I SA/Ka 2541/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2004-11-24
NSApodatkoweŚredniawsa
zabezpieczeniezobowiązanie podatkowepodatek dochodowyOrdynacja podatkowaryzyko niewykonaniamajątek podatnikaNSAWSAkontrola skarbowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego, uznając, że istniały uzasadnione obawy co do jego wykonania.

Skarżąca K.H. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej o zabezpieczeniu jej majątku na kwotę zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Argumentowała, że na dzień wydania decyzji zabezpieczającej nie posiadała zaległości podatkowej, a środki wyegzekwowane na podstawie uchylonej decyzji powinny zostać jej zwrócone. Sąd uznał jednak, że organy podatkowe prawidłowo oceniły ryzyko niewykonania zobowiązania, biorąc pod uwagę sprzedaż przez skarżącą mieszkania, wysokie dochody nieprzeznaczone na spłatę należności oraz fakt, że zobowiązanie nie zostało uregulowane mimo uchylenia decyzji wymiarowej.

Sprawa dotyczyła skargi K.H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. na kwotę około [...] zł oraz odsetek. Urząd Skarbowy uzasadniał zabezpieczenie tym, że mimo uchylenia decyzji wymiarowej ze względów proceduralnych, zobowiązanie nadal istniało, nie zostało zapłacone, a skarżąca wyzbyła się majątku (sprzedaż mieszkania), co rodziło uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania. Skarżąca podnosiła, że na dzień wydania decyzji zabezpieczającej nie miała zaległości podatkowej, a środki wyegzekwowane na podstawie uchylonej decyzji powinny być jej zwrócone. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, powołując się na art. 33 Ordynacji podatkowej, który dopuszcza zabezpieczenie przed terminem płatności lub nawet przed wydaniem decyzji ustalającej zobowiązanie, jeśli istnieje uzasadniona obawa jego niewykonania. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły przesłanki do zastosowania zabezpieczenia. Wskazał, że sprzedaż mieszkania, nieuregulowanie zobowiązania mimo wysokich dochodów oraz kwota zobowiązania uzasadniały obawę niewykonania obowiązku podatkowego. Sąd uznał, że dla zastosowania zabezpieczenia wystarczy uprawdopodobnienie, że zobowiązanie może nie zostać wykonane, a zgromadzone dowody spełniały ten wymóg. Kwestie zwrotu wyegzekwowanych środków i naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego uznał za wykraczające poza ramy sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe mogą zastosować zabezpieczenie na majątku podatnika przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, jeżeli z dowodów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 33 § 2 Ordynacji podatkowej dopuszcza takie zabezpieczenie, a dla jego zastosowania wystarczy uprawdopodobnienie, że zobowiązanie może nie zostać wykonane. W analizowanej sprawie przesłanki te zostały spełnione, co potwierdzały m.in. sprzedaż przez podatniczkę mieszkania, nieuregulowanie zobowiązania mimo wysokich dochodów oraz sama wysokość zobowiązania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 33 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe może być zabezpieczone na majątku podatnika przed terminem płatności, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane.

Ordynacja podatkowa art. 33 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zabezpieczenia można dokonać również przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej wysokość zaległości podatkowej, jeżeli z dowodów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 33 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

W decyzji o zabezpieczeniu określa się przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.e.a. art. 159 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo oceniły istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, biorąc pod uwagę sprzedaż przez skarżącą mieszkania, nieuregulowanie zobowiązania mimo wysokich dochodów oraz kwotę zobowiązania. Dla zastosowania zabezpieczenia wystarczy uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane, a zgromadzone dowody spełniały ten wymóg. Zabezpieczenie jest dopuszczalne nawet przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania, jeśli istnieją dowody wskazujące na ryzyko jego niewykonania.

Odrzucone argumenty

Na dzień wydania decyzji zabezpieczającej skarżąca nie posiadała zaległości podatkowej. Środki wyegzekwowane na podstawie uchylonej decyzji powinny zostać zwrócone i nie powinny być objęte ponownym zabezpieczeniem. Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 159 § 1 u.p.e.a., poprzez nieuchylenie zabezpieczenia.

Godne uwagi sformułowania

uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane zabezpieczenia można dokonać również przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej wysokość zaległości podatkowej z dowodów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub postępowania administracyjnego dla potrzeb zabezpieczenia zgromadziły dowody z których wynikało, że zobowiązanie może nie zostać wykonane nie sposób zarzucić dowolności

Skład orzekający

Krzysztof Winiarski

przewodniczący

Marek Kołaczek

sprawozdawca

Stanisław Bogucki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, w szczególności w sytuacjach, gdy zobowiązanie nie zostało jeszcze ostatecznie ustalone lub gdy podatnik wyzbywa się majątku."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do końca 2002 roku w zakresie Ordynacji podatkowej, choć zasady zabezpieczenia pozostają podobne. Konkretne okoliczności faktyczne sprawy mogą ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do innych przypadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego – zabezpieczenia zobowiązań, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów w sytuacji potencjalnego ryzyka niewykonania zobowiązania.

Zabezpieczenie podatku: Kiedy urząd może zająć Twój majątek, zanim ustalimy ostateczną kwotę?

Dane finansowe

WPS: 100 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ka 2541/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-11-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Winiarski /przewodniczący/
Marek Kołaczek /sprawozdawca/
Stanisław Bogucki
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
W o j e w ó d z k i S ą d A d m i n i s t r a c y j n y w G l i w i c a c h w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Winiarski Sędziowie: NSA Marek Kołaczek – spr. NSA Stanisław Bogucki Protokolant: Halina Modliszewska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Urząd Skarbowy w S., działając na podstawie art. 33 ustawy z dnia 19 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), orzekł o zabezpieczeniu na majątku skarżącej K. H. na przybliżoną kwotę [...] zł. z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. oraz odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania tej decyzji w wysokości [...] zł.
W UZASADNIENIU SWOJEJ DECYZJI URZĄD SKARBOWY WSKAZAŁ, IŻ W ZWIĄZKU Z WYROKIEM NSA Z DNIA 16 WRZEŚNIA 2002 R. IZBA SKARBOWA W K. UCHYLIŁA DECYZJĘ INSPEKTORA KONTROLI SKARBOWEJ W URZĘDZIE KONTROLI SKARBOWEJ, W KTÓREJ OKREŚLONO ZOBOWIĄZANIE SKARŻĄCEJ W PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH ZA 1999 R. JAK WSKAZANO DECYZJA WYMIAROWA ZOSTAŁA UCHYLONA WYŁĄCZNIE ZE WZGLĘDÓW PROCEDURALNYCH, NATOMIAST ZOBOWIĄZANIE SKARŻĄCEJ W PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH ZA WSKAZANY ROK ISTNIEJE, A JEGO PRZYBLIŻONA KWOTA WYNOSI [...] ZŁ. URZĄD WSKAZAŁ NADTO, ŻE ZA DOKONANIEM ZABEZPIECZENIA PRZEMAWIAŁ FAKT, IŻ KWOTA ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO OKREŚLONA W UCHYLONEJ DECYZJI INSPEKTORA KONTROLI SKARBOWEJ Z DNIA [...] R. NIE ZOSTAŁA ZAPŁACONA, WOBEC CZEGO ZACHODZI UZASADNIONA OBAWA, ŻE ZOBOWIĄZANIE PODATKOWE NIE ZOSTANIE WYKONANE. KOLEJNYM ARGUMENTEM - ZDANIEM ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI - BYŁO TO, ŻE K. H. W CZASIE TRWANIA POSTĘPOWANIA PODATKOWEGO NIE WYKAZAŁA DOBREJ WOLI ZAPŁACENIA ZOBOWIĄZANIA WYNIKAJĄCEGO Z UCHYLONEJ DECYZJI POMIMO, ŻE OSIĄGAŁA DOCHODY POZWALAJĄCE JEJ NA SPŁATĘ NALEŻNOŚCI.
URZĄD WSKAZAŁ TAKŻE, IŻ SKARŻĄCA WYZBYŁA SIĘ MAJĄTKU (SPRZEDAŻ MIESZKANIA), A PODJĘTE CZYNNOŚCI EGZEKUCYJNE NIE POZWOLIŁY NA POKRYCIE USTALONEGO ZOBOWIĄZANIA.
OD DECYZJI TEJ SKARŻĄCA ODWOŁAŁA SIĘ DO IZBY SKARBOWEJ PODNOSZĄC, ŻE NA DZIEŃ WYDANIA DECYZJI ZABEZPIECZAJĄCEJ NIE POSIADA ONA ŻADNEJ ZALEGŁOŚCI PODATKOWEJ, ZATEM WSZELKIE ROZWAŻANIA W PRZEDMIOCIE ROZPORZĄDZANIA PRZEZ NIĄ SWYM MAJĄTKIEM NIE SĄ NA MIEJSCU. WSKAZAŁA NADTO, ŻE ORGANY PODATKOWE WINNY ZACHOWAĆ SZCZEGÓLNĄ OSTROŻNOŚĆ W STOSOWANIU ZABEZPIECZENIA MAJĄTKOWEGO PRZY PONOWNYM ROZPATRZENIU SPRAWY, BOWIEM STAN SPRAWY MOŻE ULEC ZMIANIE, A NA DZIEŃ WYDANIA DECYZJI ZABEZPIECZAJĄCEJ NIE ISTNIEJE ŻADNA DECYZJA OKREŚLAJĄCA WYSOKOŚĆ ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO SKARŻĄCEJ.
ZASKARŻONA DECYZJĄ Z DNIA [...] R. NR [...] DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ UTRZYMAŁ W MOCY DECYZJĘ ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI WSKAZUJĄC, IŻ ZGODNIE Z ART. 33 § 1 USTAWY Z DNIA 29 SIERPNIA 1997 R. ORDYNACJA PODATKOWA (DZ. U. NR 137, POZ. 926 ZE ZM.), W BRZMIENIU OBOWIĄZUJĄCYM DO DNIA 31 GRUDNIA 2002 R., ZOBOWIĄZANIE PODATKOWE MOŻE BYĆ ZABEZPIECZONE NA MAJĄTKU PODATNIKA PRZED TERMINEM PŁATNOŚCI PODATKU, JEŻELI ZACHODZI UZASADNIONA OBAWA, ŻE NIE ZOSTANIE ONO WYKONANE. NADTO, JAK WSKAZAŁ ORGAN ODWOŁAWCZY, STOSOWNIE DO § 2 POWOŁANEGO WYŻEJ ARTYKUŁU ZABEZPIECZENIA MOŻNA DOKONAĆ RÓWNIEŻ PRZED WYDANIEM DECYZJI USTALAJĄCEJ WYSOKOŚĆ ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO LUB OKREŚLAJĄCEJ WYSOKOŚĆ ZALEGŁOŚCI PODATKOWEJ JEŻELI Z DOWODÓW ZGROMADZONYCH W POSTĘPOWANIU WYNIKA, ŻE ZOBOWIĄZANIE PODATKOWE MOŻE NIE ZOSTAĆ WYKONANE. DYREKTOR OMÓWIŁ RATIO LEGIS WPROWADZENIA INSTYTUCJI ZABEZPIECZENIA MAJĄTKOWEGO WSKAZUJĄC NA PODSTAWOWĄ PRZESŁANKĘ JEJ ZASTOSOWANIA, A TO: UZASADNIONĄ OBAWĘ, ŻE ZOBOWIĄZANIE PODATKOWE NIE ZOSTANIE WYKONANE, KTÓRA – W PRZYPADKU ORZEKANIA O ZABEZPIECZENIU PRZED WYDANIEM DECYZJI USTALAJĄCEJ WYSOKOŚĆ ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO – WINNA MIEĆ ODZWIERCIEDLENIE W ZGROMADZONYM MATERIALE DOWODOWYM.
MAJĄC NA WZGLĘDZIE OKOLICZNOŚCI SPRAWY ORGAN ODWOŁAWCZY STWIERDZIŁ, IŻ W PRZYPADKU SKARŻĄCEJ K. H. ZAISTNIAŁA OMÓWIONA WYŻEJ PRZESŁANKA ZABEZPIECZENIA NALEŻNOŚCI PODATKOWYCH, SKORO DO CZASU UCHYLENIA POPRZEDNIEJ DECYZJI WYMIAROWEJ NIE UIŚCIŁA ONA KWOTY ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO, POMIMO OSIĄGANIA WYSOKICH DOCHODÓW. PODOBNIE JAK ORGAN PIERWSZEJ INSTANCJI RÓWNIEŻ DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ ARGUMENTOWAŁ, IŻ ZA PRZYJĘCIEM ISTNIENIA UZASADNIONEJ OBAWY, ŻE SKARŻĄCA NIE UREGULUJE NALEŻNOŚCI PODATKOWEJ PRZEMAWIA FAKT, ŻE WYZBYŁA SIĘ ONA WŁASNOŚCIOWEGO PRAWA DO LOKALU MIESZKALNEGO WRAZ ZE SPÓŁDZIELCZYM PRAWEM DO LOKALU UŻYTKOWEGO POŁOŻONEGO W S.. WĄTPLIWOŚCI ORGANU ODWOŁAWCZEGO – W ŚWIETLE ART. 33 § 3 ORDYNACJI PODATKOWEJ - NIE BUDZI RÓWNIEŻ ZAKRES DOKONANEGO ZABEZPIECZENIA OKREŚLONEGO NA PRZYBLIŻONĄ KWOTĘ [...] ZŁ. ORGAN ODWOŁAWCZY STWIERDZIŁ, ŻE KWOTA TA ZNAJDUJE POTWIERDZENIE W MATERIALE DOWODOWYM ZGROMADZONYM W TOKU PROWADZONEGO POSTĘPOWANIA PODATKOWEGO I USTALENIACH Z DNIA [...] R. NR [...] INSPEKTORA KONTROLI SKARBOWEJ W URZĘDZIE KONTROLI SKARBOWEJ, DO KTÓREGO SPRAWA TA TRAFIŁA DO PONOWNEGO ROZPATRZENIA.
NA POWYŻSZĄ DECYZJĘ ORGANU ODWOŁAWCZEGO K. H. WNIOSŁA SKARGĘ DO TUT. SĄDU WNOSZĄC O JEJ UCHYLENIE ORAZ UCHYLENIE POPRZEDZAJĄCEJ JĄ DECYZJI ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI. ZASKARŻONEJ DECYZJI ZARZUCIŁA NARUSZENIE ART. 33 § 2 USTAWY ORDYNACJA PODATKOWA W ZAKRESIE USTALENIE PRZEDMIOTU I PRZESŁANEK STOSOWANIA ZABEZPIECZENIA, ART. 159 § 1 USTAWY O POSTĘPOWANIU EGZEKUCYJNYM W ADMINISTRACJI POPRZEZ BEZZASADNE NIEUWZGLĘDNIENIE WNIOSKU O UCHYLENIE DOKONANEGO ZABEZPIECZENIA JAK RÓWNIEŻ NARUSZENIE NORM POSTĘPOWANIA, A TO: ART. 120-122, ART. 139, ART. 165 § 1 I § 2 , ART. 187 § 1 I ART.210 § 1 I § 4 ORDYNACJI PODATKOWEJ, CO MIAŁO ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK POSTĘPOWANIA.
W UZASADNIENIU SWOJEJ SKARGI K. H. PODNIOSŁA, ŻE STANOWISKO ORGANU ODWOŁAWCZEGO JEST NIEZASADNE, ALBOWIEM POMIJA ISTOTNĄ OKOLICZNOŚĆ POLEGAJĄCĄ NA OBJĘCIU ZABEZPIECZENIEM NALEŻNYCH SKARŻĄCEJ KWOT, WYEGZEKWOWANYCH W OPARCIU O UCHYLONĄ I NIEISTNIEJĄCĄ W OBROCIE PRAWYM DECYZJĘ. SKARŻĄCA EKSPONUJĄC SKUTKI KASATORYJNEGO WYROKU NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO I OBOWIĄZEK PONOWNEGO ROZPOZNANIA PRZEZ ORGAN SPRAWY PODNIOSŁA, ŻE BEZPODSTAWNIE – JEJ ZDANIEM – WYEGZEKWOWANA PRZEZ ORGANY PODATKOWA SUMA PIENIĘŻNA WINNA JEJ ZOSTAĆ ZWRÓCONA. NIEUPRAWNIONE PRZETRZYMYWANIE NALEŻNYCH JEJ ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH PROWADZIŁO Z KOLEI DO NIEDOPUSZCZALNEJ SYTUACJI, W KTÓREJ PO RAZ KOLEJNY OBJĘTO ZABEZPIECZENIEM UPRZEDNIO JUŻ ZWOLNIONY PODMIOT.
SKARŻĄCA WSKAZAŁA NA BEZPRAWNOŚĆ SYTUACJI, W KTÓREJ POMIMO, IŻ WYROK NSA ZAPADŁ WE WRZEŚNIU 2002 R. IGNOROWANO TO ROZSTRZYGNIĘCIE I OBOWIĄZEK ZWROTU WYEGZEKWOWANYCH SUM, A DOPIERO W KWIETNIU 2003 R. DOKONANO ZABEZPIECZENIA. K. H. PODKREŚLIŁA WYJĄTKOWOŚĆ INSTYTUCJI ZABEZPIECZENIA MAJĄTKOWEGO, KTÓREJ ZASTOSOWANIE OBWAROWANE JEST ISTNIENIEM WAŻKICH PRZESŁANEK, I W TYM KONTEKŚCIE PODNIOSŁA, IŻ ORGANY NIE WSKAZAŁY ŻADNEJ KONKRETNEJ PRZYCZYNY Z UZASADNIAJĄCEJ OBAWĘ UCHYLANIA SIĘ OD WYKONANIA ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO. DALEJ – PODOBNIE JAK W ODWOŁANIU OD DECYZJI PIERWSZEJ INSTANCJI – K. H. SKONSTATOWAŁA, ŻE SKORO NIE POSIADA ŻADNYCH ZOBOWIĄZAŃ PODATKOWYCH, TO NIESŁUSZNIE WYEGZEKWOWANE ŚRODKI WINNY ZOSTAĆ JEJ ZWRÓCONE BEZ OBEJMOWANIA ICH PONOWNYM ZABEZPIECZENIEM, A SAMO ZABEZPIECZENIE WINNO ZOSTAĆ UCHYLONE ZGODNIE Z ART. 159 § 1 USTAWY O POSTĘPOWANIU EGZEKUCYJNYM W ADMINISTRACJI.
DOTYCHCZASOWE POSTĘPOWANIE ORGANÓW PODATKOWYCH, A W SZCZEGÓLNOŚCI ZWŁOKA Z UDZIELENIEM SKARŻĄCEJ ODPOWIEDZI NA JEJ WNIOSEK O ZWROT WYEGZEKWOWANEJ SUMY JEST – W OCENIE SKARŻĄCEJ – NARUSZENIEM OBOWIĄZUJĄCYCH PRZEPISÓW PRAWA.
W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ WNIÓSŁ O JEJ ODDALENIE I PRZYTOCZYŁ ZASADZIE WSZYSTKIE DOTYCHCZASOWE ARGUMENTY ZAWARTE W UZASADNIENIU ZASKARŻONEJ DECYZJI. ODNOSZĄC SIĘ JEDNAKŻE DO ZARZUTÓW SKARGI DOTYCZĄCYCH BRAKU ZWROTU WYEGZEKWOWANYCH ŚRODKÓW I NARUSZENIA ART.159 § 1 USTAWY O POSTĘPOWANIU EGZEKUCYJNYM W ADMINISTRACJI, WSKAZAŁ, ŻE ZARZUTY TE WYKRACZAJĄ POZA RAMY PROWADZONEGO POSTĘPOWANIA, OBEJMUJĄCEGO SWYM ZAKRESEM JEDYNIE USTALENIE PRZESŁANKI ZASTOSOWANIA ZABEZPIECZENIA ZOBOWIĄZAŃ PODATKOWYCH. ORGAN POINFORMOWAŁ JEDNOCZEŚNIE O WYGAŚNIĘCIU DECYZJI ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI Z DNIA [...] R. O ZABEZPIECZENIU W ZWIĄZKU Z DORĘCZENIEM SKARŻĄCEJ DECYZJI DYREKTORA URZĘDU KONTROLI SKARBOWEJ W K. Z DNIA [...] R. OKREŚLAJĄCEJ WYSOKOŚĆ ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO Z TYTUŁU PODATKU DOCHODOWEGO OD OSÓB FIZYCZNYCH ZA ROK 1999 W KWOCIE [...]ZŁ.
WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub postępowania administracyjnego.
Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji należy w punkcie wyjścia przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika zaś, iż zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wyłącznie w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl z kolei art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy, Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W rozpatrywanej sprawie nie zachodziła, zdaniem Sądu, żadna z tych okoliczności. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy w punkcie wyjścia zauważyć, że zobowiązania podatkowe korzystają ze szczególnej ochrony prawnej mającej zagwarantować ich wykonanie. Ustawodawca dopuszcza bowiem możliwość zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązania zarówno przed terminem płatności - gdy zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane (art. 33 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r.), jak i przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej wysokość zaległości podatkowej, jeżeli z dowodów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane (art. 33 § 2 uop).
Prawodawca wyraźnie różnicuje przesłanki, jakimi powinien się kierować organ podatkowy wydając decyzję o zabezpieczeniu. W przypadku gdy dotyczy ona zobowiązania już istniejącego, wystarczy uzasadniona obawa, iż nie zostanie ono wykonane, podczas gdy przed jego ukształtowaniem lub ustaleniem zaległości podatkowej dla wydania decyzji konieczne jest zgromadzenie przez organ dowodów, z których wynika, iż zobowiązanie może nie zostać wykonane. Ocena, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, w konkretnym przypadku należy do organu podatkowego. Uznanie administracyjne nie może jednak i w takiej sytuacji oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych.
W przypadku, gdy zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji ustalającej zobowiązanie lub określającej wysokość zaległości podatkowej, organ podatkowy - zgodnie z art. 33 § 3 uop - w decyzji o zabezpieczeniu określa przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego (por wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2000 r. sygn. akt I SA/Gd 1780/99 opubl. (CD) Lex 2001, nr 39784).
Rozstrzygnięcie skargi zależy zatem od odpowiedzi na pytanie, czy istniały dowody, z których wynikałoby, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane.
Na tak postawione pytanie należało udzielić - zdaniem Sądu odpowiedzi pozytywnej, jakkolwiek uzasadnienie tej ustawowej przesłanki dopuszczalności zabezpieczenia, jest w kwestionowanych przez skarżącego decyzjach, a zwłaszcza w decyzji organu I instancji bardzo lakoniczne.
Niemniej jednak obie decyzje wskazały na istotne czynniki uzasadniające przyjęcie obawy uchylenia się podatniczki od wykonania obowiązku podatkowego. Czynnikami tymi były wysokość przewidywanego zobowiązania podatkowego, którego zabezpieczenie dotyczy oraz to, że sprzedając mieszkanie w listopadzie 2000 r. wyzbyła się części majątku jak również fakt, że podatniczka do czasu uchylenia przez Izbę Skarbową decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] (w związku z wyrokiem NSA z dnia 16.09.2002) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. nie uiściła kwoty zobowiązania podatkowego, wynikającej z decyzji podatkowej, pomimo osiągania przez nią w latach 2000 – 2001 wysokich dochodów. Ostatnia w wymienionych okoliczności świadczyła niewątpliwie o braku woli podatniczki do dobrowolnego uregulowania zobowiązania podatkowego.
Zwrócić wreszcie należy uwagę na okoliczność, że im wyższa jest wysokość przewidywanego zobowiązania, tym ta obawa jest bardziej racjonalna i uzasadniona. (por. wyrok NSA z dnia 9.11.1994 r. sygn. akt ISA/Ka 759/94, opubl. POP 1996/5/156).
Ponieważ w niniejszej sprawie przybliżona kwota zobowiązania podatkowego jest niewątpliwie wysoka, przeto wydanie decyzji o jego zabezpieczeniu już tylko z tego względu było uzasadnione. Zabezpieczenie przewidywanej zaległości podatkowej wraz z odsetkami dotyczy kwoty [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł.
Podkreślić należy, że zabezpieczenie majątkowe ma na celu uzyskanie gwarancji, że podatek zostanie przez stronę zapłacony. W ocenie strony brak było podstaw do dokonania zabezpieczenia. Powyższy zarzut w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie zasługuje również na uwzględnienie. Organy podatkowe badając, czy istniało uzasadnione zagrożenie niewykonania zobowiązania podatkowego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie muszą faktu spełnienia tejże przesłanki dowodzić, a wystarczy jedynie uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane. Organy podatkowe w zakresie wystarczającym dla potrzeb zabezpieczenia zgromadziły dowody z których wynikało, że zobowiązanie może nie zostać wykonane. Organy podatkowe dokonały w tym zakresie niezbędnych ustaleń, a dokonanej ocenie możliwości płatniczych skarżącego w dacie rozpoznania wniosku o zabezpieczenie, nie sposób zarzucić dowolności.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, a w szczególności zarzutu bezprawnego przetrzymywania wyegzekwowanych środków, jak również zarzutu naruszenia art. 159 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskutek nie uchylenia przez Urząd Skarbowy zarządzonego zabezpieczenia w związku z nie zgłoszeniem w terminie 30 dni od dokonania zabezpieczenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, należy stwierdzić, że zarzuty te wykraczają poza ramy niniejszej sprawy, obejmującej swym zakresem badanie legalności zaskarżonej decyzji o zabezpieczeniu.
Reasumując zatem powyższe wywody uznać należało, że zaskarżona decyzja jest słuszna zarówno pod względem merytorycznym jak i podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami procesowymi.
Kierując się powyższymi względami Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI