II SA/Go 53/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2008-05-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
płatności bezpośrednierolnictwoARiMRterminyprawo UEzmiana wnioskuJPOUPOsądy administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą uwzględnienia zmiany wniosku o płatności bezpośrednie złożonej po terminie, podkreślając rygorystyczne zasady unijnego prawa rolnego.

Rolnik złożył wniosek o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, a następnie próbował wprowadzić zmiany dotyczące rodzaju upraw i powierzchni po upływie ustawowego terminu. Organy ARiMR odmówiły uwzględnienia tych zmian, powołując się na przepisy unijne (Rozporządzenie Komisji WE nr 796/2004), które precyzują terminy składania wniosków i ich zmian. Sąd administracyjny uznał, że odmowa była zasadna, ponieważ zmiana wniosku została złożona po terminie, a przepisy nie dopuszczają uznaniowości ani przywrócenia terminu.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika A.K. na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą uwzględnienia zmian we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. Rolnik pierwotnie złożył wniosek w maju 2006 r., a następnie w lipcu 2006 r. złożył zmianę do wniosku, dotyczącą m.in. zmiany uprawy z gorczycy na owies na jednej z działek. Organy ARiMR uznały, że zmiana została złożona po terminie określonym w art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 796/2004 (31 maja) i nie spełniała warunków określonych w art. 68 tego rozporządzenia, ponieważ nie można było dodawać nowych działek, zwiększać powierzchni ani zmieniać uprawy z JPO na UPO. Rolnik odwoływał się, wskazując na pomoc pracowników biura i swoją trudną sytuację (klęska urodzaju), ale organy pozostały przy swoim stanowisku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę, podzielając argumentację organów. Sąd podkreślił, że przepisy unijne dotyczące płatności bezpośrednich są rygorystyczne, terminy składania wniosków i ich zmian są terminami prawa materialnego, niepodlegającymi przywróceniu. Sąd wskazał, że nawet złożenie nowego wniosku po terminie skutkowałoby odmową, a zmiana uprawy z JPO na UPO była niedopuszczalna. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA dotyczące nieprzywracania terminów w sprawach płatności rolnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana wniosku złożona po terminie nie może zostać uwzględniona, a przepisy unijne nie dopuszczają przywrócenia ani przedłużenia tego terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że termin na złożenie wniosku i jego zmian jest terminem prawa materialnego, a jego przekroczenie skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do płatności. Zmiana uprawy z JPO na UPO po terminie jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 15 § ust. 2

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004

Poprawki do wniosków należy zgłaszać najpóźniej do 31 maja danego roku kalendarzowego.

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 68 § ust. 2

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004

Na formularzu zmiany nie można dodawać nowych działek ani zwiększać powierzchni, ani zmieniać uprawy z JPO na UPO.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

u.d.b. art. 2

Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o dopłatach bezpośrednich do gruntów rolnych

Warunki przyznawania płatności bezpośrednich.

u.d.b. art. 3 § ust. 1 i 4

Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o dopłatach bezpośrednich do gruntów rolnych

Termin składania wniosków o płatności.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003

Ustanawia wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w ramach wspólnej polityki rolnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 21

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004

Skutki przekroczenia terminu złożenia wniosków i zmian do wniosków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana wniosku o płatności bezpośrednie została złożona po terminie określonym w przepisach UE. Przepisy UE nie dopuszczają zmiany uprawy z JPO na UPO w ramach zmian po terminie. Terminy składania wniosków i ich zmian w sprawach płatności rolnych są terminami prawa materialnego i nie podlegają przywróceniu.

Odrzucone argumenty

Rolnik argumentował, że pomoc pracowników biura i jego trudna sytuacja (klęska urodzaju) powinny być podstawą do uwzględnienia zmian. Rolnik sugerował, że gdyby wycofał wniosek i złożył nowy, uzyskałby większą płatność.

Godne uwagi sformułowania

terminy ustalonych przez Finlandię oraz Szwecję na dostarczenie pojedynczych wniosków zgodnie z pierwszym akapitem art. 11 ust. 2, poprawki zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu zostaną pisemnie zadeklarowane właściwym władzom najpóźniej do 31 maja na formularzu zmiany składanej w myśl artykułu 68 Rozporządzenia Komisji 796/2004 nie można dodawać nowych działek ewidencyjnych rolnych ani zwiększać powierzchni deklarowanej. Nie dopuszcza się także zmiany rośliny uprawnej z koperty JPO (jednolita płatność obszarowa) na kopertę UPO (uzupełniająca płatność obszarowa). przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności do gruntów rolnych. termin do składania wniosku o przyznanie płatności (zarówno bezpośrednich, jak i płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania) jest terminem prawa materialnego, zatem nie podlega on przywróceniu na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Aleksandra Wieczorek

przewodniczący

Grażyna Staniszewska

sprawozdawca

Michał Ruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i rygorystyczne stosowanie terminów w przepisach UE dotyczących płatności bezpośrednich dla rolników, brak możliwości przywrócenia terminów materialnoprawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów UE o płatnościach bezpośrednich, ale zasady dotyczące terminów materialnoprawnych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak rygorystyczne przepisy unijne i terminy mogą wpływać na rolników, nawet w obliczu trudności losowych. Jest to ważna lekcja dla osób ubiegających się o dopłaty.

Rolnik stracił tysiące złotych przez jeden dzień zwłoki. Sąd wyjaśnia, dlaczego przepisy UE nie znają litości.

Dane finansowe

WPS: 15 355,6 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 53/08 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2008-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Aleksandra Wieczorek /przewodniczący/
Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GZ 61/08 - Postanowienie NSA z 2008-03-12
II SA/Go 53/07 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z 2007-03-23
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art.15 ust. 2, art. 68 ust. 2
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, Sędziowie Asesor WSA Michał Ruszyński, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Elżbieta Dzięcielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej określana jako ARiMR) w N. z/s K. wpłynął wniosek A.K. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. We wniosku tym wnioskodawca zadeklarował działki rolne o powierzchni 39,39 ha w tym:
1. działka rolna oznaczona symbolem A, o powierzchni 6,57 ha, na której wnioskodawca zadeklarował kukurydzę zlokalizowaną na działce ewidencyjnej nr [...];
2. działka rolna oznaczona jako B, o powierzchni 2,98 ha, zlokalizowaną na działce ewidencyjnej nr [...], na której wnioskodawca zadeklarował łąkę;
3. działka rolna oznaczona jako C, o powierzchni 2,21 ha, zlokalizowaną na działce ewidencyjnej nr [...], na której wnioskodawca zadeklarował łąkę;
4. działka rolna oznaczona jako D, o powierzchni 25,12 ha, zlokalizowana na działce ewidencyjnej nr [...], na której wnioskodawca zadeklarował gorczycę;
5. działka rolna oznaczona jako E, o powierzchni 2,51 ha, zlokalizowana na działce ewidencyjnej nr [...], na której wnioskodawca zadeklarował łąkę;
Dnia [...] A.K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w N. z/s w K. zmianę do wniosku, w której to zadeklarował:
1. działka rolna oznaczona symbolem A, o powierzchni 4,10 ha, na której wnioskodawca zadeklarował kukurydzę zlokalizowaną na działce ewidencyjnej nr [...];
2. działka rolna oznaczona symbolem B, o powierzchni 2,47 ha, na której wnioskodawca zadeklarował owies zlokalizowany na działce ewidencyjnej nr [...];
3. działka rolna oznaczona jako C, o powierzchni 2,98 ha, zlokalizowana na działce ewidencyjnej nr [...], na której wnioskodawca zadeklarował łąkę;
4. działka rolna oznaczona jako D, o powierzchni 2,21 ha zlokalizowana na działce ewidencyjnej nr [...], na której wnioskodawca zadeklarował łąkę;
5. działka rolna oznaczona jako E, o powierzchni 25,12 ha, zlokalizowana na działce ewidencyjnej nr [...], na której wnioskodawca zadeklarował owies;
6. działka rolna oznaczona jako F, o powierzchni 2,51 ha, zlokalizowana na działce ewidencyjnej nr [...], na której wnioskodawca zadeklarował łąkę.
W wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. z/s w K. dnia [...] wydał decyzję nr [...] o przyznaniu A. T. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
W dniu [...] do Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z., za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z/s w K. wpłynęło odwołanie Pana A.K. od decyzji nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Po przeanalizowaniu akt sprawy Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. stwierdził, iż w/w decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i w dniu 23 lutego 2007 roku Dyrektor Lubuskiego Oddziału ARiMR w Z. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku A.K. Kierownik Biura Powiatowego w N. z/s w K., wydał [...] decyzję [...], na mocy której A. T. przyznano płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2006 w łącznej wysokości 15.355,60 zł, na którą składa się:
1. Jednolita Płatność Obszarowa – 2006 (kod EFOiGR 050301020000003, krajowa pozycja budżetowa 99999999999) w wysokości 10.882,67 zł, w tym środki unijne 10.882,67 zł, środki krajowe 0,00 zł,
2. Uzupełniająca Płatność Obszarowa – inne – 2006 (kod EFOiGR 050404000000403, krajowa pozycja budżetowa 00003301038) w wysokości 4.472,93 zł, w tym środki unijne 704,63 zł, środki krajowe 3.768,30 zł.
Powołując się na wskazane przepisy prawa unijnego, organ stwierdził, że całkowite uwzględnienie wniosku zmieniającego nie było możliwe.
W dniu 14 maja 2007 roku do Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z/s w K. wpłynęło odwołanie A.K. od decyzji nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
W uzasadnieniu swojego odwołania skarżący wskazał, iż wydana decyzja nie uwzględnia złożonej w dniu 4 lipca 2006 roku, zmiany do wniosku dotyczącej zmiany rodzaju uprawy a przyjęcie za podstawę naliczania wniosku z dnia 14 maja 2006 roku pomniejsza kwotę płatności bezpośrednich o około 9.000,00 złotych.
Strona załączyła do odwołania - wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, zmianę do wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, protokół suszy 2006 dla działki nr [...], protokół suszy 2005 dla działki nr [...], protokół suszy 2003 dla działki nr [...].
Po przeanalizowaniu akt sprawy Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. stwierdził, iż Kierownik Biura Powiatowego w N. z/s w K. przy wydaniu decyzji o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych Nr [...] jako podstawę wyliczenia płatności zastosował art. 15 ust. 2 i art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.04.2004 r. str. 18). Zgodnie z art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 796/2004, który stanowi, iż z zastrzeżeniem terminów ustalonych przez Finlandię oraz Szwecję na dostarczenie pojedynczych wniosków zgodnie z pierwszym akapitem art. 11 ust. 2, poprawki zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu zostaną pisemnie zadeklarowane właściwym władzom najpóźniej do 31 maja, w przypadku Finlandii i Szwecji najpóźniej do 15 czerwca stosownego roku kalendarzowego. Natomiast po terminie 31 maja wnioskodawca może złożyć zmianę dotyczącą zadeklarowanych działek o ile spełnia warunki określone w art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji Nr 796/2004 tzn., iż poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, i nie został powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz nie został poinformowany o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Na formularzu zmiany składanej w myśl artykułu 68 Rozporządzenia Komisji 796/2004 nie można dodawać nowych działek ewidencyjnych/rolnych ani zwiększać powierzchni deklarowanej. Nie dopuszcza się także zmiany rośliny uprawnej z koperty JPO (jednolita płatność obszarowa) na kopertę UPO (uzupełniająca płatność obszarowa). Można natomiast zmienić roślinę uprawną, do której należała się płatność UPO na roślinę z koperty JPO, z zachowaniem wszystkich wymogów opisanym w przedmiotowym artykule w/w Rozporządzenia. W związku z powyższym organ II instancji, po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego w sprawie postanowił utrzymać w mocy decyzję organu I instancji uznając, iż Wnioskodawca złożył zmianę do wniosku w dniu 4 lipca 2006 roku, tj. po upływie terminu określonego w art. 15 ust 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 796/2004 czyli po dniu po 31 maja. W złożonej przez wnioskodawcę zmianie do wniosku dokonano także zmiany rośliny uprawnej z koperty JPO - gorczyca (działka rolna "D" o powierzchni 25,12 ha), na kopertę UPO - owies (działka rolna "E" o powierzchni 25,12 ha), co jest niezgodnie z zapisami art. 68 w/w Rozporządzenia. W związku z powyższym w/w zmiana do wniosku w tej części nie została uwzględniona. Pozostałe elementy zmiany do wniosku dotyczące działek rolnych A, B, C, D, F zostały rozpatrzone przez Organ I instancji pozytywnie. Organ odwoławczy wskazał także, iż wnioskodawca składając czytelny podpis w sekcji IX OŚWIADCZENIA I ZOBOWIĄZANIA wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, potwierdził, iż znane mu są zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Skargę na powyższą decyzję w dniu 18 lipca 2007 roku (data prezentaty), wniósł A.K.. W uzasadnieniu powyższej skargi skarżący wskazał, iż w dniu 4 lipca 2006 roku, przy pomocy pracowników Biura Powiatowego w N. z/s w K. zmienił swój wcześniejszy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. A.K. wyraził niezadowolenie, iż mimo poprawienia wniosku wraz z pracownikami Biura Powiatowego ARiMR, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. z/s w K. [...] wydał decyzję [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nie uwzględniającą zmian znajdujących się we wniosku z dnia 4 lipca 2006 roku. W ocenie skarżącego nie uwzględnienie wnioskowanych zmian spowodowało zmniejszenie przyznanych jemu płatności bezpośrednich o kwotę 9.000,00 złotych. Nadto skarżący wskazał, iż gdyby któryś z pracowników Biura ARiMR wskazał, iż aby uwzględniono zmiany we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, winien wycofać wniosek i złożyć nowy wniosek to uzyskałby większą płatność bezpośrednią. A.K. wskazał także na swoją ciężka sytuację wynikającą z klęski urodzaju.
W odpowiedzi na skargę z dnia 22 sierpnia 2007 roku (data prezentaty) Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia 14 czerwca 2007 roku a ponadto wskazał, iż zmiana z dnia 4 lipca 2006 roku do wniosku nie została uwzględniona z powodu upływu terminu na złożenie wniosku o dokonanie takiej zmiany oraz braku prawnej możliwości zwianej ze zmianą koperty Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) na Uzupełniającą Płatność Obszarową (UPO). Zgodnie z art. 15 ust. 2 ROZPORZĄDZENIA KOMISJI (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, strona zobowiązana jest zgłosić poprawki właściwym władzom najpóźniej do 31 maja danego roku kalendarzowego. Natomiast po terminie 31 maja wnioskodawca może złożyć zmianę dotyczącą zadeklarowanych działek, o ile spełnia warunki określone w art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji Nr 796/2004, tzn. poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia i nie został powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz nie został poinformowany o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Na formularzu zmiany składanej w myśl artykułu 68 Rozporządzenia Komisji 796/2004 nie można dodawać nowych działek ewidencyjnych rolnych ani zwiększać powierzchni deklarowanej. Nie dopuszcza się także zmiany rośliny uprawnej z koperty JPO (jednolita płatność obszarowa) na kopertę UPO (uzupełniająca płatność obszarowa). Można natomiast zmienić roślinę uprawną, do której należała się płatność UPO na roślinę z koperty JPO, z zachowaniem wszystkich wymogów opisanych przedmiotowym artykule w/w Rozporządzenia. Mając na uwadze wskazane powyżej przepisy prawa organ odwoławczy wskazał, iż wbrew twierdzeniom Skarżącego, nawet wycofanie wniosku, a następnie złożenie nowego w dniu 4 lipca 2006 roku nie skutkowałoby przyznaniem płatności w wysokości aktualnie żądanej. Wręcz przeciwnie w takiej sytuacji powodowałoby to odmowę przyznania płatności. Jednocześnie przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności do gruntów rolnych. Uznaniowość prowadziłaby bowiem do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby nie tylko w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej - zasadą konkurencyjności. Organ odwoławczy wskazał przy tym, iż w latach poprzednich skarżący składał wnioski o przyznanie płatności obszarowych a zatem znane mu były zarówno zasady przyznawania płatności, jak i sposób wypełniania wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zatem zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Należy podkreślić, iż Polska wstępując do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004r. zobowiązała się przyjąć zasady obowiązujące w państwach członkowskich Wspólnoty. W świetle art. 33 traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) jednym z priorytetów Unii Europejskiej jest prowadzenie Wspólnej Polityki Rolnej. System płatności bezpośrednich jest wyrazem wsparcia finansowego rolników i ma na celu zapewnienie wspólnej organizacji rynków rolnych i rozwoju terenów wiejskich. W związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej bezpośrednio stosuje się akty normatywne wydawane przez organy Unii Europejskiej, co wynika z art. 249 akapit 2 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą w związku z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004r, Nr 90, poz. 864).
Sąd zważył, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku skarżącego w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z dnia 29 kwietnia 2006 r. i nie zostało zakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy nowej tj. do 27 lutego 2007 r. W tych okolicznościach, orzekając już w dacie obowiązywania ustawy nowej, organ odwoławczy winien w podstawie prawnej swej decyzji przywołać akt prawny obowiązujący w dacie orzekania tj. ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku w powiązaniu z właściwymi przepisami ustawy dotychczasowej. Z uwagi jednak na treść, przepisu art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z dnia 27 lutego 2007 roku, prawidłowe było oparcie przez organ odwoławczy merytorycznego rozstrzygnięcia na przepisach uprzednio obowiązującej ustawy o dopłatach bezpośrednich, zatem powyższe uchybienie proceduralne pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich z dnia 18 grudnia 2003r, producentowi rolnemu przysługują płatności na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Warunkiem uzyskania płatności (jednolita płatność obszarowa oraz płatność uzupełniająca do powierzchni uprawy) jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. W myśl przepisu art. 3 ust. 1 i 4 ww. ustawy, płatność przyznaje właściwy kierownik biura powiatowego Agencji, na wniosek producenta rolnego, który składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja.
Wobec sporu zaistniałego pomiędzy A. T. a organami Agencji, rola sądu administracyjnego przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w rozpoznawanej sprawie zasadne było nieuwzględnienie przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego o przyznanie dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych (JPO i UPO) zmiany do wniosku złożonej w dniu 4 lipca 2006 r. obejmującej zgłoszenie nowej uprawy na działce ewidencyjnej nr [...].
W ocenie Sądu, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż bezspornym jest złożenie przez skarżącego w dniu 15 maja 2006 roku wniosku o przyznanie płatności obszarowych oraz w dniu 4 lipca 2006 roku wniosku zmieniającego wniosek o przyznanie płatności obszarowych z dnia 15 maja 2006 roku. Powyższa zmiana we wniosku dotyczyła działki nr [...], na której w miejsce gorczycy skarżący zadeklarował uprawę owsa.
Nie ulega również wątpliwości, iż na podstawie art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, strona zobowiązana jest zgłosić poprawki do pojedynczych wniosków właściwym władzom najpóźniej do 31 maja danego roku kalendarzowego.
W świetle powyższego przyznać należy rację organowi administracji, iż przy przyznawaniu prawa do płatności obszarowych nie mógł on uwzględnić wniosku złożonego w dniu 4 lipca 2006 roku.
Zdaniem Sądu, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. z/s w K. nie mógł także skorzystać z wyjątkowej sytuacji przewidzianej w art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji Nr [...], zgodnie z którym obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie do co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Z powyższego przepisu wynika, iż rację ma organ odwoławczy twierdząc, że na formularzu zmiany składanej w myśl artykułu 68 Rozporządzenia Komisji 796/2004 nie można dodawać nowych działek ewidencyjnych rolnych ani zwiększać powierzchni deklarowanej. Nie dopuszcza się także zmiany rośliny uprawnej z koperty JPO (jednolita płatność obszarowa) na kopertę UPO (uzupełniająca płatność obszarowa). Sąd zgadza się także z twierdzeniem, iż świetle wskazanych wyżej przepisów można tylko zmienić roślinę uprawną, do której należała się płatność UPO na roślinę z koperty JPO, z zachowaniem wszystkich wymogów opisanych przedmiotowym artykule w/w Rozporządzenia. Jednocześnie przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności do gruntów rolnych.
Jednocześnie wskazać należy, iż w świetle powyższego nie można uwzględnić wskazanych przez skarżącego okoliczności takich jak susza czy nieznajomość przepisów unijnych gdyż przepisy wskazanego wyżej Rozporządzenia Komisji nie przewidują instytucji przywrócenia terminu bądź jego przedłużenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone zostało stanowisko, zgodnie z którym termin do składania wniosku o przyznanie płatności (zarówno bezpośrednich, jak i płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania) jest terminem prawa materialnego, zatem nie podlega on przywróceniu na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2006 r. sygn. akt II GSK 92/2006, Lex nr 273693). Pogląd taki podziela również Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie. Na podstawie ww. przepisów, należy bowiem zważyć, iż choć prawodawca wyraźnie tego nie stwierdził, upływ terminu do składania wniosku wywołuje skutek wygaśnięcia uprawnienia do przyznania płatności bezpośrednich. Po tym terminie jak już wspomniano powyżej jest jeszcze możliwa zmiana wniosku w określonych warunkach, nie później jednak niż do 31 maja roku, w którym złożono wniosek. Po tej ostatniej dacie uprawnienie do żądania przyznania płatności (roszczenie) już nie funkcjonuje, a więc wygasa. Istotna wskazówka co do tego, iż według prawodawcy upływ terminu wywołuje skutki w zakresie bytu uprawnienia do uzyskania płatności, a nie jedynie możności dokonania czynności o charakterze procesowym, wynika nadto z treści art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, dotyczącego skutków przekroczenia terminu złożenia wniosków oraz zmian do wniosków. Złożenie wniosku pomocowego po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby wniosek został złożony w terminie. Jeśli jednak opóźnienie będzie wynosiło ponad 25 dni kalendarzowych (termin ten upływa zatem z dniem 9 czerwca danego roku), wniosek nie zostanie przyjęty. Z kolei zgodnie z ust. 2 ww. artykułu, zgłoszenie poprawki do pojedynczego wniosku dokonane po ostatecznym terminie przewidzianym w art. 15 ust. 2 spowoduje zmniejszenie o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności odnoszącej się do faktycznego wykorzystania rozpatrywanych działek rolnych. Przy czym poprawki do pojedynczego wniosku będą uwzględnianie wyłącznie, jeśli zostaną dokonane przed ostatecznym terminem złożenia pojedynczego wniosku, jak określono w trzecim akapicie ust. 1. Tak więc upływ czasu, którego dotyczy regulacja określająca termin do składania wniosku (odpowiednio zmiany do wniosku), wywołuje skutki co do zakresu uprawnienia do przyznania płatności. Oznacza to wpływ na możność żądania stopniowo zmniejszającego się świadczenia, aż do całkowitego wygaśnięcia roszczenia. W przypadku złożenia wniosku po upływie terminu, o jakim mowa w art. 21 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 (zmiana wniosku ust. 2), faza pośrednia ograniczania roszczenia nie istnieje, a przekroczenie terminu powoduje niezwłoczne wygaśnięcie możności żądania przyznania płatności oraz odpowiadającego temu uprawnieniu producenta rolnego - obowiązku organu administracji publicznej. Zgodzić należy się również ze stanowiskiem organu, iż brak jest podstawy prawnej pozwalającej na nieuwzględnienie upływu terminu prawa materialnego (przedawnienia) i to zarówno o charakterze ogólnym jak i w obrębie regulacji dotyczących przedmiotowych płatności.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd zważył, iż zasadne jest stanowisko organów Agencji, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zgodnie z którym złożona przez A.K. w dniu 4 lipca 2006 r. zmiana do wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w zakresie, w jakim objęła zgłoszenie nowej uprawy na działce nr ewid. [...], nie mogła być uwzględniona w płatnościach bezpośrednich przyznanych za rok 2006. Jednocześnie, w takim zakresie, z uwagi na fakt zgłoszenia zamiany do wniosku po upływie terminu ostatecznego (po dniu 9 czerwca 2006 r.) nie byłoby możliwe także przyznanie płatności ze zmniejszeniami, o których mowa w art. 21 rozporządzenia Komisji nr 796/2004.
Reasumując stwierdzić należy, iż powyższe okoliczności zadecydowały, iż Sąd skargę na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI