I SA/KA 1173/03

I SA/Ka 1173/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-06-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-05-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Małgorzata Wolf-Mendecka
Ryszard Mikosz /przewodniczący/
Stanisław Bogucki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Dnia 17 czerwca 2004 r. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Mikosz, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Mendecka, Protokolant Halina Modliszewska, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. W.i Z. W. (W.) na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodka Zamiejscowego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżących kwotę [...] zł ([...]złotych [...] groszy ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być w całości wykonywana do chwili uprawomocnienia się wyroku;
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w C. utrzymała w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia małżonkom E. i Z. W. należnego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowego od osób fizycznych za 200 r. w kwocie [...] zł wysokość zaległości podatkowej w tym podatku w kwocie [...] zł wraz z odsetkami , które na dzień wydania decyzji wymiarowej wynosiły [...] zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 23 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 169 poz. 1387 z późn. zm.) oraz art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000 Nr 14 poz. 176 z późn. zm.).
Uzasadniając decyzję podano, że za rok 2000 E. i Z. W. złożyli w Urzędzie Skarbowym zeznanie podatkowe PIT-36 deklarując wspólne opodatkowanie małżonków. W wymienionym wyżej roku podatkowym Z. W. prowadził działalność gospodarczą w Firmie "A" w formie spółki cywilnej w zakresie działalności wydawniczej i edytorskiej, usługi poligraficzne i introligatorskie. Z kolei E. W. prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą Firma "B" w zakresie kalendarzy, artykułów biurowych oraz usług transportowych.
W toku kontroli prowadzonej przez Drugi Urząd Skarbowy w C. stwierdzono następujące nieprawidłowości: (1) w ciężar kosztów uzyskania przychodów w 2000 r. zaewidencjonowano faktury wystawione przez "C" S.A. z siedzibą w K., które dotyczyły kosztów
opłat leasingowych umowy zrealizowane w roku 2001 na łączną kwotę [...] zł; (2) zaliczono w ciężar kosztów uzyskania przychodów w roku 2000 wydatki dotyczące roku 1999 na łączną kwotę [...] zł; (3) w ciężar kosztów uzyskania przychodów zaewidencjonowano faktury dotyczące refaktur za usługi telekomunikacyjne wystawione przez firmę "D" s.c. która wynajmowała firmie " A" części własnych pomieszczeń na kwotę [...] zł; (4) zaliczono w ciężar kosztów uzyskania przychodów usługę za wycenę - opinię rzeczoznawcy oklejarki do książek [...] na kwotę [...] zł, który to wydatek winien podwyższyć wartość początkową środka trwałego; (5) w ciężar kosztów uzyskania przychodu zaliczono wydatki dotyczące prac budowlanych w pomieszczeniach magazynowych, socjalnych, introligatorni, biurowych, w kotłowni, remont dachu które to prace przekraczały swym zasięgiem prace remontowe ( łączna kwota [...] zł); (6) odliczono jako darowiznę łącznie kwotę [...] zł, poprzez przekazanie nieodpłatne wyrobów tj. kalendarzy i roczników oraz artykułów piśmienniczych na rzecz poradni stowarzyszeń , szkół placówek służby zdrowia , klubów sportowych.
Podczas kontroli w firmie "B" stwierdzono następujące nieprawidłowości: (1) nieprawidłową wycenę remanentów na dzień [...] 1999 r., (2) w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w 2000 r. dokonano wyksięgowania mylnie zaksięgowanej faktury z dnia [...] 1999 r. nr [...] nie mającej związku z 2000 r. (3) zaewidencjonowanie wydatków w podatkowej księdze przychodów i rozchodów z tytułu ubezpieczenia OC i AC samochodu ciężarowego "[...]", według umowy ubezpieczenia na okres od [...] 200 do [...] 2001 r. zaś zlikwidowanie działalności gospodarczej przez E. W. nastąpiło już [...] 2000 r.
W związku z zasygnalizowanymi nieprawidłowościami Drugi Urząd Skarbowy w C. wydał w dniu [...] r. decyzją nr [...] w której określił E. i Z. W. wysokość należnego zobowiązania za 2000 r.
Odwołując się do ostatnio wymienionej decyzji , podatnicy wmiesili o jej uchylenie w części dotyczącej wliczenia w kosztu uzyskania przychodów: (1) wydatków za usługi telekomunikacyjne, (2) wydatków poczynionych na remontach pomieszczeń i (3) wydatków poniesionych tytułem darowizn, zarzucając niezgodność ustaleń z doktryną prawa podatkowego oraz naruszenie prawa materialnego, polegające na nieuzasadnionej wykładni przepisów prawa podatkowego.
Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w C. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] zleciła Drugiemu Urzędowi Skarbowemu w C. przeprowadzenie postępowania uzupełniającego. Drugi Urząd Skarbowy w C. przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków za usługi telekomunikacyjne. W związku z niepełnym materiałem pozwalającym podjąć jednoznacznie rozstrzygnięcie Izba Skarbowa, pismem z dnia [...] 2002 r. zwróciła się o dokładne określenie, w jakim stopniu firma "A" korzystała z telefonów o numerach [...] i [...] należących do firmy "D" s.c. oraz o przedstawienie dokumentów potwierdzających to oświadczenie. Nadmieniono przy tym że powyższe numery telefonów są dwoma
Z czterech numerów firmy "A" widniejącym na pieczątce firmy oraz jedynymi numerami firmy "B" s.c. Ostatecznie podatnicy nie przedstawili zestawienia rozmów, które mogłoby stanowić dowód w sprawie, więc Izba Skarbowa uznała, że podczas postępowania podatkowego prowadzonego przez organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji strona nie uprawdopodobniła , iż korzystała z numerów telefonów należących do firmy "D" s.c. O. ul. [...], a w związku z tym mogła zaliczyć się do kosztów uzyskania przychodu faktury wystawione przez w.w. firmę, które zawierały pełną ([...] % ) należności za impulsy telefoniczne wynikające z faktur wystawionych przez "E" S.A. w C. dla firmy "D".
Izba Skarbowa zauważyła, że w odwołaniu pełnomocnik podatników zarzucił organowi podatkowemu nieuzasadnione zakwestionowanie przez Urząd Skarbowy pomniejszenia dochodu do opodatkowania o darowizny przekazane przez firmę "A", gdyż podatnik dochował należytej staranności przy ewidencjonowaniu dokonanych darowizn i nie mogą go obciążać stwierdzone w toku kontroli krzyżowych nieprawidłowości w ewidencjonowaniu darowizn u obdarowanych, a ponadto do celów obdarowanych instytucji należy realizacja celów oświatowych, ochrony zdrowia, pomocy społecznej, sportu a w związku z tym kryterium celowości zostało spełnione.
Nawiązując do powyższego zarzutu Izba Skarbowa zauważyła, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochód do
opodatkowania pomniejsza się o darowizny dokonane na cele enumeratywnie wymienione w tym przepisie tj. m.in.: naukowe, oświatowe, oświatowo - wychowawcze, kultury fizycznej i sportu, ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Zwróciła przy tym uwagę, że w piśmie z dnia [...] 1995 r. nr [...] Ministerstwo Finansów zdefiniowało jako:
(1) cele oświatowe i oświatowo - wychowawcze - środki przeznaczone na proces upowszechnienia wykształcenia i kultury w społeczeństwie oraz zabiegi mające na celu ukształtowanie człowieka pod względem fizycznym, moralnym i umysłowym oraz przygotowanie go do życia w społeczeństwie , czyli m.in. darowizny dla przedszkoli, szkół i uczelni, domów kultury na zakup przedmiotów służących rozwojowi fizycznemu i umysłowemu człowieka;
(2) cele kultury fizycznej - środki przeznaczone na podnoszenie nabywanie sprawności fizycznej , służące wszechstronnemu rozwojowi fizycznemu organizmu człowieka;
(3) cele ochrony zdrowia - środki przeznaczone dla ośrodków zdrowia, zakup lekarstw oraz korzystanie z opieki lekarskiej. Analizując faktury , na podstawie których dokonano darowizn, Izba Skarbowa stwierdziła, że wymienione w nich towary stanowiące przedmiot darowizny, tj. różnego rodzaju kalendarze ( planszowe, biurowe, terminarze ) nie zostały przeznaczone na cele określone w w.w. przepisie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w związku z tym nie mogą zostać odliczone od dochodu do podatkowania. Zdaniem Izby Skarbowej prawidłowo Urząd Skarbowy uznał natomiast odliczenie darowizn w części dotyczącej materiałów piśmienniczych w łącznej kwocie [...] zł oraz cegiełkę w wysokości [...] zł.
Nawiązując do kolejnej kwestii spornej , a mianowicie nieuznania przez Urząd Skarbowy jako kosztów uzyskania przychodów w spółce "A" wydatków opisanych jako remontowe , dotyczących szeregu prac wykonanych w wynajmowanych od spółki "D" lokalu znajdującym się w O. ul. [...], Izba Skarbowa zauważyła, że w zebranym materiale dowodowym nie znajduje pokrycia twierdzenie strony skarżącej , że przeprowadzone prace miały charakter remontowy nie zaś ulepszeniowy, do przeprowadzenia których najemca był zobowiązany § 4 umów najmu, a wydatki poniesione przez firmę "A" dotyczyły odnowienia pomieszczeń i polegały na malowaniu, wymianie niektórych elementów ( np. drzwi, posadzki) , odnowieniu sanitariatów.
W tych ramach Izba Skarbowa podniosłą, że w dniu [...] 1999 r. spółka "D" jako właściciel nieruchomości , zwróciła się do Urzędu Gminy w O. o wydanie pozwolenia na rozbudowę i dobudowę pomieszczeń produkcyjno - administracyjnych i magazynowych na działce położonej w O. przy ul. [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] 1999 Wójt Gminy w O. wydał decyzję o pozwoleniu na budowę , w której nakazał realizację budowy zgodnie z projektem budowlanym . Do powyższej decyzji dołączono projekt techniczny rozbudowy i odbudowy pomieszczeń produkcyjno - administracyjnych i magazynowych, w którym przedstawiono istniejący stan zagospodarowania działki jak również zakres projektowanych zmian, w którym zaplanowano rozbudowę o : (1) część socjalną stanowiącą dobudowę do istniejącej hali produkcyjnej, (2) część administracyjną o wymiarach jako nadbudowa nad istniejącymi garażami oraz warsztatami, stanowiącą połączenie z pomieszczeniami biurowymi istniejącego budynku, (3) część produkcyjną - halę stanowiącą dobudowę do istniejących pomieszczeń introligatorni.
W związku z powyższym Izba Skarbowa stwierdziła, ze przeprowadzone prace o łącznej wartości [...] zł przekraczały swym zasięgiem definicje "remontu" , gdyż remontem są jedynie roboty mające na celu przywracanie pierwotnego stanu technicznego i użytkowego składnika majątkowego, nie powodujące jednak zmian w jego użytkowaniu, przeznaczeniu i konstrukcji. " Ulepszenie " zaś to przebudowa, rozbudowa, rekonstrukcja, adaptacja i modernizacja obiektu. Ulepszenie nie ma na celu przywrócenia utraconych cech użytkowych, gdyż cel ten osiąga się przez remont. Celem ulepszenia jest zwiększenie wartości użytkowej obiektu. Prace budowlane wykonane wg. w.w projektu zwiększyły powierzchnię użytkową obiektu o ponad 600 m2 ( projektowaną odbudowę trzech pomieszczeń zaznaczono na planie zagospodarowania terenu załączonym do projektu), co ( zdaniem Izby Skarbowej) niewątpliwie, wbrew twierdzeniom skarżących, zwiększyło wartość użytkową obiektu . Izba Skarbowa zaakcentowała że działania podatnika odnoszące się do nie stanowiącego jego własności środka trwałego, które zmierzają do jego ulepszenia stanowią inwestycję w obcym środku trwałym, podlegającą amortyzacji zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17.01.1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ( Dz. U. Nr 6 poz. 35 z późn. zm.)
Przedstawiwszy argumenty na poparcie swojego stanowiska w dalszej części uzasadnienia decyzji, Izba Skarbowa przedstawiła wyliczenie dochodu Z. W. do opodatkowania z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w spółce "A" - [...]% udziałów ( przychód [...] koszty uzyskania przychodu [...] zł dochód [...] zł ), a następnie sporządziła rozlicznie dochodu oraz należnego podatku za 2000 r. E. i Z. W., wskazując , że dochód z działalności gospodarczej Z. W. wynosi [...] zł , dochód z działalności gospodarczej E. W. wynosi [...] zł, łączny dochód małżonków wynosi [...] zł, połowa dochodu ( podstawa opodatkowania) [...] zł, odliczenia od podatku : (a) składniki na ubezpieczenie zdrowotne Z. W. - [...] zł (b) składki na ubezpieczenie zdrowotne E. W. - [...] zł (c) wydatki mieszkaniowe - [...] zł. W efekcie Izba Skarbowa stwierdziła, że łączny podatek małżonków E. i Z. W. wynosi [...] podatek zadeklarowany i wypłacony wynosi [...] zł więc różnicę stanowi kwota [...] zł.
W końcowej części uzasadnienia decyzji Izba Skarbowa zwróciła uwagę, że w dniu [...] 2003 r. pełnomocnik podatników został zapoznany z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie na mocy art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wyznaczono podatnikom siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego , w następstwie czego wpłynęło pismo " w którym pełnomocnik strony zarzuca organom podatkowym , iż dokonanie w toku postępowania odwoławczego czynności ograniczyły się tylko do sprawdzenia jednego z merytorycznych elementów odwołania a mianowicie rachunków telefonicznych, natomiast akta prowadzonego postępowania odwoławczego nie zawierają wzmianek o prowadzonym postępowaniu odnośnie kosztów remontów i odliczeń z tytułu darowizn i wnosi o uzupełnienie postępowania w tym zakresie". Nawiązując do tego pisma, Izba Skarbowa wyjaśniła, że w postępowaniu odwoławczym organ podatkowy dokonał analizy całego materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniu . Materiał dowodowy w kwestii remontów oraz odliczeń z tytułu darowizn zgromadzonej przez Urząd Skarbowy podczas postępowania kontrolnego i postępowania podatkowego prowadzonego przed organem pierwszej instancji uznano za wyczerpujący.
Natomiast z uwagi na wątpliwości przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w sprawie rachunków telefonicznych, które zostało opisane w zaskarżonej decyzji. Dlatego też nie można zgodzić się z zarzutem strony , że postępowanie odwoławcze ograniczyło się do sprawdzenia jednego z merytorycznych elementów odwołania, gdyż organ odwoławczy w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy w sprawie.
W skardze na powyższą decyzję Izby Skarbowej Ośrodka Zamiejscowego w C. z dnia [...] r., nr [...], skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z siedzibą w Gliwicach, skarżący E. i Z. W. , reprezentowani przez pełnomocnika , będącego radcą prawnym, wnieśli o uchylenie decyzji w części określającej zaległość podatkową, jak i odsetki za zwłokę, a także o zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono: (1) błędy w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że wydatki czynione na remont poszczególnych pomieszczeniach firmy prowadzonej przez podatnika zostały błędnie zakwalifikowane do kosztów uzyskania przychodów , (2) błędną wykładnię i interpretacje prawa podatkowego w szczególności art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez pojęcie , że podatnik dokonując darowizn nie miał prawa odliczenia ich od dochodu.
Uzasadniając skargę w pierwszej kolejności wyjaśniono, że firma "A" najęła dla swoich celów produkcyjnych pomieszczenia od firmy "D" s.c. i Agencji Nieruchomości "F" i zgodnie z § 4 tych umów, zobowiązała się ponosić koszty remontów i konserwacji najętych pomieszczeń. W związku z poniesionymi wydatkami stwierdziła, że wszelkie wykonane prace mają charakter remontu. Jej zdaniem, całkowicie niezrozumiałym jest negowanie jako remontu naprawy dachu, malowania ścian, czy też wymiany armatury i ceramiki łazienkowej. Zwrócono uwagę, że wykonane prace remontowe przeprowadzono m.in. na zlecenie Państwowej Inspekcji Pracy oraz Funduszu Osób Niepełnosprawnych w celu poprawy warunków pracy pracowników. Podniesiono, że istotną cechą remontu, wynikają z art. 31 ust. 1 ustawy o rachunkowości, jest to, że następuje on w toku eksploatacji środka trwałego przez podatnika i jest wynikiem tej eksploatacji ( zużycia). Wskazano na utrwalony w orzecznictwie pogląd, że "różnica miedzy nakładami na remont, a nakładami na ulepszenie środków trwałych polega na tym
że pierwsze z nich zmierzają do podtrzymania, odtworzenia wartości użytkowej środków trwałych ( konserwacja, naprawy), a drugie do pojęcia, czy rozszerzenie działalności w drodze przebudowy rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji, powodującej istotną zmianę cech użytkowych (por. np. wyrok NSA z dnia 27.11.2000r., sygn. akt I SA/Ka 1933/99).
Zdaniem strony skarżącej, poniesione wydatki w kwocie [...] zł, w tym remont dachu [...] zł, w rozumieniu cytowanych interpretacji nie powodują wzrostu wartości użytkowej, nie można ich uznać za ulepszenie, nie spowodowały one wzrostu wartości użytkowej, nie można ich uznać za ulepszenie, nie spowodowały one zmiany cech użytkowych, nie podnosiły wartości technicznej. Wydatki te, poza remontem dachu, polegały na odnowieniu pomieszczeń poprzez malowanie, wymianę niektórych elementów, jak drzwi, posadzki, odnowienie sanitariatów itp. Wszelkie prowadzone prace ujęte są w fakturach i w wykazie materiałów załączonym do protokołu, dokumenty te ujęte są w fakturach i w wykazie materiałów załączonym do protokołu , dokumenty te zostały opisane przez uprawnionego inżyniera i zgodnie z tymi zapisami zaksięgowane. Zaakcentowano, że w zaskarżonej decyzji wskazano , jako argument koronny, wydane pozwolenie na budowę , argumentując, iż zawiera ono informacje o wszystkich kwestionowanych pracach wykonywanych w wynajmowanym obiekcie. Według strony skarżącej , jest to nadinterpretacja faktów i dokumentów, gdyż podatnik nie chce zaliczać do kosztów remontu nakładów na rozbudowę , ale ogranicza się do kosztów niezbędnych remontów w substancji budowlanej istniejącej czemu dał wyraz w swym odwołaniu i we wnioskach w toku prowadzonego postępowania podatkowego. Zdaniem strony skarżącej, organ podatkowy dokonał nieuzasadnionej, znajdującej potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, zmiany kwalifikacji kosztów, uznając je za poniesione na modernizację mimo, że wszystkie przedłożone dokumenty wystawione przez pełnomocnika wykonawcy, kierownika budowy, jak i inspektora nadzoru , zawierają jednoznaczne zapisy, iż wykonane prace miały charakter remontowy. Zaakcentowano, że decyzja organu podatkowej oparta jest wyłącznie na własne ocenie, zaś ocena taka nie jest dowodem w sprawie , gdyż jest tylko oceną laika ( Inspektor Kontroli jest specjalistą w zakresie finansów a nie budownictwa). W tym zakresie zwrócono uwagę, że w orzecznictwie NSA
wyrażono pogląd, iż organ podatkowy nie jest uprawniony do rozstrzygania problemów wchodzących w zakres prawa budowlanego. Jeśli przepisy podatkowe i o rachunkowości nie zawierają normatywnych definicji pojęć inwestycja i remont, należy posługiwać się nimi w znaczeniu jakie nadają im przepisy budowlane. W tym stanie rzeczy zdaniem strony skarżącej , kwestionowanie prawidłowości księgowań podatnika jest pozbawione jakichkolwiek podstaw faktycznych jak i prawnych, a wydanie decyzji nie popartej dowodami narusza przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 122 oraz art. 121.
W dalszej części uzasadnienia skargi zwrócono uwagę, że drugim kwestionowanym rozstrzygnięciem organów podatkowych jest kwestionowanie prawa podatnika do dokonania pomniejszenia dochodu do opodatkowania od darowizny ( przekazanie na rzecz takich jednostek organizacyjnych jak: Zakłady Opieki Społecznej, Ośrodka Pomocy, Straż Pożarna, szkoły, przedszkola i stowarzyszenia) ze względu na "nie spełnienie kryterium celowości " art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez przedmiot darowizny, którym były w większości kalendarze i terminarze. W tych ramach zwrócono uwagę, że wszystkie darowizny zostały udokumentowane , a ich przyjęcie prze z obdarowanych potwierdzone. Odnosząc się do zarzutu, jakoby przedmiot darowizny nie spełniał warunku celowości zgodnie z cytowanym w decyzji pismem Ministra Finansów, strona skarżąca stwierdziła, że jest to pogląd daleko odbiegający od zapisów ustawowych. O pomoc w postaci takich darowizn wystąpiły bowiem obdarowane instytucje, zaś obdarowanie tych instytucji na ich prośbę jest wyraźnym gestem humanitarnym. Do zadań obdarowanych instytucji tj. szkół, placówek służby zdrowia, klubów sportowych, należy niewątpliwie realizacja celów oświatowych, ochrony zdrowia, pomocy społecznej, sportu. Kalendarze i roczniki są przedmiotami używanymi niemal w każdej instytucji. Ich posiadanie jest niezbędne w pracy nauczyciela, pielegniarki, czy też trenera drużyny sportowej. Obwarowane instytucje wykorzystywały otrzymaną darowiznę w swej działalności, co także nie budziło wątpliwości kontrolujących, którzy w toku kontroli krzyżowych zidentyfikowały przedmiot darowizny. Wg strony skarżącej, skoro obdarowanie instytucje rzeczywiście wykorzystywały przedmiot darowizny w celach bezpośrednio związanych z przedmiotem ich działalności, nie można zaprzeczać celowości darowizny, ponieważ kryteria celowości zostały w pełni spełnione. Każdy z
obdarowanych zaoszczędzone pieniądze na zakup kalendarzy notatników może przeznaczyć na cele bieżącej działalności. Zdaniem strony skarżącej, paradoksalna była by sytuacja , gdyby darczyńca przekazał tym instytucjom gotówkę, a oni za tą gotówkę kupiliby przedmiot obdarowania u darczyńcy, tylko po to, żeby spełnić kryterium celowości. W tym stanie rzeczy kwestionowanie prawa podatnika do odliczeń z tytułu dokonanych prawidłowo zaewidencjonowanych darowizn jest bezpodstawne.
Odpowiadając na skargę ( w piśmie z dnia [...] 2003 r. i [...] 2004 r.) organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Nawiązując do treści skargi podniesiono m.in., że dopiero na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym strona podniosła, że podatnik nie chce zaliczać do kosztów remontu nakładów na rozbudowę, ale ogranicza się do kosztów niezbędnych remontów w substancji budowlanej istniejącej. Nie przedstawiono jednak żadnych dowodów na poparcie powyższej tezy. Podczas prowadzonego postępowania, zarówno przed organem pierwszej jak i drugiej instancji, nie stwierdzono , żeby podatnicy, oprócz w.w. wydatków zaksięgowanych jako wydatki na remont lokalu , ponieśli inne nakłady na rozbudowę w związku z opisanym wyżej projektem rozbudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Skarga na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodka Zamiejscowego w C. z dnia [...] r. nr [...] została złożona przez E. i Z. W.
Do Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 28 maja 2003 r. i winna była zostać rozpatrzona na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 poz. 368 z późn. zm.) Należy jednak zauważyć, że wyżej cytowana ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjny straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm. Dz. U. z 2002 Nr 240 poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego , wojewódzkie sądy administracyjne na podstawi ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 97 § 1 w.w. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72 poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Trzeba podkreślić że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa sprawowane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pod względem legalności co oznacza, że Sąd nie bada w zasadzie kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości. Stosownie do treści przepisu art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270) skarga na decyzje lub postanowienie podlega uwzględnieniu , gdy zaskarżone rozstrzygnięcie dotknięte jest wadami skutkującymi jego nieważność lub niezgodność z prawem albo gdy narusza ono prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania bądź w sposób , który ma wpływ ( w przypadku naruszenia prawa procesowego wpływ istotny ) na wynik sprawy. Regulacja taka oznacza zatem, że nie każde naruszenie prawa daje podstawę do uwzględnienia skargi. Skarga uwzględniona może być bowiem tylko wtedy, gdy stwierdzone uchybienia będą rażące lub co najmniej istotne.
W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka zachodzi, albowiem podniesione w skardze zarzuty wskazują , że zaskarżona decyzja narusza prawo.
Zgodnie z art. 26 ust 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000 Nr 14 poz. 176 z późn. zm.) dochód do opodatkowania pomniejsza się o darowizny dokonane na cele enumeratywnie wymienione w tym przepisie tj. m.in.: naukowe, oświatowe, oświatowo - wychowawcze, kultury fizycznej i sportu, ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Stosując ten przepis, należy nie tylko podjąć próbę zdefiniowania wymienionych w tym przepisie celów, lecz również ocenić precyzyjnie co było przedmiotem darowizny i z jakich konkretnie względów odmówiono ich odliczenia od dochodu do opodatkowania.
Uzasadniając w tym zakresie swoje rozstrzygnięcie, Izba Skarbowe ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że "wymienione w nich towary stanowiące przedmiot darowizny tj. różnego rodzaju kalendarze ( plansze, biurowe, terminarze ) nie zostały przeznaczone na cele określone w w.w. przepisie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w związku z tym nie mogą zostać odliczone od dochodu od podatkowania". Jednocześnie, również lapidarnie, Izba Skarbowa stwierdziła, że prawidłowo " Urząd Skarbowy uznał natomiast odliczenie darowizn w części dotyczącej materiałów piśmienniczych w łącznej kwocie [...] zł oraz cegiełkę w wysokości [...] zł".
W rozpatrywanym przypadku , zdaniem Sądu konieczne jest zatem precyzyjne ustalenie , jakie konkretnie kalendarze i roczniki były przedmiotem darowizn i czy w efekcie spełniały kryterium celowości z art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych realizując np cel oświatowy. Próbując zdefiniować wymieniony w w.w. przepisie m.in. cel oświatowy , należy ( z braku definicji legalnej ) dokonać analizy językowej tego terminu , sięgając m.in. do słowników języka polskiego ( co potwierdza również interpretacja dokonana przez Ministerstwo Finansów, zawarta w piśmie z dnia 31 października 1995 r. nr PO 2/11-01573/95) Wypada w związku z tym zauważyć, że np. według jednego z leksykonów ( Słownika języka polskiego Red. M. Szymczak, Warszawa 1979 t. II s. 566) "oświata to ten stan, proces upowszechniania wykształcenia i kultury w społeczeństwie" , zaś "oświatowy to dotyczący oświaty, związany z upowszechnieniem wiedzy wśród społeczeństwa, mający na celu podnoszenie jego poziomu umysłowego".
Oceniając precyzyjnie co było przedmiotem darowizny , należy uwzględnić że np kalendarz, według w.w. słownika języka polskiego ( t. I, s. 858) to zarówno " spis dni całego roku z oznaczeniem świąt z podziałem na tygodnie i miesiące, i zwykle z wykazem imion" lecz także "książka wydawana raz na rok, zawierająca oprócz wykazu dni, tygodni i miesięcy, artykuły z różnych dziedzin przepisy itp. " zaś wśród rodzajów kalendarzy wyróżnić można kalendarze rolnicze, przyrodnicze, chemiczne prawnicze itp.
Mając przy tym na względzie treść art. 26 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, według którego wysokość wydatków ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, nie można stwierdzić generalnie, że "jednostki obdarowane nie ewidencjonowały w/w faktur w swoich dokumentach księgowych". Bo na takie działanie obdarowanych darczyńca nie ma żadnego wpływu. Konieczne jest natomiast w każdym przypadku ustalenie konkretnych danych dotyczących przyjęcia darowizny i w każdym przypadku odrębna treść sprawozdania.
Nawiązując do kolejnej kwestii spornej, a mianowicie nieuznania przez organy obydwu instancji, jako kosztów uzyskania przychodów w spółce "A" wydatków opisanych jako remontowe, dotyczących szeregu prac wykonanych w wynajmowanych do spółki "D" lokalu znajdującym się w O. ul. [...], należy zauważyć, że organy podatkowe w swojej argumentacji bazowały przede wszystkim na fakcie , że na wniosek spółki "D" Wójt Gminy w O. wydał decyzję o pozwoleniu na budowę ( nr [...] z dnia [...] 1999 r. ) w której nakazał realizację budowy zgodnie z projektem budowlanym. Zauważono w związku z tym, że prace budowlane , wykonane wg w/w projektu, zwiększyły powierzchnię użytkową obiektu o ponad [...] m2 ( projektowaną dobudowę trzech pomieszczeń zaznaczono na planie zagospodarowanie terenu załączonym do projektu), co ( zdaniem Izby Skarbowej) niewątpliwie, wbrew twierdzeniom skarżących , zwiększyło wartość użytkową obiektu . Izba Skarbowa zaakcentowała, że działania podatnika odnoszące się do nie stanowiącego jego własności środka trwałego, które zmierzają do jednego ulepszenia stanowią inwestycję w obcym środku trwałym podlegającą amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ( Dz. U. Nr 6 poz. 35 z późn. zm.).
Zdaniem Sądu, brak jest w aktach sprawy dokładnych danych dotyczących zakresu rzeczywiście wykonanych prac. Nie można być przy tym uznane za wystarczające stwierdzenie, że skoro spółka "D" uzyskała pozwolenie na budowę to zostały wykonane wszystkie prace wymienione w tym pozwoleniu. W tym zakresie konieczne są precyzyjne oględziny ( ewentualnie z udziałem rzeczoznawcy ) i porównanie z podaniem konkretnych wielkości, z których by wynikało jakie konkretnie części obiektu były prowadzone prace przez spółkę " A" i jaki one miały charakter. Ocena powinna również dotyczyć okoliczności, czy rzeczywiście wykonano prace zgodnie z pozwoleniem na budowę i jaki był efekt tych prac, a także kto był finansowo zaangażowany we wspomniane prace. W tym zakresie wymaga ustalenia zakres zaangażowania finansowego spółki "D".
Dopiero poczyniwszy wyżej wymienione ustalenia będzie można stwierdzić, czy przeprowadzone przez spółkę "A" w wynajmowanym obiekcie prace o łącznej wartości [...] zł przekraczały swym zasięgiem definicje "remontu" ( gdyż remontem są jedynie roboty mające na celu przywracanie pierwotnego stanu technicznego i użytkowego składnika majątkowego, nie powodujące jednak zmian w jego użytkowaniu, przeznaczeniu i konstrukcji) i stanowiły jego ulepszenie ( której zakresem jest objęta, rozbudowa, rekonstrukcja, adaptacja i modernizacja obiektu)n nie mającej na celu przywrócenia utraconych cech użytkowych, gdyż cel ten osiąga się przez remont ( celem ulepszania jest zwiększenie wartości użytkowej obiektu). Jeżeli działania podatnika, odnoszące się do nie stanowiącego jego własności środka trwałego, zmierzałby do jego ulepszenia, stanowią inwestycję w obcym środku trwałym, podlegającą amortyzacji zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ( Dz. U. Nr 6 poz. 35 z późn. zm.)
W sumie zatem, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję w całości, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270) który przewiduje, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W punkcie drugim wyroku Sądu postanowił zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej w K. koszty postępowania sądowego, obejmującego uiszczony wpis do skargi koszty zastępstwa procesowego, stosownie do art. 200 w związku z art. 205 § 2 i 3 w.w. ustawy. W punkcie trzecim wyroku Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, do czego był zobowiązany treścią art. 152 w.w. ustawy.