I SA/Ka 97/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą zwrotu nadpłaty opłaty skarbowej od umowy sprzedaży przedsiębiorstwa.
Podatnik domagał się zwrotu nadpłaty opłaty skarbowej od umowy sprzedaży nieruchomości wraz z wyposażeniem i przejęciem pracowników, twierdząc, że była to sprzedaż towarów zwolnionych z VAT, a tym samym z opłaty skarbowej. Organy podatkowe uznały transakcję za sprzedaż przedsiębiorstwa, która nie podlegała zwolnieniu z opłaty skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organów, uznając, że sprzedaż przedsiębiorstwa, nawet jeśli zawiera elementy zwolnione z VAT, podlega opłacie skarbowej, a przejęcie całości majątku, pracowników i zobowiązań świadczy o sprzedaży przedsiębiorstwa.
Sprawa dotyczyła wniosku J. G. o zwrot nadpłaty opłaty skarbowej pobranej od umowy sprzedaży nieruchomości wraz z wyposażeniem i przejęciem pracowników. Podatnik argumentował, że transakcja dotyczyła sprzedaży towarów zwolnionych z podatku od towarów i usług (VAT), a zatem również z opłaty skarbowej. Organy podatkowe, w tym Izba Skarbowa, uznały jednak, że przedmiotem sprzedaży było przedsiębiorstwo w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a sprzedaż przedsiębiorstwa nie korzysta ze zwolnienia z opłaty skarbowej, nawet jeśli obejmuje składniki zwolnione z VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę, zgodził się ze stanowiskiem organów podatkowych. Sąd podkreślił, że definicja przedsiębiorstwa z Kodeksu cywilnego obejmuje zespół składników materialnych i niematerialnych. W analizowanym przypadku, sprzedaż obejmowała nieruchomości, ruchomości (wyposażenie), zapasy (alkohole, artykuły spożywcze), przejęcie pracowników oraz zobowiązań dotyczących rezerwacji imprez. Sąd uznał, że taki kompleksowy charakter transakcji, umożliwiający kontynuację działalności gospodarczej, świadczy o sprzedaży przedsiębiorstwa. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące opłaty skarbowej i podatku VAT, a także dokonały prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sprzedaż obejmująca całość majątku ruchomego i nieruchomego przedsiębiorstwa, przejęcie pracowników oraz zobowiązań, stanowi sprzedaż przedsiębiorstwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sprzedaż kompleksu składników materialnych i niematerialnych, które umożliwiają kontynuację działalności gospodarczej zbywców, spełnia definicję przedsiębiorstwa zawartą w art. 55¹ Kodeksu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
u.p.t.u. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
k.c. art. 55¹
Kodeks cywilny
Pomocnicze
u.o.s. art. 1 § ust. 1 pkt 2 lit.a
Ustawa o opłacie skarbowej
u.o.s. art. 3 § ust. 1 pkt 5 lit.a
Ustawa o opłacie skarbowej
u.p.t.u. art. 5
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 14
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
o.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 72 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 79 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
k.c. art. 55²
Kodeks cywilny
k.p. art. 23¹
Kodeks pracy
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 85
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie opłaty skarbowej art. 58 § ust. 1 pkt 1 i 3
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie opłaty skarbowej art. 73 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych art. 1 § pkt 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż przedsiębiorstwa, nawet obejmująca składniki zwolnione z VAT, podlega opłacie skarbowej. Przejęcie całości majątku ruchomego i nieruchomego, pracowników oraz zobowiązań świadczy o sprzedaży przedsiębiorstwa. Organy podatkowe prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy w ramach swobodnej oceny dowodów.
Odrzucone argumenty
Transakcja dotyczyła sprzedaży towarów zwolnionych z VAT, a zatem również z opłaty skarbowej. Przedmiotem kupna nie było przedsiębiorstwo, lecz jedynie grunt, budynki i budowle.
Godne uwagi sformułowania
Przedsiębiorstwo, jako zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa. Nie wszystkie elementy tworzące pojęcie przedsiębiorstwa są na tyle istotne, by bez ich zbycia nie można było mówić o zbyciu przedsiębiorstwa. Zbycie przedsiębiorstwa powinno obejmować co najmniej te składniki, które determinują funkcje spełniane przez przedsiębiorstwo. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny.
Skład orzekający
Eugeniusz Christ
przewodniczący
Małgorzata Wolf-Mendecka
członek
Przemysław Dumana
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przedsiębiorstwa na potrzeby opłaty skarbowej i VAT, zasady swobodnej oceny dowodów przez organy podatkowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży kompleksu składników majątkowych i niemajątkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii rozgraniczenia sprzedaży przedsiębiorstwa od sprzedaży poszczególnych składników majątkowych, co ma istotne znaczenie praktyczne w kontekście opodatkowania.
“Czy sprzedaż motelu z wyposażeniem i pracownikami to sprzedaż przedsiębiorstwa? Kluczowa interpretacja sądu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ka 97/03 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2004-02-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-01-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Eugeniusz Christ /przewodniczący/ Małgorzata Wolf-Mendecka Przemysław Dumana /sprawozdawca/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Dnia 17 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie NSA : Przemysław Dumana (spr.), Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant : Magdalena Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2004 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodka Zamiejscowego w B. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty opłaty skarbowej oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w B., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 72 § 1 pkt 2, art. 79 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami), utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] roku, nr [...] , którą organ ten odmówił J. G. stwierdzenia nadpłaty podatku (opłaty skarbowej) pobranego przez płatnika od umowy sprzedaży z dnia [...] 2000 roku, rep. [...], zawartej w Kancelarii Notarialnej H. K.. W uzasadnieniu decyzji Izba w pierwszej kolejności przedstawiła ustalony w sprawie stan faktyczny. Wynikało z niego zaś, że aktem notarialnym z dnia [...] 2000 roku, nr rep. [...] A. i H. małżonkowie J. sprzedali J. G., w wykonaniu przedwstępnej umowy sprzedaży z dnia [...] roku, rep. [...] nr [...], nieruchomość obj. [...] Sądu Rejonowego w C., położoną w U., o powierzchni [...] ha, zabudowaną budynkiem motelu "A" nr [...], budynkiem pizzeri nr [...], budynkiem gospodarczym, budynkiem garażu, budynkiem dyskoteki, stacją trafo, dwoma kortami tenisowymi, basenem, studnią głębinową i parkingiem utwardzonym wraz z wyposażeniem budynków, za cenę [...] złotych ([...] – cena gruntu, [...]– cena budynków i budowli oraz [...] – cena ruchomości). Od powyższej umowy notariusz pobrał opłatę skarbową w łącznej kwocie [...] złotych (§ 58 ust. 1 pkt 1 i 3, § 73 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 roku w sprawie opłaty skarbowej – Dz.U. nr 136, poz. 94). Pismem z dnia [...] 2001 roku J.G., powołując się na treść art. 3 ust. 1 pkt 5 lit.a ustawy o opłacie skarbowej, zwrócił się do Urzędu Skarbowego w C. z wnioskiem o zwrot nadpłaty w opłacie skarbowej w kwocie [...] złotych. Organ podatkowy pierwszej instancji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] roku odmówił stwierdzenia nadpłaty opłaty skarbowej. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w B., decyzją z dnia [...] roku, nr [...] , uchyliła w całości rozstrzygnięcie Urzędu Skarbowego w C. i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Organ podatkowy pierwszej instancji, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego odmówił podatnikowi zwrotu nadpłaty wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...] roku. Odwołując się od tej decyzji pełnomocnik J. G. wniósł o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podniósł, iż : - na żadnym etapie prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ podatkowy nie udowodnił, iż przedmiotem transakcji było przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Zawarta umowa kupna – sprzedaży dotyczyła jedynie wartości materialnych. Podatnik natomiast nie kupił żadnych składników niematerialnych, które decydują o tym, że zespół składników materialnych stanowi zorganizowaną całość mającą cechy przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo jest bowiem funkcjonalnym połączeniem składników materialnych i niematerialnych, które w zorganizowanej całości służą realizacji określonych zadań gospodarczych, - z zawartej umowy notarialnej jednoznacznie wynika, że przedmiotem kupna nie było przedsiębiorstwo samodzielnie sporządzające bilans, - fakt przejęcia pracowników oraz zobowiązań związanych z rezerwacją imprez w żaden sposób nie wyczerpuje przesłanek wymienionych w art. 55¹ Kodeksu cywilnego, - zawarta umowa sprzedaży zwolniona była od podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a zatem nie podlegała również opłacie skarbowej. Odnosząc się do zarzutów odwołania Izba Skarbowa w pierwszej kolejności przywołała treść art. 1 ust. 2 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 31 stycznia 1989 roku o opłacie skarbowej (Dz.U. nr 4, poz. 23 z późniejszymi zmianami) podkreślając, że opłacie skarbowej podlegają wymienione w tej ustawie czynności cywilnoprawne, a między innymi umowy sprzedaży. Z kolei art. 3 ust. 1 pkt 5 lit.a tej ustawy stanowi, że nie podlegają opłacie skarbowej czynności cywilnoprawne: umowy sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu zawierane przez podatników, o których mowa w art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz inne tego rodzaju umowy objęte zwolnieniami na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2, a także umowy sprzedaży zawierane przez podatników, o których mowa w art. 14 tej ustawy, w zakresie czynności zwolnionych od podatku. Powyższy przepis ma jednak zastosowanie z tym zastrzeżeniem, że do przedmiotu czynności cywilnoprawnej stosuje się przepisy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Następnie organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50 z późniejszymi zmianami) przepisów tej ustawy nie stosuje się do sprzedaży przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans. Jeśli więc przedmiotem czynności cywilnoprawnej jest sprzedaż przedsiębiorstwa, do której na mocy powołanego wyżej przepisu nie stosuje się ustawy o podatku od towarów i usług, to sprzedaż ta podlega opodatkowaniu opłatą skarbową niezależnie od tego, czy strony tej umowy są z innych powodów podatnikami podatku VAT. W dalszej części uzasadnienia Izba stwierdziła, że z uwagi na fakt, że ustawy podatkowe nie zawierają legalnej definicji pojęcia przedsiębiorstwa, to posłużyć się należy definicją zawartą w Kodeksie cywilnym. Art. 55¹ tej ustawy stanowi, że przedsiębiorstwo, jako zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, w szczególności : 1) firmę (nazwę), znaki towarowe i inne oznaczenia indywidualizujące przedsiębiorstwo, 2) księgi handlowe, 3) nieruchomości i ruchomości należące do przedsiębiorstwa, w tym produkty i materiały, 4) patenty, wzory użytkowe i zdobnicze, 5) zobowiązania i obciążenia związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, 6) prawa wynikające z najmu i dzierżawy lokali zajmowanych przez przedsiębiorstwo. Przedsiębiorstwo w ujęciu tej regulacji charakteryzuje oderwanie od podmiotu, któremu przysługują prawa i obciążają obowiązki składające się na to przedsiębiorstwo. Składniki materialne i niematerialne tworzą pewien kompleks przeznaczony do realizacji zadań gospodarczych i mogący być przedmiotem obrotu. W skład przedsiębiorstwa wchodzą wszystkie składniki majątkowe i niemajątkowe przeznaczone do realizacji określonych zadań gospodarczych. Takie określenie ustawowe oznacza, że możliwe jest wyliczenie składników konkretnego przedsiębiorstwa. Stąd wyliczenie w art. 55¹ Kodeksu cywilnego ma charakter jedynie przykładowy. Następnie powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego Izba Skarbowa wskazała, że nie wszystkie elementy tworzące pojęcie przedsiębiorstwa są na tyle istotne, by bez ich zbycia nie można było mówić o zbyciu przedsiębiorstwa. Dlatego też zbycie przedsiębiorstwa powinno obejmować co najmniej te składniki, które determinują funkcje spełniane przez przedsiębiorstwo. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, iż z aktu notarialnego oraz faktur wystawionych przez H. J. wynika, że J.G. kupił : nieruchomość zabudowaną budynkami – motelu "A", pizzeri, gospodarczym, garażu, dyskoteki oraz stacją trafo, dwoma kortami tenisowymi, basenem, studnią głębinową i parkingiem utwardzonym, wyposażenie części restauracyjno – dyskotekowej tj. między innymi stoły, stoliki, krzesła, płyty CD, głośniki, światła dyskotekowe, wyposażenie zaplecza gastronomicznego tj. między innymi – schładzarkę do piwa beczkowego, zmywarki do naczyń, kuchenki mikrofalowe, chłodziarki przeszklone, frytkownicę, piec do pieczenia ciast, maszynę do bitej śmietany, wyposażenie części hotelowej tj. między innymi – tapczany, stoliki, pufy, napoje i produkty spożywcze. Podatnik przejął również 19 pracowników zatrudnionych wcześniej przez małżonków J. bez zmiany warunków pracy, płacy i stanowiska. W konkluzji tej części uzasadnienia Izba stwierdziła, iż zakup całego kompleksu łącznie z wyposażeniem, zapleczem gospodarczym oraz przejęciem zatrudnionych pracowników spowodowało, że przedsiębiorstwo mogło i kontynuowało działalność gospodarczą zbywców bez zbędnej zwłoki. Z zestawienia dat uzyskanych obrotów na kasach fiskalnych i faktur VAT wynikało, iż w powyższych obiektach prowadzona była działalność gospodarcza w takim samym zakresie w jakim prowadzona była przez przedsiębiorstwo zbywców (po 13 dniowej przerwie od dnia zakupu). Wskazała również, iż nabywca przejął także zobowiązania przyjęte wcześniej przez sprzedających (imprezy okolicznościowe, zabawa sylwestrowa). W skardze, skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. G. domagał się uchylenia decyzji Izby Skarbowej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej skargi zarzucił obrazę art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o opłacie skarbowej, art. 5 i 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a także art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi podkreślił, iż przedmiotem kupna nie było przedsiębiorstwo, ale grunt, budynki oraz budowle, a zatem towary używane, zwolnione od opłaty skarbowej na zasadzie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymują dotychczasowe stanowisko organów podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Skarga na powołaną wyżej decyzję została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 z późniejszymi zmianami). Należy jednak zauważyć, że cytowana wyżej ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 roku, na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm. w Dz.U. z 2002 roku, nr 240, poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 roku utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 roku w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Należy również wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. Oceniając stanowisko zajęte w niej przez organy podatkowe należy w pierwszej kolejności przypomnieć, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 31 stycznia 1989 roku o opłacie skarbowej (Dz.U. nr 4, poz. 23 z późniejszymi zmianami) opłacie skarbowej podlegają między innymi umowy sprzedaży. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 lit.a tej ustawy nie podlegają opłacie skarbowej następujące czynności cywilnoprawne: umowy sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu zawierane przez podatników, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50 z późniejszymi zmianami), oraz inne tego rodzaju umowy objęte zwolnieniami na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2, a także umowy sprzedaży zawierane przez podatników, o których mowa w art. 14 tej ustawy, w zakresie czynności zwolnionych od podatku. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy o podatku i usług przepisów tej ustawy nie stosuje się do sprzedaży przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans. Trafne jest zatem stanowisko organów podatkowych, iż ze zwolnienia od opłaty skarbowej korzystają tylko te czynności podatników od towarów i usług, które temu podatkowi podlegają. Konsekwencją wyłączenia spod działania ustawy o podatku od towarów i usług przez cytowany wyżej art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy czynności polegających na sprzedaży przedsiębiorstwa jest pobranie opłaty skarbowej od umowy sprzedaży przedsiębiorstwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1998 roku, sygn. akt III SA 810/97 – opubl. w Systemie Informacji Prawnej "Lex"). W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną jest odpowiedź na pytanie, czy przedmiotem sprzedaży było przedsiębiorstwo – jak twierdzą organy podatkowe, czy też budynki – jak twierdzi strona skarżąca. Z akt sprawy wynika, że zgodnie z aktem notarialnym z dnia [...] 2000 roku oraz fakturami VAT z dnia [...] 2000 roku przedmiotem sprzedaży była : - nieruchomość położoną w U. o powierzchni [...] ha, zabudowana : - budynkiem motelu "A" przy ulicy [...], - budynkiem Pizzeri przy ulicy [...] , - budynkiem gospodarczym, - budynkiem garażu, - budynkiem dyskoteki, - stacją trafo, - dwoma kortami tenisowymi, - basenem, - studnią głębinową, - parkingiem utwardzonym - wyposażenie budynków (załącznik do faktury z dnia [...] 2000 roku – 53 pozycje), - alkohole, artykuły spożywcze, napoje (faktury VAT z [...] 2000 roku). Ponadto kupujący (J.G.) przejął 19 pracowników, na zasadach porozumienia stron – zgodnie z art. 23¹ Kodeksu pracy oraz zobowiązania dotyczące "przyjętych przez sprzedających rezerwacji imprez okolicznościowych" (§ 3 aktu notarialnego). Ponieważ ustawy podatkowe nie zawierają definicji "przedsiębiorstwa" nieodzowne staje się zatem ustalenie tego pojęcia w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 55¹ przedsiębiorstwo, jako zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, w szczególności : 1) firmę (nazwę), znaki towarowe i inne oznaczenia indywidualizujące przedsiębiorstwo, 2) księgi handlowe, 3) nieruchomości i ruchomości należące do przedsiębiorstwa w tym produkty i materiały, 4) patenty, wzory użytkowe i zdobnicze, 5) zobowiązania i obciążenia, związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, 6) prawa wynikające z najmu i dzierżawy lokali zajmowanych przez przedsiębiorstwo. Ustawodawca w cytowanym wyżej przepisie wskazał, jakiego rodzaju elementy wchodzą w skład kompleksu składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, czyli przedsiębiorstwa, które może być przedmiotem czynności prawnej. Nie wszystkie jednak elementy tworzące pojęcie przedsiębiorstwa są na tyle istotne, by bez ich zbycia nie można było mówić o zbyciu przedsiębiorstwa. O tym jakie konkretne składniki muszą być przeniesione na nabywcę, aby można było uznać, że nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa decydują okoliczności faktyczne, których nie można określić apriorycznie. Ocena, czy doszło do nabycia przedsiębiorstwa jest więc możliwa in concreto, a miarodajne jest ustalenie, czy nabyto minimum środków, bez których kontynuowanie przez nabywcę działalności gospodarczej realizowanej przed zbyciem nie jest możliwe. Strony – jak wynika z art. 55² Kodeksu cywilnego – mają pozostawioną swobodę co do tego, jakie elementy tworzące pojęcie przedsiębiorstwa objąć przedmiotem czynności prawnej, z tym że swoboda w wyłączeniu poszczególnych składników nie może iść tak daleko, aby zakres wyłączeń przekreślił istotę przedsiębiorstwa. Dlatego też zbycie przedsiębiorstwa powinno obejmować co najmniej te składniki, które determinują funkcje spełniane przez przedsiębiorstwo (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2000 roku, sygn. akt I CKN 850/98 – opubl. w Systemie Informacji Prawnej "Lex" – nr 50895). W świetle powyższych rozważań zasadnie zatem organy podatkowe ustaliły, iż przedmiotem sprzedaży było przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, a co za tym idzie także w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, albowiem na podstawie aktu notarialnego oraz wystawionych faktur VAT nastąpiło przeniesienie poszczególnych składników całego majątku nieruchomego i ruchomego przedsiębiorstwa. Powyższe ustalenia, w ocenie Sądu, znajdują podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym i zostały dokonane w granicach swobodnej oceny dowodów, jaka należy do kompetencji organów podatkowych z mocy art. 191 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem “Organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że: - należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, - materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, - ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy, - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, (tak B. Adamiak “Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz". Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1996 rok str.376 – 378, którego tezy zachowują swą aktualność, zdaniem składu orzekającego, także na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów proceduralnych). Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. W toku wyczerpującego postępowania wyjaśniającego organy podatkowe zebrały obszerny materiał dowodowy, dokonując jego analizy i oceny tego materiału. Postępowanie to wykazało, iż po pierwsze – H. i A. małżonkowie J. zbyli na rzecz skarżącego J. G. w zasadzie cały majątek ruchomy i nieruchomy swego przedsiębiorstwa; po drugie – nabywca przejął 19 pracowników zatrudnionych wcześniej przez sprzedających; oraz po trzecie – kupujący przejął od zbywców zobowiązania dotyczące organizacji imprez okolicznościowych. Łączna ocena wszystkich dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych i zebranych dowodów umożliwiła organom podatkowym stwierdzenie, że w danym wypadku miała miejsce "sprzedaż przedsiębiorstwa", które kontynuowało działalność gospodarczą zbywców. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odniósł się do zgłoszonych przez skarżącego twierdzeń i powołanych przez niego dowodów. To, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych, które prezentuje strona skarżąca nie świadczy jeszcze o dowolnej ocenie dowodów. Skoro zatem umowa sprzedaży przedsiębiorstwa, jaka została zawarta w niniejszej sprawie, nie podlegała zwolnieniu od opłaty skarbowej, zwrot tej opłaty skarżącemu nie przysługiwał. Dokonując więc w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259) kontroli zaskarżonej decyzji z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy podatkowe nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej i nie naruszyły reguł interpretacyjnych ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia. Sąd uznał również – jak wykazano wyżej – że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI