I SA/Ka 1470/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki cywilnej na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą dodatkowego zobowiązania w VAT z powodu nieprawidłowego rozliczenia podatku naliczonego z faktur, których sprzedawca nie potwierdził i nie wykazał podatku należnego.
Spółka cywilna zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, która ustaliła dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Powodem było rozliczenie podatku naliczonego z faktur wystawionych przez kontrahenta, który nie posiadał ich kopii, nie zaewidencjonował sprzedaży ani nie wykazał podatku należnego. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo wyłączyły prawo do obniżenia podatku naliczonego na podstawie przepisów rozporządzenia wykonawczego, a argumentacja skarżącej spółki, w tym powołanie się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, okazała się bezzasadna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę spółki cywilnej na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, która ustaliła dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec 2001 r. w wysokości 30% kwoty zawyżenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Podstawą decyzji było stwierdzenie, że spółka rozliczyła podatek naliczony z faktur wystawionych przez kontrahenta, który nie posiadał ich kopii, nie zaewidencjonował ich w rejestrze sprzedaży ani nie wykazał wynikającego z nich podatku należnego. Sąd, analizując zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego, odwołał się do przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r., które wyłączały prawo do obniżenia podatku naliczonego w przypadku, gdy nabywca posiada fakturę niepotwierdzoną kopią u sprzedawcy, a sprzedawca nie wykazał podatku należnego. Sąd odrzucił argumentację skarżącej opartą na uchwale NSA FPS 2/02 oraz powołaniu się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 24/03, wskazując na odmienne brzmienie przepisów i kontekst normatywny w dacie orzekania. Podkreślono, że organy podatkowe działały prawidłowo, stosując art. 27 ust. 6 ustawy o VAT i akcyzie, który przewiduje dodatkowe zobowiązanie podatkowe w przypadku zawyżenia zwrotu różnicy podatku. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń proceduralnych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, i oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie ma prawa do obniżenia podatku naliczonego w takiej sytuacji, zgodnie z przepisami rozporządzenia wykonawczego.
Uzasadnienie
Przepisy rozporządzenia wykonawczego wyłączają możliwość odliczenia podatku naliczonego, gdy nabywca posiada fakturę niepotwierdzoną kopią u sprzedawcy, a sprzedawca nie wykazał podatku należnego. Sąd uznał te przepisy za prawidłowe w kontekście sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.t.u. i p.a. art. 27 § ust. 6
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis stosuje się również w przypadku różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonanie niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 50 § ust. 4 pkt 2
W przypadku gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą niepotwierdzoną kopią u sprzedawcy – faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Pomocnicze
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. i p.a. art. 21 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonanie niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 50 § ust. 4 pkt 6
Przepisu ust. 4 pkt 2 nie stosuje się w przypadku gdy, wystawca faktury lub faktury korygującej uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług.
u.NSA
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
PPSA art. 97 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
PPSA art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. i p.a. art. 10 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości.
u.p.t.u. i p.a. art. 32a
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
O.p. art. 81 § § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 282
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego i procesowego. Nieuwzględnienie aktualnej linii orzecznictwa. Zarzut naruszenia art. 23 ustawy podatkowej w związku z § 50 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów bez wykonania czynności z § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a, b i c. Zaniechanie przeprowadzenia czynności sprawdzających. Naruszenie zasad postępowania (art. 120, 121, 122 O.p.).
Godne uwagi sformułowania
faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości było określenie w drodze decyzji zmiany rozliczenia podatku od towarów i usług nie można było zobowiązać sprzedawcy do dokonania korekty deklaracji nie zachodzi zatem sytuacja, o której mowa w art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym
Skład orzekający
Ewa Karpińska
przewodniczący
Krzysztof Stanik
członek
Krzysztof Targoński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT naliczonego w przypadku wadliwych faktur oraz stosowania przepisów wykonawczych w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu rozliczeniowego lipiec 2001 r. oraz przepisów obowiązujących w dacie orzekania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu w VAT - odliczania podatku naliczonego z faktur, których sprzedawca nie potwierdził lub nie wykazał podatku należnego. Interpretacja przepisów wykonawczych i odniesienie do orzecznictwa TK jest istotne dla praktyków.
“Wadliwe faktury VAT: Kiedy można odliczyć podatek naliczony, a kiedy nie? Analiza orzecznictwa.”
Dane finansowe
WPS: 1927,2 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ka 1470/03 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2004-08-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-07-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Ewa Karpińska /przewodniczący/ Krzysztof Stanik Krzysztof Targoński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Sygn. powiązane I FSK 4/05 - Wyrok NSA z 2005-06-17 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Dnia 11 sierpnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędzia NSA Krzysztof Stanik, Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.), Protokolant Aleksandra Żmudzińska, po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi H. K., E. K. i I.K. - wsp. s.c. A w K. na decyzję Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług: oddala skargę. su. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w C. po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika H.K., E.K. i I.K. wspólników Spółki Cywilnej A, działając na podstawie: art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 27 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 z późn. zm.), utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...], nr [...], ustalającą w podatku od towarów i usług za lipiec 2001 r. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty zawyżenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc, tj. w kwocie 1.927.20 zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności nawiązano do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Otóż w trakcie przeprowadzonego postępowania kontrolnego stwierdzono, iż Spółka w deklaracji VAT – 7 za lipiec 2001 r. rozliczyła m.in. podatek naliczony, wynikający z 4 faktur wystawionych przez B z siedzibą w D.. Postępowanie sprawdzające przeprowadzone u wystawcy faktur wykazało, że nie posiada on kopii w/w faktur, nie zaewidencjonował ich w rejestrze sprzedaży za lipiec 2001 r. oraz nie wykazał wynikającego z nich podatku należnego w deklaracji podatkowej. W dalszej kolejności przedstawiono argumentację odwołania, która oparta została na zarzutach naruszenia prawa materialnego i proceduralnego oraz nieuwzględnienia aktualnej linii orzecznictwa. Odnosząc się zatem do tych zarzutów wskazano, że konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości było określenie w drodze decyzji zmiany rozliczenia podatku od towarów i usług za lipiec 2001r. w sposób odmienny niż to uczyniono w deklaracji podatkowej, a decyzja ustalająca dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług stanowi jej konsekwencję wynikającą z art. 27 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, przy czym przepis ten stosuje się również w przypadku różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1 cyt. ustawy. Następnie przedstawiono argumentację prawną wskazującą na brak uprawnień podatnika do rozliczenia podatku naliczonego wynikające z faktur, które nie zostały potwierdzone kopią u sprzedawcy, a ponadto nie wykazał on wynikającego z nich podatku w deklaracji podatkowej. W tych ramach w szczególności wskazano na przepisy § 50 ust. 4 pkt pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonanie niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, wydanego na podstawie art. 23 ustawy podatkowej. Odrzucono zarzut zaniechania przeprowadzenia czynności przewidzianych w § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a, b i c powołanego rozporządzenia, gdyż ustalony stan faktyczny pozostaje bez związku z tymi przepisami. Powołana w odwołaniu uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.04.2002 r., sygn. akt FPS 2/02 również nie ma związku ze sprawą, bowiem dotyczy art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług i konsekwencji wystawienia tzw. "pustych faktur", natomiast ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż kontrahent skarżącego zagubił oryginały przedmiotowych faktur co spowodowało, że nie wykazał wynikającego z nich podatku należnego w deklaracji VAT – 7 za lipiec 2001 r.. Wreszcie Izba Skarbowa podkreśliła, że organy podatkowe nie posiadają uprawnień do tego, aby w trakcie kontroli skarbowej sugerować podatnikowi, iż powinien dokonać korekty wcześniej złożonej deklaracji, gdyż zgodnie z art. 81 § 4 Ordynacji podatkowej możliwość taka ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania podatkowego lub kontroli w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy kontrola lub postępowanie, zatem nie można było zobowiązać sprzedawcy do dokonania korekty deklaracji. Końcowo Izba Skarbowa wskazała, że decyzja pierwszoinstancyjna zawiera prawidłowe pouczenie o przysługujących środkach zaskarżenia. Nadto stronie zapewniono czynny udział w toku prowadzonego postępowania podatkowego, zatem dopełniono wymogów procedury przewidzianej prawem. Powyższa decyzja zaskarżona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez pełnomocnika H.K., E.K. i I.K. wspólników Spółki Cywilnej A, który powołując się na zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ( art. 10, art. 23, art. 27, art. 32, art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, § 54 ust. 4 pkt 2, pkt 5 lit. a,b i c oraz ust. 6 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonanie niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym) i procesowego (art. 120 i art. 121 i art. 122 wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Na poparcie tego żądania wskazano, że informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. o wynikach kontroli przeprowadzonej u wystawcy faktur, firmie B, zawiera wyłącznie jego osobisty pogląd i służy sankcjonowaniu podatnika, wręcz prowokuje – nakazuje do zastosowania sankcji przez Urząd Skarbowy w L.. Tym czasem w sprawie nie występuje żaden z przypadków określonych w art. 10 i art. 27 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Wyrażono pogląd, że sformułowanie przez organ podatkowy zarzutu naruszenia art. 23 ustawy podatkowej w związku z § 50 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nie zostało poprzedzone wykonaniem czynności wynikających z § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a, b i c tego rozporządzenia. Nie stwierdzono bowiem, czy sprzedaż udokumentowana spornym fakturami została dokonana, czy podane kwoty są zgodne ze stanem faktycznym, wreszcie czy wystąpiły okoliczności określone przepisami art. 53 i art. 83 Kodeksu cywilnego. Zaniechanie przeprowadzenia tych czynności jest naruszeniem prawa materialnego i jest niezgodne z interpretacja dokonaną w uchwale podjętej przez 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2002 r., sygn. akt FPS 2/02. Pogląd ten został wyrażony na kanwie informacji udzielonej przez Urząd Skarbowy w D.. W tych okolicznościach w sposób rażący zostały naruszone zasady postępowania, a w szczególności określone w art.120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała dotychczasowe stanowisko i wniosła o jej oddalenie, akcentując bezzasadność zarzutów naruszenia zasad postępowania podatkowego. Stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu podatkowym, a treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z ustaleniami poczynionymi w trakcie kontroli, przy czym do protokołu z kontroli nie wniesiono zastrzeżeń. Na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2004 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał dotychczasowe żądania, w tym zgłoszone na rozprawie w dniu 24 czerwca 2002 r. dotyczące zasądzenia kosztów postępowania oraz argumentację wspartą wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 2004 r., sygn. akt K 24/03, a także wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 10 lutego 2004 r., sygn. akt I SA/Po 163/02. Dodatkowo do akt sprawy dołączył protokół z czynności sprawdzających, sporządzony przez Urząd Skarbowy w L., dotyczący innego podatnika. Pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przed przystąpieniem do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że mimo, iż skarga wniesiona została pod rządami ustawy z dnia 11 maja1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 z późn. zm.) to jednak rozpoznać należało ją w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Konsekwencja taka wynika bowiem z przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji zauważyć trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2004 r., sygn. akt I SA/Ka 1471/03 (nieprawomocny) oddalił skargę na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w C. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...], nr [...], określającą w podatku od towarów i usług za lipiec 2001 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 1.264,00 zł. W uzasadnieniu powołanego wyroku wskazano m.in., że organy podatkowe dokonując kwalifikacji prawnej ustalonego stanu faktycznego uznały, iż zachodzą przesłanki do wyłączenia uprawnienia do obniżenia podatku naliczonego na podstawie, wydanego w ramach delegacji ustawowej – art. 23 ust. pkt 1 ustawy podatkowej - § 50 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonanie niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. nr 109, poz. 1245 z późn. zm.), dalej zwanego rozporządzeniem wykonawczym. Zgodnie z wyżej powołanym przepisem "w przypadku gdy: nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą niepotwierdzoną kopią u sprzedawcy – faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego". Z kolei w § 50 ust. 4 pkt 6 wyżej powołanego rozporządzenia wskazano, że "przepisu ust. 4 pkt 2 nie stosuje się w przypadku gdy, wystawca faktury lub faktury korygującej uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług". Podobne uregulowanie przewidywały przepisy poprzednio obowiązujące, tj. § 54 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 154, poz. 797 ze zm.) oraz § 54 ust 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 156, poz. 1024 ze zm.) i stanowiły one przedmiot rozważań Trybunału Konstytucyjnego co do ich zgodności z Konstytucją. W wyroku z 16 czerwca 1998 r. (U. 9/97, OTK ZU nr 4/1998, poz. 51), jak również w wyroku z 11 grudnia 2001 r. (SK 16/00, OTK ZU nr 8/2001, poz. 257) Trybunał nie dopatrzył się niezgodności regulacji o treści analogicznej z zastosowaną w niniejszej sprawie - z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji, a w wyroku z 11 grudnia 2001 r. - również z art. 32, 64 i 84 Konstytucji. Badając kolejny raz kwestie zgodności z Konstytucją późniejszego, analogicznego, jak mającego zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, przepisu § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 27, poz. 268 z późn. zm.), Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 2004 r., sygn. akt K 24/03, w pkt 2 sentencji orzekł, że jest on niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji (OTK-A nr 4/2004, poz. 33). Zasadnicze znaczenia dla rozpatrywanej sprawy ma pogląd zaprezentowany przez Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu powyższego wyroku. Otóż podtrzymał on dotychczasowe stanowisko zaprezentowane we wcześniejszych wyrokach (U. 9/97, SK 16/00), dotyczące oceny przepisów wykonawczych pozbawiających nabywcę uprawnienia do obniżenia podatku naliczonego, gdy posiada on fakturę lub fakturę korygującą niepotwierdzoną kopią u wystawcy, przy spełnieniu dodatkowego warunku, że sprzedawca nie ujął kwoty podatku od towarów i usług, uwidocznionej w oryginale takiej faktury w złożonej deklaracji podatkowej. Jednak zwrócił uwagę na to, iż w dacie orzekania w istotny sposób uległ zmianie "kontekst normatywny" zaskarżonego przepisu rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w porównaniu z przepisami wcześniej ocenianych rozporządzeń. "...Jego "pełna" treść normatywna uległa ważkim przemianom z chwilą wejścia w życie - zakwestionowanego również we wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich - art. 32a ustawy o podatku od towarów i usług. Należy podkreślić, iż chodzi tu nie tylko o zmiany obowiązujących norm prawnych, które mogą być wywodzone z § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r., ale przede wszystkim o zmianę sposobu regulacji polegającą na tym, że skutki analogicznej w istocie sytuacji faktycznej uregulowane są częściowo w przepisach ustawy, a częściowo w przepisach aktu wykonawczego (rozporządzenia wydanego na podstawie innego przepisu tej samej ustawy). Trybunał Konstytucyjny podtrzymuje stanowisko wyrażone w wyroku z 3 kwietnia 2001 r. (K. 32/99, OTK ZU nr 3/2001, poz. 53), zgodnie z którym przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z Konstytucją nie mogą być przepisy wyrwane z kontekstu, a to dlatego że treść konkretnej jednostki redakcyjnej tekstu prawnego, jaką jest przepis, nie zawsze zawiera wszystkie elementy niezbędne dla skonstruowania normy prawnej. Z tych względów Trybunał Konstytucyjny, wziąwszy pod uwagę zmianę "otoczenia normatywnego" zakwestiono- wanego przepisu rozporządzenia Ministra Finansów stwierdził, iż przedmiotem kontroli nie jest taka sama norma prawna, jaka była poprzednio przedmiotem oceny Trybunału. Nie zachodzi zatem sytuacja, o której mowa w art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym...". Dalej Trybunał Konstytucyjny wywiódł, iż "...szczególny charakter niniejszej sprawy polega na tym, że podstawą stwierdzenia niezgodności § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. ( z Konstytucją – dopisek Sądu) była analiza stanu prawnego, który powstał po wejściu w życie art. 32a ustawy o podatku od towarów i usług, obowiązującego w dacie wyrokowania, i stwierdzenie, że jego niezgodność ze wskazanymi we wniosku przepisami Konstytucji ma charakter następczy, tj. w istocie powstała ona od 1 stycznia 2003 r. ...". Przenosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy zauważyć trzeba, iż organy podatkowe uprawnione były do wyłączenia prawa do rozliczenia podatku naliczonego z zakwestionowanych faktur na podstawie § 50 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, po uprzednim stwierdzeniu, że wystawca nie ujął kwoty podatku od towarów i usług, uwidocznionej w oryginałach tych faktur w złożonej deklaracji podatkowej ( warunek wynikający z § 50 ust.6 ), bowiem dotyczy ona rozliczenia podatku za lipiec 2001 r.. Sytuacja prawna nabywcy towarów lub usług, posiadającego oryginał faktury nie potwierdzony kopią u wystawcy, który nie uwzględnił w deklaracji podatku od towarów i usług wykazanej w fakturze sprzedaży i należnego podatku, jest podobna do tej, w jakiej znajduje się np. posiadacz czeku bez pokrycia. Ochrona dobrej wiary wymaga podstawy ustawowej, a takiej podstawy w ustawie o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym brak. Zaskarżony przepis ma na celu zapobieżenie sytuacji, w której Skarb Państwa zwracałby wykazany w fakturze podatek mimo, iż podatek ten nie został w rzeczywistości uiszczony ( por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2003 r., sygn. akt I SA/Ka 2971/02 – nie publikowany ). Dodać trzeba, że zastosowanie przepisu § 50 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, nie jest uwarunkowane, tak jak to podniesiono w skardze, wcześniejszym "wykonaniem czynności wynikających" z § 50 ust. 4 pkt lit. a, b i c. Skoro do treści protokołu, dokumentującego ustalenia poczynione w trakcie czynności kontrolnych, nie wniesiono zastrzeżeń, nie wskazywano również w odwołaniu jak i skardze, że transakcje z kontrahentem nie miały miejsce, nadto nie przedstawiono dowodów, z których wynikałoby, że sporne faktury były "pustymi" – potwierdzały sprzedaż, której nie było - to w sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy § 50 ust. 4 pkt lit. a, b i c. Skład orzekający nie dopatrzył się również związku ustalonego w sprawie stanu faktycznego z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2002 r., sygn. akt FPS 2/02, gdyż obejmuje ona swoim zakresem art. 33 ustawy podatkowej, który w rozpatrywanej sprawie nie miał zastosowania. Przechodząc do rozważań dotyczących prawidłowości zastosowanych przepisów prawa materialnego przypomnieć trzeba, iż mocą art.1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. nr 105, poz. 1107), art. 10 ust. 2 otrzymał brzmienie o następującej treści: zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości. Przepis ten wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2001 r. – art. 2 ustawy nowelizującej. Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy podatkowej ( w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie), w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 19 ust. 2 i 2a jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo, z zastrzeżeniem ust. 2 – 9, do obniżenia o tę różnicę podatku należnego za następne okresy. Nie ulega wątpliwości, że ostatnio przytoczony przepis dotyczy podatku naliczonego do przeniesienia na następny miesiąc, a w deklaracji podatkowej dotyczącej rozliczenia za lipiec 2001 r. jego wysokość była wpisywana w rubryce oznaczonej numerem porządkowym 60 – w rozpatrywanej sprawie kwota zadeklarowana przez podatnika to 7.688 zł, natomiast organy podatkowe określiły ją w wysokości 1264 zł. W świetle wyżej przytoczonych przepisów organy podatkowe uprawnione były do określenia w prawidłowej wysokości, za lipiec 2001 r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, pozbawiając skarżących prawa do rozliczenia podatku naliczonego, wynikającego z faktur, których kopii nie posiadał wystawca, a ponadto nie wykazał on wynikającego z nich podatku należnego w deklaracji podatkowej. Zatem skarga w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do sygnalizowanego wątku dotyczącego uchybień w trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych, Sąd nie dopatruje się nieprawidłowości w tym zakresie , przy czym trzeba dodać, że do protokołu z kontroli nie wniesiono, pomimo pouczenia, zastrzeżeń. Organ podatkowy uprawniony jest do podjęcia kontroli, jeżeli w jego ocenie zachodzi taka konieczność, przy czym nie ma on obowiązku wyjaśniania kontrolowanemu, jakie okoliczności spowodowały jej podjęcie. Do takiej konkluzji prowadzi regulacja zawarta w art. 282 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że kontrolę podatkową podejmuje się z urzędu. W tym zakresie kontrolowanemu nie przysługują żadne środki prawne w postaci odwołania czy zażalenia [ por. J. Zubrzycki [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki – "Ordynacja podatkowa. Komentarz.", UNIMEX Wrocław 2003 r., str. 889 ). Ponadto przepisy Ordynacji podatkowej jak i przepisy ustawy o podatku od towarów i usług (...) nie zawierają takich regulacji, które pozbawiałyby organów podatkowych możliwości podjęcia kontroli stanowiąc, że w pierwszej kolejności należy dokonać czynności sprawdzających. Skład orzekający w pełni podzielił wyżej przedstawione stanowisko zaprezentowane w wyroku z dnia 11 sierpnia 2004 r. , sygn. akt I SA/Ka 1471/03., przy czym decyzja będąca przedmiotem rozważań w tym wyroku, determinuje zastosowanie art. 27 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zgodnie z wyżej powołanym przepisem w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określa kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30 % kwoty zawyżenia. Dotyczy to również różnicy podatku, o której mowa w art. 21. ust. 1. W rozpatrywanej sprawie, hipoteza przytoczonego przepisu została wypełniona zachowaniem podatnika polegającym na złożeniu deklaracji, w której wykazano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy wyższą od należnej, a organ podatkowy, zgodnie z jego dyspozycją określił kwotę nadwyżki w prawidłowej wysokości oraz zastosował sankcję, ustalając dodatkowe zobowiązanie w wysokości 30 % zawyżenia. Reasumując zatem powyższe rozważania skoro skarżącemu nie przysługiwało prawo obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a organy podatkowe prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy prawa materialnego, to w omówionym dotąd zakresie żadnych skutecznych zarzutów czynić im nie można. Nadto Sąd, nie dopatrzył się naruszenia przepisów proceduralnych w taki sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy, a tylko takie naruszenie mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi. W sumie zatem, mając na uwadze całokształt okoliczności rozpoznawanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją. .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI