I SA/Ka 3045/02

I SA/Ka 3045/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-02-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Henryk Wach /sprawozdawca/
Małgorzata Jużków
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Sygn. powiązane
GSK 720/04 - Wyrok NSA z 2004-08-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie WSA Małgorzata Jużków NSA Henryk Wach (spr.) Protokolant Mariola Grąziowska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 r. przy udziale- sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w C. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. nr [...] powołując się na art. 251 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 261, art.13 § 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.). W uzasadnieniu orzeczenia przypomniał, że decyzją organu celnego uznano zgłoszenie celne strony z [...] października 1999 r. za nieprawidłowe nakazując cofnięcie towaru w postaci skażonego alkoholu etylowego za granicę. We wniosku z [...] 2002 r. strona wskazała jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej art. 247 § 1 pkt. 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. We wniosku podniesiono również zarzuty dotyczące błędnej wykładni uwagi do działu 3 Taryfy celnej oraz uwagi 2 do sekcji VI.
Dyrektor Izby Celnej powołując się na słownikowe znaczenie pojęcia rażące wyjaśnił dalej, że tylko oczywiste i ciężkie naruszenie prawa skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji. W omawianej kwestii istnieje bogate orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym chodzi w tym wypadku o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z 29 czerwca 1986 r., sygn. akt II SA 2145/86). Ostateczna decyzja Prezesa GUC nie narusza prawa i tym samym, brak jest podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Organ I instancji w dalszej części uzasadnienia zaprezentował argumentację dotyczącą klasyfikacji taryfowej towaru importowanego przez stronę, który był skażonym alkoholem etylowym klasyfikowanym do kodu PCN 2207 20 00 0.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pełnomocnik strony stwierdził, że wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są nieuzasadnione i niezrozumiałe, skoro Światowa Organizacja Celna w opinii z [...] r. oraz Prezes GUC w WIT nr [...] stwierdzili, że importowany towar jest dezodorantem do ciała. Wobec tych okoliczności, należy stwierdzić, że ostateczna decyzja Prezesa GUC narusza prawo w stopniu skutkującym jej nieważnością. Pełnomocnik wyraził pogląd, że zarówno opinia WCO, jak i WIT będące interpretacjami mają moc wsteczną i wywołują skutki od chwili wejścia w życie przepisu, którego dotyczą. Takie stanowisko zaprezentował NSA w wyroku z 24 czerwca 1993 r., sygn. akt SA/Wr 1852/92, publ. OSP 1995/1/23. W analogicznych sprawach, wszystkie zgłoszenia celne dokonane przed wydaniem opinii przez WCO uznano za prawidłowe. Następnie pełnomocnik zaprezentował argumentację dotyczącą prawidłowej - według jego oceny – klasyfikacji taryfowej importowanego towaru. Na końcu zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego – art. 122, art. 180 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie wystąpienie do WCO o sporządzenie opinii klasyfikacyjnej. Prezes GUC zwrócił się o wydanie takiej opinii dopiero [...] r., już po wydaniu decyzji, a jeszcze przed wydaniem wyroku przez NSA – przypomniał pełnomocnik strony.
Zaskarżoną tu decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w C. utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie powołując się na art. 233 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu wyjaśnił, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wówczas, kiedy istnieje sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem zawartym w decyzji. Taka sprzeczność nie wystąpiła w tej sprawie, ponieważ klasyfikacji taryfowej dokonano według danych, którymi wówczas dysponowały organy celne. Opinia WCO została wydania dopiero [...] r., czyli po wydaniu decyzji ostatecznej. Wobec tego, nie mogła być brana pod uwagę w sprawie klasyfikacji taryfowej importowanego towaru. W orzecznictwie funkcjonuje pogląd, że nie należy traktować jako rażące naruszenie prawa błędów w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, kiedy przepis prawa dopuszcza możliwość jego rozbieżnej interpretacji. Wybór jednej z możliwych interpretacji, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa, nawet gdy zostanie ona później uznana za nieprawidłową. Rażące naruszenie prawa ma miejsce wówczas, gdy w stanie prawnym nie budzącym wątpliwości, co do jego rozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów.
Na końcu, organ II instancji wyraził pogląd, że w tej sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 247 § 1 pkt. 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Organy celne dokonały klasyfikacji taryfowej importowanych towarów zgodnie z obowiązującym wówczas stanem prawnym.
W skardze do NSA pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucając naruszenie art. 247 § 1 pkt. 3 ustawy Ordynacja podatkowa, a także wskazanych już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - innych przepisów prawa. W uzasadnieniu opisał sposób rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu zwykłym akcentując, że przed wydaniem 26 marca 2001 r. wyroku przez NSA, [...] r. WCO potwierdziła prawidłowość klasyfikacji taryfowej dokonanej przez stronę. Prezes GUC nie przedstawił jednak opinii WCO Sądowi. Następnie pełnomocnik stwierdził, że organ odwoławczy nie odniósł się do argumentów zaprezentowanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i dlatego należało je powtórzyć w skardze. W tych ramach, ponownie zaprezentowano argumentację dotyczącą klasyfikacji taryfowej importowanego towaru podkreślając, że organy celne zastosowały błędną wykładnię prawa, noszącą cechy rażącego naruszenia prawa. Niezależnie od tego, rażąco naruszono art. 122 i art. 180 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, ponieważ organy celne nie zwróciły się do WCO o sporządzenie opinii klasyfikacyjnej. W rozpoznawanej sprawie, treść decyzji organów celnych pozostaje w sprzeczności ze wskazanymi przepisami prawa.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w C. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).
Skarga spółki "A" nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż, wbrew zawartym w niej zarzutom, zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Ocenę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od przypomnienia, że zgodnie z przepisem art. 247 § 1 pkt. 3 ustawy Ordynacja podatkowa - która ma zastosowanie w sprawie, ponieważ wniosek o wznowienie strona złożyła [...] 2002 r. - organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Ta regulacja prawna oznacza, że o ile w postępowaniu zwykłym, głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, o tyle przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym.
Decyzja wydana jest z rażącym naruszeniem prawa wówczas, kiedy naruszono przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Rażącym naruszeniem prawa jest sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a treścią przepisu. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy załatwienie sprawy decyzją administracyjną stanowi zaprzeczenie jej stanu prawnego. Inaczej mówiąc chodzi o takie załatwienie sprawy, które nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy, lecz do jej kontratypu. W takiej sytuacji zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym (tak: J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo CH. Beck Warszawa 1998 r. str. 813).
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego tu rozstrzygnięcia należy przede wszystkim przypomnieć, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ta regulacja prawna oznacza, że Sąd orzekający w tej sprawie jest związany wyrokiem NSA z 26 marca 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 1513/00 r., którym oddalono skargę na ostateczną decyzję administracyjną organu celnego stwierdzając tym samym jej legalność. Tym prawomocnym orzeczeniem NSA uznał, że importowany towar był alkoholem etylowym skażonym, klasyfikowanym do kodu PCN 2207 20 00 0.
Postanowieniem z 23 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Ka 1724/01 NSA oddalił wniosek strony skarżącej o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wskazanym wyrokiem. Sąd wyraził pogląd, że podstawą wznowienia mogą być tylko takie okoliczności faktyczne, które nastąpiły przed rozstrzygnięciem sprawy, a które nie były znane stronie. Taki zaś przypadek w tej sprawie nie zachodził – stwierdził dalej Sąd. Wznowienie postępowania ma na celu przeprowadzenie ponownego postępowania, gdy orzeczenie jest niesłuszne w świetle materiału faktycznego i dowodowego, który istniał już w poprzednim postępowaniu. W tej sprawie, strona wskazała jako podstawę wznowienia nową okoliczność mającą wpływ na wynik sprawy - opinię WCO z [...] r. klasyfikującą importowany towar jako dezodoranty osobiste.
Natomiast w rozpoznawanej sprawie strona wyraziła pogląd, że opinia WCO stanowi o tym, iż decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wskazała zatem na istnienie przyczyny nieważności z art. 247 § 1 pkt. 3 ustawy Ordynacja podatkowa.
Z takim twierdzeniem nie można się zgodzić z dwóch powodów: po pierwsze-w piśmie z [...] r. Sekretariat WCO wyraził jedynie pogląd, że "skłonny byłby raczej zaklasyfikować ten produkt w pozycji 3307 jako dezodorant osobisty, a nie w pozycji 2207 jako skażony alkohol etylowy." Zatem wbrew twierdzeniom strony ten dokument nie jest opinią WCO. To zaś oznacza, że jako dowód podlegałby ocenom dokonywanym przez organ celny w ramach swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyby istniał przed [...] r., kiedy to Prezes GUC wydał decyzję ostateczną w sprawie.
Należy przy tym stwierdzić, że tylko opinia właściwego organu WCO ma charakter wiążący dla polskich organów celnych. Zgodnie z art. 3 Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, sporządzonej w Brukseli w dniu 14 czerwca 1983 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 11, poz. 62), strony zobowiązały się dostosować swoje taryfy celne i nomenklatury do Systemu Zharmonizowanego oraz stosować Ogólne Reguły Interpretacji Systemu Zharmonizowanego. W Konwencji (zwanej HS) określono kompetencje WCO w zakresie zabezpieczenia jednolitości stosowania Systemu Zharmonizowanego. Strony utworzyły Komitet do spraw Systemu Zharmonizowanego, którego kompetencje określono w art. 7 Konwencji HS. Zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. b, do zadań tego Komitetu należy między innymi przygotowywanie not wyjaśniających, opinii klasyfikacyjnych lub innych informacji mających charakter doradczy. Natomiast według art. 7 ust. 1 lit. c, wydawanie zaleceń dla zabezpieczenia jednolitości interpretacji i stosowania Systemu Zharmonizowanego. Zgodnie z art. 8 ust. 2 Konwencji HS, noty wyjaśniające, opinie klasyfikacyjne oraz inne informacje mające charakter doradczy oraz zalecenia mające zabezpieczyć jednolitość interpretacji i stosowania Systemu Zharmonizowanego uważane są za zatwierdzone przez Radę WCO, jeżeli nie później niż do końca drugiego miesiąca następującego po tym, w którym sesja Komitetu została zamknięta, żadna z umawiających się Stron Konwencji HS nie powiadomi Sekretarza Generalnego WCO, że prosi, aby taka sprawa została odesłana do Rady WCO. Sekretariat WCO nie jest organem uprawnionym do wyrażenia opinii i udzielania informacji w sprawie stosowania Systemu Zharmonizowanego, dlatego też organy celne nie mają podstaw do traktowania pism Sekretariatu WCO jako opinii klasyfikacyjnych WCO (tak w wyroku NSA z 6 października 2003 r., sygn. akt V SA 204/03).
Wskazany dokument, któremu strona skarżąca bezpodstawnie nadaje przymiot opinii WCO - nie był opinią klasyfikacyjną wydaną przez uprawniony do tego organ na użytek rozpoznawanej sprawy administracyjnej, ponadto był dokumentem, w którym Sekretariat WCO wyraził jedynie swoje stanowisko na użytek innej sprawy.
Po drugie – organy celne swoje rozstrzygnięcie oparły na zebranym w postępowaniu materiale dowodowym stosując obowiązujące wówczas przepisy prawa, których treść ustaliły bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Nie było sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem, a treścią zastosowanych przepisów prawa. Załatwienie sprawy decyzją administracyjną nie stanowiło zaprzeczenia jej stanu prawnego.
Należy przypomnieć, że nomenklatura towarowa polega na przyporządkowaniu towaru do odpowiedniego kodu Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego PCN, która zawarta jest w taryfie celnej. Uwagi dodatkowe zawarte w taryfie celnej uściślające i wyjaśniające treść stawek celnych mają charakter normatywny. Nie są to wskazówki interpretacyjne, lecz stosowane na gruncie prawa celnego legalne definicje pojęć zawartych w przepisach prawa, pochodzące od organu ustawowo powołanego do określania stawek celnych i ich zmiany (wyrok SN z 25 lipca 1996 r., III ARN 22/96).
Kwestionowanie przez stronę skarżącą na obecnym etapie postępowania legalności ostatecznej decyzji administracyjnej - której zgodność z prawem potwierdził sąd administracyjny - z powołaniem się na dokument, który nie był opinią WCO, nie stanowi o tym, że zaistniała przesłanka rażącego naruszenia prawa.
Przedmiotem tej sprawy jest wyłącznie zasadność decyzji Dyrektora Izby Celnej w C. z [...] r. utrzymującej w mocy swoje rozstrzygnięcie z [...] r., którym odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z [...] r.
Poza oceną Sądu pozostają zatem te wszystkie argumenty podnoszone przez stronę, które dotyczą merytorycznej zasadności decyzji ostatecznej, której legalność stwierdził NSA.
Rozpoznając skargę na decyzję wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym, nie można pominąć tego, że wszystkie pozostałe okoliczności, na które powołała się strona skarżąca we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej były jej znane oraz organom celnym, tak w chwili pierwotnej odprawy celnej, jak i w dacie wydania decyzji ostatecznej.
Należy wobec tego stwierdzić, że bezzasadne jest żądanie strony wszczęcia postępowania nadzwyczajnego mającego na celu zweryfikowanie decyzji ostatecznej z powołaniem się na okoliczność, która nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa.
Na końcu należy przypomnieć, że prezentowany dotychczas w orzecznictwie pogląd o domniemaniu legalności decyzji administracyjnej, która podlegała już kontroli sądowo-administracyjnej, od 1 stycznia 2003 r. znalazł odzwierciedlenie w art. 249 § 1 pkt. 2 ustawy Ordynacja podatkowa, który brzmi: "Organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności (...) sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję (...)."
Mając na uwadze powyższe, należało w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) skargę jako nieuzasadnioną oddalić.