I SA/Ka 776/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2004-08-18
NSAinneŚredniawsa
wartość celnazgłoszenie celnesamochódimportKodeks celnyWojewódzki Sąd Administracyjnyzalaniewartość transakcyjnametoda ostatniej szansy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą wartości celnej samochodu, uznając, że organy celne wadliwie zakwestionowały wartość transakcyjną, nie uwzględniając specyficznych okoliczności zakupu, takich jak zalanie pojazdu.

Sprawa dotyczyła kwestionowania przez organy celne wartości celnej samochodu sprowadzonego z zagranicy. Skarżący zadeklarował wartość niższą niż sugerowały katalogi rynkowe. Organy celne, opierając się na katalogach i art. 23 § 7 Kodeksu celnego, zakwestionowały wartość transakcyjną, ustalając ją metodą "ostatniej szansy". WSA w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy celne nie uwzględniły w sposób należyty specyficznych okoliczności zakupu, takich jak zalanie pojazdu, co mogło wpłynąć na jego wartość, a także wadliwie porównały ceny z różnych roczników i rynków.

Skarżący J.W. A w K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w C., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej samochodu. Organ celny pierwszej instancji zakwestionował zadeklarowaną przez skarżącego wartość celną samochodu w wysokości [...] EUR, uznając ją za zaniżoną w porównaniu do cen rynkowych z katalogu "Schwacke Liste". Zastosowano metodę "ostatniej szansy" (art. 29 Kodeksu celnego), ustalając wartość celną na [...] EUR. Skarżący zarzucił organom celnym niewyjaśnienie sprawy, nielogiczne zastosowanie katalogu, brak uwzględnienia faktu zalania samochodu oraz jego wpływu na wartość. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy, podzielając argumentację organu pierwszej instancji i podkreślając, że zakwestionowanie wartości transakcyjnej było uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organy celne miały podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego, jednakże wadliwie oceniły wpływ specyficznych okoliczności zakupu (zalanie pojazdu) na jego wartość. Porównanie cen z różnych roczników i rynków bez uwzględnienia tych okoliczności oraz różnic między rynkami europejskimi zostało uznane za niewystarczające. Sąd wskazał, że zastosowanie metody "ostatniej szansy" wymaga indywidualnego i wnikliwego rozważenia, a nie arbitralności. Uchylenie decyzji nastąpiło z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy celne nie miały wystarczających podstaw do zakwestionowania wartości transakcyjnej, ponieważ nie uwzględniły w sposób należyty specyficznych okoliczności zakupu, takich jak zalanie pojazdu, które mogło wpłynąć na jego wartość.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć organy celne mogły mieć podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej, to wadliwie oceniły wpływ zalania pojazdu na jego wartość i porównały ceny z różnych roczników i rynków bez należytego uwzględnienia tych czynników.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

k.c. art. 23 § § 7

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, o której mowa w § 1, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej.

k.c. art. 29 § § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Metoda "ostatniej szansy" - ustalanie wartości celnej na podstawie dostępnych danych, gdy inne metody zawiodą.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.c. art. 23 § § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Wartość celna towarów jest ich wartością transakcyjną, czyli ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.

k.c. art. 24 § § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 23, ustala się ją stosując w kolejności art. 25 – 28.

o.p. art. 207

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 215 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Sprostowanie oczywistej omyłki w decyzji.

o.p. art. 215 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Sprostowanie oczywistej omyłki w decyzji.

o.p. art. 217

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Sprostowanie oczywistej omyłki w decyzji.

u.NSA

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2001 r.

W sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towarów, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 września 1999 r.

W sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej.

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r.

W sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2001 r.

W sprawie podatku akcyzowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne wadliwie zakwestionowały wartość transakcyjną, nie uwzględniając faktu zalania samochodu i jego wpływu na wartość. Porównanie cen z katalogów rynkowych było nieadekwatne z uwagi na specyficzne okoliczności zakupu i różnice między rynkami. Zastosowanie metody "ostatniej szansy" było wadliwe z powodu braku indywidualnego i wnikliwego rozważenia.

Godne uwagi sformułowania

organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów metoda "ostatniej szansy" badanie wiarygodności ceny transakcyjnej może jedynie doprowadzić do ustalenia, że jest ona niewiarygodna w aspekcie ustalenia wartości celnej niewiarygodna będzie wówczas, gdy w sposób rażący będzie niższa od innych cen tego samego lub podobnego towaru indywidualnych okoliczności zakupu nie może cechować jej arbitralność i dowolność

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Jużków

członek

Małgorzata Walentek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów, zwłaszcza w przypadku specyficznych okoliczności zakupu (np. uszkodzenia, zalania) oraz stosowanie metod szacowania wartości celnej."

Ograniczenia: Dotyczy przepisów Kodeksu celnego obowiązujących w 2003 roku. Specyfika sprawy związana z zalaniem pojazdu może ograniczać bezpośrednie zastosowanie do innych sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest uwzględnienie indywidualnych okoliczności faktycznych przy ustalaniu wartości celnej, nawet jeśli dane rynkowe sugerują inaczej. Pokazuje też złożoność prawa celnego.

Zalany samochód a wartość celna: Sąd uchyla decyzję urzędu celnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ka 776/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-08-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Jużków
Małgorzata Walentek
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Małgorzata Walentek, Protokolant sekretarz sądowy, Joanna Spadek, po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi J.W. A w K. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Z. uznał zgłoszenie celne dokonane na jednolitym dokumencie administracyjnym SAD z [...] stycznia 2003 r. nr [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru. Zgłoszenie dotyczyło samochodu marki [...] sprowadzonego z A. do Polski przez J.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. Organ celny pierwszej instancji zakwestionował wartość celną samochodu zadeklarowaną przez stronę w wysokości [...] EUR uznając, że w sposób oczywisty budziła ona wątpliwości, co do jej rzeczywistej wysokości i mogła być znacznie zaniżona. Bowiem z danych wynikających z niemieckiego publikatora cen rynkowych samochodów na rynku kraju pochodzenia towaru "Schwacke Liste" ze stycznia 2003 r. cena tego typu samochodu na rynku niemieckim wynosiła [...] EUR. Następnie, powołując się na art. 23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) organ celny zakwestionował wiarygodność tego dokumentów przedstawionych przez stronę, to jest fakturę dokumentującą zakup samochodu z dnia [...], w której cenę samochodu ustalono na kwotę [...] EUR i nie podważając faktu sprzedaży samochodu ustalił jego wartość celną na podstawie art. 29 § 1 Kodeksu celnego tak zwaną metodą "ostatniej szansy". Za podstawę jej obliczenia przyjął wartość rynkową samochodu na podstawie katalogu Eurotax ze stycznia 2003 r. w wysokości [...] zł, pomniejszył ją o 22 % podatku od towarów i usług, 3,1 % podatku akcyzowego (chociaż w opisie sposobu obliczenia wartości towaru podano stawkę 13,6 % to faktycznie odjęto stawkę 3,1 % podatku akcyzowego) i otrzymaną w ten sposób kwotę [...] zł podzielił przez aktualny w dniu powstania długu celnego kurs EUR, uzyskując wartość celną samochodu w kwocie [...] EUR.
W podstawie prawnej decyzji, oprócz wskazanych tu już przepisów Kodeksu celnego, Naczelnik Urzędu Celnego w Z. wskazał: art. 65 § 4 pkt 2 lit. b, art. 69, art. 70 § 1 i § 2, art. 85 § 1, tej ustawy, jak również art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), oraz
§ 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2001 r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towarów, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów (Dz. U. nr 84, poz. 914 ).
W odwołaniu J.W. domagał się uchylenia decyzji i uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe. Zarzucił organowi celnemu niewyjaśnienie podstawowych okoliczności warunkujących ocenę prawidłowości dokonanego zgłoszenia celnego, sporządzenie obszernego uzasadnienia nie mającego związku ze sporem jaki wynika w sprawie pomiędzy organem, a stroną, nieżyciowe i nielogiczne zastosowanie katalogu EUROTAS dla ustalenia wartości celnej towaru. Stwierdził, że organ celny kwestionując wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów nie wykazał istnienia uzasadnionych przyczyn. Niedopuszczalne było odwołanie się do cen katalogowych obowiązujących na rynku niemieckim. Organ celny nie wskazał przy tym wartości celnej towaru podobnego – obowiązującej na rynku austriackim i to w odniesieniu do samochodu zalanego przez powódź. Oceniając wartość samochodu podobnego podano jedynie jego model i rocznik, nie odnosząc się całkowicie do faktu zalania tego samochodu. A co za tym idzie przeniesienia ryzyka naprawy i doprowadzenia tego samochodu do bezpiecznej eksploatacji przez kupującego i w konsekwencji obniżenia ceny samochodu.
Domagał się dopuszczenia dowodu z opinii rzeczoznawcy, który wycenił samochód w firmie sprzedawcy, a w konsekwencji zwrócenie się do firmy B w A. o nadesłanie takiej opinii.
Te wszystkie uchybienia uzasadniały uchylenie decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Z. z powołaniem się na art. 215 § 1 i § 3, art. 217 ustawy Ordynacja podatkowa sprostował oczywistą omyłkę w swojej decyzji z dnia [...] w ten sposób, iż w uzasadnieniu decyzji w miejsce stawki podatku akcyzowego 13,6 % wskazanej przy obliczaniu wartości celnej samochodu wpisał stawkę 3,1 %. Zmiana stawki nie wpłynęła na zmianę obliczenia wartości celnej.
Dyrektor Izby Celnej w C. po rozpoznaniu odwołania nie uwzględnił go i zaskarżoną decyzją z dnia [... nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji i argumenty przytoczone przez ten organ na poparcie jego stanowiska.
Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu stwierdził, że zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest ich wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Jednak w myśl art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej. Badanie wiarygodności dokumentu zakupu obejmuje nie tylko jego autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nim ceny towaru. Dokument taki nie będzie wiarygodny, gdy podana w nim cena budzi wątpliwości, gdyż nie odzwierciedla wartości towaru. W niniejszej sprawie ustalono, że cena samochodu tej samej marki, co sprowadzony do Polski [...] o zbliżonych parametrach był na rynku zachodnioeuropejskim była znacznie wyższa, niż zadeklarowana przez stronę Zastosowanie art. 23 § 7 Kodeksu celnego było tu zatem uzasadnione.
Konsekwencja zakwestionowania wartości transakcyjnej podanej w zgłoszeniu celnym była konieczność ustalenia wartości celnej samochodu zgłoszonego do odprawy z wykorzystaniem metod wskazanych w art. 25 do art. 29 Kodeksu celnego – art. 24 cyt. ustawy. Ustalenie wartości celnej samochodu tak zwaną metodą "ostatniej szansy", czyli na podstawie art. 29 Kodeksu celnego organ odwoławczy uzasadnił treścią studium 1.1. Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO), wskazując że wyjaśnienia tego Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1999 r. w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908).
W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że katalog "Schwacke Liste" posłużył organom celnym do wstępnego badania dokumentów załączonych przez stronę do zgłoszenia celnego i umożliwił porównanie ceny deklarowanej przez importera z ceną samochodu występującą na rynku eksportu. Przy czym wartość towaru zadeklarowaną przez stronę porównano z wartością samochodu używanego, wyprodukowanego w 2001 roku, bowiem w katalogu nie było danych dotyczących rocznika 2002. Uwzględniono przy tym opinię rzeczoznawcy pojazdów samochodowych z Zespołu Rzeczoznawców Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji w Warszawie p. J.Z., z której wynikało, iż wydawnictwo Schwacke Liste ma ugruntowaną pozycję i dotyczy największego rynku samochodowego w Europie, zawiera największe zestawienie średnich wartości rynkowych pojazdów. Zatem stanowiło najbardziej wiarygodne źródło informacji o cenach używanych samochodów.
W celu ustalenia wartości celnej posłużono się najczęściej stosowanym w takich przypadkach katalogiem Eurotax, podającym uśrednione i zbliżone do transakcyjnych ceny samochodów używanych na rynku polskim. Według katalogu nr 11/2003 średnia cena pojazdu marki [...] wyprodukowanego w 2002 r. wynosiła [...] PLN. Tak ustalona cena nie wymagała jakiejkolwiek korekty. Wartość tę pomniejszono o 22 % podatku od towarów i usług oraz 3,1 % podatku akcyzowego, uzyskując kwotę [...] PLN, która po podzieleniu jej przez aktualny w dniu powstania długu celnego kurs EUR ([...] PLN) dała wartość celną samochodu w kwocie [...] EUR. W tym stanie, organ odwoławczy stwierdził, że zarzut skarżącego o braku podstaw do kwestionowania wartości celnej podanej w zgłoszeniu był chybiony. Istniały uzasadnione okoliczności, aby odmówić wiarygodności podanej przez stronę cenie transakcyjnej, była dwukrotnie niższa od kwoty wyliczonej w postępowaniu.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że importowany samochód był sprawny, został dopuszczony do ruchu, w czasie rewizji celnej przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2003 r. nie stwierdzono w nim uszkodzeń zewnętrznych. Strona oświadczyła, że był zalany do wysokości progów. Zatem za bezzasadny uznano wniosek strony o wykorzystanie w postępowaniu opinii rzeczoznawcy znajdującego się w firmie, w której zakupiono pojazd.
Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, nie dopatrując się w niej naruszenia prawa.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.W. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Zarzucił organowi odwoławczemu, naruszenie art. 23 § 1 i § 7 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie, że istniały uzasadnione przyczyny wartości transakcyjnej importowanego samochodu oraz naruszenie art. 120, art. 121 i art. 122 oraz art. 180, art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie sprawy i oparcie się na katalogi Schwacke Liste jako jedynym dowodzie stanowiącym podstawę do zakwestionowania wartości transakcyjnej. Powtórzył argumenty zawarte uprzednio w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Podkreślił, iż samochód objęty decyzją był fabrycznie nowy, nigdy nie uszkodzony w powszechnym rozumieniu. Uległ jedynie zalaniu, a jego wartość użytkowa i handlowa została sprowadzona do zera.
Dyrektor Izby Celnej w C. wniósł o oddalenie skargi nie znajdując w niej podstaw do zmiany swego stanowiska. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że strona zgłosiła do odprawy celnej samochód używany. Nie był on nowy, bowiem wyprodukowano go w 2002., a pierwszy raz zarejestrowano [...] r. Ponadto sama strona przyznała, że został zalany do wysokości progu, a to nie mogło spowodować jego całkowitego zniszczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne. Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ) utraciła moc obowiązująca z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.), pod rządami której wniesiono skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach. Jednocześnie z tą samą datą zniesione zostały ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, w miejsce których, na podstawie art. 85 cytowanej ustawy utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których siedziby miały ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego wojewódzkie sądy administracyjne
Dla obszaru województwa śląskiego powstał, na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 72, poz. 652) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W myśl art. 97 § 1 powołanej ustawy sprawy w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie" . Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Skarga J.W. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż, wbrew zawartym w niej zarzutom, zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Dokonując tej oceny należy w pierwszej kolejności ustalić, czy organy celne miały podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru zadeklarowanej przez stronę, czy też obowiązane były przyjąć tę wartość z rachunku przedstawionego przez skarżącego.
Zasadnicze znaczenie w tym zakresie ma art. 23 § 7 ustawy Kodeks celny. Zgodnie z nim, "Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, o której mowa w § 1, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego". Z przepisu tego wynika zatem, że organ celny nie jest związany wartością transakcyjną towaru deklarowaną przez podmiot dokonujący jego importu, może ją odrzucić, gdy z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji składanych przez stronę. Występujący w tym przepisie zwrot "z uzasadnionych przyczyn" nie został bliżej zdefiniowany przez ustawodawcę, jest to zatem zwrot niedookreślony, któremu właściwe znaczenie, w każdej konkretnej sprawie, nadaje organ celny na gruncie występującego w takiej sprawie stanu faktycznego. Odrzucenie wartości transakcyjnej musi być skutkiem zakwestionowania wiarygodności materialnej lub formalnej informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, ewentualnie wynikać z braku odpowiednich dokumentów. Ocena wiarygodności ceny deklarowanej przez stronę i wynikających z przedstawionych przez nią dokumentów wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania. W tym miejscu należy wskazać, że rezultat badania wiarygodności ceny, którą ujawniono w zgłoszeniu i która wynikała z dokumentów nie zawsze musi prowadzić do ustalenia rzeczywistej ceny, którą zapłaciła strona. Badanie wiarygodności ceny transakcyjnej może jedynie doprowadzić do ustalenia, że jest ona niewiarygodna w aspekcie ustalenia wartości celnej. A niewiarygodna będzie wówczas, gdy w sposób rażący będzie niższa od innych cen tego samego lub podobnego towaru.
Odmowa przyjęcia wartości transakcyjnej na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego w następstwie zakwestionowania materialnej wiarygodności informacji i dokumentów służących do określenia wartości celnej nie tylko może, ale powinna uwzględnić metody ustalania wartości celnej przewidziane w art. 25 – 29 Kodeksu celnego. Konsekwencją odrzucenia wartości transakcyjnej będzie konieczność ustalenia wartości celnej wyłącznie metodami wymienionymi w Kodeksie celnym. Należy podkreślić, że odrzucenie wartości transakcyjnej nie może nastąpić przez proste porównanie wysokości ceny deklarowanej przez stronę z wartością ustaloną przez organ celny. Kwestionowanie materialnej wiarygodności informacji i dokumentów powinno następować z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności zakupu. Na takie okoliczności powoływał się skarżący zarówno w odwołaniu jak i w skardze. Ocena znaczenia tych okoliczności w sprawie powinna była być przedmiotem analizy organów celnych.
Ustalenie, iż z niemieckiego publikatora Schwacke Liste wynika że samochody tej marki i tego samego typu co sprowadzony do Polski przez skarżącego samochód marki [...] były na rynku niemieckim droższe, niż to zadeklarowała strona, mogło być uznane za uzasadnioną przyczynę do zakwestionowania wartości transakcyjnej samochodu. Jednak w katalogu, z którego skorzystały organy celne nie było ceny rynkowej samochodu marki [...] wyprodukowanego w 2002 r. Cenę transakcyjną porównano z ceną samochodu tej samej marki i modelu, lecz wyprodukowanego w 2001 r. Nie wyjaśniono, czy pomiędzy cenami obowiązującymi w Niemczech i Austrii (miejscu kupna importowanego samochodu) występowały jakieś różnice. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji powołał się na opinie rzeczoznawcy J.Z.. Wynikało z niej, oprócz oceny rzetelności i wiarygodności niemieckiego katalogu także i to, że różnica wartości pojazdów na rynkach europejskich w stosunku do katalogu Schwacke Liste wynoszą nawet do
20 %. Nie wyjaśniono tej kwestii w odniesieniu do kwestionowanej wartości transakcyjnej. Brak tego ustalenia mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Zatem zarzut skarżącego, iż wadliwie dla zakwestionowania ceny transakcyjnej przyjęto ceny obowiązujące na rynku niemieckim, a nie rynku austriackim, na którym dokonano zakupu importowanego samochodu i to z pominięciem okoliczności zakupu, faktu, że pojazd uległ zalaniu, a ta okoliczność mogła mieć wpływ na jego wartość był zasadny.
Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru z mocy art. 23 § 7 Kodeksu celnego było ustalenie jego wartości celnej na podstawie art. 29 Kodeksu. Co prawda z art. 24 § 1 Kodeksu wynika, że jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 23, ustala się ją stosując w kolejności art. 25 – 28, to jednak w przypadku samochodów używanych zastosowanie art. 29, z pominięciem art. 25 – 28, ma swe uzasadnienie. Art. 25 i art. 26 Kodeksu celnego odwołują się do towarów identycznych i podobnych sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. W przypadku samochodów używanych trudno jest co do zasady mówić o samochodach identycznych, a z kolei samochody podobne z uwagi na markę i model również mogą różnić się stopniem zużycia, rodzajem uszkodzeń i innymi cechami indywidualnymi. Art. 27 Kodeksu celnego odwołujący się do metody ceny jednostkowej towarów identycznych i podobnych może znaleźć zastosowanie do towarów sprowadzonych do celów handlowych i sprzedawanych w większej ilości, a więc również nie jest to metoda możliwa do zastosowania w przypadku pojedynczych egzemplarzy samochodów używanych. Art. 28 dotyczy z kolei metody wartości kalkulowanej towaru, w której należy uwzględniać takie dane jak : koszty lub wartość materiałów i produkcji, kwotę zysku i kosztów ogólnych, a więc i w tym przypadku nie jest to metoda możliwa do zastosowania w odniesieniu do samochodów używanych, które nie są produkowane jako takie.
Trafnie zresztą organy celne wskazały w tym zakresie na wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej
(WCO) do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., które zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1999 r. w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908).
Należy podkreślić, że zakwestionowanie wartości transakcyjnej towaru w oparciu o art. 23 § 7 Kodeksu celnego i w konsekwencji ustalenie wartości celnej towaru w myśl zasady z art. 29 tej ustawy jest równoznaczne z szacunkowym ustaleniem tej wartości i prowadzi do jej odtworzenia w sposób możliwie najbardziej zbliżony do rzeczywistej. Punktem wyjścia jest tu średnia cena samochodu tej samej marki i modelu, jaki sprzedawano na rynku polskim (tak zwana wartość początkowa). Dla ustalenia, jaką cenę za granicą należałoby zapłacić za tego typu samochód konieczne jest pomniejszenie tej wartości początkowej o uiszczany w związku z jego importem podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy (stawka celna wynosiła tu 0 %). O ile jednak stawka podatku od towarów i usług jest wiadoma i wynosi 22 %, o tyle stawka cła i podatku akcyzowego może być różna. W zależności od wieku samochodu wyrażonego w latach kalendarzowych liczonych począwszy od roku produkcji do roku dokonania zgłoszenia celnego włącznie (patrz § 7a obowiązującego w dacie zgłoszenia celnego samochodu rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie podatku akcyzowego, publ. w Dz. U. Nr 148, poz. 1655 ze zm.). Stawka cła zależna jest od kraju, z którego pochodził sprowadzany samochód. Dane wynikające z informatora Eurotax nie obejmują takich informacji. Ponadto nie obejmują one informacji dotyczących cła. W sprawie nie była sporna okoliczność, iż z dniem 1 stycznia 2002 r. na samochody sprowadzane z państw – członków Unii Europejskiej (Republika Austriacka jest członkiem tej organizacji) obowiązuje "0" stawka celna. Fakt pochodzenia sprowadzonego przez skarżącego samochodu [...] z A. nie był sporny. Jednak w katalogu ze stycznia 2003 r. nie ujęto tego modelu samochodu wyprodukowanego w 2002 r. Dla ustalenia wartości celnej przyjęto cenę samochodu z 2001 r.
Metoda "ostatniej szansy" nie polega na dowolnym ustalaniu wartości celnej. Z uwag interpretacyjnych do art. 7 Porozumienia o stosowaniu artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. wartość celna ustalona powyższą metodą powinna być w możliwie największym stopniu oparta na pozostałych metodach ustalania wartości celnej, które powinny być stosowane z "rozsądną elastycznością". Elastyczność w stosowaniu metody może wyrażać się w odstąpieniu od pewnych warunków jej stosowania. Rezygnacja z pewnych wymagań w ramach rozsądnej elastyczności wymaga w każdym wypadku indywidualnego i wnikliwego rozważenia i nie może cechować jej arbitralność i dowolność.
W rozpoznawanej sprawie, w przypadku poprawnego odrzucenia wartości transakcyjnej, zastosowanie metody ostatniej szansy z art. 29 Kodeksu celnego byłoby uzasadnione. Wątpliwości budzi natomiast fakt posłużenia się dla ustalenia wartości celnej towaru wartością samochodu wyprodukowanego w 2001 r., a nie tak jak przedmiot importu w 2002 r.
Powódź nie jest zjawiskiem częstym. Zatem można przyjąć, że na rynku bardzo rzadko oferowane są do sprzedaży samochody nowe, które uległy zalaniu w trakcie powodzi i to przed ich pierwszym zarejestrowaniem. Nie rzutują one na kształtowanie się średnich cen rynkowych używanych samochodów. Stąd też posłużenie się wartościami wskazanymi w katalogach w niniejszej sprawie w celu zakwestionowania wartości transakcyjnej w całkowitym oderwaniu od specyficznych i nietypowych okoliczności zakupu samochodu, którego dotyczyło zgłoszenie celne należało uznać za wadliwe rozwiązanie. Zasadnym byłoby uzupełnienie postępowania w kierunku wyjaśnienia wpływu faktu zalania samochodu na jego wartość transakcyjną.
Mając na uwadze powyższe, należało w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ) uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się podstaw do zastosowania art. 152 cytowanej ustawy.
sw