I SA/Ka 535/03

I SA/Ka 535/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-06-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Małgorzata Jużków
Małgorzata Walentek /sprawozdawca/
Tadeusz Michalik /przewodniczący/
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie określenia wartości celnej towaru i wymiaru cła oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną w wyniku wznowienia postępowania Dyrektor Urzędu Celnego w C. uchylił decyzje zawarte w dowodach odpraw celnych z dnia [...] r. nr nr [...] i [...] oraz dokonał wymiaru cła od samochodu osobowego marki [...]. Rozstrzygnięcie to oparł o ustalenia, że zgłoszone w dniu [...] 1997 r. do odpraw celnych, a sprowadzone z Niemiec nadwozie samochodu osobowego marki [...] , nr [...] przez J. S. oraz silnik niskoprężny do samochodu marki [...] , nr [...] wraz ze skrzynią biegów, zawieszeniem przednim i tylnym, układem kierowniczym i 4 kołami jezdnymi przez S. N. stanowiły samochód osobowy w stanie rozmontowanym (nie zmontowanym), który następnie po złożeniu został zarejestrowany w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta w O. jako "składak" nr rej. [...] na nazwisko J. S..
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie.
W piśmie z [...] 2000 r., uzupełnionym pismami z dnia [...] 2001 r., z dnia [...] 2001 r. i z dnia [...] 2001 r. J. S. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Jako podstawę wniosku wskazał art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Jego zdaniem wbrew faktom przyjęto, że przedmiotem wywozu był samochód, a nie części, z których później, po uzupełnieniu odkupionymi częściami, złożył samochód będący źródłem utrzymania całej rodziny. Podniósł, że decyzja objęta wnioskiem wydana została z rażącym naruszeniem art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (Dz.U. z 1994 r., Nr 71, poz. 312 ze zm.), bowiem za podstawę wymiaru cła przyjęto wartość kompletnego samochodu, a nie wartość sprowadzonego nadwozia, za które uiścił należne cło. Pozostałe części odkupił i jak wiele innych osób wówczas złożył z nich "składak". Stwierdził, iż bezprawnie połączono go z osobą S. N., od którego odkupił sprowadzone części. Miał on również prawo do kupna za granicą części samochodowych oraz odsprzedania ich komukolwiek.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 251 § 1 w związku z art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 26), art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. –Prawo celne (Dz.U. Nr 71, poz. 312 z 1994 r.), §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz.U. Nr 45, poz. 670). Prezes Głównego Urzędu Ceł odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...].
W uzasadnieniu organ podniósł, że sprowadzony przez J. S. i S.N. towar w istocie był samochodem w stanie nie zmontowanym (rozmontowanym). Po dokonaniu odpraw celnych ze sprowadzonych części dokonano złożenia pojazdu marki [...], który następnie został zarejestrowany jako składak w Urzędzie Miasta w O.. Okoliczność zarejestrowania samochodu ujawniła rzeczywisty stan w wiezionego towaru, który nie był znany organowi celnemu w dacie odpraw celnych ze względu na sposób sprowadzenia towaru z zagranicy (odrębne zgłoszenia towaru deklarowanego jako części z kompletem indywidualnych dokumentów) W ocenie organu powyższe stanowiło dla Dyrektora Urzędu Celnego w C. podstawę wznowienia postępowania na zasadzie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a następnie uchylenia decyzji zawartych w dowodach odpraw celnych nr [...] i [...] i dokonania wymiaru cła od sprowadzonego samochodu marki [...].
Odnosząc się do wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wymiarze cła z powodu rażącego naruszenia prawa Prezes Głównego Urzędu Ceł uznał, że jest on bezzasadny. Odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego wyjaśnił, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, iż owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W ocenie organu decyzja o uznaniu sprowadzonych części za samochód w stanie rozmontowanym i wymiarze cła objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności wydana została na podstawie obowiązujących w dacie dokonania obrotu towarowego z zagranicą przepisów z uwzględnieniem rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowił przepis art. 23 ust. 1 ustawy – Prawo celne obowiązujący w dacie dokonania obrotu towarowego z zagranicą, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy oraz zasady interpretacji Nomenklatury Scalonej zawarte we wstępie do Taryfy Celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy. Następnie stwierdził, iż podstawę prawną klasyfikacji taryfowej zgłoszonego do odpraw celnych towaru stanowi reguła 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej zgodnie z której wynika, że wyroby niekompletne, jak również wyroby kompletne oraz wyroby znajdujące się w stanie nie zmontowanym lub zdemontowanym klasyfikuje się do pozycji obejmującej wyrób kompletny. Zdaniem organu na klasyfikację taryfową towarów nie ma wpływu forma zawartych transakcji, ani to czy przed sprzedażą towar stanowił wyrób gotowy. Sposób zakupu i sprowadzenia samochodu w częściach, czy też w postaci zmontowanej stanowi wyrób importera. Skoro strony przywiozły części tej samej marki, z których po dokonaniu odpraw celnych ponownie zmontowano pojazd samochodowy tzw. "składak", to została spełniona przesłanka z reguły 2(a), mówiąca o wyrobie nie zmontowanym (rozmontowanym). Końcowo organ wyjaśnił, że decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w C. z dnia [...]r., jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Prezesa GUC z dnia [...]r. o wymiarze cła od sprowadzonego samochodu marki [...] wydane zostały zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy – Prawo celne, bowiem uwzględniają zarówno faktyczny stan towaru, jak i jego wartość celną w dniu dokonania zgłoszenia celnego, a także stawki celne w tym dniu obowiązujące.
Na skutek odwołania J. S. z dnia [...] r. decyzją Nr [...] z [...] r., Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.
Wyrokiem z 18 października 2002r. sygn. akt V SA 2558/01, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższą decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł jako wydaną z naruszeniem art. 130 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 ustawy Kodeks celny. Wskazał, że zgodnie z powołanymi przepisami pracownik organu celnego podlega wyłączeniu do załatwienia spraw, jeżeli brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja zaistniała bowiem Naczelnik Wydziału B.G. podpisując z upoważnienia Prezesa GUC zaskarżoną podlegała wyłączeniu od załatwienia tej sprawy, gdyż brała udział w wydaniu decyzji z dnia [...] r. do której strona wniosła odwołanie.
Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w C. po rozpatrzeniu odwołania J.S. z dnia [...] 2001 r. utrzymał w mocy decyzję Prezes Głównego Urzędu Ceł Nr [...] z [...] r. Jako podstawę wydania decyzji wskazał art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 z 1997r., poz. 926 z późniejszymi zmianami), art. 23 ust 1 ustawy z 28 grudnia 1989r. -Prawo celne (Dz. U. Nr 71, poz. 312 z 1998r. z późniejszymi zmianami), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 grudnia 1996r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz. U. Nr 145, poz. 670) oraz art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 20 marca 2002r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 41 z 19 kwietnia 2002r., poz. 365).
W uzasadnieniu zaprezentował dotychczasowy przebieg postępowania, jak również podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Przyznał, że sprowadzone z zagranicy przez J. S. i S. N.części samochodowe stanowiły w istocie samochód w stanie nie zmontowanym (rozmontowanym). Świadczy o tym fakt, iż towar został zgłoszony do odprawy celnej w tym samym miejscu i tego samego dnia. Sprowadzone nadwozie oraz silnik i pozostałe podzespoły stanowiły części tej samej marki samochodu - [...]. Po dokonaniu odpraw celnych części te wykorzystano do zmontowania samochodu, któremu został nadany numer rejestracyjny [...] w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta w O., o czym świadczą dołączone do wniosku o zarejestrowanie te same dokumenty, które przedstawiono w trakcie odpraw celnych.
Organ podkreślił, że sprowadzenie towaru przez dwa podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą, z których jednym był J.S. nie zwalnia ich z obowiązku uiszczenia należności celnych ustalanych dla towaru rzeczywiście sprowadzanego. W świetle przepisów prawa celnego nabyte jednostkowo za granicą części, z których odtworzono pojazd, według reguły 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej w trakcie ich zgłaszania do odprawy celnej stanowią towar, o którym mowa w dziale 87 taryfy celnej, podlegający cłu jako wyrób kompletny bez względu na stan zmontowania. Wskazał, iż kwestia klasyfikacji taryfowej sprowadzanych z zagranicy części samochodowych jako pojazdów w stanie nie zmontowanym, czy też rozmontowanym, z których odtwarza się pojazdy samochodowe znajduje poparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z 5 czerwca 2002 r., sygn. akt I SA/Ka 716/01). Ponadto wyjaśnił, iż późniejsze ujawnienie przez organy celne faktu zmontowania i zarejestrowania samochodu, czyli wyrobu gotowego, z elementów zgłoszonych uprzednio do odprawy celnej jako części samochodu, jest równoznaczne z ujawnieniem okoliczności faktycznej, która jednoznacznie wskazuje na to, że w momencie zgłoszonych do odprawy celnej towarów, organ celny albo nie został poinformowany przez zgłaszającego, albo też został przez niego wprowadzony w błąd, co do rzeczywistego przeznaczenia zgłaszanych towarów. Uzyskanie przez Urząd Celny w C. informacji o rejestracji samochodu złożonego ze sprowadzonych z zagranicy części było więc nową okolicznością faktyczną, stanowiącą przesłankę do wznowienia postępowania w trybie art. 249 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa celem określenia rzeczywistej klasyfikacji taryfowej przedmiotów importu oraz ustalenia wartości celnej i należności celnych.
W ostateczności organ nie dopatrzył się naruszenia prawa i to w sposób rażący w decyzjach objętych wnioskiem o stwierdzenie nieważności, bowiem w jego ocenie ich wydanie nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Natomiast art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa służyć powinien eliminowaniu z obrotu prawnego jedynie indywidualnych aktów administracyjnych, których treść nie da się pogodzić z zasadą praworządności.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. Jako podstawę skargi wskazał art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Podniósł, iż wydanie powyższych rozstrzygnięć nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa bowiem wbrew treści art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne przyjęto, iż podstawę cła winna stanowić wartość kompletnego samochodu a nie nadwozia, które faktycznie sprowadził. Ponadto podniósł te same argumenty zawarte uprzednio we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] r. nr [...] W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie, przytaczając w całości argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed 1 stycznia 2004 r. Z tą datą uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 85 na wstępie powołanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w tej sytuacji jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchylaniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a,b,c tej ustawy).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew zawartym w niej zarzutom, zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy podkreślić, iż podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z [...] r., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. nr [...],[...]o wymiarze cła wydanej po wznowieniu postępowań zakończonych decyzjami zawartymi interpretacji Nomenklatury Scalonej zawarte we wstępie do Taryfy celnej-stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy. Następnie stwierdził, iż podstawę prawną klasyfikacji taryfowej zgłoszonego do odpraw celnych towaru stanowi reguła 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej zgodnie z której wynika, że wyroby niekompletne, jak również wyroby kompletne oraz wyroby znajdujące się w stanie nie zmontowanym lub zdemontowanym klasyfikuje się do pozycji obejmującej wyrób kompletny. Zdaniem organu na klasyfikację taryfową towarów nie ma wpływu forma zawartych transakcji, ani to czy przed sprzedażą towar stanowił wyrób gotowy. Sposób zakupu i sprowadzenia samochodu w częściach, czy też w postaci zmontowanej stanowi wybór importera. Skoro strony przywiozły części tej samej marki, z których po dokonaniu odpraw celnych ponownie zmontowano pojazd samochodowy tzw. "składak", to została spełniona przesłanka z reguły 2(a), mówiąca o wyrobie nie zmontowanym (rozmontowanym). Końcowo organ wyjaśnił, że decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r., jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Prezesa GUC z dnia [...] r. o wymiarze cła od sprowadzonego samochodu marki [...] wydane zostały zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy - Prawo celne, bowiem uwzględniają zarówno faktyczny stan towaru, jak i jego wartość celną w dniu dokonania zgłoszenia celnego, a także stawki celne w tym dniu obowiązujące.
Na skutek odwołania J.S. z dnia [...] r. decyzją Nr [...] z [...] r., Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.
Wyrokiem z 18 października 2002r. sygn. akt V SA 2558/01, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższą decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł jako wydaną z naruszeniem art. 130 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 ustawy Kodeks celny. Wskazał, że zgodnie z powołanymi przepisami pracownik organu celnego podlega wyłączeniu od załatwienia spraw, jeżeli brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja zaistniała bowiem Naczelnik Wydziału B. G. podpisując z upoważnienia Prezesa GUC zaskarżoną decyzję podlegała wyłączeniu od załatwienia tej sprawy, gdyż brała udział w wydaniu decyzji z dnia [...] r. od której strona wniosła odwołanie.
Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w C. po rozpatrzeniu odwołania J. S. z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Prezes Głównego Urzędu Ceł Nr [...] z 18 w dowodach odpraw celnych z dnia [...] 1997 r. nr [...] i [...] był zarzut rażącego naruszenia prawa, czyli przesłanka z art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości ostatecznych decyzji. Została ona wyrażona min. w art. 128 ustawy Ordynacja podatkowa, która ma tutaj zastosowanie z mocy art. 262 ustawy Kodeks celny. Oznacza to, że decyzje ostateczne nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie.
Jedną z form wzruszenia decyzji administracyjnej jest stwierdzenie jej nieważności. Wskazać przy tym trzeba, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest zaliczane do nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, które nie może prowadzić do ponownej oceny zasadności dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych, w związku z czym organ nadzoru nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Postępowanie to jest bowiem samodzielnym postępowaniem, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy decyzja której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. art. 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Zgodnie z art. 247 § 1 pkt 3 tej ustawy organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszaniem prawa.
Odwołując się do poglądów doktryny oraz orzecznictwa sądowego przyjdzie wskazać, że rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje wyraźna i oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 1997 r. III SA 1134/96 ONSA 1998/3 poz. 101). Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy załatwienie sprawy decyzją administracyjną stanowi zaprzeczenie jej stanu prawnego. Inaczej mówiąc chodzi o takie załatwienie sprawy, które nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy, lecz do jej kontratypu. W takiej sytuacji zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym (tak: J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo CH. Beck Warszawa 1998 r. str. 806 i 813).
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej tu decyzji, należy rozważyć i dokonać oceny, czy decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności wydana została z naruszeniem prawa, a jeśli tak, to czy owo naruszenie miało charakter rażący w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa.
W pierwszej kolejności należy ustalić, czy organy celne miały podstawy do wzruszenia ostatecznych decyzji zawartych w dowodach odpraw celnych z dnia [...] 1997 r. nr [...] i [...] w trybie wznowienia postępowania.
Przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznacza art. 243 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwyczajne, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 240 § 1, a w razie pozytywnego ustalenia-przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Z brzmienia art. 243 tej ustawy wynika, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje podstawę do rozpatrzenia dwóch połączonych ze sobą spraw, to jest sprawy dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Stosownie do art. 240 § 1 pkt. 5 w spawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzje.
Jako okoliczność uzasadniającą wznowienie z urzędu postępowania w sprawie organ I instancji uznał, ujawnienie faktu zmontowania i zarejestrowania samochodu z elementów zgłoszonych uprzednio do odprawy celnej jako części samochodu, tj. nadwozia samochodu osobowego marki [...], nr [...] sprowadzonego przez J.S. oraz silnika niskoprężnego do samochodu marki [...], nr [...] wraz ze skrzynią biegów, zawieszeniem przednim i tylnym, układem kierowniczym i 4 kołami jezdnymi sprowadzonych przez S. N.. W trakcie dokonywania odprawy celnej funkcjonariusze celni nie byli w stanie stwierdzić jaki był zamiar importerów i rzeczywisty stan wwiezionego towaru, bowiem sposób zgłoszenia towaru - odrębne zgłoszenia z kompletami dokumentów - nie pozwalał na uznanie, że przywożony towar stanowił w istocie samochód w stanie rozmontowanym. Ujawnienie tego faktu nastąpiło w wyniku kontroli dokumentów dołączonych do wniosku złożonego w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta w O. przez J. S. o zarejestrowanie samochodu osobowego marki [...]. Fakt ten nie był znany Urzędowi Celnemu w czasie przeprowadzanej odprawy celnej. Był więc w tej sprawie nową okolicznością faktyczną która mogła mieć wpływ na zmianę klasyfikacji zaimportowanych towarów oraz ustalenia wartości celnej i należności celnych, co uzasadniało wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu organ celny prawidłowo uznał, że przyczynę wznowienie stanowił rzeczywisty stan towaru zgłoszonego do odprawy celnej.
Podstawowy zarzut zawarty we wniosku o stwierdzenie nieważności oraz skardze do NSA dotyczył prawa materialnego, a mianowicie rażącego naruszenia art. 23 ust 1. ustawy Prawo celne, które zdaniem skarżącego polegało na przyjęciu za podstawę wymiaru cła wartości kompletnego samochodu, a nie sprowadzonego przez skarżącego nadwozia.
W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania mają zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Zasadniczego znaczenia nabiera tu, zatem art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, jako formułujący jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego - zasadę swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z tym przepisem "Organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że:
- należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania,
* materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie,
* ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy.
Rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (tak B. Adamiak w "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996 r., str. 376 - 378). Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń.
W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy ustalono, że skarżący naruszył regułę 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, zgodnie z którą "Wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego, pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Interpretacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego (oraz wyrobu uważanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły), znajdującego się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym". Z reguły tej wynika, że warunkiem istnienia wyrobu gotowego jest nie tylko jego rozmontowanie przed przekroczeniem granicy, ale również sprowadzenie takiej ilości części, z których można skonstruować wyrób kompletny. W ocenie organów celnych o naruszeniu cyt. reguły świadczy fakt, że z dopuszczonych do obrotu części i podzespołów tej samej marki samochodu został złożony i zarejestrowany samochód, zaś do czynności tej doszło na podstawie tych samych dokumentów co dołączone do odpraw celnych. Stosownie do art. 23 ustawy Prawo celne w postępowaniu celnym istotny dla sprawy jest obiektywny stan towaru w dacie dokonania zgłoszenia celnego, ten zaś zgodnie z materiałem dowodowym zebranym w sprawie stanowił samochód w stanie nie zmontowanym (rozmontowanym). Ponadto zdaniem organów wwiezienie towaru przez dwa podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą, nie zwalnia tych podmiotów z obowiązku uiszczenia cła dla towaru rzeczywiście wwiezionego. Bez znaczenia jest bowiem okoliczność, że importu części samochodowych służących do zmontowania pojazdu dokonały dwie osoby, gdyż sposób sprowadzenia towaru jest sprawą importerów. Skoro w świetle reguły 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej przedmiotem importu był samochód w stanie nie zmontowanym (rozmontowanym), to cło powinno być uiszczone dla samochodu, a nie części samochodowych.
Wobec tego wbrew zarzutom skarżącego przyszło uznać, że decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r., jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Prezesa GUC z dnia [...] r. o wymiarze cła od sprowadzonego samochodu marki Renault wydane zostały zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy - Prawo celne, bowiem uwzględniają zarówno faktyczny stan towaru, jak i jego wartość celną w dniu dokonania zgłoszenia celnego, a także stawki celne w tym dniu obowiązujące. W ocenie Sądu organy administracji celnej rozważyły całość zebranego w sprawie materiału dowodowego - odniosły się bowiem do problematyki ujawnienia nowej okoliczności, jej istotności i nowości dla sprawy. Organy obu instancji przedstawiły rozważania z czego wynikało, że ta okoliczność dotyczy przedmiotu sprawy oraz na czym polega jej znaczenie prawne dla sprawy. Wyjaśniły na jakiej podstawie ustalono, że nowa okoliczność istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej oraz tego, że nie była znana organowi, który wydał decyzję. Ponadto organy celne prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, a dokonując oceny materiału dowodowego nie naruszyły reguł swobodnej oceny dowodów zaś ich wnioskom nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Należy stwierdzić, że treść decyzji objętych wnioskiem o stwierdzenie nieważności nie pozostaje w sprzeczności z treścią przepisów prawa mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Natomiast zarzut rażącego naruszenia prawa decyzji objętych wnioskiem skarżącego nie potwierdził się.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd skargę oddalił.