunków technicznych dostępu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy, ale zasady dotyczące wyczerpania delegacji ustawowej i precyzji aktów prawa miejscowego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnie istotnych usług komunalnych (woda, ścieki) i pokazuje, jak istotne jest precyzyjne formułowanie przepisów prawa miejscowego, aby nie narazić ich na nieważność. Jest to przykład praktycznego zastosowania zasad praworządności.

Niejasny regulamin wodociągowy doprowadził do unieważnienia uchwały rady gminy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 205/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Magdalena Chraniuk-Stępniak /sprawozdawca/
Magdalena Stępniak
Mirosław Surma /przewodniczący/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 par 1 i par 2 pkt 5, art. 147 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 1152
art. 5 ust. 1, art. 13 i art. 19 ust. 1, 4 i 5
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 506
art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na uchwałę Rady Miejskiej w Nowym Korczynie z dnia 28 marca 2019 r. nr III/44/2019 w sprawie Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Nowy Korczyn stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Uzasadnienie
Rada Miejska w Nowym Korczynie ("Rada Miejska", "organ") działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (Dz. U z 2019 r., poz. 506), dalej "u.s.g." oraz art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1152), dalej "ustawa, lub u.z.z.w." podjęła 28 marca 2019 r. uchwałę NR III/44/2019 w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Nowy Korczyn, dalej "uchwała".
W jej § 1 pkt 1 Rada Miejska określiła, że uchwala się Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków (dalej "Regulamin") w brzmieniu stanowiącym załącznik do niniejszej uchwały.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze, Prokurator Rejonowy w B.-Z. zaskarżył tę uchwałę wraz z załącznikiem, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości.
Zarzucił uchwale istotne naruszenie przepisów prawa:
1. art. 19 ust. 5 pkt 1 ustawy poprzez nie określenie w treści uchwały minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzenia ścieków, czego obligatoryjnie wymagają przepisy ustawowe,
2. art. 19 ust. 5 pkt 5 ustawy poprzez nie określenie w treści uchwały warunków technicznych określających możliwości dostępu do usług wodociągowo - kanalizacyjnych, czego obligatoryjnie wymagają przepisy ustawowe,
3. art. 6 ust. 3 i art. 19 ustawy i art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz § 135 w zw. z § 143 Załącznika do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie zasad techniki prawodawczej, polegające na przekroczeniu delegacji ustawowej i określenie w § 5 ust. 3 Regulaminu, wskazań ingerujących w treść umowy cywilnoprawnej dotyczącej zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków,
4. art. 7, 87 i 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez odwrócenie hierarchii źródeł prawa i ujęcie w § 20 Regulaminu, że w sprawach nie objętych wymienionym regulaminem, a więc aktem prawa miejscowego, obowiązują przepisy rangi ustawowej wraz z przepisami wykonawczymi.
W uzasadnieniu skargi odnośnie zarzutu z punku 1 Prokurator podniósł, że w treści regulaminu nie określono minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, w sytuacji gdzie taki zapis obligatoryjnie powinien zostać umieszczony w treści uchwały. Stanowi o tym przepis art. 19 ust. 5 pkt 1 ustawy. Mimo to w treści uchwały takie zapisy nie zostały zawarte. Co prawda umieszczono rozdział 2 zatytułowany "Minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków", jednakże w treści konkretnych paragrafów skarżonej uchwały takich minimalnych zapisów dotyczących świadczeń wodnych i kanalizacyjnych nie ujawniono. Skoro ustawodawca nałożył na radę gminy obowiązek określenia w regulaminie minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, to regulamin winien określać co najmniej np. minimalną ilość dostarczanej wody i ilość odprowadzanych ścieków, jakość wody. Niewątpliwie celem regulacji zawartej w ustawie jest nałożenie regulaminem jasnych i konkretnych zasad dotyczących poziomu świadczonych na rzecz mieszkańców usług w zakresie dostarczania wody i odbioru ścieków. Uregulowanie przepisami prawa miejscowego minimalnego poziomu usług w wymienionym zakresie daje mieszkańcom wiedzę i pewność jakiego minimalnego poziomu usług mogą spodziewać się po dostarczającym świadczeń. Zaś zapisy uchwały w tym zakresie odsyłają do innych umów i aktów, powodując, że w treści regulaminu brak jest zapisów wypełniających delegację ustawową, co do minimalnego poziomu usług w zakresie odprowadzania ścieków.
Zdaniem skarżącego podobnie ocenić należało, opisany w punkcie 2 zarzut naruszenia art. 19 ust. 5 pkt 5 ustawy. W treści uchwały znajduje się adekwatnie zatytułowany rozdział VI, który jednak w swej treści zawiera jedynie negatywne przesłanki przyłączenia odbiorcy usług do sieci. Co za tym idzie brak jest pozytywnych przesłanek wskazujących na warunki techniczne określające możliwość dostępu do usług wodociągowo - kanalizacyjnych, czego jednoznacznie wymaga ustawowa delegacja. Na poparcie zajętego stanowiska przywołał wyrok WSA w Kiecach z 21 kwietnia 2022 r., I SA/Ke 50/22.
Podkreślił, że art. 19 ustawy stanowi delegację ustawową do wydania aktu prawa miejscowego i ściśle określa zakres spraw, które powinny stać się przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Jednocześnie wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności. Skoro bowiem ustawodawca nałożył na radę gminy obowiązek określenia w regulaminie minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, to regulamin bezwzględnie winien określać te normy i warunki.
Uzasadniając zarzut z punktu 3 wskazał, że zgodnie z §135 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie zasad techniki prawodawczej w uchwale zamieszcza się przepisy prawne regulujące wyłącznie sprawy z zakresu przekazanego w przepisie, o którym mowa w § 134 pkt 1 oraz sprawy należące do zadań lub kompetencji podmiotu, o których mowa w § 134 pkt 2. Natomiast w myśl § 134 w.w rozporządzenia podstawą wydania uchwały jest przepis prawa, który upoważnia dany podmiot do uregulowania określonego zakresu spraw i wyznacza zadania lub kompetencje danego podmiotu. Akty prawa miejscowego nie mogą zatem przekraczać upoważnienia ustawowego. Stosownie natomiast do § 137 w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw.
Tymczasem uchwała w sposób nieuprawniony określa w § 5 pkt 3 kwestie dotyczące przyszłej umowy, podnosząc, że umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków może być zawarta na czas określony lub nieokreślony.
Rada Miejska uchwalając regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, nie jest władna normować treści przyszłych umów cywilnoprawnych. Okoliczności powyższe i dotyczące ich zapisy winny bowiem znaleźć się w treści właśnie umów cywilnoprawnych pomiędzy uprawnionymi podmiotami, nie zaś w treści aktu prawa miejscowego. Do nałożenia takich zobowiązań i zakazów dla mieszkańców, w treści aktu prawa miejscowego, Rada Gminy nie posiadała upoważnienia ustawowego.
Odnosząc się zaś do zarzutu z punktu 4 wyjaśnił, że § 20 uchwały narusza art. 7, 87 i 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez odwrócenie hierarchii źródeł prawa i ujęcie, że w sprawach nie objętych wymienionym regulaminem, obowiązują przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a w szczególności ustawy wraz z przepisami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie - podczas gdy uchwała Rady Gminy, jako akt prawa miejscowego, nie może czynić odesłań do przepisów rangi ustawowej, w zakresie nieuregulowanym.
Wobec tego, że uchwała rady gminy, będąca aktem prawa miejscowego, jest jednocześnie źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze danej gminy, musi respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a akty prawa miejscowego nie mogą regulować materii należących do przepisów wyższego rzędu i nie mogą pozostawać z nimi w sprzeczności.
Końcowo stwierdził, że powyżej określone naruszenia prawa mają charakter istotny. Z powyższych przyczyn, uwzględniając okoliczność, że uchwała jest aktem prawa miejscowego, zachodzi konieczność stwierdzenia nieważności uchwały w całości, co uwarunkowane jest w szczególności treścią zarzutu 1 i 2 - brakiem w zapisach uchwały elementów obligatoryjnych, o jakich mowa w treści art. 19 ust. 5 pkt 1 i 5 ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej "p.p.s.a", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.).
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).
Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy pozostaje ona w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa, co jest oczywiste
i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu.
Zgodnie z treścią art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.s.g. gminie przysługuje na podstawie upoważnień ustawowych prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Akty te z mocy art. 41 ust. 1 u.s.g. są uchwalane w formie uchwał. Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP).
Zaskarżona uchwała w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest aktem prawa miejscowego, wydanym na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego. Upoważnienie to zawarte jest w art. 19 u.z.z.w., który stanowi w ust. 1, że Rada gminy, na podstawie projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, przygotowuje projekt regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków oraz przekazuje go do zaopiniowania organowi regulacyjnemu, zawiadamiając o tym przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne. W ust. 4 wskazano zaś, że regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest aktem prawa miejscowego. Według ustępu 5 zaś Regulamin dostarczania wody
i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: 1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków; 2) warunki i tryb zawierania umów
z odbiorcami usług; 3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone
w taryfach; 4) warunki przyłączania do sieci; 5) warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych; 6) sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odbioru wykonanego przyłącza; 7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;
8) standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody
i odprowadzaniu ścieków; 9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.
Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, będąc aktem prawa miejscowego (o czym już była mowa wcześniej), nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 19 ust. 2 ustawy z 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę
i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, bowiem regulacja zawarta w tym przepisie posiada charakter wyczerpujący. Ustawa określając zakres zagadnień, które winien obejmować regulamin, posługuje się sformułowaniem "regulamin określa", co oznacza, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej.
Niewyczerpanie delegacji ustawowej zakresu przedmiotowego przekazanego przez ustawodawcę do uregulowania w drodze uchwały, stanowi istotne naruszenie prawa i musi doprowadzić do wyeliminowania uchwały z porządku prawnego w całości, bez względu na to, czy w pozostałym zakresie jest ona zgodna z prawem (tak NSA w wyroku z 10 maja 2022 r., sygn. akt III OSK 1115/21; CBOSA).
Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie Rada Miejska w Nowym Korczynie uchwalając zaskarżoną uchwałę nie wyczerpała delegacji ustawowej w zakresie kwestii uregulowanych art. 19 ust. 5 pkt 1 dotyczącym obowiązku określenia minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków oraz art. 19 ust. 5 pkt 5 dotyczącym obowiązku uchwalenia w regulaminie warunków technicznych określających możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych.
Kwestii minimalnego poziomu usług w zakresie dostarczania wody
i odprowadzania ścieków dotyczy rozdział II Regulaminu, które obejmuje tylko dwa przepisy. W rozdziale tym w paragrafie 3 zawarto następujące zapisy: W zakresie dostarczania wody przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne jest zobowiązane:
1. dostarczać odbiorcy usług wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi,
2. zapewnić ciągłość dostawy, z zastrzeżeniem uzasadnionych wyjątków określonych w Regulaminie,
3. w przypadku dostarczania wody z posiadanej sieci wodociągowej, zapewnić dostawę wody pod ciśnieniem nie mniejszym niż 0,05 MPa mierzonym u wylotu na zaworze za wodomierzem głównym, zainstalowanym na przyłączu wodociągowym,
4. prowadzić regularną wewnętrzną kontrolę jakości dostarczanej wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.
W paragrafie 4 natomiast podano, że w zakresie odbioru ścieków przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne jest zobowiązane:
1.przyjmować do posiadanej sieci kanalizacyjnej ścieki wprowadzane przez odbiorców usług,
2. zapewnić ciągły odbiór ścieków o stanie i składzie zgodnym z aktualnie obowiązującymi przepisami i obowiązującą umową o odprowadzanie ścieków,
3. odprowadzać wprowadzone ścieki do posiadanych urządzeń kanalizacyjnych.
Przepisy § 3 i 4 Regulaminu zawierają zatem ogólne sformułowania oraz sformułowania odsyłające, co zdaniem sądu nie spełnia wymogu z art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w. Taka regulacja nie stanowi określenia minimalnego poziomu usług świadczonych usług.
Z treści regulaminu powinny wynikać parametry dotyczące minimalnego poziomu usług. Określenie "minimalny poziom świadczonych usług" oznacza, że przepisy uchwały w postaci regulaminu zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków powinny konkretyzować treść regulacji wyższego rzędu, w tym parametry usług, jakie powinny być zagwarantowane w regulaminie przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne, poprzez określenie np. czystości wody, jej smaku, zawartości pierwiastków, minimalne ciśnienie wody, minimalną ilość dostarczanej wody i ilość odprowadzanych ścieków oraz wymagania dotyczące jakości dostarczanej wody.
Wymagany minimalny poziom jakości wody został określony poprzez przepisy wydane na podstawie art. 13 u.z.z.w. Przepisy te wyznaczają pewien minimalny poziom świadczonych usług, co jednakże nie oznacza jakości wody dostarczanej na terenie gminy, a tym samym braku konieczności uszczegółowienia jej parametrów jakościowych. Czym innym jest natomiast określenie w ramach stosownej uchwały, określonych parametrów jakościowych wody, dostarczanej już końcowemu odbiorcy, której to jakość musi być co najmniej równa minimalnym wskaźnikom wskazanym w powyższym rozporządzeniu, ale też może być wyższa, w zależności od konkretnego ujęcia wody. W niektórych przypadkach woda może przecież charakteryzować się szczególnymi walorami, czystością, smakiem, zawartością cennych pierwiastków. Określenie w akcie rangi podustawowej podstawowych wymagań, jakie powinna spełniać woda, aby mogła zostać uznana za zdatną do spożycia przez ludzi nie przesądza o parametrach jakościowych wody w konkretnym przypadku. Zatem wszystkie parametry odnoszące się do jej jakości gwarantowanej przez przedsiębiorstwo powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w regulaminie, podobnie jak określenie ilości i ciśnienia dostarczanej wody, co z kolei wynika z art. 5 ust. 1 u.z.z.w.
Dla spełnienia delegacji wynikającej z art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w. nie jest wystarczające nałożenie na przedsiębiorstwo-wodociągowo kanalizacyjne obowiązku dostarczania wody "przeznaczonej do spożycia dla ludzi" oraz prowadzenie kontroli jakości dostarczanej wody.
Użyte sformułowania należy ocenić jako niedookreślone, niejasne
i niejednoznaczne. Taka nieprecyzyjna redakcja przepisów prawa miejscowego nie pozwala na niebudzące wątpliwości odkodowanie hipotezy przepisu i w konsekwencji jego prawidłowe zastosowanie, co przeczy konstytucyjnej zasadzie pewności i określoności prawa (art. 2 Konstytucji RP). Oczywistym przy tym jest, że przedsiębiorstwo dostarczające odbiorcom wodę, musi prowadzić bieżącą kontrolę jej przydatności do spożycia przez ludzi, a zatem spełnienia przez nią wymogów
z rozporządzeń ministra właściwego do spraw zdrowia wydanych na podstawie art. 13 u.z.z.w. Brak bowiem spełnienia tych minimalnych norm, prowadziłby do ewentualnych ograniczeń w możliwości dostarczania takiej wody odbiorcom, skoro nie spełniałaby ona określonych w rozporządzeniu norm do spożycia przez ludzi. Ponadto w sytuacji, gdy w samej uchwale nie ustanowiono konkretnych parametrów jakościowych dostarczanej wody, jej ciśnienia i ilości, przewidziane w § 14 Regulaminu prawo jej odbiorcy do zgłaszania reklamacji dotyczących ilości i jakości świadczonych usług oraz wysokości naliczonych opłat za te usługi, czyni realizację tego uprawnienia niezwykle utrudnioną, o ile nie iluzoryczną (tak w prawomocnym wyroku WSA w Łodzi z 4 listopada 2020 r., sygn.. akt II SA/Łd 548/20; CBOSA).
Analogiczne uwagi dotyczą paragrafu 4 uchwały, w którym podano, że przedsiębiorstwo jest zobowiązane "zapewnić ciągły odbiór ścieków o stanie i składzie zgodnym z aktualnie obowiązującymi przepisami i obowiązującą umową". Podniesienia wymaga, że ujęte w tym uregulowaniu odesłanie świadczy o niespełnieniu kompetencji prawodawczej przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Zaskarżona uchwała nie zawiera więc elementu obligatoryjnego wynikającego z dyspozycji art. 19 ust. 5 pkt 1 ustawy.
Z kolei kwestii warunków technicznych określających możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych dotyczy rozdział VI Regulaminu. Rozdział ten zawiera § 10, w którym w ust. 1 podano: przedsiębiorstwo ma prawo odmówić przyłączenia odbiorcy usług do sieci, jeżeli nie posiada technicznych możliwości świadczenia usług (...) lub jeżeli w wyniku przyłączenia warunki techniczne pogorszą się tak, że nie zostanie zapewniony minimalny poziom usług.
Zgodnie z ust 2 - realizację budowy przyłącza wodociągowego lub kanalizacyjnego zapewnia własnym staraniem i na własny koszt odbiorca usług ubiegający się o przyłączenie do sieci.
Treść art. 19 ust 5 pkt 5 ustawy, prowadzi do wniosku, że skoro ustawodawca nałożył na radę gminy obowiązek określenia w regulaminie warunków technicznych określających możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych, to regulamin winien określać pozytywne przesłanki, po spełnieniu których zaistnieje możliwość skorzystania z usług wodociągowych. Określenia takich przesłanek organ natomiast zaniechał, co jednoznacznie świadczy o istotnym uchybieniu art. 19 ust 5 pkt 5 ustawy.
Dodać należy, że zwrot "warunki techniczne" użyty w w/w przepisie obejmuje swoim zakresem znaczeniowym określenie konkretnych przesłanek (czynników wyznaczających lub warunkujących, elementów, cech koniecznych), po spełnieniu których zaistnieje możliwość korzystania z usług wodociągowo – kanalizacyjnych. Sąd podziela stanowisko skarżącego, że brak jest w zaskarżonym Regulaminie takich skonkretyzowanych przesłanek.
Ocena zarzutów skutkująca najdalej idącą konsekwencją prawną - stwierdzeniem nieważności uchwały w całości, czyni co do zasady, zbędnym dokonywanie rozważań nad pozostałymi naruszeniami prawa w zaskarżonej uchwale.
Stwierdzenie nieważności uchwały w całości jest natomiast jednoznaczne ze stwierdzeniem nieważności załącznika, będącego integralną częścią uchwały.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI