I SA/Ka 1989/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że upusty udzielone przez eksportera miały wpływ na wartość celną towaru, mimo że nie zostały uwidocznione na fakturach.
Spółka "A" zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej, która obniżyła wartość celną towaru ze względu na ujawnione upusty udzielone przez eksportera. Spółka argumentowała, że upusty te były warunkowe i nie wpływały na wartość transakcyjną, a także podnosiła zarzuty proceduralne i naruszenia prawa materialnego, w tym przepisów unijnych. Sąd uznał, że upusty udzielone na podstawie umów zawartych przed zgłoszeniem celnym miały wpływ na wartość celną towaru, a zarzut przedawnienia nie zasługiwał na uwzględnienie. W konsekwencji, sąd oddalił skargę spółki.
Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która uznała zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru. Organ celny obniżył zadeklarowaną wartość, uwzględniając upusty udzielone przez eksportera (firmę B) w latach 1999-2001, które wynikały z ujawnionych not kredytowych i umów. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Konstytucji RP, Ordynacji podatkowej, Kodeksu celnego oraz Układu Europejskiego, twierdząc, że upusty miały charakter wsparcia finansowego, były warunkowe i nie wpływały na wartość transakcyjną, a także że organy celne nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że umowy ściśle wiązały się z importem farmaceutyków, a ceny na fakturach nie były ostateczne, ponieważ podlegały zmniejszeniu o upusty. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia prawa do wydania decyzji. Sąd uznał, że zarzut przedawnienia nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż termin z art. 65 § 5 Kodeksu celnego dotyczy decyzji organu pierwszej instancji. Sąd nie dopatrzył się błędnej interpretacji umów przez organy celne, stwierdzając, że upusty były przyznane przed zgłoszeniem celnym i wpływały na wartość celną towaru jako cenę należną. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy celne nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, upusty te mają wpływ na wartość celną towaru, ponieważ stanowią element ceny należnej lub faktycznie zapłaconej, nawet jeśli nie zostały od razu uwzględnione na fakturach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że upusty udzielone na podstawie umów zawartych przed zgłoszeniem celnym, które określały ich wysokość i warunki, wpływają na wartość celną towaru. Cena wynikająca z faktur nie była ceną ostateczną, gdyż podlegała zmniejszeniu o te upusty, które zostały przyznane przed zgłoszeniem celnym i stały się ceną należną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
k.c. art. 23 § § 1
Kodeks celny
Wartość celna towaru jest wartością transakcyjną, czyli ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, uwzględniającą upusty udzielone przed zgłoszeniem celnym.
Pomocnicze
k.c. art. 23 § § 9
Kodeks celny
Przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, gdyż dotyczy doliczenia płatności stanowiących warunek sprzedaży, a nie upustów.
k.c. art. 85 § § 1
Kodeks celny
Dotyczy wymagalności należności celnych i nie zawiera definicji wartości celnej.
k.c. art. 64 § § 2
Kodeks celny
Obowiązek dołączenia do zgłoszenia celnego dokumentów, które rzutują na wartość celną towaru.
k.c. art. 65 § § 4
Kodeks celny
Podstawa do uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
k.c. art. 65 § § 5
Kodeks celny
Termin przedawnienia prawa do wydania decyzji przez organ pierwszej instancji.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 91
Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych art. 206 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych art. Załącznik nr 6
Instrukcja wypełniania dokumentu SAD, w tym pole 45 dotyczące upustów potwierdzonych na fakturze.
Rozporządzenie Ministra Finansów – Wyjaśnienia do wartości celnej art. Opinia 15.1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Upusty udzielone przez eksportera na podstawie umów zawartych przed zgłoszeniem celnym miały wpływ na wartość celną towaru. Zarzut przedawnienia prawa do wydania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż termin dotyczy decyzji organu pierwszej instancji. Organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną towaru, uwzględniając upusty.
Odrzucone argumenty
Upusty miały charakter wsparcia finansowego i nie wpływały na wartość transakcyjną. Upusty były warunkowe i nie były pewne w chwili zgłoszenia celnego. Organy celne naruszyły przepisy proceduralne i materialne, w tym przepisy unijne. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana po upływie terminu przedawnienia. Niewłaściwe wypełnienie pola 45 dokumentu SAD.
Godne uwagi sformułowania
cena faktycznie zapłacona lub należna upusty udzielone jej przez eksportera towaru nie był to zatem tzw. rabat "ex post" wartość celną towaru była tu wartość wynikająca z faktur handlowych pomniejszona o przyznane stronie skarżącej upusty termin przedawnienia z art. 65 § 5 Kodeksu celnego dotyczy jedynie decyzji wydawanej przez organ pierwszej instancji.
Skład orzekający
Henryk Wach
przewodniczący
Krzysztof Wujek
sprawozdawca
Tadeusz Michalik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wartości celnej towaru w kontekście upustów udzielanych na podstawie umów zawartych przed zgłoszeniem celnym, a także kwestia przedawnienia prawa do wydania decyzji celnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed wejścia w życie przepisów UE i może być mniej bezpośrednio stosowalne w kontekście prawa unijnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii ustalania wartości celnej towaru w kontekście upustów, co jest istotne dla przedsiębiorców zajmujących się handlem zagranicznym. Zawiera również analizę zarzutu przedawnienia.
“Upusty na fakturze to nie wszystko: jak organy celne ustalają wartość towaru?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ka 1989/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-11-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący/
Krzysztof Wujek /sprawozdawca/
Tadeusz Michalik
Symbol z opisem
630 Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym przywozem towaru na polski obszar celny
Sygn. powiązane
I GSK 1126/05 - Wyrok NSA z 2005-11-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie NSA Tadeusz Michalik, NSA Krzysztof Wujek (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Beata Jacek, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2004 r. sprawy ze skargi "A" Spółka. z o.o. w W. na decyzję Dyrektor Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oddala skargę
Uzasadnienie
Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez "A " Spółka z o.o. w W. w dniu [...] nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar (leki o nazwie [...]), objęty uprzednio procedurą składu celnego. Wartość celną towaru przyjęto w wysokości zadeklarowanej przez Spółkę, odpowiadającej wartości transakcyjnej udokumentowanej fakturami załączonymi do zgłoszenia celnego, wystawionymi przez sprzedającego – B.
Decyzją z [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. uznał powyższe zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i określił ją w wysokości niższej od zadeklarowanej. W uzasadnieniu swej decyzji stwierdził, że czynności kontrolne przeprowadzone przez funkcjonariuszy Działu Powtórnej Kontroli Celnej Urzędu Celnego w W. ujawniły noty kredytowe wystawione przez B dla Spółki "A" za lata 1999 – 2001, z których wynika, że Spółce "A" udzielono upustu: w roku 1999 w wysokości 20%, w latach 2000 i 2001 w wysokości 30%, z tym że noty kredytowe z 2000 r. uwzględniały upust 20%, a następnie wystawione zostało jednorazowe wyrównanie do 30%. Ujawniono jednocześnie dwie umowy zawarte przez strony transakcji, na mocy których upusty były realizowane: pierwszą z [...] i drugą z [...] obowiązującą z mocą wsteczną od [...].
Powołując się zatem na art. 23 § 1 i art. 83 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia
1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) Naczelnik Urzędu Celnego obniżył wartość celną towaru w stosunku do deklarowanej przez Spółkę, uwzględniając upusty udzielone jej przez eksportera towaru.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka "A" zarzuciła organowi celnemu:
- naruszenie art. 2, art. 7 i art. 91 Konstytucji RP,
- naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 127, art. 178, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 201 § 1 pkt 2 i § 2 – 3, art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz § 4, art. 216 i art. 217 – ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.),
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21, art. 23 § 1 i § 9, art. 65
§ 4 pkt 2 lit. a), art. 83 § 1 - 3, art. 85 § 1, art. 246 § 2 – 3 ustawy Kodeks celny, Wyjaśnień dotyczących wartości celnej stanowiących załącznik do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 września 1997 r. (zał. do MP Nr 67, poz. 657), a także art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską, z jednej strony, a wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli w dniu 12 grudnia 1991 r. (zał. do Dz. U. z 1994 r., Nr 11, poz. 38 ze zm.).
Zarzuty te Spółka uzasadniła w następujący sposób;
- wspomniana wcześniej umowa miała na celu stymulowanie rozwoju Spółki na rynku polskim, przewidziane w niej upusty miały być dla niej finansowym wsparciem, co jest kwestią odrębną od przedmiotu kontraktów handlowych i neutralną dla wartości transakcyjnej i celnej towaru, dlatego też nie było potrzeby informowania o nich organu celnego,
- upusty te mogły być przyznane za okresy przeszłe, ich uzyskanie było obwarowane szeregiem warunków, umowa nie nakładała na sprzedawcę obowiązku ich udzielenia, upusty te miały wyłącznie charakter warunkowy i nie były przyznawane automatycznie,
- ponieważ przyznanie upustów nie było pewne w chwili dokonywania zgłoszenia, to zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne winny być wymagane według stanu towaru i jego wartości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, a zatem wartość celna towaru deklarowana przez Spółkę była prawidłowa,
- zgodnie z art. 30 § 2 Kodeksu celnego korekty wartości celnej są dopuszczalne jedynie na podstawie obiektywnych i wymiernych danych, których nie było,
- do zgłoszenia celnego dołączone zostały wszelkie dokumenty wymagane na podstawie § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193), pole 45 zgłoszenia celnego ("Korekta") nie zostało wypełnione, gdyż w polu tym należy wpisywać jedynie upusty potwierdzone, to znaczy uwidocznione na fakturze, co w niniejszej sprawie nie występowało,
- zawarty w decyzji organu pierwszej instancji zarzut obejścia prawa jest bezpodstawny, a organ celny nie jest uprawniony do stawiania takiego zarzutu, należy to do kompetencji sądu powszechnego,
- rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji pozostaje w sprzeczności z praktyką występującą w tym zakresie w krajach Unii Europejskiej i poglądami Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, co jest nieprawidłowe w świetle harmonizacji polskiego prawa z przepisami obowiązującymi we Wspólnocie, wynikającej z preambuły Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony,
- zgodnie z art. 91 Konstytucji RP ratyfikowane umowy międzynarodowe, po ich ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, stanowią integralną część polskiego systemu prawnego, kwestie związane z wartością celną reguluje Porozumienie w sprawie stosowania Artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. (zał. do Dz. U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483) oraz podpisana 15 grudnia 1950 r. w Brukseli Międzynarodowa Konwencja o Utworzeniu Rady Współpracy Celnej, w konsekwencji interpretacje dokonywane przez tę Radę w formie Wyjaśnień Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej, są wiążące dla krajów członkowskich tej organizacji, w tym dla Polski, wyjaśnienia te zostały ujęte w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. – Wyjaśnienia do wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908), a stanowisko organu celnego w niniejszej sprawie pozostaje w sprzeczności z zawartą w tym rozporządzeniu Opinią 15.1,
- Naczelnik Urzędu Celnego nie przeprowadził w sprawie własnego postępowania wyjaśniającego, ograniczył się do przyjęcia ustaleń pokontrolnych, nie wziął pod uwagę stanowiska Spółki wyrażonego w wyjaśnieniach i zastrzeżeniach, nie dokonał jednostkowej kalkulacji rabatów dla poszczególnych towarów, a przyjął pułap 30% rabatu do całości kwoty wynikającej ze zgłoszeń,
- przeprowadzone postępowanie było realizacją zaleceń wydanych przez Prezesa GUC w odrębnym piśmie i dlatego narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania, gdyż jego wynik był z góry ustalony,
- postępowanie winno być zawieszone do czasu uzyskania stanowiska Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i uznanie zgłoszenia celnego z [...] za prawidłowe.
Odwołanie to nie zostało uwzględnione. Zaskarżoną tu decyzją z [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Odpowiadając na zarzuty Spółki organ odwoławczy podniósł, iż ujawnione umowy ściśle wiążą się z importem farmaceutyków i należnościami za ich zakup. Istniały w dacie zgłoszenia celnego i służyły za podstawę rozliczeń pomiędzy kontrahentami, a zatem powinny być przedstawione organowi celnemu zgodnie z art. 64 Kodeksu celnego. Spółka nie ujawniła również faktu, iż ceny leków uwidocznione na fakturach załączonych do zgłoszenia celnego nie były ostateczne. Zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego o wartości celnej towaru decyduje cena faktycznie zapłacona, a była nią cena pomniejszona o upusty.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia przez Naczelnika Urzędu Celnego zasad postępowania administracyjnego. Uznał, że wypełniony został obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, a wynika z niego, że eksporter towaru zobowiązał się do udzielenia Spółce zniżek na zasadzie stałej. Ich zakres i wysokość zostały precyzyjnie określone w zawartych w tym zakresie umowach. Kontrola dokumentów wykazała, że Spółka uiściła należności za towar w kwocie odpowiadającej 70% wartości fakturowej. Eksporter zagwarantował zatem zniżkę i jej zakres przed dokonaniem zgłoszenia celnego i w dacie tej czynności Spółka miała świadomość tego, iż kwotą należną za towar jest kwota uwzględniająca upust. Nie stwierdzono, by miały miejsce płatności w kwotach wynikających z faktur handlowych. Spółka obowiązana była ujawnić fakt przyznania jej upustów oraz określić ich wysokość według wiedzy na dzień zgłoszenia celnego. Mogła też, po dostarczeniu rozliczeń z eksporterem, wystąpić z wnioskiem o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
Art. 85 § 1 Kodeksu celnego nie stoi na przeszkodzie późniejszemu skorygowaniu należności celnych. Przepis ten kładzie nacisk na stan towaru, którego elementem nie jest jego cena.
Ustosunkowując się do dalszych zarzutów Spółki Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż decyzja organu celnego narusza art. 91 Konstytucji RP oraz przepisy unijne, a w szczególności art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego, gdyż postanowienia Kodeksu celnego opierają się bezpośrednio na Porozumieniu w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., zwanym "Kodeksem Wartości Celnej" (publ. w zał. do Dz. U. z 1995 r., Nr 98, poz. 483).
Dyrektor Izby Celnej nie zgodził się także z zarzutem naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Stwierdził, że w piśmie Prezesa GUC, wspomnianym przez stronę skarżącą, zasygnalizowano jedynie konieczność zwrócenia szczególnej uwagi na prawidłowość deklarowania wartości celnej towarów (farmaceutyków) sprowadzanych przez firmy farmaceutyczne i nie przesądzało ono o wynikach żadnego konkretnego postępowania.
W toku postępowania wyjaśniającego strona została wezwana do wykonania szczegółowego zestawienia towarów objętych upustem oraz przyporządkowania ujawnionych not kredytowych do odpowiednich zgłoszeń celnych, czego nie wykonała, tak więc wartość celna towaru ustalona została w oparciu o zebrany materiał dowodowy.
Nie było podstaw do zawieszenia postępowania na wniosek Spółki i wystąpienia do Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej o uzyskanie opinii, gdyż rozstrzygnięcie tej sprawy nie było uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, bowiem takie w sprawie nie występowało. Opinia 15.1 została przytoczona przez Spółkę w sposób wyrywkowy, w rzeczywistości nie ma ona odniesienia do niniejszej sprawy.
Decyzję tę Spółka "A" zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając Dyrektorowi Izby Celnej naruszenie:
- art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędną interpretację postanowień umowy z [...] oraz umowy z [...]
- art. 23 § 1, 4 i 9 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez niewłaściwe ustalenie, iż udzielone skarżącemu upusty po dokonaniu zgłoszenia celnego miały wpływ na wartość celną towaru,
- art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie .... poprzez pominięcie praktyki unijnej w zakresie interpretacji przepisów celnych,
- art. 210 § 4 i art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez faktyczny brak odniesienia się organów celnych do zarzutu obowiązku harmonizacji prawa celnego z uwzględnieniem praktyki unijnej i orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości,
- rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych poprzez brak zastosowania w sprawie,
- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez określenie negatywnych konsekwencji zastosowania się skarżącej Spółki do przepisów prawa, tj. Załącznika nr 6 – Instrukcja wypełniania dokumentu SAD do rozporządzenia Ministra Finansów z 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych.
Uzasadniając te zarzuty skarżąca Spółka podtrzymała swe stanowisko wyrażone w tym zakresie w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W toku rozprawy sądowej strona zgłosiła zarzut przedawnienia prawa do wydania decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe, a to z uwagi na wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji po upływie trzyletniego terminu z art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Podniosła jednocześnie zarzut dotyczący niewykazania przez organy celne, czy za podstawę wartości celnej towaru przyjęto cenę faktycznie zapłaconą, czy należną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, który stał się właściwy do rozpatrzenia skargi Spółki "A" z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje;
W pierwszej kolejności rozważenia wymaga zarzut przedawnienia prawa do wydania decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe, gdyż jego uznanie rodziłoby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i to bez względu na zasadności pozostałych zarzutów.
Zdaniem Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Termin przedawnienia z art. 65 § 5 Kodeksu celnego dotyczy jedynie decyzji wydawanej przez organ pierwszej instancji. Wniosek taki wypływa wprost z brzmienia tego przepisu, dotyczy on bowiem decyzji, o której mowa w § 4. Ten przepis z kolei odnosi się do decyzji wydawanej przez organ celny z urzędu lub na wniosek strony po przyjęciu zgłoszenia celnego, a więc decyzji wydawanych przez organ pierwszej instancji. Nie ma bowiem w polskim prawie celnym takiej sytuacji, w której organem przyjmującym zgłoszenie celne byłby organ drugiej instancji. Regulacja ta została określona przez ustawodawcę dostatecznie jasno, by poprzestać na wykładni językowej, jej wynik nie pozostawia miejsca na wprowadzenie dalszych metod wykładni, zwłaszcza jeżeli prowadzi to do wniosków sprzecznych z jasno wyrażoną wolą ustawodawcy.
Decyzja pierwszoinstancyjna w niniejszej sprawie została wydana (i doręczona) przed upływem trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, stąd zarzut strony skarżącej dotyczący przedawnienia prawa do wydania decyzji nie został przez Sąd podzielony.
Sąd nie dopatrzył się po stronie organów celnych błędnej interpretacji postanowień umów, na mocy których stronie skarżącej były udzielane upusty. Za trafne należy uznać ustalenie, w myśl którego zobowiązanie się eksportera towaru do udzielenia stronie skarżącej upustów na zasadzie stałej, celem osiągnięcia celów umowy nastąpiło już w umowie z [...], a zakres zniżek i ich wysokość zostały sprecyzowane w umowie zawartej [...] z mocą wsteczną od [...]. W pkt 1 umowy z [...] się zapis, zgodnie z którym "B" w ramach uprzednio uzgodnionych budżetów i zgodnie z zasadami racjonalności udzieli A ilościowego upustu". Pkt 2 stanowi z kolei, że " (...) B wypłaci A finansowy upust stanowiący określony procent wartości Produktów z listy leków refundowanych, który zostanie ustalony na piśmie i będzie mógł być okresowo zmieniany". Z umów tych wynikało jednocześnie, iż upust był udzielony w wysokości 20% (pkt 1 umowy z [...].), a następnie 30 lub 40% (pkt 6.3 umowy z [...]) Sam rabat był zatem przyznany już w chwili dokonywania zgłoszenia celnego, a po jego dokonaniu następowało jedynie jego określenie notami kredytowymi, które, jak wykazało postępowanie dowodowe, wystawiane były w sposób ciągły. Nie był to zatem tzw. rabat "ex post", kiedy czynność prawna będąca źródłem rabatu dokonana jest po zgłoszeniu celnym towaru.
Nie można też zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, jakoby upusty te pozostawały bez wpływu na wartość celną towaru. Zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 tej ustawy. Cena wynikająca z faktur załączonych do zgłoszenia celnego nie była ceną należną za towar, gdyż podlegała zmniejszeniu o upusty, których przyznanie nastąpiło przed zgłoszeniem towaru i nigdy nie stała się ceną faktycznie zapłaconą za towar (płatności te zawsze były pomniejszane o przyznane Spółce upusty). Wartością celną towaru była tu wartość wynikająca z faktur handlowych pomniejszona o przyznane stronie skarżącej upusty. Była to cena należna w chwili zgłoszenia towaru, która z czasem stała się ceną faktycznie zapłaconą.
Powoływanie art. 23 § 9 kodeksu celnego nie przystaje do stanu niniejszej sprawy. Przepis ten przewiduje doliczenie do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej wszelkich płatności dokonanych lub mających być dokonanymi jako warunek sprzedaży towarów. Żadnych tego typu płatności traktowanych jako warunek sprzedaży towarów organy celne nie doliczyły do ceny należnej, ani faktycznie zapłaconej.
Sąd nie podzielił też stanowiska strony skarżącej w kwestii naruszenia przez orzekające w sprawie organy art. 23 § 1 w związku z art. 85 § 1 Kodeksu celnego, wyrażającego się w przekonaniu, iż definicja wartości celnej zawarta w art. 23 § 1 Kodeksu jest uzupełniona o treść art. 85 § 1. Zasady ustalania wartości celnej towaru zostały uregulowane w Dziale III Kodeksu celnego, głównie w przytoczonym tu już art. 23 § 1. Zarówno § 1 tego art., jak i jego § 9 odnoszą wartość celną towaru do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej i obejmującej wszelkie płatności dokonane lub mające być dokonane na rzecz sprzedającego towar. Chodzi tu zatem o cenę rzeczywistą i ostateczną. Ograniczenie ustalenia wartości transakcyjnej li tylko do momentu zgłoszenia celnego prowadzi do ustalenia wartości transakcyjnej tymczasowej, a więc nie ostatecznej i rzeczywistej. Przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego dotyczy wymagalności należności celnych przywozowych i także z racji systemowych nie zawiera definicji wartości celnej towaru (tak też NSA w wyroku z 25 maja 2004 r., sygn. akt GSK 53/04, publ. w Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych, nr 2, poz. 48).
Za chybiony należy uznać zarzut naruszenia przez organy celne art. 68 i 69 Układu Europejskiego z 12 grudnia 1991 r., stanowiących o dostosowaniu ustawodawstwa, między innymi celnego, do ustawodawstwa Wspólnoty poprzez pominięcie praktyki unijnej w zakresie interpretacji przepisów celnych. Wynikający z tych przepisów wymóg zbliżenia ustawodawstwa polskiego do istniejącego we Wspólnocie w sensie stanowienia prawa w oczywisty sposób nie dotyczy organów administracji stosujących prawo. Natomiast co do zarzutu opartego na stwierdzeniu, iż praktyka unijna w zakresie interpretacji przepisów prawa celnego jest odmienna zauważyć trzeba, że dopiero od dnia członkostwa Polski w Unii Europejskiej polskie organy celne i sądy obowiązane są stosować się do wykładni wynikającej z orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, co i tak nie dotyczy spraw, które wszczęte zostały przed 1 maja 2004 r. Niezależnie jednak od tych względów trzeba mieć na uwadze fakt, iż w zarzucie o pominięciu praktyki unijnej w zakresie interpretacji przepisów prawa celnego mieści się taka interpretacja stanu faktycznego, jaką prezentuje strona skarżąca, a jest ona odmienna od tej, jaką przyjęły organy celne i jaką podzielił Sąd.
Stanowisko organu odwoławczego w kwestii naruszenia art. 68 i 69 Układu Europejskiego zawarte zostało na stronie 9 uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem uzasadniony zarzut faktycznego braku odniesienia się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia tych regulacji.
Nie może też być uwzględniony zarzut naruszenia rozporządzenia Ministra Finansów z 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych – załącznik nr 6 Instrukcja wypełniania dokumentu SAD. W tym zakresie Spółka wywodzi, iż organy celne winny wziąć pod uwagę fakt, iż zgodnie z Instrukcją w polu 45 dokumentu SAD wpisane powinny być jedynie upusty potwierdzone, to znaczy uwidocznione na fakturze, tymczasem upusty udzielone jej przez eksportera towaru nie były uwidaczniane na fakturze. W istocie zapis taki widniał w rozporządzeniu Ministra Finansów z tym, że przyczyną uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe nie był fakt wadliwego wypełnienia pola 45 dokumentu SAD, a fakt nieujawnienia umów, na mocy których przyznane zostały stronie skarżącej upusty, które miały bezpośredni wpływ na wartość celną towaru sprowadzonego przez stronę skarżącą. Z treści Instrukcji w części dotyczącej pola 45 dokumentu SAD strona skarżąca nie może wyprowadzać wniosku, iż nie miała obowiązku ujawniania wspomnianych umów, bowiem była zobowiązana do prawidłowego zadeklarowania wartości celnej towaru, a więc zadeklarowania jej w taki sposób, który by uwzględniał wszystkie elementy i postanowienia umów z kontrahentem zagranicznym, które rzutowały na wartość celną towaru oraz do dołączenia tych umów (dokumentów) do zgłoszenia celnego zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu celnego. Argumentacja przytoczona w tym zakresie przez stronę skarżącą z zasady nie może skutkować uchyleniem decyzji wydanej na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego w sytuacji, gdy zgłoszenie celne było nieprawidłowe nie dlatego, że nieprawidłowo wypełniono pole 45 dokumentu SAD, a dlatego, że nieujawnienie tych umów nie pozwalało na określenie rzeczywistej wartości celnej towaru. Argument ten stanowi jednocześnie odpowiedź na ostatni z zarzutów Spółki o naruszeniu art. 2 Konstytucji RP poprzez określenie negatywnych konsekwencji w związku z zastosowaniem się strony skarżącej do obowiązujących przepisów prawa, tj. Załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Finansów z 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa materialnego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekających organów tego typu naruszeń prawa – oddalił skargę Spółki "A" w trybie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
SWPotrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI