I SA/Ke 12/12

I SA/Ke 12/12 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2012-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Artur Adamiec /przewodniczący/
Danuta Kuchta /sprawozdawca/
Maria Grabowska
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FZ 288/12 - Postanowienie NSA z 2012-03-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 145 § 1 pkt 1 lit. ,,c", art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 33, art. 34 par. 1, 4,  art. 27 pkt 3, art. 29 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 145 § 1 pkt 1 lit. ,,c", art. 135, art. 250,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
par. 14 ust. 2 pkt 1c, par. 2 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi E. K. i A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości; 3. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnej P.B. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia
[...]. nr [...].utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...].. nr [...]. w sprawie odmowy uznania zarzutów za uzasadnione.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że odmawiając uznania zarzutu złożonego przez E. K. i A. W. w dniu 8 marca 2011 r. za uzasadniony Prezydent Miasta K. poinformował, że obrocie prawnym funkcjonują decyzje podatkowe z dnia [...].. i z dnia [...].. wymierzające podatek na 2009 r. i 2010 r., każda na kwotę 14 851 złotych. Do zapłaty podatku zobowiązani są solidarnie współwłaściciele nieruchomości położonej w K. przy ul. S. 16/4. Wobec niezapłacenia przez nich podatku w całości zostały wysłane do wszystkich współwłaścicieli upomnienia, a następnie wystawiono tytuł wykonawczy Wl/2670/10 i skierowano go do egzekucji. Wobec złożonego zarzutu wierzyciel dokonał analizy karty kontowej przedmiotowej nieruchomości w dniu 4 kwietnia 2011r. i zaktualizował stan zaległości objętych tytułem wykonawczym do kwoty 1958,20 złotych.
Utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji SKO przytoczyło treść art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), wskazującego podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Formułując zarzut E. K. oraz A.W. wskazały, że w dniu
7 października 2010 r. oraz w dniu 17 grudnia 2010 r. zapłaciły podatek od nieruchomości. Zgodnie z pkt 1 art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu może być między innymi: umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie albo, co zarzucają skarżące, wykonanie obowiązku.
Kolegium wskazało, że specyfika zobowiązań solidarnych polega na tym że, pomimo wielości podmiotów świadczenie jest tylko jedno, a uprawnienia czy obowiązki współuczestników dotyczą tego jednego świadczenia w całości. Zobowiązanie spełnienia świadczenia w całości ciąży na wszystkich dłużnikach, ale wykonanie obowiązku przez jednego zwalnia także pozostałych. Umorzenie zobowiązania wspólników następuje po rzeczywistym zaspokojeniu wierzyciela.
W przedmiotowej sprawie podatek wynikający z decyzji nie został uregulowany w terminie w całości zatem decyzje te stanowiły podstawę prawną do dochodzenia należności z tytułu podatku od nieruchomości Zapłata przez składające zażalenie zobowiązania w części ich udziału nie spowodowała wygaśnięcia zobowiązania. Wierzyciel wobec złożonego zarzutu dokonał analizy karty kontowej
i zaktualizował stan zaległości objętych tytułem wykonawczym. Zdaniem Kolegium wobec powyższego nie mógł zostać uwzględniony podniesiony zarzut wykonania zobowiązania podatkowego.
Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.
E. K. i A. W. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K..
Nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia wskazały, że nie stać je na tak wysokie podatki. Podniosły, że ich lokal stoi pusty, ze względu na nieatrakcyjne położenie nikt nie chce go wynająć. Pozostali właściciele uzyskują wysokie dochody z ich lokali, ponieważ znajdują się od ul. S.. Zdaniem skarżących w takiej sytuacji płacenie takich samych podatków jest niesprawiedliwe i krzywdzące.
Skarżące podniosły także zarzut przedawnienia podatku. Wskazały, że wielokrotnie wnosiły o zweryfikowanie, ich zdaniem zawyżonego podatku za poprzednie lata, ale nie otrzymywały odpowiedzi. Czują się oszukane przez "urząd podatkowy", czego dowodem jest zmiana kwoty głównej z tytułu wykonawczego
w postanowieniu z dnia 20 kwietnia 2011 r. i nie odliczenie wpłaconej kwoty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012r, skarżące złożyły pismo procesowe. Wskazały, że z pisma z dnia 8 marca 2012r, wynika, iż wniesiony przez nie zarzut dotyczy wykonania zobowiązania w części, tj. w wysokości 861,18 złotych w stosunku do wskazanego w tytule wykonawczym w wysokości 3343,70 złotych.
W ocenie skarżących ich zarzutów nie można uznać za nieuzasadnione skoro w ich wyniku nastąpiło ograniczenie obowiązku określonego tytułem wykonawczym. Zgodnie z dyspozycją art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny powinien wydać postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w części tj. w zakresie wykonania obowiązku ponad kwotę podniesioną w zarzucie skarżących a wskazaną przez wierzyciela. Skarżące wskazały także na przekroczenie przez SKO instrukcyjnego 14 dniowego terminu do rozpatrzenia zażalenia (art. 34 § 5 u.p.e.a.) i nie poinformowanie skarżących o przyczynie zwłoki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.)
i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności
z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargę należało uwzględnić, jednak nie ze względu na zawarte w niej zarzuty.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. uznające zarzuty skarżących, zawarte w piśmie z dnia
4 marca 2011r., w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione. Sąd stwierdził, że zarzuty zostały wniesione w terminie
(art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. O postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. z 2005r., nr 229 poz. 1954, dalej powoływana jako u.p.e.a.).
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu. Rola zarzutu sprowadza się przede wszystkim do jednego ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności, który może być wykorzystany wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Instytucja zarzutu nie służy zatem weryfikacji czynności egzekucyjnych podjętych po doręczeniu tytułu wykonawczego
i upływie terminu do jego wniesienia. Organ nie ma przy tym obowiązku z urzędu badać, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego. Podstawy zarzutu zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a.
Wymaga wyjaśnienia, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania
art. 34 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zarzut zgłoszony m.in. na podstawie
art. 33 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, ponieważ organ egzekucyjny jakim jest Prezydent Miasta K. jest jednocześnie wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym.
Zarzut zgłoszony przez skarżące w piśmie z dnia 4 marca 2012r., wbrew twierdzeniom skarżących, organ egzekucyjny zakwalifikował jako zarzut określony
w art. 33 pkt 1 u.p.e.a., tj. wykonanie obowiązku. Argumentując uznanie stanowiska skarżących za nieuzasadnione wskazał, że dokonane przez nie wpłaty w dniu
7 października 2010 r. i w dniu 17 grudnia 2010 r. w wysokości po 430,59 zł każda,
z uwagi na solidarny charakter zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, nie spowodowały wygaśnięcia zobowiązania.
Sąd podziela stanowisko organu w zakresie w jakim uznał zarzut wykonania obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości przez skarżące za niezasadny. Prawidłowe są bowiem przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia rozważania organu w zakresie solidarnego charakteru tego zobowiązania.
Sąd stwierdził jednak w postępowaniu organu egzekucyjnego w przedmiocie wniesionych zarzutów nieprawidłowości. Organ pominął bowiem fakt, że obok zarzutu określonego w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w piśmie z dnia 4 marca 2011r. sformułowano zarzut określony w art. 33 pkt 10 u.p.e.a., podnosząc "zastrzeżenia do przedstawionego tytułu wykonawczego" i wiążąc je z dokonanymi wpłatami. Jeśli organ egzekucyjny, do którego zgłoszony został wniosek w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych, miał wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek, obowiązkiem tego organu było podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony.
W świetle art. 33 pkt. 10 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Przepis ten określa podstawowe wymogi stawiane przez ustawę tytułom wykonawczym. Jednym z nich jest, w przypadku egzekucji należności pieniężnej, określenie jej wysokości (art. 27 pkt 3 u.p.e.a.). Uregulowanie części zobowiązania pieniężnego przed wystawieniem tytułu wykonawczego powinno mieć odzwierciedlenie w jego treści.
Skupiając się na analizie zarzutu wykonania obowiązku organ egzekucyjny nie przeanalizował wpływu dokonanych wpłat na treść tytułu wykonawczego. Istotnym natomiast jest, że jedna z wpłat dokonanych przez skarżące została dokonana w dniu 7 października 2010r., tj. przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy został wystawiony w dniu 8 listopada 2010r. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, jak również a akt sprawy nie wynika czy wpłata z dnia 7 października 2010r. została uwzględniona w treści tytułu wykonawczego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazuje jedynie na aktualizację stanu zaległości karty kontowej przedmiotowej nieruchomości. Aktualizacja taka może mieć natomiast jedynie miejsce w stosunku do wpłat dokonywanych przez zobowiązanych już po wystawieniu tytułu wykonawczego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ wyjaśni podstawę zarzutów zgłoszonych przez skarżące. Jeżeli zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. uzna za uzasadniony umorzy postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. i wystawi nowy tytuł wykonawczy obejmujący prawidłową wysokość zobowiązania. Postępowanie egzekucyjne może natomiast zostać ponownie wszczęte. Modyfikacja tytułu egzekucyjnego w toku postępowania egzekucyjnego nie jest bowiem dopuszczalna.
Wyjaśnienia wymaga, że zarzuty zawarte w skardze nie mogą być przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Skarżące kwestionują bowiem ustaloną decyzjami Prezydenta Miasta K. z dnia [...].i z dnia [...].. wysokość podatku od nieruchomości, której są współwłaścicielkami. Przedmiotem postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów nie może być kwestia zasadności objętego tytułem wykonawczym obowiązku
(art. 29 § 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny nie rozpoznaje sprawy od strony merytorycznej, wówczas bowiem stałby się trzecią instancją. Zarzuty dotyczące meritum sprawy skarżące mogły podnieść w postępowaniu przy wydawaniu decyzji ustalającej podatek od nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że skarżące nie wnosiły odwołania od wskazanych decyzji Prezydenta Miasta K..
Stosownie do art. 135 ustawy p.p.s.a. Sąd stosuje środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W niniejszej sprawie, postanowienie organu I instancji zapadło z takim naruszeniem prawa, które nie może być konwalidowane w postępowaniu przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Działanie takie naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania. W związku z powyższym, uchylenie w postępowaniu sądowym również postanowienia organu I instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. ,,c" oraz art. 135 ustawy p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku. Radcy prawnemu, ustanowionemu z urzędu przyznano wynagrodzenie na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)