I SA/Ka 1720/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając brak podstaw do wspólnego rozliczenia podatkowego z żoną z powodu niepodpisania zeznania przez małżonkę oraz brak dowodów zakupu komputera do odliczenia.
Skarżący J.K. kwestionował decyzje Izby Skarbowej utrzymujące w mocy decyzje Urzędu Skarbowego, które określiły mu podatek dochodowy za lata 1997 i 1998. Główne zarzuty dotyczyły odmowy wspólnego rozliczenia z żoną (która nie podpisała zeznań) oraz nieuwzględnienia odliczeń wydatków na zakup komputera z powodu braku dowodów. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę J.K. na decyzje Izby Skarbowej dotyczące określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 1997 i 1998. Organy podatkowe odmówiły wspólnego rozliczenia małżonków, ponieważ żona skarżącego nie złożyła podpisu na zeznaniach podatkowych, co zostało potwierdzone opinią grafologiczną. Ponadto, organy nie uwzględniły odliczeń wydatków na zakup komputera z powodu braku stosownych dowodów (faktury, rachunku). Skarżący zarzucał naruszenie zasad postępowania podatkowego, w tym przewlekłość i niewyczerpujące badanie okoliczności. Sąd administracyjny uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy prawa. Podkreślono, że brak podpisu jednego z małżonków na wspólnym zeznaniu uniemożliwia wspólne opodatkowanie. Odnosząc się do odliczeń, sąd stwierdził, że zgodnie z przepisami, podatnik musi posiadać dowód poniesienia wydatku, a skarżący takiego dowodu nie przedstawił. Sąd uznał, że decyzje organów podatkowych były zgodne z prawem i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, brak podpisu jednego z małżonków na wspólnym zeznaniu rocznym jest równoznaczny z brakiem wniosku tego małżonka o łączne opodatkowanie, co uniemożliwia zastosowanie tej formy rozliczenia.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 6 ust. 2) wymagają złożenia przez małżonków wspólnego zeznania rocznego wraz z wnioskiem o wspólne opodatkowanie. Brak podpisu jednego z małżonków oznacza brak takiego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wspólne opodatkowanie małżonków wymaga spełnienia łącznych warunków, w tym złożenia wspólnego zeznania z wnioskiem o wspólne opodatkowanie.
u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych
Warunkiem dokonania odliczenia od dochodu z tytułu wydatków poniesionych na zakup przyrządów i pomocy naukowych jest posiadanie dowodu poniesienia takiego wydatku.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ma zastosowanie również, jeżeli jeden z małżonków nie uzyskał dochodów lub osiągnął dochody niepowodujące obowiązku uiszczenia podatku.
u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1 pkt 7b
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy odliczeń wydatków na zakup przyrządów i pomocy naukowych.
u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 5a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych
Reguluje możliwość odliczenia nieodliczonej kwoty wydatków na zakup przyrządów i pomocy naukowych w kolejnych latach podatkowych.
u.z.u.p.d.o.f. art. 2 § ust. 7
Ustawa z dnia 21 listopada 1996 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy możliwości odliczenia wydatków na zakup przyrządów i pomocy naukowych.
o.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa
Określa zakres działania organu odwoławczego.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa
Reguluje swobodną ocenę dowodów przez organ podatkowy.
u.n.s.a.
Ustawa z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Przepisy obowiązujące w momencie wniesienia skargi.
p.w.u. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.
k.r.o. art. 31
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Definicja wspólności majątkowej ustawowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podpisu małżonki na zeznaniu podatkowym uniemożliwia wspólne rozliczenie. Podatnik nie przedstawił dowodu poniesienia wydatku na zakup komputera, co wyklucza jego odliczenie. Organy podatkowe prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego (przewlekłość, niewyczerpujące badanie okoliczności). Kwestia podpisów na zeznaniu nie jest na tyle znamienna, aby nie uznać wspólnie złożonej deklaracji. Nie wyjaśniono do końca okoliczności niekorzystnych dla podatnika.
Godne uwagi sformułowania
brak podpisu jednego z małżonków na wspólnym zeznaniu rocznym jest równoznaczny z brakiem wniosku tego małżonka o łączne opodatkowanie to na podatniku (...) ciążył obowiązek przechowywania dowodu poniesienia wydatku swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny
Skład orzekający
Przemysław Dumana
przewodniczący-sprawozdawca
Stanisław Bogucki
członek
Krzysztof Winiarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wspólnego rozliczenia małżonków oraz wymogów dowodowych przy odliczeniach wydatków."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z lat 1997-1998 oraz specyfiki sprawy (brak podpisu, brak dowodów).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnych kwestii podatkowych, takich jak wspólne rozliczenie małżonków i odliczenia, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona prawników i podatników.
“Wspólne rozliczenie małżonków: brak podpisu żony i dowodu zakupu komputera to za mało, by skorzystać z ulgi.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ka 1720/03 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2004-09-01 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-08-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Krzysztof Winiarski Przemysław Dumana /przewodniczący sprawozdawca/ Stanisław Bogucki Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Dnia 1 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia NSA : Stanisław Bogucki, Sędzia WSA : Krzysztof Winiarski, Protokolant : Halina Modliszewska, po rozpoznaniu w dniu 1 września 2004 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzje Izby Skarbowej w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. Uzasadnienie Decyzjami z dnia [...] roku, nr [...] , [...] Izba Skarbowa w K., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 roku, nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami), utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] roku, nr [...] , którymi organ ten określił J.K. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 rok w kwocie [...] złotych oraz za 1998 rok w kwocie [...] złotych. W uzasadnieniach decyzji Izba Skarbowa w pierwszej kolejności przedstawiła ustalony w sprawie stan faktyczny. Wynikało z niego zaś, że na skutek przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji ustalił, iż małżonka podatnika (G. K.a) nie złożyła wymaganych podpisów na drukach zeznania podatkowego (za lata 1997 i 1998), albowiem jej podpisy na tych zeznaniach zostały podrobione, co potwierdziła również opinia pismoznawcza. Nie wyraziła ona tym samym wniosku o wspólne opodatkowanie małżonków. Organ podatkowy pierwszej instancji określił J. K. wysokość należnego podatku wspomnianymi wyżej decyzjami z dnia [...] roku uznając, iż podatnik nie był uprawniony do preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów i obowiązany był do rozliczenia ich bez łączenia z dochodami małżonki. Ponadto organ podatkowy nie uwzględnił części z odliczeń wykazanych przez podatnika w zeznaniu podatkowym za 1997 rok : - wydatków na odpłatne świadczenia zdrowotne w kwocie [...] złotych, - wydatków na zakup przyrządów i pomocy naukowych (komputera) w kwocie [...] złotych, oraz w zeznaniu podatkowym za 1998 rok : - wydatków na zakup przyrządów i pomocy naukowych (komputera) w kwocie [...] złotych, ze względu na brak dowodów ich poniesienia. Odwołując się od tych decyzji pełnomocnik podatnika wniósł o ich uchylenie i uznanie, że zeznania roczne za lata 1997 i 1998 (PIT – 31) sporządzone zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego. Odnosząc się do zarzutów odwołania Izba Skarbowa wskazała, iż zgodnie z art. 2 ust. 7 ustawy z dnia 21 listopada 1996 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. nr 137, poz. 368), podatnicy którzy w latach 1995 – 1996 nabyli prawo do odliczenia od dochodu wydatków na zakup przyrządów i pomocy naukowych, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 7b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1997 roku, nie odliczoną, w zeznaniach za lata 1995 i 1996, kwotę wydatków mogli odliczyć na zasadach określonych w art. 26 ust. 5a tej ustawy. Zgodnie z treścią powołanego ostatnio artykułu, jeżeli wydatki na zakup przyrządów i pomocy naukowych (...) poniesione w roku podatkowym przekraczały kwotę najniższego wynagrodzenia pracowników za grudzień roku poprzedzającego rok podatkowy, nie odliczoną kwotę wydatków na zakup przyrządów i pomocy naukowych można było odliczyć od dochodów za następne dwa lata podatkowe, z tym że łączna kwota odliczeń z tytułów określonych w tym przepisie nie mogła w każdym z tych lat przekroczyć wysokości trzykrotnego najniższego wynagrodzenia pracowników ... . W konkluzji tej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, że możliwe było odliczenie przez podatnika za lata 1997 – 1998 wydatków z tytułu zakupu komputera w latach 1995 lub 1996, jednakże tylko w przypadku, gdy z uwagi na obowiązujące limity odliczeń, nie odliczyłby on poniesionych wydatków z tego tytułu w pełnej wysokości. Aby jednak do tego mogło dojść, co najmniej w jednym z zeznań za te lata (1995 – 1996) podatnik musiałby wykazać, że określona kwota nie została odliczona w roku, w którym poniósł wydatek oraz, że pozostaje ona do odliczenia w następnych latach. Tymczasem w zeznaniu za 1995 rok podatnik w ogóle nie wykazał, że poniósł i odliczył jakikolwiek wydatki na zakup przyrządów i pomocy naukowych, natomiast w zeznaniu za 1996 rok wykazał z tego tytułu kwotę wydatków poniesionych w granicach obowiązującego limitu, które następnie w całości odliczył w tymże zeznaniu podatkowym. Zatem nie doszło do sytuacji, w której część z poniesionych przez podatnika wydatków nie mogła zostać odliczona z uwagi na obowiązujący limit odliczeń i pozostała do odliczenia w dwóch następnych latach. Wobec powyższego brak było podstaw do odliczenia przez podatnika za lata 1997 i 1998 wydatków na zakup komputera. Następnie Izba Skarbowa stwierdziła, że J. K. nie przedstawił również – pomimo wezwania Urzędu Skarbowego – żadnego dowodu potwierdzającego zakup komputera (art. 26 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), a zatem i z tego powodu organ podatkowy był uprawniony do nieuwzględnienia wykazanego przez niego odliczenia. Niezbędnym bowiem warunkiem do odliczenia poniesionego wydatku jest posiadanie dowodu jego poniesienia w formie przewidzianej przepisami prawa podatkowego, a brak takiego dowodu jest przeszkodą pomniejszenia dochodu podatnika z tego tytułu. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego uwzględnienia po 50% wydatków związanych z rozliczeniem podatkowym, przypadającym na każdego z małżonków organ odwoławczy zauważył, iż w związku ze składanym wspólnym zeznaniem podatkowym małżonkowie nie musieli określać, jaka część z poniesionych i wykazanych w zeznaniu wydatków przypadała do odliczenia od podatku przez każdego z nich (w zeznaniu tym obliczany jest bowiem łączny podatek małżonków). W przedmiotowej sprawie małżonkowie K. pozostawali w 1997 i 1998 roku we wspólności majątkowej, wobec czego – z braku innych dowodów – przyjąć należało, że poniesione wydatki na cele mieszkaniowe zostały sfinansowane z majątku wspólnego, a w konsekwencji uznać, że przy mającym w efekcie miejsce indywidualnym rozliczeniu podatku za lata 1997, 1998, na rzecz każdego z małżonków przypadałoby po 50% poniesionych wydatków i dokonanych odliczeń. W końcowej części uzasadnienia Izba Skarbowa podkreśliła, iż stosownie do dyspozycji art. 6 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, małżonkowie podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, pomiędzy którymi istniała wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogli być, na pisemny wniosek wyrażony we wspólnym rocznym zeznaniu, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów. Zatem jednym z niezbędnych warunków preferencyjnego sposobu opodatkowania dochodów małżonków było wyrażenie stosownego wniosku o zastosowanie takiego opodatkowania przez oboje małżonków, które winno nastąpić poprzez złożenie podpisów na druku zeznania podatkowego. Przeszkodą do takiego rozliczenia dochodów małżonków K. stał się brak podpisu G. K. na zeznaniach podatkowych za lata 1997, 1998 (zeznania te zostały podpisane za podatniczkę przez osobę trzecią) – tożsamy z nie wyrażeniem w/w wniosku – który to fakt zgłoszony został przez samą podatniczkę, a następnie potwierdzony opinią biegłego grafologa. Już więc tylko z tego powodu nie zostały spełnione wszystkie ustawowe warunki do wspólnego opodatkowania małżonków. Bez znaczenia natomiast w rozpatrywanej sprawie jest twierdzenie pełnomocnika, iż również za J. K. mógł ktoś inny (np. dzieci) podpisać się na zeznaniach rocznych. Brak bowiem wniosku (podpisu) jednego czy obojga małżonków wywołałby taki sam skutek tj. pozbawienie prawa do wspólnego rozliczenia uzyskanych przez nich dochodów. Decyzje te pełnomocnik J. K. zaskarżył (jedną skargą) do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się ich uchylenia w całości. W uzasadnieniu pełnomocnik zarzucił naruszenie przez organy podatkowe “kilku" zasad ogólnych postępowania podatkowego poprzez : - przewlekłe prowadzenie postępowania, - nie wyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (nie przesłuchanie świadków na okoliczność zakupu komputera, nie przeprowadzenie “konfrontacji w kwestii wspólnego gospodarstwa, poniesionych wydatków, wspólnej kasy i.t.p."). Ponadto pełnomocnik podniósł, iż “okoliczności nie wyjaśnione do końca nie zostały wzięte jako dowód świadczący na korzyść podatnika". Również, zdaniem pełnomocnika, nie wyjaśniono do końca kwestii podpisów, która “nie jest aż tak znamienna aby nie uznać wspólnie złożonej deklaracji podatkowej". Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko organów podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzje będące przedmiotem kontroli nie naruszają przepisów prawa. Skarga na powołane wyżej decyzje została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 z późniejszymi zmianami). Należy jednak zauważyć, że cytowana wyżej ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 roku, na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm. w Dz.U. z 2002 roku, nr 240, poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 roku utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 roku w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Należy również wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonych decyzji należy w punkcie wyjścia przypomnieć, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 (w brzmieniu obowiązującym w latach 1997 – 1998) ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 roku, nr 90, poz. 416 z późniejszymi zmianami) – zasadą jest, że małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów. Łączne opodatkowanie małżonków od sumy ich dochodów może mieć miejsce pod pewnymi warunkami, które muszą być spełnione łącznie. Tymi warunkami wymaganymi przez art. 6 ust. 2 ustawy są : - podleganie przez obu małżonków nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu; - istnienie między małżonkami wspólności majątkowej ustawowej, o której mowa w art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego; - pozostawanie w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy; - złożenia przez małżonków wspólnego zeznania rocznego o osiągniętych przez nich dochodach wraz z wnioskiem o wspólne opodatkowanie. Przepis ust. 2 ma zastosowanie również, jeżeli jeden z małżonków w roku podatkowym nie uzyskał przychodów ze źródeł, z których dochód jest opodatkowany zgodnie z art. 27 ustawy, lub osiągnął dochody w wysokości nie powodującej obowiązku uiszczenia podatku (art. 6 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Z powyższych regulacji wynika zatem, że wykładnia gramatyczna powołanego wyżej przepisu art. 6 ust. 1 i 2 wyłącza wspólne opodatkowanie małżonków, którzy nie złożyli wspólnie wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 4 października 1994 roku, sygn. akt SA/Po 830/94, z dnia 27 kwietnia 1995 roku, sygn. akt SA/Po 2852/94, z dnia 21 stycznia 1998 roku, sygn. akt I SA/Wr 1909/96, z dnia 18 lutego 1999 roku, sygn. akt I SA/Wr 792/97). W rozpatrywanej sprawie niespornym jest, iż żona skarżącego J. K. – G. K. nie podpisała na drukach zeznań o wysokości wspólnych dochodów małżonków osiągniętych w 1997 i w 1998 roku (PIT – 31, rubryka 7) wniosku o wspólne opodatkowanie dochodów małżonków, który to fakt został zgłoszony przez samą podatniczkę (k: 2, 3, 31, 61), a następnie potwierdzony opinią biegłego grafologa (k: 80 akt podatkowych). Tym samym należy podzielić stanowisko organów podatkowych, że brak podpisu jednego z małżonków na wspólnym zeznaniu rocznym jest równoznaczny z brakiem wniosku tego małżonka o łączne opodatkowanie. Brak zaś wniosku obojga małżonków w zeznaniu rocznym uniemożliwia zastosowanie łącznego ich opodatkowania, bez względu na to, że spełnione zostały pozostałe warunki określone cytowanym wyżej przepisem art. 6 ust. 2 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym Sąd zgodził się z organami podatkowymi, że w okolicznościach tej sprawy – brak było możliwości wspólnego rozliczenia dochodów małżonków G. i J. K. osiągniętych w latach 1997 i 1998. Nie można również podzielić zarzutów skargi dotyczących nie uwzględnienia przez organy podatkowe odliczeń wykazanych przez skarżącego, a dotyczących wydatków na zakup przyrządów i pomocy naukowych (komputera). Odnosząc się do tej kwestii przypomnieć trzeba, iż zgodnie z art. 26 ust. 6 powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1997 roku, gdyż wydatek na w/w cel miałby być poniesiony w 1995 lub 1996 roku), warunkiem dokonania odliczenia od dochodu z tytułu wydatków poniesionych na zakup przyrządów i pomocy naukowych (w tym komputera), było posiadanie dowodu poniesienia takiego wydatku tj. faktury lub rachunku, wystawionego wyłącznie przez podatnika podatku od towarów i usług nie korzystającego ze zwolnienia od tego podatku, albo dowodu odprawy celnej. Skoro zatem skarżący nie przedstawił na wezwanie Urzędu Skarbowego dowodu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 26 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dokumentującego zakup komputera, to zasadnie, zdaniem Sądu, organ podatkowy nie uwzględnił wykazanego przez podatnika odliczenia z tego tytułu. Trafnie również organ ten stwierdził, iż to na podatniku, który uwzględnia w swoim zeznaniu odliczenie od dochodu, ciążył obowiązek przechowywania dowodu poniesienia wydatku będącego podstawą tego odliczenia, tak długo, jak długo organ podatkowy jest uprawniony do badania rzetelności rozliczenia rocznego. Brzmienie powołanego wyżej przepisu nie dawało również podstaw organowi podatkowemu do przeprowadzenia innego dowodu (np. dowodu z przesłuchania świadków) niż przewidzianego w art. 26 ust. 6 ustawy, na okoliczność zakupu przez skarżącego komputera. Wskazać także należy, iż argumenty organu podatkowego dotyczące braku uprawnień skarżącego do skorzystania w latach 1997 i 1998 – na podstawie art. 2 ust. 7 ustawy z dnia 21 listopada 1996 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. nr 137, poz. 638) – z odliczenia od dochodu wydatków na zakup komputera, są trafne i przedstawione zostały w sposób wyczerpujący. Ustalenia organów podatkowych, w ocenie Sądu, znajdują podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym i zostały dokonane w granicach swobodnej oceny dowodów, jaka należy do kompetencji tych organów z mocy art. 191 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem “Organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że: - należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, - materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, - ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy, - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, (tak B. Adamiak “Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz". Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1996 rok str.376 – 378, którego tezy zachowują swą aktualność, zdaniem składu orzekającego, także na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów proceduralnych). Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie pomijając żadnego z jego elementów. W toku postępowania wyjaśniającego organy podatkowe zebrały materiał dowodowy, dokonując jego analizy i oceny tego materiału. Postępowanie to wykazało, iż świetle powołanych wyżej przepisów brak było podstaw do wspólnego rozliczenia dochodów małżonków G. i J. K. za lata 1997 i 1998. Zasadnie również nie uznano wykazanego przez skarżącego odliczenia, dotyczącego wydatku na zakup komputera, ze względu na brak dowodu poniesienia takiego wydatku. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odniósł się do zgłoszonych przez stronę skarżącą twierdzeń i powołanych przez nią dowodów. To, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych, które prezentuje strona skarżąca nie świadczy jeszcze o dowolnej ocenie dowodów. Wobec powyższych ustaleń organy podatkowe prawidłowo, zdaniem Sądu, określiły J. K. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 i 1998 rok. Dokonując zatem w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259) kontroli zaskarżonych decyzji z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy podatkowe nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej i nie naruszyły reguł interpretacyjnych ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia. Sąd uznał również – jak wykazano wyżej – że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnień zaskarżonych decyzji i stwierdził ich zgodność z przepisami prawa. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI