I SA/Ke 120/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2007-05-16
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowynabycie wewnątrzwspólnotowesamochody osoboweprawo wspólnotoweETStraktatdyrektywapodstawa opodatkowaniawycena pojazdóworzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów celnych dotyczące podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów, wskazując na potencjalną niezgodność krajowych przepisów z prawem wspólnotowym w zakresie opodatkowania starszych pojazdów.

Sprawa dotyczyła określenia podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia dwóch używanych samochodów osobowych. Organy celne ustaliły podatek akcyzowy, odrzucając wiarygodność przedstawionych umów sprzedaży i opierając się na wycenie rzeczoznawcy. Skarżący zarzucił naruszenie zasady domniemania niewinności oraz błędną wycenę pojazdów. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, wskazując na konieczność zbadania zgodności krajowych przepisów z prawem wspólnotowym, w szczególności z art. 90 TWE, w kontekście orzecznictwa ETS dotyczącego opodatkowania starszych pojazdów używanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę T. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. w przedmiocie określenia podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia dwóch używanych samochodów osobowych marki Opel Corsa. Organy celne zakwestionowały wiarygodność umów sprzedaży, uznając, że nie można na ich podstawie ustalić podstawy opodatkowania, i określiły zobowiązanie podatkowe w oparciu o wycenę rzeczoznawcy, powołując się na art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym. Skarżący zarzucił naruszenie zasady domniemania niewinności oraz błędną i tendencyjną wycenę pojazdów. Sąd, analizując sprawę, uznał skargę za zasadną, choć nie z przyczyn wskazanych przez skarżącego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się zbadanie zgodności krajowych przepisów (ustawy o podatku akcyzowym i rozporządzenia Ministra Finansów) z prawem wspólnotowym, w szczególności z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. ETS w sprawie C-313/05 stwierdził, że art. 90 TWE sprzeciwia się podatkowi akcyzowemu, jeśli kwota podatku nałożona na pojazdy używane starsze niż dwa lata przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych, wcześniej zarejestrowanych pojazdów krajowych. Sąd wskazał, że organy celne powinny były zbadać tę okoliczność, a w szczególności, czy stosowanie § 7 rozporządzenia z 22 kwietnia 2004 r. prowadzi do dyskryminujących skutków. Sąd odrzucił zarzut naruszenia zasady domniemania niewinności w postępowaniu podatkowym oraz zarzuty dotyczące opinii biegłego. Ostatecznie, z uwagi na konieczność prawidłowego zastosowania norm prawnych z uwzględnieniem pierwszeństwa prawa wspólnotowego i potencjalne naruszenie przepisów prawa procesowego, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Przepisy krajowe mogą być niezgodne z prawem wspólnotowym, jeśli stawka podatku akcyzowego nałożona na starsze używane pojazdy nabyte w innym państwie członkowskim przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów krajowych.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do orzecznictwa ETS (sprawa C-313/05), które wskazuje, że art. 90 TWE wymaga, aby podatek akcyzowy na używane pojazdy nie dyskryminował pojazdów importowanych w porównaniu do krajowych. Jeśli stawka krajowa dla starszych pojazdów jest wyższa niż podatek zawarty w cenie podobnych pojazdów krajowych, może to naruszać prawo wspólnotowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia przepisów prawa procesowego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

u.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Opodatkowanie akcyzą samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju.

u.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym.

u.p.a. art. 10 § 5

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Ustalanie podstawy opodatkowania, gdy nie można jej ustalić w standardowy sposób.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego art. 7

Wzór obliczania stawki podatku akcyzowego dla starszych pojazdów używanych.

TWE art. 90 § 1

Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakaz nakładania na produkty krajowe i importowane podatków wewnętrznych w sposób pośrednio lub bezpośrednio dyskryminujący.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

TWE art. 25

Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakaz ceł przywozowych i opłat o skutku równoważnym.

TWE art. 28

Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakaz środków o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych.

Dyrektywa Rady Nr 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania art. 3 § 1 i 3

Ogólne zasady dotyczące wyrobów akcyzowych i ich przepływu wewnątrz Wspólnoty.

Konstytucja RP art. 91 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym.

Ord.pod. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Ord.pod. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Ord.pod. art. 181

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wykorzystanie materiałów z postępowań karnych.

Ord.pod. art. 21 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek wydania decyzji określającej wysokość podatku akcyzowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalna niezgodność krajowych przepisów o podatku akcyzowym dla starszych używanych samochodów z prawem wspólnotowym (art. 90 TWE i orzecznictwo ETS).

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia zasady domniemania niewinności w postępowaniu podatkowym. Zarzut tendencyjnej i pobieżnej wyceny pojazdów przez biegłego.

Godne uwagi sformułowania

zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek.

Skład orzekający

Grażyna Jarmasz

przewodniczący

Ewa Rojek

sprawozdawca

Mirosław Surma

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście opodatkowania akcyzą używanych samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo, zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opodatkowania starszych pojazdów używanych i konieczności badania zgodności z prawem wspólnotowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności polskiego prawa podatkowego z prawem Unii Europejskiej, co jest istotne dla wielu podatników i prawników. Wyjaśnia złożone kwestie interpretacji przepisów wspólnotowych.

Czy polski podatek akcyzowy od używanych aut z UE jest zgodny z prawem UE? WSA analizuje orzecznictwo ETS.

Dane finansowe

WPS: 3552 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 120/07 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2007-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Ewa Rojek /sprawozdawca/
Grażyna Jarmasz /przewodniczący/
Mirosław Surma
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt 1 lit.c w zw. z art.135, art.200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
art.80, art.81
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Dz.U. 2004 nr 87 poz 825
par.7
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art.25, art.28, art.art.90
Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską
Dz.U.UE.L 1992 nr 76 poz 1 art.3 ust. 1 i 3
Dyrektywa Rady Nr 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich  przechowywania, przepływu oraz kontrolowania
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.),, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Krzysztof Czarnecki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 maja 2007 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości.
Uzasadnienie
I SA/Ke 120/07
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie określenia podatku akcyzowego w wysokości 3.552,00 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobu akcyzowego niezharmonizowanego w postaci samochodu osobowego marki Opel Corsa rok produkcji 1996, oraz określenia podatku akcyzowego w wysokości 969 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobu akcyzowego niezharmonizowanego w postaci samochodu osobowego marki Opel Corsa rok produkcji 1992.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że w dniu 9 lipca 2004r. T. W. złożył w Urzędzie Celnym w K. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego dwóch samochodów marki Opel Corsa wraz z wnioskiem o wydanie zaświadczenia wpłaty akcyzy za samochody, oraz uiścił podatek akcyzowy w wysokości 586,00 zł.
Wstępne czynności sprawdzające, podjęte przez organ celny wykazały, że dołączone do deklaracji umowy sprzedaży przedmiotowych pojazdów nie są dokumentami wiarygodnymi, w oparciu o które można określić podstawę opodatkowania. W związku z tym Naczelnik Urzędu Celnego w K. wszczął w stosunku do T. W. postępowanie podatkowe w sprawie nabycia wewnątrzwspólnotowych pojazdów. Postępowanie to wykazało, iż przedstawiona przez podatnika dokumentacja nie jest wiarygodna. Dołączone do deklaracji umowy kupna-sprzedaży przedmiotowych samochodów zawierają dane niezgodne ze stanem faktycznym. Ponadto na podstawie przedstawionych przez podatnika dokumentów nie można ustalić podstawy opodatkowania. W tej sytuacji organ I instancji wydał decyzję z dnia [...], nr [...], , w której opierając się na treści art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 i Nr 68, poz. 623 z ze zm.) prawidłowo ustalił podstawę opodatkowania oraz określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości w wysokości 3.552,00 zł dla samochodu osobowego marki Opel Corsa rok produkcji 1996, oraz w wysokości 969 zł dla samochodu osobowego marki Opel Corsa rok produkcji 1992.
Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, zasady i tryb wprowadzania do obrotu wyrobów objętych akcyzą reguluje ustawa z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 i Nr 68, poz. 623 z ze zm.), a wykaz wszystkich wyrobów akcyzowych obejmuje załącznik nr 1 do w/w ustawy. Samochody osobowe oznaczone symbolem PKWiU 34.10.2 oraz kodem CN 8703 zostały wymienione pod poz. 59 załącznika do ww. ustawy, w związku z czym są wyrobem akcyzowym. W myśl art. 2 pkt 1 i 3 ustawy o podatku akcyzowym, do wyrobów niezharmonizowanych należą m.in. samochody osobowe (poz. 59 załącznika nr 1 do ustawy, nie wymienione w zał. nr 2). Artykuł 2 pkt 11 ustawy o podatku akcyzowym określa, że nabycie wewnątrz wspólnotowe to przemieszczanie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, opodatkowaniu akcyzą podlega nabycie wewnątrzwspólnotowe i dostawa wewnątrzwspólnotowa. Zgodnie z normą zawartą w art. 80 ust. 1 ustawy akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów są m.in. importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy). Jednocześnie obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jako właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy).
Ponadto w myśl przepisu art. 81 ust. 1 ustawy podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego i dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju. Podstawą opodatkowania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić, a podmiot dokonujący takiego nabycia jest obowiązany przy dokonywaniu rejestracji zgodnie z przepisami o ruchu drogowym przedstawić, wydany przez właściwego naczelnika urzędu celnego, dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju (art. 82 ust. 3 i 4 ustawy).
Wprawdzie art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym stanowi, że podstawą opodatkowania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego jest kwota jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe, jednak w przedmiotowej sprawie ustalono, że przedstawione umowy sprzedaży pojazdu nie są wiarygodnymi dokumentami, w oparciu o które można określić podstawę opodatkowania, albowiem zawierają one nieprawdziwe dane dotyczące oznaczenia stron umowy . W związku z powyższym podstawę opodatkowania ustalono w oparciu o wycenę rzeczoznawcy. Powołany w sprawie biegły wskazał wartość przedmiotowych samochodów na rynku polskim na dzień powstania obowiązku podatkowego. Opinie na wniosek skarżącego zostały pozytywnie zweryfikowana przez komisję ekspertów "A" SA Oddział K. Jako podstawę prawną powyższych ustaleń organy wskazały art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym, z którego wynika, że jeśli nie można ustalić podstawy opodatkowania w sposób wskazany w ust. 1 pkt 2 art. 10, to ustala się ja na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz akcyzy.
Odnosząc się do zarzutu strony, ze organ podatkowy działał z naruszeniem zasady domniemania niewinności wynikającej z art. 5 § 1 Kodeksu postępowania karnego, Dyrektor Izby Celnej w K. wyjaśnił, że zasada ta nie dotyczy postępowania podatkowego. Organ uznał też, że w toku postępowania wyjaśnione już zostały wątpliwości podatnika związane z wyceną pojazdów.
Na decyzję tą T. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę. Zaskarżonej w całości decyzji zarzucił prowadzenie postępowania wbrew zasadzie domniemania niewinności wynikającej z Kpk, oraz bezpodstawne przyjęcie kwot uznanych za wartość rynkowa zakupionych pojazdów w celu ustalenia wysokości podatku akcyzowego w sytuacji, gdy rzeczywista wartość tych pojazdów jest znacznie niższa i wynika wprost z zawartych w aktach sprawy umów sprzedaży oraz sytuacji na rynku samochodów używanych w kraju ich pochodzenia. Wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi Izby Celnej.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że naruszenie zasady domniemania niewinności nastąpiło poprzez stwierdzenie, że dokumenty są sfałszowane, jeszcze przed wydaniem prawomocnego wyroku przez sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonych decyzji wynika, że ewentualne wątpliwości co do wiarygodności umów sprzedaży samochodów dotyczą jedynie podpisów osób zawierających transakcje, a nie ceny sprzedaży nabytych pojazdów.
Skarżący wyjaśnił także, że dokonując zakupu samochodów na terenie komisu samochodowego w jego przekonaniu osoby podpisujące umowy były właścicielami nabywanych pojazdów.
T. W. podniósł również zarzut dotyczący dokonanej przez biegłego wyceny samochodów, następnie przyjętej jako podstawa naliczenia podatku akcyzowego. Jego zdaniem wycena ta została przeprowadzona pobieżnie, tendencyjnie, i nie uwzględnia wszystkich czynników mających znaczenie przy ustalaniu wartości pojazdów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazał ponadto, że w sprawie skarżącego toczy się przed przed Sądem Rejonowym w K.pod sygn. akt. VIIIK 2089/04, sprawa karna. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej wniósł o przeprowadzenie dowodu z powyższej sprawy. Na rozprawie w dniu 16.V.2007r, y wniosek ten został cofnięty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna choć nie z przyczyn w niej wymienionych. Wychodząc poza granice skargi wskazać należy, że przedmiotem sporu między stronami jest kwestia określenia podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych.
Rozstrzygnięcie tego zagadnienia wymaga zbadania zgodności uregulowań prawa krajowego, tj. przepisów (m.in. art. 80 i 81) ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz.U. 2004r. Nr 29 poz. 257 ze zm.) i § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 87, poz. 825 ze zm.; dalej jako Rozporządzenie z 22 kwietnia 2004r.) z przepisami prawa wspólnotowego - art. 25, art. 28 i art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z dnia 25 marca 1957r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864 – załącznik, powoływanego dalej jako TWE) oraz art. 3 ust. 1 i 3 Dyrektywy Rady z dnia 25 lutego 1992r. nr 92/12/EWG w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz. U. UE. L. z 1992r. nr 76/1).
Od dnia 1 maja 2004r., tj. od dnia wejścia w życie Traktatu z dnia 16 kwietnia 2003r. o przystąpieniu do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczpospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej (Dz. U. z 2004r., Nr 90, poz. 864; tzw. Traktat Ateński), na mocy którego Polska stała się Państwem Członkowskim Wspólnoty Europejskiej, na terytorium Polski obowiązuje prawo wspólnotowe z całym jego dotychczasowym dorobkiem (z uwzględnieniem modyfikacji dotyczących tzw. okresów przejściowych, wynikających z załącznika Nr XII do art. 24 Aktu Przystąpienia, będącego integralną częścią Traktatu Akcesyjnego). Prawo to stanowi część krajowego porządku prawnego, zaś w przypadku kolizji z przepisami państw członkowskich, zgodnie z zasadami bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności - regulacje prawa wspólnotowego mają pierwszeństwo przed normami krajowymi, co wynika z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej jako ETS) zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym przejawia się w koncepcji pierwszeństwa jego stosowania, tj. w każdym przypadku, gdy sąd krajowy stwierdzi niezgodność normy prawa krajowego z prawem wspólnotowym, ma obowiązek odmowy zastosowania tej normy prawa krajowego. W razie wątpliwości, czy rzeczywiście występuje niezgodność prawa krajowego z prawem wspólnotowym, sąd państwa członkowskiego powinien wystąpić do ETS z zapytaniem wstępnym na podstawie art. 234 TWE. Orzeczenie wydane w tym trybie przez ETS wiąże sąd w danej sprawie, nie mając co prawda mocy wiążącej erga omnes, wskazując jednak kierunek wykładni analizowanych przepisów dla innych sądów i organów.
Wspomniana wyżej kwestia dotycząca zgodności przepisów prawa krajowego w zakresie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu, ze wskazanymi normami prawa wspólnotowego, na skutek pytania prejudycjalnego wystosowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 679/05) stała się przedmiotem badania przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości.
W orzeczeniu z dnia 18 stycznia 2007r. (sprawa o sygn. C-313/05) Trybunał stwierdził po pierwsze, że podatek akcyzowy, taki jak ten ustanowiony w Polsce ustawą o podatku akcyzowym, który nie jest nakładany na pojazdy osobowe w związku z przekroczeniem przez nie granicy, nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE. Wskazał również, iż art. 28 TWE nie znajduje zastosowania do deklaracji uproszczonej, takiej jak przewidziana w art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, a art. 3 ust. 3 dyrektywy 92/12 nie sprzeciwia się takiej deklaracji, jeżeli sporne uregulowanie można interpretować w ten sposób, że deklarację tę należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. ETS nie zakwestionował zatem samej zasady pobierania podatku akcyzowego, a także możliwości stosowania przepisów dotyczących deklaracji uproszczonej przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju. Zarazem jednak podniósł, iż w analizowanej kwestii istotnym jest, by dokonać rozróżnienia między dwiema kategoriami pojazdów, a mianowicie z jednej strony tymi, które są sprzedawane jako używane w okresie dwóch lat kalendarzowych od daty ich produkcji (przy czym rok ich produkcji uważa się za pierwszy rok kalendarzowy), a z drugiej strony tymi, które są sprzedawane jako używane po upływie tego dwuletniego okresu. Jak bowiem wynika z Rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2004r., pojazdy osobowe sprzedawane jako nowe lub używane w okresie dwóch lat od ich wyprodukowania, są opodatkowane podatkiem akcyzowym obliczanym według tej samej stawki. Natomiast jeśli chodzi o podatek akcyzowy, który obciąża pojazdy używane sprzedawane po więcej niż dwóch latach od daty ich produkcji, stawka podatku akcyzowego jest obliczana zgodnie ze wzorem przewidzianym w § 7 tego rozporządzenia. Stosowanie tego wzoru prowadzi zaś do wzrostu stawki wraz z wiekiem pojazdu. Powołując się na własne, wcześniejsze orzeczenia Trybunał wskazał, że dane opodatkowanie można uznać za zgodne z art. 90 TWE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest ono tak skonstruowane, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych, oraz że w związku z tym nie wywołuje ono w żadnym razie dyskryminujących skutków (wyrok w sprawie C-90/94 Haahr Petroleum, Rec. str. I-4085, pkt 34, oraz wyrok z dnia 23 października 1997 r. w sprawie C-375/95 Komisja przeciwko Grecji, Rec. str. I-5981, pkt 29). W konsekwencji ETS stwierdził, iż art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Zdaniem Trybunału na sądzie krajowym będzie w związku z tym ciążył obowiązek zbadania czy organy wydając zaskarżoną decyzję badały powyższe okoliczności, a w szczególności czy stosowanie § 7 tego rozporządzenia ma takie skutki.
W niniejszej sprawie podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego objęto samochód osobowy marki Opel Corsa rok produkcji 1992, oraz marki Opel Corsa rok produkcji 1996. Skarżący T. W. nabył powyższe pojazdy odpowiednio w dniach 5 lipca 2004 r. i 6 lipca 2004 r. na terenie Niemiec, zaś w dniu 9 lipca 2004 r. złożył w Urzędzie Celnym w K. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego, uiszczając należność wynikającą z podatku akcyzowego w łącznej kwocie 586 zł. Ponieważ dołączone do deklaracji umowy sprzedaży przedmiotowych pojazdów wykazały, że nie są dokumentami wiarygodnymi i nie można na ich podstawie ustalić podstawy opodatkowania, Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Wyliczenia stawki podatku dokonano w oparciu o reguły przewidziane w przepisie § 7 Rozporządzenia z 22 kwietnia 2004r. Wydając przedmiotowa decyzję należało rozważyć prawidłowość zastosowania tego przepisu rozporządzenia w aspekcie jego zgodności z przepisami wspólnotowymi, tj. art.90 akapit pierwszy TWE poprzez zbadanie, czy wyliczona kwota podatku przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych używanych pojazdów, zarejestrowanych wcześniej. W przypadku bowiem istnienia takiej nadwyżki, zgodnie z powołanym orzeczeniem ETS, przepis ten jako niezgodny z normami prawa wspólnotowego, nie może być stosowany.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia zasady domniemania niewinności wynikającej z Kodeksu postępowania karnego, należy wyjaśnić, że zasada ta funkcjonuje na gruncie postępowań karnych. W postępowaniu podatkowym prowadzonym w oparciu o reguły ustawy z dnia 29.VIII.1997r Ordynacja podatkowa(Dz.U.Nr. 8 poz. 60 za 2005r ze zm.) organy podatkowe maja obowiązek wynikający z art. 122 tej ustawy podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że na organach podatkowych ciąży z urzędu obowiązek gromadzenia dowodów niezbędnych do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego. W sprawie niniejszej organ celny swe ustalenia oparł na zeznaniach skarżącego i złożonych przez niego dokumentach. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art.191 organ ze zgromadzonego materiału wyciągnął prawidłowe i logiczne wnioski. Skarżący nie zaprzeczał ,że posłużył się umowami poświadczającymi nieprawdę. Fakt, iż do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie zapadł wyrok w sprawie karnej prowadzonej p-ko skarżącemu nie podważał w niczym ustaleń organów co do stanu faktycznego sprawy. W ustaleniu stanu faktycznego nie były bowiem wykorzystywane materiały zgromadzone w sprawie karnej wobec jej nieukończenia w związku z czym nie doszło do naruszenia art.181 OP. Pamiętać należy, iż zawsze jeżeli organ podatkowy stwierdzi , że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana przez podatnika w deklaracji, obowiązany jest wydać decyzję określającą wysokość podatku akcyzowego( art. 21 § 3 OP).
Zarzuty skarżącego dotyczą również opinii biegłego, sporządzonej jego ocenie w sposób tendencyjny i pobieżny. Z zarzutem tym zgodzić się nie można. Przedmiotowe opinie sporządzone zostały na zlecenie organu przez biegłego rzeczoznawcę. Ich merytoryczna treść zweryfikowana została na skutek zarzutów skarżącego przez powołany do tego ośrodek ekspertyz. Opinie sporządzone zostały w oparciu o oględziny samochodów z udziałem skarżącego a zatem wzięte zostały pod uwagę wszelkie istotne elementy mające wpływ na wskazaną opinią wartość pojazdów. Zatem powtarzanie tych samych zarzutów bez wskazania dowodów na ich potwierdzenie nie mogło odnieść skutku.
Wobec powyższego z uwagi na konieczność, poczynienia przez organy celne ustaleń faktycznych, stanowiących odniesienie dla prawidłowego zastosowania norm prawnych, z uwzględnieniem hierarchii źródeł prawa (zasady pierwszeństwa), mając na względzie zachowanie wymogu dwuinstancyjności postępowania administracyjnego należało wyeliminować z obrotu rozstrzygnięcia organów obu instancji.
Reasumując, skoro zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI