I SA/Ka 3040/02

I SA/Ka 3040/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-01-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Walentek
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Anna Apollo Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant Joanna Spadek po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2004 r. przy udziale- sprawy ze skargi K. C., M. D., J. D., B. C. - wspólników spółki cywilnej "A" w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji uznającej towar celny za odpad oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w K. zarządził zwrot za granicę polichlorku winylu sprowadzonego z Węgier przez spółkę cywilną "A" w T. kwalifikując towar jako odpad.
Po rozpoznaniu odwołania strony, Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie.
Wyrokiem z 8 lutego 1999 r. w sprawie I SA/Ka 935/97 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach oddalił skargę na decyzję Prezesa GUC.
Wnioskiem z [...] 2001 r. wspólnicy spółki cywilnej wszczęli postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa GUC z powodu zaistnienia przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt. 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
Decyzją z [...] r. nr [...] Prezes GUC odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, ponieważ strona złożyła żądnie po upływie roku od doręczenia jej ostatecznej decyzji Prezesa GUC z [...] r.
Po rozpoznaniu odwołania strony Prezes GUC decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie.
Wnioskiem z [...] 2001 r. wspólnicy spółki cywilnej powołując się na art. 240 § 1 pkt. 5 ustawy Ordynacja podatkowa wszczęli postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezesa GUC z [...] r.
Postanowieniem z [...] r. nr [...] Prezes GUC wznowił postępowanie i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z [...] r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji z [...] r.
Wnioskiem z [...] 2002 r. powołując się na art. 221 ustawy Ordynacja podatkowa strona wniosła do Dyrektora Izby Celnej w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa GUC z [...] r.
Rozpoznając przekazany mu wniosek Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa GUC z [...] r. nr [...]. Jako podstawę prawną wskazał art. 221, art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 262, art. 298 ustawy Kodeks celny, art. 5 ustawy Prawo celne
W uzasadnieniu powołując się na art. 128 ustawy Ordynacja podatkowa przypomniał, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności, wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w wypadkach przewidzianych w tej ustawie.
Następnie odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku wyjaśnił, istotę regulacji prawnej dotyczącej postępowania wznowieniowego.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z [...] r., nie znane organowi odwoławczemu. Wbrew twierdzeniom strony, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej czy też nowego dowodu w sprawie wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r., sygn. akt [...], którym uniewinniono K. C. od popełnienia przestępstwa polegającego na sprowadzeniu na terytorium RP bez wymaganego zezwolenia odpadów innych niż niebezpieczne.
Rozstrzygnięcie sądu karnego nie wiąże organów celnych, które są władne samodzielnie oceniać stan faktyczny sprawy i wyciągać z niego odpowiednie wnioski (wyrok NSA z 8 maja 1997 r., sygn. akt SA/Bk 1452/95). Opinia biegłego wydana w sprawie karnej dotyczyła tych samych próbek, które pobrano w postępowaniu celnym. Ten dowód był przedmiotem oceny, której dokonał NSA w wyroku z 8 lutego 1999 r.
Jako bezzasadne oceniono zarzuty proceduralne zawarte we wniosku strony, akcentując, że również one podlegały ocenie NSA.
Dyrektor Izby Celnej powołując się na wyrok NSA z 6 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4728/97 przypomniał, że tam gdzie może wchodzić w grę niezgodność z prawem, oddalenie skargi oznacza, że niezgodności tej nie było i że nie można jej poszukiwać przy użyciu nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego.
Również w wyroku NSA z 17 lutego 1998 r., sygn. akt I SA/ 891/97 wyrażono pogląd, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez NSA, a za podstawę wznowienia podano okoliczności, które temu sądowi były znane.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalający skargę oznacza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem w dacie jej wydania. Tym samym, wynika z niego, że nie można już wznowić postępowania na podstawie pozostałych przesłanek (związanych z naruszeniem prawa), chyba, że ujawniły się dopiero po wyroku NSA – wyjaśnił na końcu organ celny.
W skardze do NSA wspólnicy spółki cywilnej "A" wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r. i z [...] r., ewentualnie o ich uchylenie z powodu rażącego naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i wybiórcze stosowanie, naruszenie art. 122, art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa. Ponadto zarzucono pominięcie orzeczenia karnego, które dotyczy tego samego stosunku prawnego. W uzasadnieniu opisując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie strona skarżąca przypomniała zarzuty - których w jej ocenie – niesłusznie nie uwzględniły organy celne, jak również NSA.
Przechodząc do przedmiotu tego postępowania, którym było ustalenie, czy zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania na skutek wniosku strony z [...] 2001 r. podkreślono, że uniewinniający wyrok sądu karnego przesądza o tym, że przedmiotem importu do kraju było pełnowartościowe tworzywo termoplastyczne, a nie jakikolwiek odpad. Ten wyrok winien zostać uwzględniony w rozpoznawanej sprawie, ponieważ jest syntezą faktu i prawa.
Organy celne, jak również NSA dokonały błędnych ustaleń w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie."
Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).
Skarga wspólników spółki cywilnej "A" nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż, wbrew zawartym w niej zarzutom, zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Ocenę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od przypomnienia, że zgodnie z przepisem art. 245 § 1 pkt. 4 ustawy Ordynacja podatkowa - która ma zastosowanie w sprawie, ponieważ wniosek o wznowienie strona złożyła [...] 2001 r. - organ podatkowy może uchylić w całości lub w części decyzję dotychczasową i orzec w tym zakresie, co do istoty sprawy jedynie wówczas, gdy stwierdzi istnienie jednej z przesłanek określonych w art. 240 § 1 tej ustawy. Zgodnie z jej art. 240 § 1 pkt. 1, 2 i 5 :
"W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję."
Ta regulacja prawna oznacza, że o ile w postępowaniu zwykłym, głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, o tyle przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. To ostatnie ma przy tym własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z okoliczności wyczerpująco wymienionych w art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Z brzmienia art. 243 tej ustawy regulującego przebieg postępowania wznowieniowego wynika zaś, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje podstawę do rozpatrzenia dwóch połączonych ze sobą spraw, to jest sprawy dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że po wydaniu przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. decyzji z [...] r. nr [...] nie zaistniała obiektywnie żadna z okoliczności wymienionych we wniosku pełnomocnika o wznowienie postępowania. Legalność tej decyzji była przedmiotem oceny, której NSA dokonał wyrokiem z 8 lutego 1999 r. oddalającym skargę.
Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ta regulacja prawna oznacza, że Sąd orzekający w tej sprawie jest związany wyrokiem NSA z 8 lutego 1999 r., którym oddalono skargę na ostateczną decyzję administracyjną organu celnego stwierdzając tym samym jej legalność. Tym prawomocnym orzeczeniem NSA uznał, że importowany towar był odpadem w rozumieniu art. 3 pkt. 5 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.
Strona w swoim wniosku stwierdziła, że prawomocny wyrok karny z [...] r. - stanowi dowód wyjścia na jaw nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nie znanych organowi, który wydał decyzję. Wskazała zatem na istnienie przyczyny wznowienia postępowania - z art. 240 § 1 pkt. 5 ustawy Ordynacja podatkowa. Z takim twierdzeniem nie można się zgodzić z dwóch powodów: po pierwsze-biegły sądowy na użytek sprawy karnej stwierdził, że importowany towar był odpadem tworzyw sztucznych tzw. użytkowym wyrażając przy tym pogląd, że definicja odpadów zawarta w ustawie z dnia 27 września 1997 r. o odpadach jest bardzo szeroka i nie przystaje do tworzyw sztucznych termoplastycznych, po drugie – organy celne swoje ustalenia oparły na definicji odpadu zawartej w art. 3 pkt. 5 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (tekst jednolity w Dz. U. z 1994 r., Nr 49, poz. 196). Należy przypomnieć, że importowany towar sprowadzono do kraju [...] 1997 r., natomiast decyzję ostateczną wydano [...] r. Na podstawie obowiązującej wówczas ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska Główny Inspektor Ochrony Środowiska – organ umocowany ustawowo- zakwalifikował towar jako odpad polichlorku winylu. Między innymi przepisy tej ustawy stanowiły dla organów celnych materialno prawną podstawę rozstrzygnięć.
Szczegółowe rozważania dotyczące podnoszonej kwestii zawarte są w uzasadnieniu wyroku NSA z 8 lutego 1999 r.
Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów nieznanych organowi w dniu wydania decyzji jest spełniona, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, okoliczności te będą miały charakter nowych w stosunku do poprzednio prowadzonego postępowania, okoliczności te lub dowody nie były znane w dniu wydania decyzji, nowe okoliczności muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Kwestionowanie przez stronę skarżącą na obecnym etapie postępowania legalności ostatecznej decyzji administracyjnej, której zgodność z prawem stwierdził sąd administracyjny z powołaniem się na wyrok sądu powszechnego z [...] r. nie stanowi o tym, że została spełniona przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów nieznanych organowi.
Przedmiotem tej sprawy jest wyłącznie zasadność decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] r. utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z [...] r., którym odmówiono uchylenia- w wyniku wznowienia postępowania - ostatecznej decyzji z [...] r.
Poza oceną Sądu pozostają zatem te wszystkie argumenty podnoszone przez stronę, które dotyczą merytorycznej zasadności decyzji ostatecznej oraz wyroku NSA z 8 lutego 1999 r.
Rozpoznając skargę na decyzję wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym, nie można pominąć tego, że wszystkie okoliczności, na które powołała się strona skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania były jej znane, tak w chwili pierwotnej odprawy celnej, jak i w dacie wydania decyzji ostatecznej z [...] r.
Należy wobec tego stwierdzić, że bezzasadne jest żądanie strony wszczęcia postępowania nadzwyczajnego mającego na celu zweryfikowanie decyzji ostatecznej z powołaniem się na okoliczności, które były znane sądowi dokonującemu kontroli sądowo-administracyjnej tej decyzji.
Inaczej mówiąc, postępowanie nadzwyczajne nie może być traktowane jako dodatkowy środek odwoławczy w sytuacji, kiedy strona nie uruchomiła wcześniej skutecznie ustawowego trybu postępowania mającego na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego - niesłusznego w jej przekonaniu - wyroku sądowego.
Mając na uwadze powyższe, należało w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) skargę jako nieuzasadnioną oddalić.