I SA/KA 2631/03

I SA/Ka 2631/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-10-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Wiciak
Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/
Ewa Karpińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska Sędzia NSA Anna Wiciak Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska(spr.) Protokolant staż. ref. Aleksandra Doruch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2004 r. sprawy ze skargi "A" Spółka Jawna w S. – wspólnicy K. P.-F. i M. O. F. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...]-[...] i [...]-[...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego i z dnia [...] r. nr [...]-[...] i [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego 1. uchyla zaskarżone postanowienia; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...],- zł /[...] złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonymi postanowieniami Izba Skarbowa w K., po rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu i odwołania z dnia [...] r. wniesionego przez K. P.-F. i M. O. F. wspólników Spółki Jawnej "A" w S., odmówiła przywrócenia terminu i stwierdziła uchybienie terminowi do wniesienia odwołań od decyzji Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. o numerach [...] od [...] do [...] i z dnia [...] r. o numerach [...] od [...] do [...] i [...]/od [...] do [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące: październik - grudzień 1997 r., styczeń 1998 r., marzec-grudzień 1998 r. i styczeń- luty 1999 r.
Podstawą faktyczną i prawną tych postanowień było ustalenie, że przedmiotowe decyzje zostały prawidłowo doręczone stronie w dniu [...] r., a zatem termin do wniesienia odwołań upłynął w dniu [...] r., a strona odwołanie wniosła dopiero w piśmie z dnia [...] r. (nadanym w Urzędzie Pocztowym K. [...] w dniu [...] r.).
We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od wyżej wymienionych decyzji pełnomocnik strony podniósł, że strona w dniu [...]r. strona złożyła wniosek o zrestrukturyzowanie ewentualnych zaległości podatkowych mogących powstać po wydaniu tych decyzji.
W trakcie rozmów z pracownikami Urzędu Skarbowego w S. stronie udzielono informacji, że w przypadku złożenia odwołań od tych decyzji zostanie umorzone postępowanie restrukturyzacyjne, a decyzje zostaną skierowane do egzekucji.
Wówczas w dniu [...] r. strona złożyła oświadczenie, że nie będzie kwestionować w drodze odwołania zaległych kwot podatku od towarów i usług ujętych wnioskiem o restrukturyzację. Dopiero wtedy została wydana decyzja Urzędu Skarbowego w S. nr [...] z dnia [...] r. sprawie restrukturyzacji kwot objętych wnioskiem, w której określono ogólną kwotę należności z tytułu podatku od towarów i usług. Takie działanie Urzędu Skarbowego w S. wprowadziło w błąd stronę, która uznała, że złożenie oświadczenia o nie kwestionowaniu decyzji objętych restrukturyzacją skutkuje odstąpieniem od wnoszenia odwołań od tych decyzji. Dlatego też uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony, która w tym postępowaniu nie była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika. Sama strona nie wiedziała, że wniesienie odwołań od decyzji wymiarowych nie ma wpływu na jej prawo do zrestrukturyzowania należności wynikających z tych decyzji i wniosła o przesłuchanie wspólnika strony w trybie art. 199 w związku z art. 196 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), na okoliczność prawdziwości informacji zawartych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań i uprawdopodobnienia braku winy w nie zachowaniu tego terminu.
Wraz z tym wnioskiem strona złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie przedmiotowych decyzji w całości i umorzenie postępowań, którym zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 23 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz przepisów rozporządzeń Ministra Finansów.
Organ odwoławczy nie uznał argumentów wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] r., a w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień przytoczył treść art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) i stwierdził, iż podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Zatem przywrócenie terminu uzależnione jest od kumulatywnego spełnienia się przesłanek: wniesienia podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, uprawdopodobnienia braku winy, dochowania nieprzywracalnego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który swój bieg zaczyna od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi i wynosi siedem dni oraz dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, czyli wniesienia odwołania. Następnie Izba Skarbowa zaakcentowała, iż strona złożyła wniosek i odwołanie, ale nie wskazała konkretnej daty, z którą nastąpiło ustanie przyczyny uchybienia terminowi. Data ta jest zdaniem Izby Skarbowej ściśle związana z datą powzięcia informacji, iż wniesienie odwołania od przedmiotowych decyzji mogłoby się zakończyć ich uchyleniem przez organ odwoławczy. Strona dowiedziała się o tym w dniu [...] r., to jest z dniem doręczenia pełnomocnikowi podatnika decyzji nie objętej postępowaniem restrukturyzacyjnym, od której strona wniosła odwołanie i zostało ono uwzględnione przez Izbę Skarbową w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...]. Dlatego też siedmiodniowy termin, w którym strona była zobowiązana do wniesienia podania o przywrócenie terminu należy liczyć od dnia [...] r. Termin ten jako termin nieprzywracalny zgodnie z art. 162 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) upłynął zatem z dniem [...] r. Natomiast strona złożyła podanie w piśmie z dnia [...] r. i tym samym przekroczyła termin do dokonania tej czynności, dlatego w sprawie kumulatywnie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki do przywrócenia terminu.
Tak więc Izba Skarbowa odstąpiła od polemiki w kwestii uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, uznając za bezcelowe przesłuchanie wspólniczki strony na tę okoliczność.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie postanowień organu odwoławczego, zarzucając naruszenie art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, że ustanie przyczyny uchybienia terminowi nastąpiło z dniem powzięcia informacji o pozytywnym załatwieniu odwołań w innych postępowaniach podatkowych. Nie uprawnia do tego interpretacja pisma zawierającego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań, a w szczególności wskazana w nim przyczyna uchybienia terminowi, czyli objęcie przedmiotowych decyzji podatkowych postępowaniem restrukturyzacyjnym, ponieważ zdaniem skarżącej obawa uchylenia decyzji restrukturyzacyjnej istnieje nadal, a wniosek o przywrócenie terminu nie może być uznany za spóźniony, ponieważ postępowanie restrukturyzacyjne nie zostało zakończone.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonych postanowieniach oraz przytoczył przebieg wszystkich dotychczasowych czynności organów podatkowych.
Na rozprawie obecny był tylko pełnomocnik organu odwoławczego, który wnosił i wywodził, jak w odpowiedzi na skargę oraz zwrócił uwagę na to, że wszystkie decyzje zawierały prawidłowe pouczenia o prawie do wniesienia odwołania. Ponadto organ odwoławczy przyjął bardzo korzystny dla skarżącej termin (dzień [...] r.) do złożenia wniosku o przedłużenie terminu do wniesienia środka odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy wywiódł, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, w związku z czym zaskarżone postanowienia należało uchylić.
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonych postanowień w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż mimo, że skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.), to jednak należało ją rozpoznać w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Konsekwencja taka wynika z przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), który stanowi, że: "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) sąd administracyjny powołany jest do oceny zgodności z prawem zaskarżonych postanowień, nie będąc przy tym związany granicami skargi, ma prawo i obowiązek ocenić zgodność zaskarżonych postanowień z prawem w pełnym zakresie, a nie tylko w świetle zarzutów skargi. W tym miejscu wskazać trzeba, że wszelkie zarzuty skarżącej, co do wadliwości decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] i [...] r. są bezprzedmiotowe dla tej sprawy .
Przechodząc do meritum na wstępie zaakcentować trzeba, iż kwestią sporną jest sprawa zachowania przez skarżącą terminu do złożenia wniosku (podania) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, po ustaniu przyczyny uchybienia temu terminowi (art. 223 i art. 162 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "Ordynacja podatkowa"). Okoliczności przywołane w skardze, jak i we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nakładają na organ podatkowy obowiązek przywrócenia tego terminu, jeżeli zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Powołany artykuł określa obowiązek wniesienia w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi podania (wniosku) o przywrócenie terminu. Zgodnie z brzmieniem § 3 tego artykułu przywrócenie terminu do złożenia tego podania jest niedopuszczalne. Ponadto ustawodawca wskazał, że aby doszło do przywrócenia terminu strona skarżąca musi: złożyć wniosek i wskazać w nim przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnić brak winy w spowodowaniu przekroczenia terminu oraz dokonać czynności, dla której przewidziano dany termin. Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, organ podatkowy obowiązany jest ustalić, jaka była przyczyna uchybienia terminu, a w razie potrzeby, kiedy przyczyna ta ustała, ewentualnie wezwać skarżącą, aby okoliczność tę wykazała.
W przedmiotowej sprawie organ podatkowy ustalił początkową datę biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu na dzień [...] r., to jest dzień ściśle związany z datą powzięcia informacji, iż wniesienie odwołania od decyzji nie objętej postępowaniem restrukturyzacyjnym zakończyło się jej uchyleniem przez organ odwoławczy (data doręczenia pełnomocnikowi korzystnej dla skarżącej decyzji).
Sama skarżąca twierdziła w odwołaniu, że przyczyną nie wniesienia wcześniej odwołań było działanie pod wpływem błędnego pouczenia organu podatkowego i brak fachowej pomocy ze strony zawodowego pełnomocnika. Organ podatkowy nie ustalił w sposób jednoznaczny, kiedy ustała przyczyna działania skarżącej w błędzie. Zdaniem Sądu data [...] r. jest datą obojętną dla spornej w sprawie przyczyny uchybienia terminu i okoliczności z tym związanych. Dopiero z datą [...] r. skarżąca udzieliła pełnomocnictwa do sporządzenia skargi i odwołań od przedmiotowych decyzji i z tą datą został sporządzony wniosek o przywrócenie terminu i odwołanie.
Zatem w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skoro tak to, z tym dniem rozpoczął się bieg siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wobec tego złożenie w dniu [...] r. wniosku o przywrócenie terminu i wniesienie odwołania spełnia wymogi określone przepisem art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej.
Reasumując powyższe uwagi należało dojść do wniosku, że zaskarżone postanowienia wydane zostały z naruszeniem przywołanego wyżej przepisu prawa procesowego, gdyż oparte zostały na wadliwych ustaleniach faktycznych.
Uchybienie to, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy Sąd – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 powołanej wyżej ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargę uwzględnił i zaskarżone postanowienia uchylił, jak i obciążył Dyrektora Izby Skarbowej kosztami postępowania w sprawie.