I SA/Ka 1348/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2004-09-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
doręczenieterminodwołanieprawo celneOrdynacja podatkowapostanowienieuchylenie

WSA uchylił postanowienie organu celnego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, uznając doręczenie decyzji pierwszej instancji nieletniej córce za nieskuteczne.

Skarżąca B.B. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Organ celny uznał, że odwołanie zostało wniesione po terminie, ponieważ decyzja została doręczona w dniu [...], a odwołanie wpłynęło w dniu [...]. Skarżąca argumentowała, że decyzję odebrała jej nieletnia córka, a ona sama dowiedziała się o niej dopiero po powrocie z wyjazdu. WSA uchylił postanowienie organu celnego, stwierdzając, że doręczenie decyzji pierwszej instancji nieletniej córce było niezgodne z prawem i nie mogło być podstawą do liczenia terminu do wniesienia odwołania.

Sprawa dotyczyła skargi B.B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K., które stwierdzało uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. Organ odwoławczy uznał, że decyzja została doręczona skarżącej w dniu [...], a odwołanie wpłynęło z uchybieniem 14-dniowego terminu. Skarżąca podniosła, że o dacie doręczenia decyzji dowiedziała się dopiero po otrzymaniu postanowienia Dyrektora Izby Celnej, ponieważ pod jej nieobecność list polecony odebrała jej nieletnia córka, która nie poinformowała jej o tym fakcie. Skarżąca wróciła do domu w dniu [...] i wtedy dowiedziała się o piśmie, błędnie sądząc, że termin biegnie od daty jej powrotu. Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko i podkreślając, że doręczenie nastąpiło w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej, a organ nie miał podstaw do zakwestionowania sposobu doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że doręczenie decyzji pierwszej instancji nieletniej córce skarżącej było niezgodne z art. 149 Ordynacji podatkowej, ponieważ przepis ten wymaga doręczenia pisma pełnoletniemu domownikowi. W związku z tym, termin do wniesienia odwołania nie mógł być liczony od daty wskazywanej przez organ odwoławczy, co skutkowało uznaniem postanowienia o uchybieniu terminu za wydane z naruszeniem prawa. Sąd zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie decyzji administracyjnej nieletniemu domownikowi nie jest skuteczne, ponieważ zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, pismo może być doręczone pełnoletniemu domownikowi, który zobowiąże się oddać pismo adresatowi. Nie można liczyć terminu do wniesienia odwołania od daty takiego doręczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że doręczenie decyzji pierwszej instancji nieletniej córce skarżącej było niezgodne z art. 149 Ordynacji podatkowej, który wymaga doręczenia pisma pełnoletniemu domownikowi. W związku z tym, postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

O.p. art. 228 § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania wymaga ustalenia daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji i daty wniesienia odwołania.

O.p. art. 223 § 2 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

O.p. art. 149

Ordynacja podatkowa

W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu, pismo może być doręczone za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi. Doręczenie nieletniemu domownikowi jest nieskuteczne.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 85

Utworzenie wojewódzkich sądów administracyjnych w miejsce ośrodków zamiejscowych NSA.

p.p.s.a. art. 97 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania sądowego.

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Ustawa obowiązująca w momencie wniesienia skargi, która straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające zmiany w ustroju sądów administracyjnych i postępowaniu przed nimi.

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości

Ustanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

k.c.

Kodeks celny

Przepisy dotyczące spraw celnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie decyzji pierwszej instancji nieletniej córce skarżącej było niezgodne z prawem (art. 149 O.p.), co skutkowało niemożnością skutecznego liczenia terminu do wniesienia odwołania.

Odrzucone argumenty

Organ celny argumentował, że doręczenie nastąpiło zgodnie z art. 149 O.p., a organ nie miał podstaw do zakwestionowania sposobu doręczenia ani wiedzy o nieprawidłowości.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie pisma pełnoletniemu domownikowi nieletnia córka nie była osobą pełnoletnią nie można było liczyć terminu do wniesienia odwołania od tego dnia

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Jużków

członek

Małgorzata Walentek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawidłowego doręczania pism procesowych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście doręczenia nieletnim domownikom i skutków wadliwego doręczenia dla biegu terminów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia nieletniemu domownikowi i może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych przypadkach wadliwego doręczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla biegu terminów procesowych jest prawidłowe doręczenie pisma, a błąd w tym zakresie może prowadzić do uchylenia decyzji organu. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego.

Nieletnia córka odebrała list. Czy to oznacza, że termin na odwołanie minął? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ka 1348/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-09-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Jużków
Małgorzata Walentek
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Joanna Spadek, po rozpoznaniu w dniu 10 września 2004 sprawy ze skargi B.B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania: 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz skarżącej 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K., działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz.U. z 2001r. Nr 75 poz. 802 z późn. zm.) stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu powyższego organ odwoławczy wskazał, że odwołanie zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Jednocześnie podniósł, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w K. nr [...] z dnia [...] została doręczona stronie w dniu [...] odwołanie zaś z dnia [...] od przedmiotowej decyzji zostało doręczone osobiście przez stronę do Urzędu Celnego w K. w dniu [...] a więc z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia.
Od powyższego postanowienia B.B. wniosła odwołanie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym powołując się na fakt, iż o dacie doręczenia decyzji organu I instancji, tj. [...] dowiedziała się dopiero po otrzymaniu postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K.. Skarżąca podniosła, że od [...] przebywała poza domem i jednocześnie miejscem wykonywania działalności gospodarczej będąc u matki w K., natomiast list polecony odebrała jej nieletnia córka o czym jej nie powiadomiła. Skarżąca dodała, że z K. wróciła w dniu [...] i dopiero wtedy dowiedziała się o piśmie, będąc w przekonaniu, że przesyłka została doręczona w dniu [...] i sądząc, że od tej daty liczy się termin do wniesienia odwołania, którego dotrzymała wnosząc odwołanie.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia [...] nr [...] oraz podkreślając raz jeszcze, że w zaskarżonej decyzji zawarto pouczenie o 14 dniowym terminie do wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Celnej licząc od dnia doręczenia decyzji stronie. Podkreślił on także, że doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej, natomiast wiedzę o tym, że osobą której doręczono decyzję jest nieletnia córka skarżącej organ posiadł dopiero w dniu wpływu odpisu skargi do Izby Celnej. Dyrektor Izby Celnej stwierdził także, że nie miał on możliwości ani powodów do zakwestionowania sposobu doręczenia decyzji i sprawdzenia czy została prawidłowo doręczona. Stwierdził też, że dochowanie prawidłowości zasad doręczenia przesyłki poleconej leży po stronie obowiązków pracownika poczty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga B.B., na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Należy jednak zauważyć, że powyższa ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Jednocześnie z dniem 1 stycznia 2004 r. zniesione zostały ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, w miejsce których, w myśli art. 85 ustawy, utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego - wojewódzkie sądy administracyjne. Dla obszaru województwa śląskiego powstał zatem, na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest sądem administracyjnym właściwym dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy.
Z uwagi na powyższe zmiany ustawodawca w art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidział, że w przypadku spraw, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają one rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.
Z brzmienia art. 145 § 1 cytowanej powyżej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie kontrola legalności zaskarżonego postanowienia dokonana przez Sąd wykazała, iż postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego.
Wydanie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania wymaga ustalenia dwóch faktów - daty doręczenia odwołującemu się decyzji organu pierwszej instancji i daty wniesienia odwołania. Błąd w ustaleniach co do któregokolwiek z tych faktów musi skutkować uznaniem takiego postanowienia za wydanego z naruszeniem prawa. Wydając zaskarżone tu postanowienie organ celny drugiej instancji błędnie ustalił datę doręczenia skarżącej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K.. Przyjął mianowicie, że doręczenie to nastąpiło w dniu [...] w trybie art. 149 ustawy - Ordynacja podatkowa. Przepis ten zezwala, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu, na doręczenie pisma za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, gdy osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Warunkiem uznania tego typu doręczenia pisma za prawidłowe jest doręczenie go pełnoletniemu domownikowi, a więc takiemu, który osiągnął 18 rok życia. W niniejszej sprawie jest poza sporem, że decyzję organu pierwszej instancji doręczono domownikowi skarżącej, który nie był w owym czasie osobą pełnoletnią. Tak więc doręczenie to nie mogło być uznane za zgodne z art. 149 Ordynacji podatkowej i skuteczne w dniu, który organ odwoławczy przyjął jako podstawę swego postanowienia. Nie można zatem było liczyć terminu do wniesienia odwołania od tego dnia, stąd zaskarżone postanowienie należało uznać za wydane z naruszeniem art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Nie ma przy tym znaczenia, czy organ odwoławczy wiedział o nieprawidłowości doręczenia decyzji, czy nie. Nie zmienia to faktu naruszenia prawa i z drugiej strony, jako niezawinione przez skarżącą, nie może przekreślać jej możliwości odwołania się od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K..
Mając na względzie powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego zostało wydane z mocy art. 200 cytowanej powyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI