I SA/Ka 1694/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę A S.A. na decyzję Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą spółce wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 rok. Spór dotyczył głównie sposobu ustalenia przychodu z tytułu umorzenia części pożyczki udzielonej w walucie obcej (DEM) oraz kwestii różnic kursowych. Organy podatkowe uznały, że przychód należy ustalić według kursu średniego NBP z dnia umorzenia pożyczki, a nie z dnia jej udzielenia, jak twierdziła spółka. Dodatkowo, organy nie zaliczyły ujemnych różnic kursowych do kosztów uzyskania przychodów, argumentując, że umorzenie zobowiązania nie jest tożsame z zapłatą w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Spółka zarzucała naruszenie przepisów dotyczących ustalania przychodu i prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały przepisy. Sąd wyjaśnił, że przychód z umorzonego zobowiązania powstaje w momencie umorzenia, a jego wartość należy przeliczyć na złote według kursu z dnia umorzenia. Podkreślono również, że umorzenie nie jest zapłatą, a zatem różnice kursowe z tego tytułu nie mogą być kosztem uzyskania przychodu. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia procedury, wskazując, że organ odwoławczy nie prowadził postępowania dowodowego, a zatem nie miał obowiązku wzywania strony do wypowiedzenia się w materiale dowodowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących opodatkowania umorzonej pożyczki w walucie obcej, w szczególności sposobu ustalania przychodu i traktowania różnic kursowych.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 roku i może być mniej bezpośrednio stosowalne do aktualnych przepisów, choć zasady interpretacyjne pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (3)
Jak należy ustalić przychód z tytułu umorzenia pożyczki udzielonej w walucie obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przychód z tytułu umorzenia pożyczki w walucie obcej należy ustalić w złotych, przeliczając wartość umorzonego zobowiązania według średniego kursu waluty obcej z dnia umorzenia, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 12 ust. 2 ustawy o CIT nakazuje przeliczać przychody w walutach obcych według kursu z dnia uzyskania przychodu, a w przypadku umorzenia pożyczki, dniem uzyskania przychodu jest dzień umorzenia.
Czy ujemne różnice kursowe powstałe przy umorzeniu pożyczki w walucie obcej mogą stanowić koszt uzyskania przychodu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ujemne różnice kursowe powstałe przy umorzeniu pożyczki w walucie obcej nie stanowią kosztu uzyskania przychodu, ponieważ umorzenie zobowiązania nie jest równoznaczne z zapłatą w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że pojęcie 'zapłaty' w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT odnosi się do faktycznego poniesienia wydatku lub uiszczenia należności, a nie do umorzenia zobowiązania, które jest odrębną formą wygaśnięcia zobowiązania.
Czy naruszono prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym poprzez niezawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenia nie stwierdzono, ponieważ organ odwoławczy nie prowadził własnego postępowania dowodowego ani nie uzupełniał materiału dowodowego, opierając się na dowodach zebranych przez organ pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek wynikający z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej dotyczy sytuacji, gdy organ odwoławczy przeprowadza własne postępowanie dowodowe. W przypadku braku takiego postępowania, strona miała już możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym wcześniej.
Przepisy (11)
Główne
u.p.d.o.p. art. 12 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przychód stanowi wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, w tym z tytułu pożyczek.
u.p.d.o.p. art. 12 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przychód stanowi wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, w tym z tytułu pożyczek (lit. a).
u.p.d.o.p. art. 12 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursów średnich z dnia uzyskania przychodu.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Pojęcie 'zapłaty' nie obejmuje umorzenia zobowiązania. Kosztem uzyskania przychodu mogą być różnice kursowe tylko w przypadku faktycznej zapłaty.
o.p. art. 200 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, dotyczy sytuacji, gdy organ odwoławczy prowadzi postępowanie dowodowe.
o.p. art. 123
Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.c. art. 508
Kodeks cywilny
Zwolnienie z długu jako sposób wygaśnięcia zobowiązania.
k.c. art. 450
Kodeks cywilny
Zapłata jako sposób wygaśnięcia zobowiązania.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe ustalenie przychodu z tytułu umorzonej pożyczki według kursu z dnia umorzenia. • Niezaliczenie różnic kursowych do kosztów uzyskania przychodu z uwagi na brak zapłaty. • Brak naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, gdyż nie prowadzono postępowania dowodowego.
Odrzucone argumenty
Przychód z tytułu umorzonej pożyczki powinien być ustalony według kursu z dnia udzielenia pożyczki. • Ujemne różnice kursowe powinny stanowić koszt uzyskania przychodu. • Naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym poprzez niezawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'zapłaty' – o którym mowa w powołanym wyżej przepisie nie jest zbieżne z pojęciem 'umorzenia' • zwolnienie z długu (art. 508 Kodeksu cywilnego), stanowiąca odrębną formę wygaśnięcia zobowiązania od zapłaty długu (art. 450 Kodeksu cywilnego) • przychód powinien zostać ustalony w wysokości [...] złotych, czyli przy przeliczeniu kwoty wyrażonej w DEM wg średniego kursu DEM z dnia udzielenia pożyczki. • kwota [...] złotych (różnice kursowe) nie spowodowała powiększenia aktywów Spółki, ani też nie spowodowała obniżenia jej faktycznych zobowiązań i dlatego też 'nie spełnia warunków pozwalających potraktować ją jako przychód'.
Skład orzekający
Ryszard Mikosz
przewodniczący
Eugeniusz Christ
członek
Przemysław Dumana
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania umorzonej pożyczki w walucie obcej, w szczególności sposobu ustalania przychodu i traktowania różnic kursowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 roku i może być mniej bezpośrednio stosowalne do aktualnych przepisów, choć zasady interpretacyjne pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii podatkowej związanej z umorzeniem pożyczki w walucie obcej, co jest częstym zagadnieniem w obrocie gospodarczym. Wyjaśnienie różnic między 'zapłatą' a 'umorzeniem' oraz sposobu ustalania przychodu ma praktyczne znaczenie dla przedsiębiorców.
“Umorzona pożyczka w euro? Sprawdź, jak fiskus policzy Twój przychód i czy różnice kursowe to koszt!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.