I SA/KA 1363/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę austriackiej firmy A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. dotyczącą odsetek od należności celnych, uznając, że zwrócone cło stanowiło nadpłatę, a nie cło nienależne, co wykluczało naliczanie odsetek.
Sprawa dotyczyła skargi austriackiej firmy A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. odmawiającą naliczenia odsetek od zwróconych należności celnych. Firma domagała się odsetek od kwoty [...] zł, argumentując, że cło zostało zwrócone z opóźnieniem. Organ celny odmówił, uznając, że zwrócone cło było nadpłatą wynikającą z uchylenia decyzji wymiarowej, a nie cłem nienależnym w rozumieniu przepisów, co wykluczało prawo do odsetek. WSA w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę austriackiej firmy A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K., która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. w części dotyczącej odmowy odsetek od należności celnych, zarządzając ich zapłatę w kwocie [...] zł. Sprawa wywodziła się z postępowania dotyczącego wprowadzenia towaru (kakao) na polski obszar celny z naruszeniem Konwencji TIR. Po serii uchyleń decyzji przez NSA, ostatecznie postępowanie w sprawie wymiaru cła zostało umorzone. Firma wniosła o zwrot należności celnych wraz z odsetkami. Organ celny zwrócił kwotę cła, ale odmówił naliczenia odsetek, argumentując, że zwrócone cło stanowiło nadpłatę wynikającą z uchylenia decyzji ustalającej jego wysokość, a nie cło nienależne w rozumieniu art. 79 Prawa celnego. WSA w Gliwicach oddalił skargę, podkreślając, że przepisy prawa celnego rozróżniają nadpłatę od cła nienależnego. Sąd uznał, że w tej konkretnej sytuacji, gdzie decyzja wymiarowa została uchylona, a postępowanie umorzone, powstała nadpłata, a nie cło nienależne, co zgodnie z orzecznictwem i przepisami wykluczało naliczanie odsetek. Sąd odrzucił argumentację strony skarżącej, że cło było nienależne od momentu zapłaty, wskazując, że nienależność cła należy wiązać z momentem jego pobrania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, stronie nie przysługują odsetki za zwłokę, jeśli zwrócone należności celne stanowią nadpłatę wynikającą z uchylenia decyzji ustalającej ich wysokość, a nie cło nienależne w rozumieniu przepisów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy prawa celnego rozróżniają nadpłatę od cła nienależnego. W sytuacji, gdy decyzja wymiarowa została uchylona, a postępowanie umorzone, powstała nadpłata, a nie cło nienależne, co wyklucza naliczanie odsetek zgodnie z art. 81 ust. 2 Prawa celnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
p.c. art. 79 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne
Dotyczy zwrotu należności celnych, które były nienależne. Zwrot następuje z urzędu w terminie 14 dni od dnia stwierdzenia nienależności.
p.c. art. 81 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne
Od należności celnych zwracanych na podstawie art. 79 ust. 1 płaci się odsetki za zwłokę według zasad i w wysokościach określonych w przepisach o odsetkach za zwłokę od zaległości podatkowych.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi jako nieuzasadnionej.
Pomocnicze
o.p. art. 233 § § 1 pkt. 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.c. art. 262
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
k.c. art. 289
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
Stosowany z mocy tego przepisu art. 81 ust. 2 ustawy Prawo celne.
p.c. art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne
Rozróżnia nadpłaty wynikłe z uchylenia decyzji od kwot nienależnie uiszczonego cła. Nadpłaty podlegają zwrotowi z urzędu w ciągu roku od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.
u.z.p. art. 20
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych
W związku z art. 18 i 19, stosowana do zasad naliczania odsetek.
u.NSA art. 30
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Definicja świadczenia nienależnego.
Prawo celne art. 4 § ust. 1
Przywóz towarów z zagranicy podlega cłu, z wyjątkami.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Strona skarżąca argumentowała, że zwrócone cło było nienależne od momentu zapłaty i przysługują odsetki. Strona skarżąca podnosiła, że organ celny nie uwzględnił okoliczności ustalonych przez NSA w poprzednich sprawach, w tym braku zdolności strony do bycia zobowiązanym w dacie decyzji wymiarowej. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie Konwencji polsko-austriackiej w sprawie ochrony inwestycji.
Godne uwagi sformułowania
Cło jest nienależne wówczas, kiedy towar zgłoszony do odprawy celnej z mocy ustawy był zwolniony od cła. Nienależnym cłem jest również różnica w należnościach celnych, która powstała w wyniku błędów rachunkowych powstałych przy obliczaniu jego wysokości przez organ celny, mimo podania przez stronę właściwej wartości celnej. Ustawodawca wyraźnie wyróżnił dwie sytuacje, stanowiąc o: nadpłatach wynikających z uchylenia decyzji ustalającej wysokość należności celnych oraz o kwotach nadpłaconych i nienależnie uiszczonego cła. Cło jest nienależne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Prawa celnego wówczas, gdy było ono nienależne już w chwili jego zapłaty.
Skład orzekający
Henryk Wach
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Wujek
członek
Małgorzata Walentek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć 'nadpłata' i 'cło nienależne' w kontekście zwrotu należności celnych oraz zasad naliczania odsetek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z Konwencją TIR i uchyleniem decyzji wymiarowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów celnych i podatkowych w kontekście zwrotu należności, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Kiedy zwrot cła to nadpłata, a kiedy cło nienależne? Sąd wyjaśnia zasady naliczania odsetek.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ka 1363/03 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2004-09-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-07-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/ Krzysztof Wujek Małgorzata Walentek Symbol z opisem 630 Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym przywozem towaru na polski obszar celny Sygn. powiązane I GSK 105/05 - Wyrok NSA z 2005-03-24 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Wujek Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant Magdalena Kurpis po rozpoznaniu w dniu 24 września 2004 r. sprawy ze skargi A w Austrii na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odsetek od należności celnych oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...] r. nr [...] w części dotyczącej odmowy odsetek zarządzając ich zapłatę w kwocie [...] zł, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Powołał się przy tym na art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 262, art. 289 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.), art. 79 ust. 1, art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (tekst jednolity Dz. U. z 1994 r., Nr 71, poz. 312 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że [...] r. Dyrektor Urzędu Celnego w C. przekazał Dyrektorowi Urzędu Celnego w K. towar w postaci kakao przewożony za karnetem TIR celem dokonania odprawy ostatecznej. Posiadaczem karnetu był austriacki przewoźnik A, który zobowiązał się do dostarczenia towaru w terminie 4 dni. Następnie organ odwoławczy przypomniał przebieg postępowania w tej sprawie, i tak: Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w K. uznał, że towar wprowadzono na polski obszar celny z naruszeniem postanowień Konwencji TIR i wymierzył posiadaczowi karnetu należności celne. Tę decyzje utrzymał w mocy Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. Następnie wyrokiem z 25 czerwca 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w Ośrodku Zamiejscowym w Katowicach uchylił decyzję organu odwoławczego. Kolejną decyzją z [...] r. nr [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. ponownie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z [...] r. Wyrokiem z 22 stycznia 2001 r. sygn. akt I SA/Ka 1820/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w Ośrodku Zamiejscowym w Katowicach uchylił tę decyzję. Decyzją z [...] r. nr [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. uchylił decyzję wymiarową z [...] r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie wymiaru cła. Pismem z [...] r. pełnomocnik strony wniósł o zwrot pobranych należności celnych wraz z odsetkami za okres od dnia ich uiszczenia tj. od dnia [...] r. Rozpoznając ten wniosek organ celny I instancji zarządził [...] r. zwrot kwoty cła – [...] zł. Kolejnym wnioskiem z [...] r. strona wniosła o uzupełnienie decyzji poprzez orzeczenie w przedmiocie odsetek. Decyzją z [...] r. organ pierwszej instancji uzupełnił swoje rozstrzygnięcie z [...] r. odmawiając zapłaty odsetek od zwróconego cła. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji i o orzeczenie odsetek od kwoty [...] zł od dnia [...] r. - przypomniał organ odwoławczy. Dyrektor Izby Celnej w K. powołując się na art. 289 ustawy Kodeks celny stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo celne. Zgodnie z art. 79 ust. 1 tej ustawy, pobrane należności celne zwraca się osobie uprawnionej, jeżeli były one nienależne. Natomiast według jej art. 81 ust.1, od należności celnych zwracanych na podstawie art. 79 ust. 1 płaci się odsetki za zwłokę według zasad i w wysokościach określonych w odrębnych przepisach w sprawie pobierania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Ta regulacja prawna oznacza, że decydujące znaczenie ma ustalenie, czy zwrócone cło jest cłem nadpłaconym, czy też nienależnym. Nie można bowiem uznać, że wszelkie należności zwracane stronie mogą zostać uznane za nienależne. Art. 83 ust. 2 ustawy Prawo celne stanowi odrębnie o kwotach nienależnie uiszczonego cła oraz o nadpłatach wynikłych w związku z uchyleniem lub zmianą decyzji ustalającej wysokość należności celnych. Podobna regulacja prawna zawarta jest w art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. Organ odwoławczy stwierdził dalej, że cło jest nienależne wówczas kiedy towar zgłoszony do odprawy celnej z mocy ustawy był zwolniony od cła. Należności celne nienależnie pobrane to takie, które wymierzono, pomimo, iż z przedstawionych dowodów w sposób nie budzący wątpliwości wynikało, że towar nie podlega cłu lub podlega cłu w niższej wysokości. Nienależnym cłem jest również różnica w należnościach celnych, która powstał w wyniku błędów rachunkowych powstałych przy obliczaniu jego wysokości przez organ celny, mimo podania przez stronę właściwej wartości celnej. Swoje stanowisko w tym zakresie organ celny uzasadnił wyrokiem NSA z 14 stycznia 1997 r., sygn. akt V SA 1288/95, słownikowym znaczeniem słowa nienależny, a także definicją zawartą w art. 410 § 2 ustawy Kodeks cywilny. Następnie wyraził pogląd, że pojęcia nienależności nie można odnosić do daty uiszczenia cła, ponieważ art. 79 ust. 2 ustawy Prawo celne stanowi, że należności celne zwraca się z urzędu w terminie 14 dni od dnia, w którym stwierdzono okoliczności określone w art. 79 ust. 1. Ta regulacja prawna oznacza, że nienależność może powstać również po pobraniu należności celnych w następstwie późniejszego odpadnięcia podstawy faktycznej lub prawnej wymiaru. W tej sprawie, stwierdzenie nienależności cła wynikało z decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z [...] r. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 1 ust. 2 ustawy Prawo celne, czternastodniowy termin do dokonania zwrotu cła rozpoczyna się od następnego dnia po wydaniu decyzji ostatecznej. Takie stanowisko zaprezentował również NSA w wyroku o sygn. akt V SA 306/97, opublikowanym w ONSA 1998/1/37. Wskazana już decyzja Prezesa GUC została wydana [...] r., natomiast należności celne zwrócono stronie dopiero [...] r. zatem zwrot cła nastąpił ze zwłoką 516 dni – stwierdził Dyrektor Izby Celnej w K.. Na końcu przedstawił sposób wyliczenia kwoty [...] zł. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach pełnomocnik strony zarzucając naruszenie art. 30 Konwencji TIR, art. 2 pkt. 6 i 3, art. 79 ust. 1, art. 81 ust. 2 ustawy Prawo celne, art. 1 ust. 1 lit. a, art. 1 ust. 2 lit. b, art. 4 konwencji polsko-austriackiej w sprawie popierania i ochrony inwestycji, sporządzonej w Wiedniu 24 listopada 1998 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 321), art. 87, art. 91 Konstytucji RP wniósł o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że organ celny nie uwzględnił okoliczności sprawy ustalonych i ocenionych przez NSA w sprawach o sygn. I SA/Ka 2032-2033/96 i I SA/Ka 1820/99. W szczególności pominął to, że strona w dacie decyzji wymiarowej z [...] r. nie była podmiotem posiadającym zdolność bycia zobowiązanym. Ta okoliczność zdecydowała ostatecznie o umorzeniu postępowania w sprawie. Doszło zatem do naruszenia art. 30 ustawy o NSA, ponieważ Sąd wyraził ocenę, iż w postępowaniu administracyjnym nie wskazano podmiotu, który dokonał obrotu towarowego z zagranicą na własny rachunek i we własnym imieniu. Strona nie miała zatem zdolności bycia stroną obowiązku celnego w chwili jego nałożenia – zaakcentował pełnomocnik. Tym samym chybione są wszelkie rozważania organu celnego dotyczące nienależności cła. Na końcu pełnomocnik wyjaśnił, że decyzja narusza konwencyjny obowiązek ochrony mienia podmiotu prawa austriackiego. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Ustosunkował się również do zarzutów strony, wyjaśniając, że w tej sprawie dotyczącej odsetek, organy administracji celnej nie były związane oceną prawną wyrażoną przez NSA we wskazanych już wyrokach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim mieć na uwadze to, że ustawodawca nie określił, kiedy cło jest "nienależne". Przepis art. 79 Prawa celnego (tekst jednolity Dz. U. z 1994 r., nr 71, poz. 312 ze zm.) brzmi: "1. Pobrane należności celne zwraca się osobie uprawnionej, jeżeli stwierdzono, że były one nienależne. 2. Należności celne określone w ust. 1 zwraca się z urzędu w terminie 14 dni od dnia, w którym stwierdzono okoliczności określone w ust. 1." Zgodnie zaś z art. 81 ust. 2 tej ustawy:" Od należności celnych zwracanych na podstawie art. 79 ust.1 płaci się odsetki za zwłokę według zasad i w wysokości określonych w odrębnych przepisach w sprawie pobierania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych." Tymi odrębnymi przepisami była ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r., Nr 108, poz. 486 ze zm.), a szczególnie jej art. 20 w związku z art. 18 i 19, oraz wydane na podstawie tej ustawy rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1989 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1990 r. , Nr 1, poz. 4 ze zm.), zastąpione później rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 9 stycznia 1995 r. (Dz. U. Nr 7, poz. 33). Obecnie zaś art. 53 i art. 58 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 162, poz. 1124) zastąpione obowiązującym od 7 maja 2001 r. rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 4 maja 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. Nr 40,poz. 463 ze zm.). Stosownie do § 10 ust. 1 pkt. 1 tego rozporządzenia: "Odsetki za zwłokę są naliczane począwszy od dnia następnego po upływie terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego." Na gruncie art. 81 ust. 2 Prawa celnego z 1989 r., stosowanego tu z mocy art. 289 Kodeksu celnego z 1997 r., ta regulacja oznacza wymagalność odsetek od dnia następnego po upływie 14 dniowego terminu, określonego w art. 79 ust. 2 Prawa celnego. Termin ten zaczyna swój bieg w pierwszym dniu po dniu, kiedy ostateczną stała się decyzja w przedmiocie zwrotu uiszczonych należności celnych. Tak, więc decydujące znaczenie dla ustalenia istnienia obowiązku zapłaty odsetek w trybie art. 81 ust. 2 ustawy Prawo celne ma rozstrzygnięcie, czy w konkretnym wypadku chodzi o należności celne, które były "nienależne", a po takim ustaleniu, że organ celny dokonał ich zwrotu ze zwłoką. Użycie wyrażenia "były one nienależne" wskazuje, że pojęcie to należy wiązać z momentem zapłaty cła, zwłaszcza, że w powołanym przepisie mowa jest o "pobranych należnościach celnych". W przeciwnym razie ustawodawca użyłby, w art. 79 ust. 1 Prawa celnego wyrażenia "są nienależne". W tej sprawie decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. zarządził zwrot należności celnych, a wydanie tej decyzji nie było tożsame ze stwierdzeniem, że zwracane należności celne były nienależne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Prawa celnego. Decyzja ta była bowiem poprzedzona decyzją Prezesa GUC z [...] r., uchylającą wcześniejszą decyzję organu I instancji z [...] r., ustalającą wysokość należności celnych. Brak w ustawie celnej definicji pojęcia "nienależne należności celne" nie oznacza, że wszelkie zwracane stronie należności celne uznane mogą być za "nienależne". Przeciwko takiej konkluzji przemawia bowiem treść art. 83 ust. 2 Prawa celnego:" Nadpłaty wynikłe w związku z uchyleniem lub zmianą decyzji ustalającej wysokość należności celnych oraz kwoty nadpłacone i nienależnie uiszczonego cła podlegają z urzędu zaliczeniu na zaległe lub bieżące zadłużenie z tego tytułu, a w razie braku takiego zadłużenia- podlegają zwrotowi z urzędu w ciągu roku licząc od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna lub wniesiono niewłaściwą wpłatę." Z brzmienia tego przepisu wynika, że ustawodawca wyraźnie wyróżnił dwie sytuacje, stanowiąc o: nadpłatach wynikłych w związku z uchyleniem lub zmianą decyzji ustalającej wysokość należności celnych oraz o kwotach nadpłaconych i nienależnie uiszczonego cła. Podobne rozwiązanie obowiązywało na gruncie art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. , nr 108, poz. 486 ze zm.). Przepis ten rozróżniał kwoty podatków nadpłaconych i nienależnie uiszczonych. Komentatorzy tego przepisu wyjaśnili, że świadczenie jest nadpłacone, gdy dokonana wpłata jest wyższa aniżeli kwota zobowiązania podatkowego, nienależnie uiszczone zaś wtedy, gdy podatnik świadczy określoną kwotę pieniężną, mimo, że nie jest do tego zobowiązany (por. wyrok NSA z 11 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1726/96). W obecnym stanie prawnym nadpłata uregulowana jest w art. 72 ustawy Ordynacja podatkowa. Za nadpłatę uważa się kwotę podatku nadpłaconego jak i nienależnie zapłaconego, a także kwotę podatku nienależnie pobranego lub w wysokości większej od należnej. W świetle powyższych rozważań uznać zatem trzeba, że w stanie prawnym znajdującym zastosowanie w odniesieniu do zaskarżonej decyzji, obowiązek zapłaty odsetek od zwracanych należności celnych nie dotyczył przypadków, gdy w rachubę wchodziły nadpłaty wynikłe w związku z uchyleniem decyzji ustalającej wysokość tych należności. Taki przypadek miał miejsce w rozpatrywanej sprawie. Zaskarżona tu decyzja została wydana przez organ II instancji w postępowaniu poprzedzonym innym postępowaniem z udziałem strony - w przedmiocie wymiaru należności celnych w związku z naruszeniem Konwencji TIR. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z 22 stycznia 2001 r., sygnatura akt SA/Ka 1820/99 uchylił jednak decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z [...] r. stwierdzając, że organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego, do przeprowadzenia którego został zobligowany wyrokiem NSA z 25 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 2032-2033/96. NSA przypomniał, że zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r., nr 74, poz.368 ze zm.), który brzmi: "Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.", Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. miał obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe w kierunku ustalenia, czy jest możliwe wskazanie osób, które towar zamówiły, sprowadziły go z Austrii, odebrały w Polsce i ewentualnie zapłaciły za niego eksporterowi. Pozwoliłoby to na wskazanie podmiotu, który dokonał obrotu towarowego z zagranicą we własnym imieniu i na własny rachunek. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Prezes GUC [...] r. uchylił decyzję wymiarową Dyrektora Urzędu Celnego w K. z [...] r. i umorzył postępowanie w sprawie wymiaru cła. Tak, więc w tej sprawie brak jest jakiejkolwiek ostatecznej decyzji, ustalającej wysokość należności celnych od towaru wprowadzonego na polski obszar celny za karnetem TIR w dniu [...] r., co nie oznacza - jak to twierdzi pełnomocnik skarżącego - że, zwrócone cło było "nienależne" w rozumieniu art. 79 ust.1 Prawa celnego. Cło jest nienależne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Prawa celnego wówczas, gdy było ono nienależne już w chwili jego zapłaty (por. wyrok NSA z 16 lipca 1996 r., sygnatura akt V S.A. 714/95, opublikowany w ONSA 1996/4/197). Sytuacja taka ma miejsce między innymi wówczas, gdy podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą nie był w ogóle zobowiązany do zapłaty cła, a tak nie jest w tej sprawie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 Prawa celnego "Przywóz towarów z zagranicy podlega cłu, z wyjątkami określonymi w przepisach prawa". Postępowanie celne w tej sprawie rozpoczęło się zgłoszeniem importowanego towaru do procedury tranzytu w ramach karnetu TIR. Zatem importowany towar po osiągnięciu miejsca przeznaczenia na polskim obszarze celnym winien był zostać przedstawiony właściwemu organowi celnemu, a to zgodnie z przepisami regulującymi tranzyt, Należy przypomnieć, że zgodnie z Konwencją celną dotyczącą międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR (Konwencja TIR), sporządzoną w Genewie dnia 14 listopada 1975 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 17, poz. 76): - określenie "wyjściowy urząd celny" oznacza każdy urząd celny Umawiającej się Strony, w którym zaczyna się przewóz międzynarodowy całości lub części ładunku, zgodnie z procedurą TIR; - określenie "docelowy urząd celny" oznacza każdy urząd celny Umawiającej się Strony, w którym kończy się przewóz międzynarodowy całości lub części ładunku, zgodnie z procedurą TIR; - określenie "przejściowy urząd celny" oznacza każdy urząd celny Umawiającej się Strony, przez który pojazd drogowy, zespół pojazdów lub kontener jest przywożony lub wywożony w czasie operacji TIR. W rozpoznawanej sprawie, przewóz międzynarodowy całości ładunku w ramach operacji TIR rozpoczął się w Austrii, co oznacza, że wyjściowym urzędem celnym był właściwy urząd administracji celnej tego kraju, natomiast docelowym urzędem celnym był właściwy urząd polskiej administracji celnej, w którym miał zakończyć się przewóz międzynarodowy. Na skutek sfałszowania dokumentów odprawy celnej oraz wobec nieustalenia podmiotu, który dokonał obrotu towarowego z zagranicą we własnym imieniu i na własny rachunek, postępowanie celne nie zostało jednak zakończone ostateczną decyzją wymierzającą należności celne. Te okoliczności nie oznaczają jednak, że importowany towar nie podlegał należnościom celnym. Należności celne uiszczone przez skarżącą były należne w chwili ich pobrania, którego dokonano zgodnie z przepisami prawa i stanem faktycznym wynikającym z dowodów i nie stały się one nienależne w następstwie późniejszego odpadnięcia podstawy prawnej wymiaru. Dotychczasowe orzecznictwo w tej kwestii było jednolite, i tak w wyroku z 14 stycznia 1997 r., sygn. akt V S.A. 1288/95 NSA stwierdził: " O cle nienależnym w rozumieniu art. 79 ust. 1 ustawy Prawo celne można mówić wtedy, gdy towar zgłoszony do odprawy celnej z mocy ustawy był zwolniony od cła. Nienależnym cłem będzie również różnica w należnościach celnych, która powstała przy obliczaniu jego wysokości przez organ celny, mimo podania przez stronę prawidłowej wartości celnej.", podobnie w wyroku z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt V SA 1265/97:"cło jest nienależne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Prawa celnego tylko wówczas, gdy było ono nienależne już w chwili jego pobrania, np. podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą nie był w ogóle zobowiązany do zapłaty cła lub winien zapłacić niższe cło", takie samo stwierdzenie zawarto w wyroku z dnia 17 lipca 1997 r., sygn. akt V SA 1549/96. Natomiast w wyroku z dnia 3 września 1997 r., sygn. akt V SA 306/96 NSA stwierdził: "Należności celne nienależnie pobrane w całości lub w części to takie, które wymierzono w sytuacji, gdy z przedstawionych dowodów w sposób nie budzący wątpliwości wynikało, że zgłoszony do odprawy celnej towar nie podlega cłu lub podlega cłu w niższej wysokości." W tej sprawie wynikła zatem nadpłata, o jakiej mowa w art. 83 ust. 2 Prawa celnego. Bowiem, "Nadpłaty mogą powstać także w rezultacie uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi podatnika, co skutkuje uchyleniem decyzji podatkowej i wydaniem nowej decyzji związanej oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądowym" (zob. Ordynacja podatkowa. Komentarz. R. Mastalski, J. Zubrzycki, Oficyna Wydawnicza Unimex, Wrocław 2000 r., str. 94). Organ celny zgodnie z art. 83 ust. 2 Prawa celnego zwrócił nadpłatę w ciągu roku licząc od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Na końcu należy przypomnieć, że pojęcie wydanie decyzji obejmuje doręczenie (ogłoszenie) decyzji stronie postępowania administracyjnego, co oznacza, że dopiero od tej chwili decyzja funkcjonuje w obrocie prawnym. Z akt sprawy nie wynika jednak, w jakim dniu doręczono stronie decyzję z [...] r., tym samym nie sposób skontrolować, kiedy stała się ona ostateczna. Organ odwoławczy wyraził błędny pogląd, że bieg czternastodniowego terminu z art. 79 ust. 2 ustawy Prawo celne do zwrotu pobranych należności celnych osobie uprawnionej z urzędu w terminie 14 dni od dnia, w którym stwierdzono, że były one nienależne - rozpoczął się w tej sprawie [...] r. Gdyby przyjąć, że wskazaną decyzję doręczono stronie już [...] r., to czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął [...] r., a dzień [...] r. był pierwszym dniem czternastodniowego terminu z art. 79 ust. 2 ustawy Prawo celne, co z kolei oznacza, że dopiero od dnia następnego po jego upływie należało naliczać odsetki tj. od dnia [...] r. Mając na uwadze powyższe, należało w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) skargę jako nieuzasadnioną oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI