I SA/Ka 262/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2004-02-24
NSApodatkoweŚredniawsa
ulga podatkowapodatek dochodowynauka zawodukwalifikacje zawodoweinstruktor praktycznej nauki zawodublacharstwo samochodowetechnikum mechanicznemistrz w zawodziespółka cywilnaOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję odmawiającą przyznania ulgi z tytułu nauki zawodu, uznając, że podatnik nie posiadał wymaganych kwalifikacji do szkolenia ucznia w zawodzie blacharstwo samochodowe.

Podatnik M. D. ubiegał się o ulgę podatkową z tytułu wyszkolenia ucznia w zawodzie blacharstwo samochodowe. Organy podatkowe odmówiły przyznania ulgi, argumentując brak posiadania przez podatnika i wspólników spółki cywilnej wymaganych kwalifikacji zawodowych (co najmniej mistrza w zawodzie) oraz przygotowania pedagogicznego. Podatnik twierdził, że jego wykształcenie technika mechanika o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych jest równorzędne lub przewyższa kwalifikacje mistrza. Sąd administracyjny uznał, że kwalifikacje technika mechanika nie są tożsame z kwalifikacjami wymaganymi do szkolenia w zawodzie blacharza samochodowego, a ulga podatkowa wymaga ścisłego przestrzegania przepisów.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania podatnikowi M. D. ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wyszkolenia ucznia R. G. w zawodzie blacharstwo samochodowe. Organy podatkowe uznały, że ani podatnik, ani pozostali wspólnicy spółki cywilnej nie posiadali wymaganych kwalifikacji zawodowych (co najmniej mistrza w zawodzie) oraz przygotowania pedagogicznego do szkolenia w tym zawodzie. Podatnik argumentował, że jego wykształcenie technika mechanika o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych, wraz z przygotowaniem pedagogicznym, jest wystarczające, a nawet przewyższa wymagania mistrza. Sąd administracyjny w Gliwicach, rozpoznając skargę, zważył, że przepisy Ordynacji podatkowej oraz rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu wymagają od instruktorów posiadania kwalifikacji co najmniej mistrza w zawodzie oraz przygotowania pedagogicznego. Sąd podkreślił, że ulgi podatkowe są wyjątkiem i nie podlegają wykładni rozszerzającej. Analizując kwalifikacje podatnika, sąd stwierdził, że tytuł technika mechanika o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych nie jest tożsamy z zawodem blacharza samochodowego, który jest odrębnym zawodem według klasyfikacji. W związku z tym, podatnik nie wykazał posiadania wymaganych uprawnień do szkolenia ucznia, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji odmawiającej przyznania ulgi. Sąd oddalił skargę, wskazując na brak naruszenia prawa przez organy podatkowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych, ponieważ tytuł technika mechanika nie jest tożsamy z zawodem blacharza samochodowego, a przepisy wymagają kwalifikacji co najmniej mistrza w zawodzie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kwalifikacje technika mechanika nie są równorzędne z kwalifikacjami mistrza w zawodzie blacharza samochodowego, a ulgi podatkowe wymagają ścisłego przestrzegania przepisów, bez możliwości wykładni rozszerzającej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.d.o.f. art. 27c

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ulga uczniowska przysługuje osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą, uprawnionym na mocy odrębnych przepisów do szkolenia uczniów. Wymaga posiadania kwalifikacji zawodowych co najmniej mistrza w zawodzie oraz przygotowania pedagogicznego.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu art. 9 § ust. 4

Określa kwalifikacje instruktorów praktycznej nauki zawodu: co najmniej mistrz w zawodzie oraz przygotowanie pedagogiczne.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu art. 7 § ust. 2 pkt 2

Określa, że właściciele i pracownicy zakładów pracy, dla których praca dydaktyczna nie stanowi podstawowego zajęcia, mogą być instruktorami praktycznej nauki zawodu.

Pomocnicze

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych przez nauczycieli art. 5

Umożliwia porównanie kwalifikacji technika z kwalifikacjami mistrza w zawodzie, wskazując, że tytuł technika może być pod pewnymi względami traktowany za równorzędny.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące kwalifikacji wymaganych do szkolenia uczniów w celu uzyskania ulgi podatkowej. Wykształcenie technika mechanika nie jest równorzędne z kwalifikacjami mistrza w zawodzie blacharza samochodowego.

Odrzucone argumenty

Podatnik posiadał wymagane kwalifikacje zawodowe (technik mechanik) i pedagogiczne do szkolenia ucznia. Wykształcenie technika mechanika o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych jest pojęciem zbiorczym obejmującym blacharstwo i jest równorzędne z kwalifikacjami mistrza.

Godne uwagi sformułowania

ulgi podatkowe w systemie prawa polskiego są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej zastosowanie ulg podatkowych, nie może odbywać się w drodze wykładni rozszerzającej kwalifikacje zawodowe co najmniej mistrza w zawodzie tytuł technika może być pod pewnymi względami traktowany za równorzędny z tytułem mistrza

Skład orzekający

Ewa Madej

przewodniczący

Przemysław Dumana

sprawozdawca

Krzysztof Winiarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji wymaganych do przyznania ulgi podatkowej z tytułu nauki zawodu, zwłaszcza w kontekście porównania wykształcenia technicznego z kwalifikacjami mistrzowskimi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w momencie wydania orzeczenia. Może być mniej aktualne w przypadku zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla przedsiębiorców chcących skorzystać z ulg podatkowych, a jednocześnie pokazuje, jak istotne jest ścisłe przestrzeganie przepisów i posiadanie odpowiednich kwalifikacji.

Czy technik mechanik może szkolić blacharzy? Sąd wyjaśnia kluczowe kwalifikacje do ulgi podatkowej.

Sektor

motoryzacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ka 262/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-02-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Ewa Madej /przewodniczący/
Krzysztof Winiarski
Przemysław Dumana /sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Sygn. powiązane
FSK 1352/04 - Wyrok NSA z 2005-03-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 24 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA: Przemysław. Dumana (spr.), Sędzia WSA: Krzysztof Winiarski, Protokolant Maciej Ćwiertniak, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 roku sprawy ze skargi M. D. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ulgi z tytułu nauki zawodu. oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Izba Skarbowa w K., działając na podstawie art. 233 ust. 1 pkt 1 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926
z późniejszymi zmianami), utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] roku, nr [...] , którą organ ten odmówił przyznania M. D. ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wyszkolenia ucznia R.G..
W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa w pierwszej kolejności przedstawiła ustalony w sprawie stan faktyczny. Wynikało z niego zaś, iż wnioskiem z dnia [...] 2002 roku M. D. zwrócił się do Urzędu Skarbowego w Z. o przyznanie ulgi z tytułu wyszkolenia ucznia R. G. w zawodzie blacharstwo samochodowe.
Organ podatkowy pierwszej instancji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego odmówił podatnikowi przyznania przedmiotowej ulgi wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...] roku stwierdzając, iż nie posiadał on wymaganych obowiązującymi przepisami prawa – kwalifikacji zawodowych do szkolenia uczniów w zawodzie blacharstwo samochodowe; takimi uprawnieniami nie legitymował się też żaden z pozostałych wspólników spółki cywilnej "A" (E.D., M. D., A. D.).
Odwołując się od tej decyzji pełnomocnik M. D. podniósł, iż wydana ona została z naruszeniem art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 27c ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 roku, nr 14, poz. 176 z późniejszymi zmianami) oraz § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 roku w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu (Dz. U. nr 97, poz. 479 z późniejszymi zmianami), ponieważ organ podatkowy odmówił podatnikowi przyznania przedmiotowej ulgi uzasadniając to brakiem posiadania przez niego odpowiednich kwalifikacji w sytuacji, gdy legitymuje się on zarówno przygotowaniem pedagogicznym jak również i zawodowym – technika mechanika. Tytuł ten przewyższa zaś przygotowanie mistrza w zawodzie uprawniające do prowadzenia praktycznej nauki zawodu. Wskazał także, iż uzyskana przez M. D. specjalność ma charakter zbiorczy, obejmując swym zakresem lakiernictwo, blacharstwo oraz inne czynności związane z naprawą pojazdów, jest zatem bezsprzecznie zbieżna z przedmiotem nauczania.
Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Izba Skarbowa stwierdziła w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 27c ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 roku, nr 14, poz. 176 z późniejszymi zmianami), ulga uczniowska przysługuje osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą, w tym również w formie spółki prawa cywilnego, uprawnionym na mocy odrębnych przepisów do szkolenia uczniów i zatrudniającym w ramach prowadzonej działalności pracowników w celu nauki zawodu. Ulga ta przysługuje także w przypadku, gdy uprawnionym do szkolenia uczniów jest przynajmniej jeden ze wspólników lub pracowników osoby (spółki) prowadzącej działalność gospodarczą. Powołany wyżej przepis przewiduje dwa rodzaje ulg podatkowych. Pierwsza realizowana jest w oparciu o umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego zawarta pomiędzy pracodawcą a młodocianym i związana jest z przygotowaniem zawodowym, zaś druga związana jest z praktyczną nauką zawodu i realizowana jest ona w oparciu o umowę zawartą przez podatnika ze szkołą, na podstawie której podatnik prowadzi zajęcia praktyczne lub praktyki zawodowe uczniów.
Tymi odrębnymi przepisami, do których odsyła art. 27c powołanej wyżej ustawy są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 roku w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu (Dz. U. z 1992 roku, nr 97, poz. 479).
Wymagania zawodowe i pedagogiczne określa powołane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z 11 grudnia 1992 roku. Zgodnie z § 9 ust. 4 w związku z § 7 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia zajęcia praktyczne w zakładach prowadzą instruktorzy praktycznej nauki zawodu, którzy powinni posiadać kwalifikacje zawodowe co najmniej mistrza w zawodzie, którego będą nauczać
i przygotowanie pedagogiczne obejmujące łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki, metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej.
W dalszej części uzasadnienia Izba wskazała, iż szkolenie ucznia R. G. w zawodzie blacharstwo samochodowe odbywało się na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, zawartej pomiędzy uczniem a spółką cywilną "A" (przekształconą w dniu [...] 2001 roku w spółkę jawną "A" – D.).
Wspólnikami spółki cywilnej byli:
­ E. D. – nie posiadająca ani uprawnień pedagogicznych ani też kwalifikacji zawodowych uprawniających do szkolenia ucznia w zawodzie blacharstwo samochodowe,
­ A. D. – nie posiadający ani uprawnień pedagogicznych ani też kwalifikacji zawodowych do szkolenia ucznia w zawodzie blacharstwo samochodowe,
­ M. D. – posiadająca wymagane przygotowanie pedagogiczne oraz tytuł technika mechanika o specjalności budowa samochodów,
­ M. D.– posiadający wymagane przygotowanie pedagogiczne oraz tytuł technika mechanika o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych, a także tytuł robotnika wykwalifikowanego w zawodzie lakiernictwo samochodowe.
W konkluzji tej części uzasadnienia Izba Skarbowa stwierdziła, że M.D. posiada wymagane przygotowanie pedagogiczne, nie posiada natomiast tytułu mistrza w zawodzie, którego uczy (mistrza w rzemiośle blacharstwo samochodowe).
Kwalifikacjami takimi nie dysponuje też M.D., który posiada tytuł technika mechanika o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych, uzyskany w wyniku ukończenia Technikum Zawodowego Zespołu Szkół Samochodowych dla Pracujących w Gliwicach. Specjalność ta nie jest jednak tożsama ze specjalnością – blacharstwo samochodowe, gdyż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 20 kwietnia 1995 roku w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. nr 48, poz. 253) zawód blacharz samochodowy jest wpisany pod numerem 7210305 i jest zawodem odrębnym od zawodu technik mechanik – środki transportu samochodowego – wpisanego pod numerem 3110525.
Takimi kwalifikacjami nie dysponowali również pozostali wspólnicy Spółki cywilnej "A".
Z tych też przyczyn uznano, że odmowa przyznania ulgi uczniowskiej była uzasadniona.
W skardze, skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik M. D. domagał się uchylenia decyzji Izby Skarbowej w K. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
W podstawie prawnej skargi zarzucił naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 27c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz z § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 roku w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że skarżący posiada odpowiednie przygotowanie pedagogiczne do szkolenia uczniów oraz posiada tytuł technika mechanika, co przewyższa przygotowanie mistrza w zawodzie do prowadzenia praktycznej nauki zawodu. Trudno bowiem wymagać aby podatnik posiadający wykształcenie i przygotowanie zawodowe wyższe od wymaganego uzupełniał je o szczeble niższe w hierarchii edukacji. Odnośnie specjalności wykształcenia podatnika (naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych) podał, że jest ono pojęciem zbiorczym, gdyż naprawa obejmuje swoim zakresem zarówno blacharstwo, lakiernictwo jak i inne czynności związane z naprawą samochodów. Hierarchizacja poziomu wykształcenia i przygotowania zawodowego charakteryzuje się między innymi tym, że niższe poziomy edukacji mają węższą specjalizację, a im wyższy stopień wykształcenia, tym szerszy zakres specjalności zawodowej. Tytuł robotnika wykwalifikowanego jak i mistrza w zawodzie obejmuje jeden rodzaj specjalności np. lakiernik czy blacharz samochodowy. Nie sposób wyobrazić sobie osobę z wyższym czy średnim wykształceniem legitymującą się tytułem technika lakiernika czy technika blacharza, gdyż te zawody są na tyle proste, że osoba posiadająca wykształcenie techniczne jest w stanie w procesie kształcenia objąć zakresem nauki szerszy zakres przedmiotowy, aniżeli tak wąską specjalizację jak lakiernictwo czy blacharstwo samochodowe. M. D. posiada tytuł technika mechanika o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych, co oznacza, że został on przygotowany do wykonania wszelkich czynności związanych z naprawą samochodów, a w szczególności do napraw mechanicznych, blacharskich oraz do wykonywania usług lakierniczych. Nie można więc żądać, aby zdał on egzamin kwalifikacyjny na "mistrza w zawodzie", gdy posiadane przez niego wykształcenie przewyższa ten poziom. Skoro ukończył on technikum samochodowe, co dało mu wykształcenie średnie, to jest on przygotowany do wykonywania napraw mechanicznych oraz usług blacharskich i lakierniczych. Z tych powodów – w ocenie pełnomocnika – podatnik posiada wymagane kwalifikacje do tego, aby szkolić uczniów i ubiegać się z tego tytułu o ulgę podatkową. Odwołując się do orzecznictwa sądowego podniósł, że "każda osoba, która posiada kwalifikacje mistrza w danym zawodzie bądź kwalifikacje porównywalne z kwalifikacjami mistrza oraz wymagane przygotowanie pedagogiczne może być instruktorem praktycznej nauki zawodu (...). Tytuł technika może być pod pewnymi względami traktowany za równorzędny z tytułem mistrza". Natomiast § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 roku określa jedynie minimalne kwalifikacje jakie powinna posiadać osoba podejmująca się funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Zatem osoba posiadająca kwalifikacje mistrza w zawodzie bądź kwalifikacje z nimi porównywalne oraz wymagane przygotowanie pedagogiczne może być instruktorem praktycznej nauki zawodu. Wykształcenie M. D. jest zbieżne z kierunkiem uczonego rzemiosła, jako że naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych obejmuje swoim zakresem kwestie związane z blacharstwem oraz lakiernictwem samochodowym.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w K. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko organów podatkowych. Podkreśliła, iż wspólnik Spółki cywilnej "A" – M.D. nie dysponował wystarczającymi kwalifikacjami zawodowymi do szkolenia ucznia w zawodzie blacharstwa pojazdowego oraz uzyskania ulgi z tytułu nauki zawodu określonej w art. 27c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Takich kwalifikacji nie posiadali również pozostali wspólnicy Spółki "A".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa.
Skarga na powołaną wyżej decyzję została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 z późniejszymi zmianami).
Należy jednak zauważyć, że cytowana wyżej ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 roku, na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm. w Dz. U. z 2002 roku, nr 240, poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 roku utworzono w Warszawie i w miejscowościach w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 roku w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Należy również wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art.
145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa polskiego są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej (powszechności i równości opodatkowania), a ich zastosowanie nie może odbywać się w drodze wykładni rozszerzającej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 1992 roku, sygn. akt SA/Po 596/92, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 maja 1996 roku, sygn. akt TK 22/95). Podczas dokonywania wykładni prawa należy przyjmować, że zastosowanie ulg podatkowych, nie może odbywać się w drodze wykładni rozszerzającej, systemowej czy celowościowej, a najbardziej zalecane jest w takich sytuacjach zastosowanie wykładni językowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 1997 roku, sygn. akt I SA/Ka 17/96).
Przystępując do oceny legalności tej decyzji należy w punkcie wyjścia przywołać przepis art. 27 c ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 roku, nr 14, poz. 176 z późniejszymi zmianami). Stosownie do jego treści ulga uczniowska przysługuje osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą, w tym również w formie spółki prawa cywilnego, uprawnionym na mocy odrębnych przepisów do szkolenia uczniów i zatrudniającym w ramach prowadzonej działalności pracowników w celu nauki zawodu. Ulga ta przysługuje także w przypadku, gdy uprawnionym do szkolenia uczniów jest przynajmniej jeden ze wspólników lub pracownik osoby (spółki) prowadzącej działalność gospodarczą.
Jednym więc z warunków od których powołany wyżej przepis uzależnia przyznanie ulgi jest posiadanie przez podatnika uprawnień do szkolenia uczniów. Ustawa nie precyzuje jednak jakie są to uprawnienia, gdyż w tym zakresie odsyła do odrębnych przepisów.
Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że także przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 roku w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. nr 60, poz. 278) nie określają jakie wymagania zawodowe i pedagogiczne winny spełniać osoby prowadzące przygotowanie zawodowe młodocianych. Przepis § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia odsyła bowiem, podobnie jak powołana na wstępie ustawa, także do odrębnych przepisów.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż przepisami określającymi kwalifikacje uprawniające do szkolenia uczniów są przede wszystkim przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 roku w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu
(Dz. U. nr 97, poz. 479 z późniejszymi zmianami).
§ 7 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia wskazuje podmioty uprawnione do prowadzenia praktycznej nauki zawodu, wskazując w ust. 2 pkt 2 na właścicieli i pracowników zakładów pracy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub wykonywana jest w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż ustalony dla nauczycieli w ramach obowiązującego tych pracowników tygodniowego czasu pracy, zwanych dalej instruktorami praktycznej nauki zawodu. Z kolei § 9 ust. 4 tego rozporządzenia określa kwalifikacje zawodowe jaki winni posiadać owi instruktorzy praktycznej nauki zawodu, plasując je na poziomie co najmniej mistrza w zawodzie którego będą nauczać oraz przygotowanie pedagogiczne uzyskane w wyniku ukończenia kursu pedagogicznego organizowanego zgodnie z przepisami w sprawie zasad podnoszenia kwalifikacji dorosłych, którego program zatwierdzony został przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy jest okolicznością niesporną, iż wspólnicy Spółki cywilnej “A" (E. D., M. D., A. D. i M. D.) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zatrudnili (umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego z dnia [...] 1999 roku) R. G. w celu nauki zawodu – blacharstwo samochodowe oraz, że w/w uczeń naukę zawodu zakończył składając w dniu [...] 2002 roku egzamin czeladniczy z wynikiem pozytywnym. Jest też w sprawie okolicznością niesporną, że prowadząc praktyczną naukę zawodu R. G., w okresie jego zatrudnienia, skarżący legitymował się tytułem technika mechanika o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych oraz przygotowaniem pedagogicznym nabytym w wyniku ukończenia kursu pedagogicznego, organizowanego zgodnie z przepisami w sprawie zasad podnoszenia kwalifikacji dorosłych.
Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, iż niespornym jest że M. D. (E. D., M. D. oraz A. D. – nie dysponowali kompletem kwalifikacji zawodowych i pedagogicznych, uprawniających do szkolenia w zawodzie – blacharstwo samochodowe) posiadał wymagane przygotowanie pedagogiczne, natomiast przedmiotem sporu są jego uprawnienia zawodowe, które zostały przez organy podatkowe obu instancji zakwestionowane jako wystarczające do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu, sprawowanej przez właściciela lub pracownika zakładu pracy, dla którego praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia, a więc funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu, o którym stanowi § 7 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia.
Podkreślić również należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniono, że do zastosowania przedmiotowej ulgi niezbędne jest wykazanie się przez zainteresowanego podatnika określonymi kwalifikacjami pedagogicznymi i zawodowymi, popartymi formalnymi dowodami na ich posiadanie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 maja 1996 roku, sygn. akt III SA 100/96, z dnia 4 października 1996 roku, sygn. akt SA/Sz 267/96, z dnia 28 października 1996 roku, sygn. akt SA/Sz 221/96, z dnia 21 stycznia 1998 roku, sygn. akt SA/Sz 236/97).
Mając na względzie przedstawioną wyżej istotę sporu wyjaśnić trzeba, że określenie odnoszące się do uprawnień zawodowych "co najmniej mistrza w zawodzie" oznacza, że są to minimalne kwalifikacje zawodowe, jakie powinny spełniać osoby podejmujące się funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. W konsekwencji każda osoba posiadająca kwalifikacje mistrza w danym zawodzie bądź kwalifikacje porównywalne z kwalifikacjami mistrza oraz wymagane tymi przepisami przygotowanie pedagogiczne może być instruktorem praktycznej nauki zawodu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 1996 roku, sygn. akt SA/Sz 221/96 – Wokanda 1997/5/90, a także H. Napiórkowska – Ulga za wyszkolenie uczniów, Przegląd Podatkowy 1997, nr 8, str. 21 –22).
Z przedstawionych uregulowań wynika zatem, że konieczne jest w dalszej kolejności porównanie kwalifikacji technika z kwalifikacjami mistrza w zawodzie. Takie porównanie jest możliwe przy zastosowaniu § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 roku w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych przez nauczycieli oraz określenia szkół i przypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz .U. nr 98, poz. 433 z późniejszymi zmianami). Stosownie do powołanego przepisu, kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela praktycznej nauki zawodu posiada między innymi osoba legitymująca się świadectwem dojrzałości technikum lub szkoły równorzędnej odpowiedniego kierunku, świadectwem ukończenia kursu pedagogicznego, ukończonym kursem z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, minimum dwuletnim stażem pracy w zawodzie, którego będzie nauczać lub tytułem robotnika (pracownika) kwalifikowanego. Z przedstawionej regulacji wynika jednoznacznie, że tytuł technika może być pod pewnymi względami traktowany za równorzędny z tytułem mistrza, które to kwalifikacje powinna posiadać osoba szkoląca, jako instruktor uczniów w ramach praktycznej nauki zawodu.
Zauważyć jednak trzeba, iż przytoczony wyżej przepis wydaje się mieć jedynie porównawcze zastosowanie w sprawie, gdyż wymienione w nim wymagania pozwalają bowiem porównać czy kwalifikacje jakimi legitymuje się dana osoba są porównywalne z minimalnymi kwalifikacjami mistrza w zawodzie.
Odnosząc powyższe uwagi do bezspornie stwierdzonych w sprawie okoliczności faktycznych przyznać należy rację organom podatkowym, iż skarżący nie posiadał uprawnień do szkolenia uczniów w zawodzie blacharstwo samochodowe. Posiadając wykształcenie techniczne o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych niewątpliwie nie miał on kwalifikacji do szkolenia uczniów w w/w zawodzie, gdyż wbrew twierdzeniom strony, nie sposób uznać wykształcenia podatnika za równorzędne (tożsame, kierunkowe) z zawodem, którego nauczał (por. także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 czerwca 2002 roku, sygn. akt I SA/Ka 773/01, z dnia 6 sierpnia 2002 roku, sygn. akt I SA/Ka 1218/01 oraz z dnia 9 maja 2003 roku, sygn. akt I SA/Ka 655/02 wydane w sprawach ze skargi M. D. w porównywalnym stanie faktycznym i prawnym). O tym, że posiadane przez podatnika wykształcenie i tytuł technika mechanika nie są tożsame z zawodem, w którym szkolił on wskazanego wyżej ucznia świadczy także Klasyfikacja zawodów i specjalności, która pod pozycją 723 wymienia mechaników maszyn i urządzeń, a w jej rozwinięciu 7231 wymienia mechaników pojazdów samochodowych (zawód szkolony – mechanik pojazdów samochodowych). Zaś odrębnie i niezależnie od tego zawodu wspomniana Klasyfikacja pod pozycją 7142 wymienia lakierników (zawód szkolony lakiernik); 714201 – lakiernik samochodowy, natomiast pod pozycją 7213 wymienia blacharzy (zawód szkolony blacharz); 714201 – blacharz samochodowy. Są to więc różne zawody i nie sposób przyjąć, że M. D. posiadając wykształcenie średnie techniczne (technik mechanik) posiadał wykształcenie kierunkowe identyczne z zawodem, w którym szkolił uczniów.
Mając powyższe na uwadze jak również i to, że przepisy powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są przepisami przyznającymi preferencje podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych, stwierdzić należy, że skoro z literalnego brzmienia art. 27c tej ustawy jednoznacznie wynika, iż podatnik musi posiadać uprawnienia do szkolenia uczniów to w przypadku, gdy uprawnień tych nie posiada nie nabywa prawa do przedmiotowej ulgi. Stanowisko takie potwierdzają zresztą wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 1997 roku, sygn. akt I SA/Łd 121/96, z dnia 4 lutego 1998 roku, sygn. akt SA/Sz 664/97 oraz z dnia 7 czerwca 1999 roku, sygn. akt I SA/Ka 1983/97, w których Sąd jednoznacznie wiąże fakt posiadania przez podatnika kwalifikacji do szkolenia uczniów z nabyciem przez niego prawa do ulgi podatkowej z tytułu szkolenia uczniów.
W sumie zatem wszystkie poczynione uwagi w pełni potwierdzają sformułowaną już wyżej ocenę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Tylko zaś uzasadniony zarzut takiego naruszenia mógłby prowadzić do jej uchylenia. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI