I SA/KA 112/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach oddalił skargę spółki "A" S.A. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku akcyzowego od energii elektrycznej, uznając przepisy wprowadzające ten podatek za zgodne z prawem.
Spółka "A" S.A. zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej dotyczącą określenia wysokości podatku akcyzowego od energii elektrycznej za okres sprzed wprowadzenia nowych przepisów. Spółka argumentowała, że nowe obciążenie podatkowe, wprowadzone z krótkim vacatio legis, narusza swobodę działalności gospodarczej i nie uwzględnia faktu, że ceny energii były zatwierdzone w taryfach. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że przepisy wprowadzające podatek akcyzowy na energię elektryczną były zgodne z prawem, a organy podatkowe nie są władne do oceny ich konstytucyjności.
Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" S.A. na decyzję Izby Skarbowej w K. utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie określenia wysokości podatku akcyzowego od energii elektrycznej za okres sprzed wprowadzenia nowych przepisów. Spółka kwestionowała zgodność z Konstytucją przepisów wprowadzających podatek akcyzowy na energię elektryczną, argumentując, że krótkie vacatio legis (14 dni) uniemożliwiło jej dostosowanie zatwierdzonych taryf i stanowiło naruszenie zasady swobody działalności gospodarczej. WSA w Gliwicach oddalił skargę, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo NSA w analogicznych sprawach. Sąd uznał, że nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, wprowadzająca podatek akcyzowy na energię elektryczną, została wprowadzona zgodnie z prawem, a organy podatkowe nie są uprawnione do oceny zgodności przepisów z Konstytucją. Sąd podkreślił, że wprowadzenie nowego obowiązku podatkowego nie narusza zasady wolności działalności gospodarczej, gdyż ograniczenia są dopuszczalne w drodze ustawy ze względu na ważny interes publiczny. WSA nie znalazł podstaw do skierowania zapytania do Trybunału Konstytucyjnego ani do uwzględnienia zarzutów naruszenia Ordynacji podatkowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wprowadzenie podatku akcyzowego na energię elektryczną z krótkim vacatio legis nie narusza zasady swobody działalności gospodarczej, ponieważ ograniczenia tej wolności są dopuszczalne w drodze ustawy ze względu na ważny interes publiczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nowelizacja ustawy wprowadzająca podatek akcyzowy na energię elektryczną została wprowadzona zgodnie z prawem. Organy podatkowe nie są władne do oceny konstytucyjności przepisów, a wprowadzenie nowego obowiązku podatkowego nie jest sprzeczne z zasadą wolności gospodarczej, gdyż może być ograniczane ustawowo w interesie publicznym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.p.t.u. i p.a. art. 37 § ust. 1a
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Wprowadzenie stawki akcyzy 0,02 zł za 1 kWh dla energii elektrycznej u producenta i importera.
u.p.t.u. i p.a. art. 34 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Energia elektryczna jako wyrób akcyzowy podlegający opodatkowaniu.
u.p.t.u. i p.a. art. 35 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Obowiązek podatkowy z tytułu akcyzy ciąży na producencie lub importerze.
u.p.t.u. i p.a. art. 6 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Powstanie obowiązku podatkowego z chwilą wydania, dostarczenia, przekazania, zamiany, darowizny towaru lub wykonania usługi.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada wolności działalności gospodarczej, dopuszczalność ograniczeń.
Dz.U. nr 19, poz. 185 art. 1 § pkt 32 i 44
Ustawa z dnia 15 lutego 2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, o zmianie ustawy o Policji oraz o zmianie ustawy Kodeks wykroczeń
Dodanie art. 37 ust. 1a i pozycji 2a w załączniku nr 6 do ustawy o VAT i akcyzie.
Pomocnicze
o.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada praworządności w postępowaniu podatkowym.
o.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wymogi uzasadnienia decyzji.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek działania organów państwowych na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Bezpośrednie stosowanie Konstytucji.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
u.o.a.n. art. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych oraz niektórych innych aktów prawnych
Termin wejścia w życie aktów normatywnych (14 dni od ogłoszenia).
p.e. art. 56 § ust. 1 pkt 5 i 6
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne
Obowiązek stosowania zatwierdzonych taryf.
p.e. art. 45
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne
Cel taryf energetycznych.
p.e. art. 47
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne
Procedura zmiany taryfy.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 22 w związku z art. 7 i art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przez wprowadzenie podatku akcyzowego z krótkim vacatio legis. Brak możliwości zmiany zatwierdzonych taryf energii elektrycznej w okresie vacatio legis. Naruszenie art. 120 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
organy podatkowe nie są władne do rozstrzygania , czy znowelizowane przepisy naruszają ustawę zasadniczą nie można przyjąć, że przedmiotowa zasada [wolności gospodarczej] powinna być postrzegana jako prawo nie podlegające jakimkolwiek ograniczeniom nie jest rzeczą organów administracji publicznej ocena obowiązujących przepisów
Skład orzekający
Ewa Karpińska
przewodniczący
Krzysztof Stanik
członek
Krzysztof Targoński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów wprowadzających podatek akcyzowy na energię elektryczną oraz zasady stosowania prawa przez organy podatkowe w kontekście konstytucyjnych wolności gospodarczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu i stanu prawnego; późniejsze zmiany legislacyjne mogą wpływać na aktualność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z energią elektryczną i konfliktu między nowymi obciążeniami a stabilnością taryf, co jest istotne dla sektora energetycznego i przedsiębiorców.
“Podatek akcyzowy na energię: Czy krótkie vacatio legis może zrujnować biznes?”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ka 112/03 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2004-05-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2003-01-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Ewa Karpińska /przewodniczący/ Krzysztof Stanik Krzysztof Targoński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Sygn. powiązane FSK 2269/04 - Wyrok NSA z 2005-06-03 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Dnia 24 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska Sędzia NSA Krzysztof Stanik Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant Magdalena Nowacka po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi "A" S.A. w B. na decyzję Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku akcyzowego: oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w C. po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika "A" S.A., utrzymała w mocy na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 6 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 1, 36 ust. 3 i art.37 ust. 1a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11 poz. 50 z późn. zm.), decyzję Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zmiany rozliczenia podatku akcyzowego za [...] 2002 r. i określenia kwoty podatku akcyzowego w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności nawiązano do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. W tych zaś ramach stwierdzono, że w dniu [...] 2002 r. pracownicy Urzędu Skarbowego w B. przeprowadzili kontrolę w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku akcyzowego przez "A" S.A. za [...] 2002 r.. Ustalono, iż jako producent energii elektrycznej w kontrolowanym okresie przesłała odbiorcy energię elektryczną w ilości [...] kWh . W związku z powyższym zobowiązana była do naliczenia i odprowadzenia podatku akcyzowego w kwocie [...] zł, przy zastosowaniu stawki akcyzy określonej w art. 37 ust. 1a ustawy VAT w wysokości 0, 02 zł za 1 kWh. W deklaracji za [...] 2002 r. Spółka wykazała powyższą kwotę i terminowo dokonała jej wpłaty. Natomiast w złożonej w dniu [...] 2002 r. deklaracji korygującej podatek akcyzowy za ten miesiąc wykazała jego kwotę w wysokości [...] zł. Następnie przedstawiono argumentację zawartą w odwołaniu, która odwoływała się do zarzutów naruszenia art. 22 w związku z art.8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz prawa procesowego. Przystępując do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności wskazano na stan prawny obowiązujący od 26 marca 2002 r. w zakresie podatku akcyzowego wynikający z art. 1 pkt 32 i pkt 44 ustawy z dnia 15 lutego 2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, o zmianie ustawy o Policji oraz o zmianie ustawy Kodeks wykroczeń ( Dz.U. nr 19, poz. 185 ), poprzez dodanie w art. 37 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ustępu 1a (pkt 32) w brzmieniu – stawka akcyzy dla wyrobu wymienionego w załączniku nr 6 poz. 2a wynosi za 1 kWh u producenta i importera 0,02 zł. Natomiast w załączniku nr 6 do ustawy o podatku od towarów i usług (pkt 44) dodano pozycję 2a w brzmieniu – energia elektryczna SWW 0311. Z kolei powołując się na art. 34 ust. 1 i art. 35 ust.1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług wykazano, że "A" jako producent stała się podatnikiem podatku akcyzowego od [...] 2002 r. i była zobowiązana do odprowadzenia akcyzy za kontrolowany okres. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisów Konstytucji wskazano, iż organy podatkowe nie są władne do rozstrzygania , czy znowelizowane przepisy naruszają ustawę zasadniczą. Powyższa decyzja zaskarżona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez pełnomocnika "A" SA, który powołując się na zarzuty naruszenia przepisów art. 22 w związku z art. 7 i art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 120 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi na wstępie wyjaśniono, iż "A" prowadzi działalność w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w oparciu o posiadaną koncesję, której udzielił Prezes Urzędu Regulacji Energetyki. Stosowana cena energii elektrycznej w okresie od [...] 2001 r. do [...] 2002 r. wynikała z taryfy zatwierdzonej decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, przy czym podkreślono, iż stosowanie cen nie zatwierdzonych lub wyższych od zatwierdzonych nie było możliwe co wynikało z art. 56 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy Prawo energetyczne. Z kolei w art. 45 w/w ustawy zapisano, że taryfy powinny zapewniać pokrycie uzasadnionych kosztów działalności przedsiębiorstw energetycznych w zakresie wytwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji lub obrotu paliwami i energią, kosztów modernizacji, rozwoju i ochrony środowiska oraz ochronę interesów odbiorców przed nieuzasadnionym wzrostem cen. Procedura zmiany taryfy cen energii elektrycznej została określona w art. 47 Prawa energetycznego, a wprowadzenie zmian w tym trybie wynosi około 2 miesięcy. W okresie obowiązywania tak ustalonej taryfy, ustawodawca wprowadził z dniem [...] 2002 r. obowiązek zapłaty przez producentów energii elektrycznej podatku akcyzowego, którego stawka została określona w wysokości 0,02 zł za 1 kWh, nie przewidując przy tym przepisów przejściowych umożliwiających jej zmianę. Według obliczeń Spółki akcyza stanowiła około [...] % uzyskiwanej ceny ze sprzedaży energii elektrycznej. Dodano, iż Spółka niezwłocznie tj. już [...] 2002 r. złożyła wniosek o zmianę taryfy, który został rozpatrzony przez Prezesa URE dopiero w dniu [...] 20020r. , przy czym rozstrzygnięcie w tym zakresie nie przyniosło pożądanych rezultatów. Wreszcie podniesiono, iż Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że adresat normy prawnej musi mieć zapewniony czas na przystosowanie się do zmienionej regulacji i na bezpieczne podjęcie odpowiednich decyzji co do dalszego postępowania. Trudno jednak uznać, że ustawodawca wprowadzając nowe obciążenie podatkowe zapewnił taki okres ustalając tylko 14 dniowe vacatio legis, gdy strona nie miała prawa po tym okresie ani zaprzestać produkcji energii elektrycznej ani zmienić jej ceny. W tej sytuacji skarżąca Spółka uznała, że obowiązek zapłaty akcyzy mógł zostać wprowadzony w stosunku do niej nie wcześniej, niż z chwilą wejścia w życie nowych taryf, lub od dnia ich zmiany według przewidzianych w Prawie energetycznym procedur. W tych okolicznościach , zdaniem pełnomocnika, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 22 Konstytucji, gwarantującego swobodę działalności gospodarczej oraz art. 7 i 8 ustawy zasadniczej, stanowiących o obowiązku stosowania prawa przez organy państwowe, w tym również bezpośrednio przepisów Konstytucji. Rozwijając powyższe pełnomocnik, skonstatował, że organy podatkowe nie powinny ograniczyć się do respektowania tylko przepisów prawa podatkowego, ale również powinny mieć na uwadze pozostałe przepisy ograniczające swobodę samodzielnego kształtowania cen energii elektrycznej. Reasumując pełnomocnik wskazał, iż ustawodawca nie może nakładać na przedsiębiorstwo energetyczne obowiązku zatwierdzania ceny (taryf) przez właściwy organ administracji państwowej i równocześnie, w okresie obowiązywania takiej zatwierdzonej ceny (taryfy), wprowadzać nowy podatek obciążający to przedsiębiorstwo, jeśli podatek ten jest bezpośrednio związany z produktem, którego ceny nie można zmienić, a produkcji zaprzestać. Takie działanie ustawodawcy jest sprzeczne z zasadą wolności gospodarczej ustaloną w art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie podlega ochronie. Mając na uwadze opisany stan faktyczny w powiązaniu z niekonstytucyjnością przepisów wprowadzających od dnia [...] 2002 r. obowiązek zapłaty akcyzy, Skarżąca Spółka doszła do wniosku, iż stawka obowiązującej ją akcyzy w miesiącu [...] 2002 r. wynosi 0% za 1 kWh wyprodukowanej energii elektrycznej, którą to stawkę wpisano do deklaracji korygującej. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 11.02.2004 r. pełnomocnik strony skarżącej składając pismo procesowe wniósł o skierowanie zapytania do Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zgodności z Konstytucją wejścia w życie z dniem 26 marca 2002 r. art. 37 ust. 1a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, wskazując na brak możliwości zmiany obowiązujących taryf na energię elektryczną w okresie 14 dniowego vacatio legis od ogłoszenia tego przepisu. W dniu 23.02.2004 r. Sąd postanowił otworzyć na nowo zamkniętą sprawę z uwagi na konieczność uzupełnienia akt sprawy o dokumenty pozostające w dyspozycji organu odwoławczego. Na kolejnej rozprawie w dniu 13 maja 2004 r. pełnomocnicy stron podtrzymali swoje dotychczasowe żądania i naprowadzoną na nie argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przypomnieć również trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), wynika natomiast, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania i inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innym przepisie. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. Ustawą z dnia 15 lutego 2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, o zmianie ustawy o Policji oraz o zmianie ustawy Kodeks wykroczeń ( Dz.U. nr 19, poz. 185 ) dokonano m.in. nowelizacji ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11 poz. 50 z późn. zm.), poprzez dodanie w art. 37 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ustępu 1a ( art. 1 pkt 32 ustawy nowelizującej) w brzmieniu – stawka akcyzy dla wyrobu wymienionego w załączniku nr 6 poz. 2a wynosi za 1 kWh u producenta i importera 0,02 zł. Natomiast w załączniku nr 6 do ustawy o podatku od towarów i usług (art. 1 pkt 44 ustawy nowelizującej) dodano pozycję 2a w brzmieniu – energia elektryczna SWW 0311. Powyższe zmiany spowodowały, że energia elektryczna uznana została za wyrób akcyzowy, opodatkowany podatkiem akcyzowym co wprost wynika z treści art. 34 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (...) stanowiącego, iż opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, zwanym dalej "akcyzą" podlegają czynności określone w art. 2 ( zawierającym katalog czynności podlegających opodatkowaniu – dopisek Sądu), dotyczące towarów wymienionych w załączniku nr 6 do ustawy zwanych dalej "wyrobami akcyzowymi", z zastrzeżeniem art. 35 ust. 2a ( nie dotyczy rozpatrywanej sprawy). Natomiast obowiązek podatkowy z tytułu akcyzy ciąży na producencie lub importerze wyrobów akcyzowych (art. 35 ust. 1 ustawy o podatku od towarów...). Zaś obowiązek ten powstaje z chwilą wydania (dostarczenia ), przekazania, zamiany, darowizny towaru lub wykonania usługi ( art. 6 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług...). Podnoszone przez pełnomocnika zarzuty w stosunku do ustawy z dnia 15 lutego 2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, o zmianie ustawy o Policji oraz o zmianie ustawy Kodeks wykroczeń ( Dz.U. nr 19, poz. 185 ), w zakresie nazbyt krótkiego vacatio legis, powodującego brak możliwości zmiany taryf na energię elektryczną z uwzględnieniem cenotwórczej akcyzy, stanowiły przedmiot oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach. Sąd ten wyrokiem z dnia 12 grudnia 2003 r. o sygn. akt I SA/Ka 2834/02, po dokonaniu kontroli decyzji dotyczącej określenia wysokości podatku akcyzowego za miesiąc marzec 2002 r., przy analogicznym stanie faktycznym i prawnym jak również przy analogicznie sformułowanych zarzutach, skargę oddalił. W uzasadnieniu tego wyroku nawiązano do istotnych dat związanych z wejściem w życie nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług (...). Otóż została ona opublikowana w Dzienniku Ustaw nr 19 z dnia 11 marca 2002 r., pod pozycją 185, a stosownie do treści jej art. 5 weszła w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia tj. z dniem 26.03.2002 r.. W związku z tym podkreślono, iż ugruntowane jest stanowisko, że nowe przepisy prawa nie powinny wchodzić w życie z momentem ich ogłoszenia, a nadto muszą przewidywać tzw. vacatio legis, czyli okres liczony od dnia ogłoszenia aktu do dnia jego wejścia w życie. Taki bowiem sposób ogłoszenia przepisów powszechnie obowiązujących, ma na celu zapobieżenie zaskakiwaniu podmiotów, do których są one adresowane i umożliwienie im podjęcia działań pozwalających przystosować się do nowych rozwiązań prawnych. W tym zakresie należy odwołać się do unormowania zawartego w art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych oraz niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. nr 62, poz. 718 z późn. zm.). Powołany przepis stanowi, iż akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Jednakże ta sama ustawa przewiduje, że w uzasadnionych przypadkach akty normatywne mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż 14 dni, a jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia tego aktu. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie sprecyzował bliżej warunków, od których zależy przyjęcie, że dany akt można wprowadzić w życie wcześniej niż po upływie 14 dniowego vacatio legis. Uzależnione jest to zatem od dokonanej przez ustawodawcę oceny okoliczności i celów jakim dana regulacja ma służyć. Mając to na uwadze stwierdzono, iż przedstawione wyżej zmiany do ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym wynikające z ustawy z dnia 15 lutego 2002 r., wprowadzone zostały w życie zgodnie z przytoczonymi regułami promulgacji aktów prawnych, a zatem od tego momentu stanowiły prawo powszechnie obowiązujące. Nie ulega przy tym wątpliwości, że powołana nowela z dnia 15 lutego 2002 r. spod swojego zakresu nie wyłączała producentów energii elektrycznej, ani w tym zakresie nie przewidywała dodatkowych warunków, po spełnieniu których na tych podmiotach ciążyłby dopiero obowiązek podatkowy. Skoro więc skarżąca Spółka po wejściu w życie tj. 26.03.2002 r. przedstawionych uregulowań w zakresie akcyzy, była producentem energii elektrycznej i dokonywała jej sprzedaży, to z uwagi na to, że energia elektryczna uznana została za towar akcyzowy, ciążył na niej w tym zakresie obowiązek podatkowy. Nie uprawnione są zatem twierdzenia skarżącej Spółki, iż z powodu podanych przez nią przyczyn, wynikających głównie z uregulowań zawartych w ustawie z dna 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne ( Dz.U. nr 54, poz. 348 z późn. zm.), wprowadzone nowe regulacje podatkowe w zakresie objęcia energii elektrycznej akcyzą, nie mają do niej zastosowania. Gdyby bowiem ustawodawca z jakichkolwiek przyczyn zamierzał ograniczyć podmiotowy obowiązek wobec producentów energii elektrycznej lub objąć nim te podmioty w okresie późniejszym, dałby temu wyraz formułując w ustawie kreującej ten obowiązek stosowne ograniczenie lub zawarłby taki warunek w przepisach przejściowych. Następnie zauważono, że jeżeli organy podatkowe wydają swoje rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy prawa, to organ orzekający w rozpatrywanej sprawie, nie był uprawniony odmówić zastosowania powszechnie obowiązującej normy ( przepisu ogłoszonego w stosownym dzienniku urzędowym i z określoną datą jego wejścia w życie), z tego tylko powodu, że zwiększa on obciążenia finansowe jej adresata. Nie jest bowiem rzeczą organów administracji publicznej ocena obowiązujących przepisów , a odmowa zastosowania w rozstrzyganej sprawie normy prawnej powszechnie obowiązującej, prowadziłaby do tego, że wydane z jej pominięciem rozstrzygniecie, zapadłoby z naruszeniem prawa. Podkreślić też należy, iż wprowadzenie nowego lub zwiększenie już istniejącego obowiązku podatkowego nie może być postrzegane jako godzenie w konstytucyjną zasadę wolności działalności gospodarczej, gdyż nie można przyjąć, że przedmiotowa zasada powinna być postrzegana jako prawo nie podlegające jakimkolwiek ograniczeniom. Stosownie bowiem do art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne, ale tylko w drodze regulacji ustawowej i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Podsumowując podniesiono, iż w rozpatrywanej sprawie przedmiotem oceny Sądu była decyzja organu podatkowego wydana, jak to wynika z jej treści w oparciu o wyżej przytoczone przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Dokonując jej oceny pod względem zgodności z prawem, Sąd nie znalazł podstaw by stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest niezgodne z przepisami prawa materialnego ( ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym) jak i procesowego ( Ordynacji podatkowej). Jednocześnie wskazano, że podnoszone przez stronę skarżącą uwagi i wywody odnoszące się do regulacji zawartych w przepisach Prawa energetycznego, jako iż nie stanowiły podstawy prawnej do wydania zaskarżonej decyzji, musiały pozostać poza zakresem oceny sprawowanej przez Sąd i z tego też powodu podniesione kwestie związane z ewentualną sprzecznością analizowanych przepisów podatkowych i wskazanych przepisów Prawa energetycznego nie mogły spowodować w tym postępowaniu uwzględnienia zarzutów skarżącej Spółki. Skład orzekający w rozpatrywanej sprawie w pełni podziela słuszność stanowiska zaprezentowanego w wyżej powołanym wyroku z dnia 12 grudnia 2003 r. o sygn. akt I SA/Ka 2834/02, jednocześnie akcentuje jego aktualność w stosunku do stanu faktycznego i prawnego rozpatrywanej sprawy. W świetle powyższych okoliczności, Sąd nie znalazł podstawy do uwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącej Spółki o skierowanie zapytania do Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego zgodności art. 37 ust. 1a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, wprowadzonego do obrotu prawnego ustawą z dnia 15 lutego 2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, o zmianie ustawy o Policji oraz o zmianie ustawy Kodeks wykroczeń ( Dz.U. nr 19, poz. 185 ), z art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w nawiązaniu do jej art. 7 i art. 8 ust. 2. Dodać należy, iż Sąd nie podziela zarzutu skargi, iż organy podatkowe naruszyły przepis art. 120 Ordynacji podatkowej, formułujący zasadę postępowania podatkowego zwaną "zasadą praworządności", gdyż zaskarżona decyzja znajduje oparcie w obowiązującym prawie materialnym jak i procesowym. Również zarzut naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, zdaniem składu orzekającego nie może być uwzględniony, gdyż w uzasadnieniu rozpatrywanej decyzji wskazano zarówno okoliczności faktyczne i prawne, których ocena znalazła odzwierciedlenie w podjętym rozstrzygnięciu. W sumie zatem, mając na uwadze wszystkie okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), oddalił skargę i orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI