Orzeczenie · 2020-05-29

I SA/Ke 139/20

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Miejsce
Kielce
Data
2020-05-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjnekoszty egzekucyjnewierzycielzobowiązanyorgan egzekucyjnyustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiTrybunał Konstytucyjnymiarkowanie kosztówopłaty egzekucyjnerachunek bankowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia (...) nr (...), które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 23.904,55 zł. Sprawa dotyczyła egzekucji należności głównej w kwocie 382.096,71 zł wraz z odsetkami, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Agencji. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na wniosek wierzyciela z powodu uchylenia decyzji będącej podstawą egzekucji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi na podstawie art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), wskazując na brak możliwości ściągnięcia tych kosztów od zobowiązanego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP i u.p.e.a., kwestionując adekwatność i sposób naliczenia kosztów, w szczególności w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14. Sąd uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy, w tym zasady miarkowania kosztów, odwołując się do wytycznych TK i orzecznictwa NSA. Sąd podkreślił, że opłaty egzekucyjne należą się za samo podjęcie czynności egzekucyjnych, niezależnie od ich skuteczności, a wierzyciel, nawet będący organem administracji, musi liczyć się z możliwością ponoszenia kosztów, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji, zastosowanie zasady miarkowania kosztów w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, odpowiedzialność wierzyciela za koszty egzekucyjne, moment powstania obowiązku zapłaty opłat egzekucyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela z powodu uchylenia decyzji stanowiącej podstawę egzekucji. Wyrok TK SK 31/14 został uwzględniony przez ustawodawcę nowelizacją przepisów, która weszła w życie po dacie wydania zaskarżonych rozstrzygnięć.

Zagadnienia prawne (4)

Czy obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest zasadne, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego, a postępowanie zostało umorzone na wniosek wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wierzyciel pokrywa koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego (art. 64c § 4 u.p.e.a.).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował art. 64c § 4 u.p.e.a., ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na wniosek wierzyciela z powodu uchylenia decyzji będącej podstawą egzekucji, co uniemożliwiło ściągnięcie kosztów od zobowiązanego.

Jak należy interpretować i stosować przepisy dotyczące wysokości opłat egzekucyjnych (art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a.) w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organy stosujące prawo muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w wyroku TK, w szczególności poprzez zastosowanie zasady miarkowania kosztów i odwołanie się do racjonalnych przesłanek.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy zaproponowały racjonalne rozwiązanie polegające na miarkowaniu kosztów i obliczeniu ich wysokości w sposób proporcjonalny do maksymalnych stawek określonych dla innych środków egzekucyjnych (np. zajęcia nieruchomości), wypełniając lukę prawną do czasu wejścia w życie nowych przepisów.

Czy opłata egzekucyjna za zajęcie rachunku bankowego jest należna, nawet jeśli na rachunku nie było środków w momencie zajęcia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opłata egzekucyjna jest należna za samo podjęcie czynności egzekucyjnej, niezależnie od tego, czy należność została wyegzekwowana, czy też na rachunku bankowym znajdowały się środki.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że czynność egzekucyjna (zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego) jest dokonana z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia i obejmuje również kwoty wpłacone po zajęciu. Opłata jest należna za podjęcie czynności, a jej wysokość odnosi się do kwoty egzekwowanej, nie zaś wyegzekwowanej.

Czy obciążenie państwowej osoby prawnej (Agencji) kosztami postępowania egzekucyjnego na rzecz innego organu administracji publicznej jest nieuzasadnione i sprzeczne z interesem publicznym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, fakt, że wierzyciel jest organem administracji, nie stanowi okoliczności mającej wpływ na wysokość kosztów. Agencja, jak każdy wierzyciel, musi ponosić ryzyko obciążenia kosztami egzekucyjnymi, które nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że ustawodawca nie przewidział zwolnień podmiotowych ani przedmiotowych dla organów administracji w zakresie ponoszenia kosztów egzekucyjnych. Pojęcie interesu publicznego, na które powoływał się skarżący, dotyczyło innej instytucji prawnej (umorzenia kosztów).

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

Przepisy (22)

Główne

u.p.e.a. art. 64c § par. 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § par. 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § par. 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § par. 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § par. 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 80

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § par. 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § par. 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § par. 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § par. 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64e § par. 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § par. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada, że wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, gdy nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego (art. 64c § 4 u.p.e.a.). • Prawidłowe zastosowanie zasady miarkowania kosztów przez organy egzekucyjne w oparciu o wytyczne Trybunału Konstytucyjnego. • Opłaty egzekucyjne są należne za samo podjęcie czynności egzekucyjnych, niezależnie od ich skuteczności. • Brak podstaw do zwolnienia wierzyciela (organu administracji) z obowiązku ponoszenia kosztów egzekucyjnych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów Konstytucji RP i u.p.e.a. poprzez nieadekwatne naliczenie kosztów egzekucyjnych. • Niewłaściwe zastosowanie wyroku TK SK 31/14. • Obciążenie wierzyciela kosztami jest nieuzasadnione i sprzeczne z interesem publicznym, gdy wierzycielem jest państwowa osoba prawna. • Brak skuteczności postępowania egzekucyjnego jako podstawa do nieobciążania kosztami.

Godne uwagi sformułowania

"Organ egzekucyjny prawidłowo zastosował w kontrolowanej sprawie art. 64c § 4 u.p.e.a." • "Organy zaproponowały, oparte na racjonalnych przesłankach rozwiązanie - pozwalające do czasu uchwalenia zmiany przepisów u.p.e.a. realizującej wskazania Trybunału Konstytucyjnego, wypełnić lukę prawną stwierdzoną w orzeczeniu Trybunału polegającą na braku wyznaczenia maksymalnej wysokości opłat za zastosowane środki egzekucyjne." • "Opłaty te są należne organowi egzekucyjnemu za samo podjęcie tych czynności." • "Wierzyciel nie może więc uchylić się od obowiązku pokrycia kosztów postępowania egzekucyjnego tylko z tego powodu, że było ono nieefektywne."

Skład orzekający

Danuta Kuchta

przewodniczący

Magdalena Chraniuk-Stępniak

sprawozdawca

Maria Grabowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji, zastosowanie zasady miarkowania kosztów w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, odpowiedzialność wierzyciela za koszty egzekucyjne, moment powstania obowiązku zapłaty opłat egzekucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela z powodu uchylenia decyzji stanowiącej podstawę egzekucji. Wyrok TK SK 31/14 został uwzględniony przez ustawodawcę nowelizacją przepisów, która weszła w życie po dacie wydania zaskarżonych rozstrzygnięć.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kosztów postępowania egzekucyjnego i ich związku z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.

Kto płaci za nieudaną egzekucję? Sąd wyjaśnia zasady naliczania kosztów.

Dane finansowe

WPS: 382 096,71 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst