I SA/Ke 110/05

I SA/Ke 110/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2005-08-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Ewa Rojek
Maria Grabowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
ART. 145 PAR. 1 PKT 1C, ART. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
ART. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
ART. 44, ART. 47
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Rojek Sędzia WSA Beata Ziomek Protokolant ref. staż. Krzysztof Armański po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2005 r. skargi A. Sp. z o.o. w likwidacji w J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A. Sp. z o.o. w likwidacji w J. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sędziowie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] w sprawie [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. jako wierzyciel A. sp. z o.o. postanowił nie uwzględnić zgłoszonych w dniu 7 stycznia 2004 r. zarzutów spółki na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Uznał za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez dłużnika, iż zobowiązanie podatkowe objęte tytułem wykonawczym [...] oraz zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego nr [...] w [...] Spółka z o.o. uległy przedawnieniu. Wskazał, że bieg terminu przedawnienia został przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego - zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku, o czym skarżący został powiadomiony. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego nr [...] wraz z tytułem wykonawczym [...] zostało zobowiązanemu przesłane pocztą, za zwrotnym poświadczeniem odbioru, a nadto drugi egzemplarz zawiadomienia doręczono w dniu 19 grudnia 2003 r. osobom upoważnionym do odbioru pism. Wobec odmowy przyjęcia przez te osoby pism, uznano je za doręczone z dniem 19 grudnia 2003 r., stosownie do art. 47 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. Nr 98, poz. 1071 , ze zm. ) powoływanej dalej jako kpa. Zajęcie wierzytelności w [...] Spółka z o.o. nastąpiło na podstawie tych samych tytułów wykonawczych co wierzytelności w Banku i zostały one doręczone zobowiązanemu w trybie art. 47 kpa. w dniu 19 grudnia 2003 r.
W zażaleniu wniesionym na wskazane postanowienie A. Spółka z o.o. zarzuciła naruszenie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o
postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, ze zm. ) w związku z art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm. ). Zdaniem Spółki zobowiązanie podatkowe wygasło. Wbrew twierdzeniom organu bieg terminu przedawnienia nie został przerwany przez zastosowanie środka egzekucyjnego. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego wraz z tytułem wykonawczym [...] Spółka otrzymała 2 stycznia 2004 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki. Doręczenie w dniu 19 grudnia 2003 r. nie może być uznane za skuteczne; osoby które zdaniem wierzyciela odmówiły przyjęcia pisma, nie były w dacie 19 grudnia 2003 r. pracownikami Spółki, doręczenie nastąpiło poza siedzibą Spółki. Dodatkowo podniósł, iż poza tytułem wykonawczym [...] Spółce nie doręczono innych tytułów wykonawczych.
Postanowieniem z dnia [...][...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] i umorzył postępowanie. Organ odwoławczy uznał za prawidłową ocenę organu pierwszej instancji, iż wobec odmowy przez osoby uprawnione do odbioru pism ich przyjęcia , doręczenie w dniu 19 grudnia 2003 r. jest skuteczne, stosownie do art. 47 kpa. Złożenie zarzutów w dniu 7 stycznia 2004 r. nastąpiło z naruszeniem terminu określonego w art. 29 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co skutkuje uchyleniem postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela i umorzeniem postępowania w tym zakresie.
Na powyższe postanowienie A. Spółka z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzuciła naruszenie art. 47 kpa. przez błędną interpretację, polegającą na przyjęciu iż odmowa doręczenia przesyłki przez
osoby, które nie były jej adresatem lub pełnomocnikiem, odnosi skutek z art. 47 kpa. Skarżący podtrzymał twierdzenie, iż osoby wskazane w postanowieniu nie były w dacie 19 grudnia 2003 r. upoważnione do odbioru pism, nie były pracownikami spółki, a upoważnienie zostało im cofnięte w dniu 29 września 2003 r. Według skarżącego zarzuty zostały wniesione w terminie. Termin winien być liczony od daty odbioru przesyłki nadanej w urzędzie pocztowym w dniu 19 grudnia 2003 r., tj. od dnia 2 stycznia 2004 r. Podniósł, iż organ egzekucyjny usiłował doręczyć mu zawiadomienie o zajęciu wierzytelności w dniu 23 grudnia 2003 r. i 30 grudnia 2003 r. co wskazuje, że istniała po stronie organu wątpliwość co do prawidłowości doręczenia w dniu 19 grudnia 2003 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o jej oddalenie podniósł, iż zarzuty dotyczące naruszenia art. 47 kpa. nie mają znaczenia. W jego ocenie miało miejsce zastępcze doręczenie zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego, dokonane za pośrednictwem poczty na podstawie art. 44 kpa. w związku z art. 12 a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541, ze zm.), które nastąpiło z dniem 23 grudnia 2003 r. , 24 grudnia 2003 r., i 29 grudnia 2003 r. Podtrzymał twierdzenie zawarte w zaskarżonym postanowieniu, iż zarzuty zostały złożone z naruszeniem terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim
i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie ( Dz.U. Nr 187, poz. 1926 ) .
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ). Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych, w tym przypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skargę należy uznać za zasadną.
Przepisy kpa., które mają zastosowanie stosownie do art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wykluczają możliwość ustalenia przez organy dwóch różnych dat doręczenia pism. Ta reguła ma szczególne znaczenie dla doręczeń aktów od których służą środki odwoławcze , a zachowanie terminu do wniesienia środka odwoławczego jest liczone od daty doręczenia.
W sprawie zostały wskazane różne daty doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności; dzień 19 grudnia 2003 r. - datę ustaloną stosownie do art. 47 kpa. , oraz daty wskazane w odpowiedzi na skargę ustalone na podstawie art. 44 kpa., tj. dzień 23 grudnia, 24 grudnia i 29 grudnia 2003 r.
Doręczenie pism dla jednostek organizacyjnych reguluje art. 45 kpa. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Przepis ten określa miejsce, w którym następuje doręczenie pisma oraz wymienia osobę
odbierającą pismo. Brzmienie tego przepisu wyklucza dokonanie odstępstw od zasad doręczenia, a dokonanie doręczenia poza miejscem wskazanym w przepisie, tj. poza lokalem siedziby osoby prawnej, nawet gdy jest dokonane do rąk osoby upoważnionej do odbioru pism jest doręczeniem nieskutecznym ( por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 1999 r. I SA/PO 2644/98 ). Art. 47 kpa. przewiduje domniemanie doręczenia w przypadku odmowy przyjęcia pisma przez adresata. Warunkiem zastosowania domniemania z art. 47 § 2 kpa. jest zachowanie wymogów doręczenia przewidzianych w art. 45 kpa. Z notatki z dnia 19 grudnia 2003 r. spisanej na okoliczność doręczenia zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego wynika, iż doręczenie miało miejsce w siedzibie B. Spółka z o.o., a więc poza siedzibą skarżącego. Doręczenie było zatem niezgodne z wymogami określonymi w art. 45 kpa., a więc bezskuteczne. W ocenie Sądu tylko odmowa przyjęcia pisma doręczonego z zachowaniem wymogów przewidzianych dla doręczeń może skutkować domniemaniem z art. 47 § 2 kpa. Należy wskazać, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czy osoby wskazane przez organ były uprawnione do odbioru pism , a tym samym skutecznej odmowy ich odbioru. Okoliczność , że osoby nie były pracownikami spółki podnosił skarżący składając zażalenie, fakt ten wynika ponadto z protokołu i notatki służbowej z dnia 18 grudnia 2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej nie wyjaśnił podnoszonego zarzutu. Nie zakreślił skarżącemu terminu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów czym naruszył art. 10 kpa. Biorąc pod uwagę fakt załączenia przez skarżącego do skargi dodatkowych dokumentów w postaci oświadczeń osób wskazanych w postanowieniu, pism o cofnięciu upoważnień dla nich w związku z rozwiązaniem umowy o pracę, pisma informującego Urząd Pocztowy w J. o cofnięciu upoważnień , należy stwierdzić, iż naruszenie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Przemawia za tym
zmiana stanowiska organu odnośnie daty doręczenia, wyrażona w odpowiedzi na skargę.
W ocenie Sądu niezasadne jest twierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej, iż doręczenie skarżącemu zawiadomień o zajęciu wierzytelności nastąpiło stosownie do art. 44 kpa. z upływem 7- dniowego terminu od pozostawienia tych pism w urzędzie pocztowym. Dla skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 44 kpa. niezbędne jest zawiadomienie adresata o pozostawieniu pisma w sposób wskazany w § 2 tego artykułu, przy czym fakt i sposób zawiadomienia adresata musi wynikać ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Wymogu tego nie spełnia adnotacja "awizowano" opatrzona datą. Jakkolwiek słowo "awizo" oznacza zawiadomienie odbiorcy to nie można z niego wywieść sposobu zawiadomienia i ocenić czy spełnia wymogi z art. 44 § 2 kpa. Zwrotne poświadczenie odbioru zawiadomień o zajęciu nr zaj. [...] i [..] nie wskazują na sposób w jaki skarżący został powiadomiony o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym. Na zwrotnym poświadczeniu nr zaj. [...] istnieje adnotacja "przesyłkę awizowano 16 grudnia biuro zamknięte", na zwrotnym poświadczeniu nr zaj. [...] brak stempla poczty, istnieje adnotacja "siedziba firmy zamknięta-awizowano 17.12.2003 r.". W przypadku doręczenia zawiadomienia nr zaj. [...] doręczyciel oprócz adnotacji "zakład nieczynny awizowano 22.12.2003 r." pozostawił niezakreślony druk "na drzwiach mieszkania pozostawiłem zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki". Zawiadomienie nr zaj. [...] zostało odebrane przez skarżącego w dniu 2 stycznia 2004 r. Z uwagi na odebranie przesyłki przez adresata , datą doręczenia jest dzień faktycznego odbioru , tj. 2 stycznia 2004 r. , nie zaś data kończąca okres przechowywania przesyłki. Organ nie ma możliwości pozostawienia w aktach sprawy pisma stosownie do art. 44 § 4 kpa., wobec odebrania go przez adresata. A zatem wobec braku informacji co do
sposobu zawiadomienia o pozostawieniu w Urzędzie Pocztowym przesyłek dotyczących zawiadomień o nr zaj. [...] i [...] oraz odebrania zawiadomienia nr zaj. [...] przez adresata , brak było podstaw do uznania, iż zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zostało dokonane w trybie art. 44 kpa.
Należy podnieść ponadto, że przepis art. 44 kpa. nie mógł mieć zastosowania do doręczeń dokonywanych przez organ egzekucyjny w stosunku do osoby prawnej. Przepis ten ma zastosowanie stosownie do § 12 a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. Nr 137, poz. 1541, ze zm. ) wyłącznie do czynności wierzycieli określonych w rozdziale 2 przywołanego rozporządzenia.
W wyniku powyższych rozważań należało uznać, iż ocena dokonana przez Dyrektora Izby Skarbowej, iż zarzuty zostały wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co skutkowało brakiem podstaw do wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, nie ma podstaw prawnych.
Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując ponownie sprawę winien po ustaleniu prawidłowej daty doręczenia tytułów wykonawczych będących przedmiotem zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego, rozpoznać zażalenie wniesione przez niego na postanowienie z dnia [...] znak: [...].
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 200 przywołanej ustawy zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania.