I SA/Go 975/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację Ministra Finansów, uznając, że sprzedaż gruntów rolnych nabytych w drodze darowizny, które nie były przeznaczone na działalność gospodarczą, nie podlega podatkowi VAT.
Skarżący, rolnik ryczałtowy, otrzymał w darowiźnie grunty rolne, które zamierzał sprzedać. Zwrócił się o interpretację, czy sprzedaż tych gruntów, nabytych jako majątek osobisty i nie służących działalności gospodarczej, podlega VAT. Minister Finansów uznał, że tak, ponieważ grunty były wykorzystywane w działalności rolniczej. WSA uchylił tę interpretację, stwierdzając, że sprzedaż majątku osobistego, nawet jeśli następuje wielokrotnie, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, jeśli nie jest związana z celem zarobkowym i nie jest prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły.
Sprawa dotyczyła skargi C.D. na indywidualną interpretację Ministra Finansów dotyczącą podatku od towarów i usług. Skarżący, będący rolnikiem ryczałtowym, otrzymał w darowiźnie grunty rolne, które zamierzał sprzedać. Wskazał, że grunty te stanowią jego majątek osobisty, nie są przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe i nie służą prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Zadał pytanie, czy sprzedaż tych działek podlega podatkowi VAT. Minister Finansów uznał, że sprzedaż będzie opodatkowana, argumentując, że grunty były wykorzystywane do działalności rolniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, podkreślając, że kluczowe jest ustalenie, czy dana czynność jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej. Sąd stwierdził, że sprzedaż majątku osobistego, nawet jeśli następuje wielokrotnie, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, jeśli nie jest związana z celem zarobkowym i nie jest prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły. Podkreślono, że podatek VAT ma charakter podatku od profesjonalnego obrotu gospodarczego, a sprzedaż majątku prywatnego nie wpisuje się w tę definicję. Sąd uchylił interpretację Ministra Finansów i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sprzedaż majątku osobistego, który nie jest wykorzystywany w ramach działalności gospodarczej, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy dana czynność jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej. Sprzedaż majątku osobistego, nawet jeśli następuje wielokrotnie, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, jeśli nie jest związana z celem zarobkowym i nie jest prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły. Podatek VAT ma charakter podatku od profesjonalnego obrotu gospodarczego, a sprzedaż majątku prywatnego nie wpisuje się w tę definicję.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.p.t.u. art. 15 § 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja działalności gospodarczej i statusu podatnika VAT. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy dana czynność jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej, a sprzedaż majątku osobistego nie stanowi takiej działalności, nawet jeśli następuje wielokrotnie, jeśli nie jest zorganizowana i nastawiona na zysk w ramach tej działalności.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
VI Dyrektywa art. 4 § 1 i 2
VI Dyrektywa Rady 77/388/EWG
Definicja podatnika i działalności gospodarczej w prawie unijnym.
VI Dyrektywa art. 4 § 3
VI Dyrektywa Rady 77/388/EWG
Umożliwienie państwom członkowskim uznania za podatnika każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą.
VI Dyrektywa art. 2 § 1
VI Dyrektywa Rady 77/388/EWG
Zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem od wartości dodanej - dostawa towarów lub usług świadczona odpłatnie przez podatnika, który jako taki występuje.
Dyrektywa 2006/112/WE art. 2 § 1
Dyrektywa 2006/112/WE
Zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem od wartości dodanej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż majątku osobistego przez osobę fizyczną, która nie jest formalnie przedsiębiorcą i nie służy ona prowadzonej działalności gospodarczej, nie może być uznana za działalność gospodarczą. Pojęcie podatnika VAT uzależnione jest od prowadzenia działalności gospodarczej; wykonanie czynności podlegającej opodatkowaniu skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego tylko wtedy, gdy została wykonana w ramach działalności gospodarczej. Sprzedaż działek z majątku prywatnego przez osobę fizyczną nie podlega opodatkowaniu VAT, ponieważ osoba ta nie działa w tym zakresie jako podatnik VAT. Zasada neutralności VAT i przepisy unijne (VI Dyrektywa, Dyrektywa 2006/112/WE) wskazują, że podatek VAT jest podatkiem od profesjonalnego obrotu gospodarczego, a sprzedaż majątku prywatnego nie mieści się w tej kategorii. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku I FPS 3/07 orzekł, że dla uzyskania statusu podatnika VAT nie jest wystarczający sam zamiar dokonywania określonych czynności w sposób częstotliwy, lecz kluczowe jest ustalenie, że podmiot działa jako producent, handlowiec, usługodawca, rolnik itp.
Odrzucone argumenty
Minister Finansów uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, twierdząc, że planowana sprzedaż gruntów będzie podlegała opodatkowaniu VAT, ponieważ grunty te były wykorzystywane do prowadzonej działalności rolniczej.
Godne uwagi sformułowania
podatek od towarów i usług jest szczególną formą podatku od profesjonalnego obrotu gospodarczego podmiot będący podatnikiem VAT, występujący w danej transakcji w charakterze prywatnym nie działa w tym zakresie jako podatnik warunkiem sine qua non uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód ani formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości, nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do tej konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
Skład orzekający
Jacek Niedzielski
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Skowrońska-Pastuszko
sędzia
Alina Rzepecka
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że sprzedaż majątku osobistego przez osobę fizyczną, nawet jeśli następuje wielokrotnie, nie podlega opodatkowaniu VAT, jeśli nie jest związana z działalnością gospodarczą."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży majątku prywatnego przez rolnika ryczałtowego. Interpretacja może być mniej bezpośrednio stosowalna do sytuacji, gdzie sprzedaż majątku osobistego jest ewidentnie zorganizowana i nastawiona na zysk w sposób profesjonalny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia między sprzedażą majątku osobistego a działalnością gospodarczą w kontekście VAT, co jest istotne dla wielu osób fizycznych i przedsiębiorców.
“Czy sprzedaż działki z majątku prywatnego to VAT? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę.”
Dane finansowe
WPS: 457 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Go 975/08 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2009-01-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-12-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Alina Rzepecka Jacek Niedzielski /przewodniczący sprawozdawca/ Krystyna Skowrońska-Pastuszko Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 672/09 - Postanowienie NSA z 2011-10-03 I FSK 1698/11 - Wyrok NSA z 2011-12-20 Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Uchylono zaskarżoną interpretację Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 54 poz 535 art. 15 ust 1 i2 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Kosicka-Chilczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi C.D. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 ( czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Skarżący C.D. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów z [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. Powyższa interpretacja wydana została na wniosek skarżącego z [...] czerwca 2008 r., w którym przedstawił on następujący stan faktyczny. W roku 2000 skarżący otrzymał w darowiźnie grunty rolne, które obecnie wchodzą w skład gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca jest rolnikiem ryczałtowym, a na przedmiotowym gruncie prowadzi działalność rolniczą. Obecnie działki te nie są przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe i nie służą prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Ma on zamiar sprzedać w ciągu roku około czterech działek, które nie są w ww. planie przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe, jak również te, które będą posiadały takie przeznaczenie. Skarżący wskazał, że przeznaczenie gruntów wynika z ewidencji gruntów prowadzonych przez Ośrodek Geodezji w Starostwie, w wyniku czego płacony jest podatek rolny. W akcie notarialnym darowizny określono grunty jako rolne. Na podstawie tak określonego stanu faktycznego skarżący przedstawił następujące pytanie. Czy sprzedaż kilku działek, które stanowią majątek osobisty nabyty w drodze darowizny, przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe, lub nie mających takiego przeznaczenia, nie służących prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, nie uznaje się za działalność gospodarczą i z tego też powodu ich sprzedaż nie podlega podatkowi VAT? W ocenie skarżącego, sprzedaży działek z własnego majątku przez osobę fizyczną (nie będącą formalnie przedsiębiorcą), nie służących prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, nie można uznać za działalność gospodarczą. Wnioskodawca uważa, że pojęcie podatnika, zarówno w prawie polskim, jak i unijnym, uzależnione jest od prowadzenia działalności gospodarczej - wykonanie czynności podlegającej opodatkowaniu skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego tylko wtedy, jeżeli została wykonana w ramach działalności gospodarczej. Zatem osoba fizyczna nie będąca przedsiębiorcą dokonuje sprzedaży działek z majątku prywatnego, a więc pozostaje w tym zakresie osobą prywatną, nie działa jako podatnik VAT. Na tej podstawie można zatem uznać, że w zakresie sprzedaży działek nie jest podatnikiem VAT. W związku z tym, dokonywana przez nią sprzedaż nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W wydanej w dniu [...] sierpnia 2008 r. interpretacji indywidualnej Dyrektor Izby Skarbowej - działając w imieniu Ministra Finansów na mocy upoważnienia wynikającego z § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. nr 112, póz. 770) - uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe. W interpretacji wskazano, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, póz. 535 ze zm.) planowana przez skarżącego sprzedaż gruntów będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ grunty te były wykorzystywane do prowadzonej działalności rolniczej. Natomiast przedmiotowo będzie to zależało od przeznaczenia ww. gruntów - jeżeli będą to grunty niezabudowane będące terenami budowlanymi lub też przeznaczonymi pod zabudowę, to ich sprzedaż będzie opodatkowana stawką 22%, zgodnie z art. 41 ust. 1, a jeśli będą to grunty niezabudowane inne niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę, wówczas taka dostawa będzie zwolniona od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy. Interpretacja została doręczona skarżącemu w dniu 2 września 2008 r. W dniu [...] września 2008 do Biura Krajowej Informacji Podatkowej, wpłynęło wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa i zmiany interpretacji indywidualnej. Skarżący zarzucił interpretacji, iż przyjęcie, "że rolnik sprzedaje grunt wykorzystywany w działalności rolniczej i nie zbywa majątku osobistego" prowadzi do całkowitego ograniczenia jego swobody w decydowaniu o swoim majątku. Nadto zarzucił naruszenie przepisów prawa unijnego poprzez niestosowanie zasady neutralności podatku VAT dla podatnika. Zdaniem skarżącego musi on mieć zagwarantowaną możliwość odzyskania podatku naliczonego. Tymczasem grunt otrzymał od podmiotu nie będącego podatnikiem i w związku z tym nie przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w wyniku ponownej analizy sprawy, z uwzględnieniem zarzutów przytoczonych w wezwaniu, stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie. Skarżący ( reprezentowany przez pełnomocnika doradcę podatkowego ) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której zarzucił zaskarżonej interpretacji obrazę art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy podatku od towarów i usług poprzez przyjęcie, iż zamiar sprzedaży przez podatnika majątku własnego tj. działek gruntu w opisanej przez podatnika we wniosku sytuacji faktycznej, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług i tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uwzględnienie skargi w całości, uchylenie zaskarżonej interpretacji i przekazanie sprawy organom podatkowym do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz skarżącego. W ocenie skarżącego, przedstawiony przez Ministra Finansów sposób interpretacji art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT jest nieprawidłowy. Brzmienie tych przepisów nie uzasadnia opodatkowania sprzedaży działek podatkiem od towarów i usług. Nietrafny jest także pogląd wyrażony w interpretacji, że podatnik prowadził działalność gospodarczą, gdyż działalność rolnicza w świetle ustawy o podatku VAT za taką jest uznawana, ponieważ wykorzystywane w działalności rolniczej grunty nie były przedmiotem obrotu, a co więcej, przedmiotem działalności rolniczej nigdy nie jest obrót gruntami. Dlatego też obrót gruntem jakiego zamierza dokonać skarżący, nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej, lecz ma charakter obrotu majątkiem prywatnym. Skarżący podkreślił, że nie można uznać, iż podejmowane próby sprzedaży działek świadczą o prowadzeniu działalności gospodarczej, ponieważ nie taki był cel zakupu nieruchomości. Jak wykazano, zbywca zamierzał prowadzić produkcje rolną i co więcej, przez długi czas ją prowadził. Warunki życiowe zmusiły go jednak do wysprzedaży swojego majątku osobistego, dlatego tego typu działalności nie można uznać za działalność gospodarczą. W takiej sytuacji nie ma znaczenia, że sprzedaż następuje wielokrotnie po kilka działek, gdyż jest to jedyny sposób wyzbycia się majątku. Ponadto skarżący stwierdził, że w przedmiotowej sprawie należy odnieść się do fundamentalnych zasad podatku od towarów i usług opartych o przepisy ustawodawstwa wspólnotowego, które to normy prawne, nawet w przypadku ewentualnej kolizji z ustawodawstwem krajowym, mają pierwszeństwo w zastosowaniu. Skarżący wskazał, że zgodnie z poglądami opartymi na naczelnych zasadach podatku od towarów i usług zawartych w l Dyrektywie UE tj. zasadzie neutralności VAT a także zgodnie z zasadami zawartymi w art. 2 (1) VI Dyrektywy VAT oraz art. 2 Dyrektywy 2006/112/WE, co potwierdza wyrok ETS z 4.10.1994r. C-291/92 podatek od towarów i usług jest szczególną formą podatku od profesjonalnego obrotu gospodarczego. W powyższym orzeczeniu ETS stanął na stanowisku, że jeżeli podatnik sprzedaje majątek, którego część przeznaczył na cele inne niż związane z prowadzona działalnością i którą to część zarezerwował na potrzeby osobiste, to w odniesieniu do sprzedaży tej części nie występuje on jako podatnik. Transakcja taka nie podlega zatem opodatkowaniu VAT. ETS wyraził ponadto pogląd, że podmiot będący podatnikiem VAT, występujący w danej transakcji w charakterze prywatnym nie działa w tym zakresie jako podatnik. Nietrafny jest zatem pogląd wyrażony w interpretacji, iż podatnik prowadził działalność gospodarczą, gdyż działalność rolnicza w świetle ustawy o podatku od towarów i usług, za taką jest uznawana. Otóż podatnik działalność rolniczą prowadził z wykorzystaniem posiadanych gruntów - to jest oczywiste, niemniej jednak grunty te w tej działalności nie były przedmiotem obrotu, a co więcej, przedmiotem działalności rolniczej nigdy nie jest obrót gruntami. Dlatego tez obrót gruntem jakiego dokonywa strona, nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej, lecz ma charakter obrotu majątkiem prywatnym. A rozpatrywać na użytek postępowania należy jedynie fakt, czy wnioskodawca uczynił sobie z tego obrotu zaplanowane już w momencie kupna gruntów źródło przychodu. Zasadnicza bowiem różnica zachodzi pomiędzy celowym zorganizowaniem sobie źródła przychodu a wyzbywaniem się zbędnego majątku osobistego. Powyższy pogląd ma swoje odzwierciedlenie również w orzecznictwie sądów krajowych, m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17.04.2007r. l SA/Wr 123/07), w którym to orzeczeniu Sąd podkreślił, że gdy czynność została dokonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy nie zawsze zamiar ten czyni z osoby fizycznej podatnika VAT. Celem przepisów w tym zakresie jest bowiem obciążenie podatkiem VAT podmiotów profesjonalnych takich jak np. producent czy handlowiec. Sąd podkreślił ponadto, iż zgodnie z orzeczeniem ETS sam fakt posiadania majątku osobistego przez pewien okres czasu nie czyni nikogo podmiotem profesjonalnym. Podobne stanowisko zostało zawarte w wyroku WSA w Warszawie z 18.01.2006r. III SA/Wa 3885/06. Na uwagę zasługuje również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 04-09-2008r. wydany w sprawie III SA/Wa 739/08. Istnieją ponad to interpretacje organów podatkowych podzielające to stanowisko m. in. decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16.11.2006r. Nr PP/4407-4-11/06 Nadto zasady wykładni gramatycznej i funkcjonalnej definicja działalności gospodarczej zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku VAT prowadzą do wniosku, że działalnością gospodarczą jest nawet pojedyncza czynność, jeżeli wiąże się z nią zamiar wykonywania w sposób częstotliwy tj. stały i powtarzalny, przy czym czynność ta winna być wykonana przez producenta, handlowca, usługodawcę, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika lub wykonującego wolny zawód. Wyłącznie w kontekście tak sformułowanej definicji działalności należy rozumieć uznanie za nią także tych przypadków, gdy czynność podlegająca opodatkowaniu została wykonana jednorazowo, jednakże w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania w sposób częstotliwy. Jeżeli zatem przedmiotowa czynność została wykonana poza ramami jednej z powyższych działalności, wówczas pozostaje ona bez znaczenia z punktu widzenia omawianej regulacji, zarówno wtedy gdy została wykonana jednorazowo jak i wielokrotnie. Tak właśnie dzieje się w przypadku sprzedaży przez daną osobę majątku prywatnego. Majątek ten nabyty w celu wykorzystania na własne potrzeby , a nie w celu wykonywania działalności handlowej czy usługowej w chwili sprzedaży nie podlega VAT, ponieważ jego sprzedaż (dostawa) nie mieści się w ramach prowadzonej działalności handlowej. Nie ma więc znaczenia to, że podmiot dokonał kilku lub kilkunastu odrębnych transakcji na rzecz różnych nabywców. Nie ma także znaczenia fakt, że ów podmiot czyni to w celach zarobkowych. Istotne jest bowiem jedynie to, że dokonując owej wyprzedaży własnego majątku, osoba ta nie działa w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania tych czynności w sposób częstotliwy w ramach prowadzonej działalności handlowej. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów – Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) zwana dalej P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sadu, organ wydając zaskarżoną interpretację, naruszył przepisy art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT dokonując ich błędnej wykładni. Na wstępie podkreślić należy, że w praktyce podatkowej występują poważne trudności w przedmiocie stwierdzenia opodatkowania lub braku opodatkowania czynności sprzedaży nieruchomości, które znajdują się w majątku osobistym osoby fizycznej i ulegają zbyciu. Dla rozstrzygnięcia wątpliwości rodzących się przy tym zagadnieniu, niezmiernie istotny jest wyrok składu siedmiu sędziów NSA z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, w którym sąd – na kanwie sprawy dotyczącej sprzedaży przez osobę fizyczną działek budowlanych – wskazał, w jakich okolicznościach dany podmiot należy uznać za podatnika VAT. Stwierdził w szczególności, że dla uzyskania takiego statusu nie jest wystarczający sam zamiar dokonywania określonych czynności w sposób częstotliwy. NSA rozstrzygając ten spór orzekł, że: 1. przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT powinny być rozumiane w ten sposób, że warunkiem sine qua non uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód, 2. ani formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości, nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do tej konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu tego stanowiska NSA na wstępie stwierdził, że stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 VI Dyrektywy podatnikiem jest "każda osoba dokonująca samodzielnie i niezależnie od miejsca zamieszkania działalność gospodarczą określoną w ust.2 bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności". Treść tego przepisu, co do zasady odzwierciedla przepis krajowy, którym jest art. 15 ust. 1 ustawy o VAT stanowiący, że "podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne, niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust.2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności’. Różnica pomiędzy regulacją unijną a polską ujawnia się natomiast na tle samej definicji działalności gospodarczej. O ile bowiem zgodnie z art. 4 ust.2 IV Dyrektywy działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców i osób świadczących usługi włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą, wykonywaniem wolnych zawodów a także wykorzystywanie, w sposób ciągły, własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych, o tyle przepis art. 15 ust. 2 ustawy definiując działalność gospodarczą jako wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, operuje zwrotem "również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy". Zwrotu takiego w przepisie art. 4 ust. 2 Vi Dyrektywy brak. Podnieść jednak według sądu należy, że w przepisie art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy zawarto upoważnienie dla Państw Członkowskich do uznania za podatnika każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą zdefiniowaną w art. 4 ust. 2, w szczególności dotyczące określonych dostaw budynków, części budynków wraz z gruntami oraz dostaw działek budowlanych, przez które to działki VI Dyrektywa rozumieć każe każdą działkę nieuzbrojoną lub uzbrojoną "uznaną za budowlaną przez państwa członkowskie". Dalej Sąd stwierdził, że okoliczność, że VI Dyrektywa zezwala Państwom Członkowskim za podatnika każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą i że regulacje ustawy o VAT opcję tę realizują w końcowej części art. 15 ust. 2 poprzez odwołanie się do "czynności wykonywanej jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy", nie przesadza jednak, że tylko z tego powodu dany podmiot staje się podatnikiem VAT. Zarówno z brzmienia art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy, jak i art. 15 ust. 1 i 2 ustawy wynika wyraźnie, że warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika VAT jest ustalenie, że działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy wykonujący wolny zawód. Oznacza to, że jeżeli dana czynność wykonana została poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika czy wykonującego wolny zawód to w świetle art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy z tytułu wykonania takiej czynności dany podmiot nie może być uznany za podatnika VAT i to bez względu na to, czy czynność tę wykonał jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czy też wielokrotnie. Taka sytuacja występuje w przypadku sprzedaży przez daną osobę jej majątku prywatnego. Majątek taki nabywany był bowiem na własne potrzeby danej osoby, a nie z przeznaczeniem do działalności handlowej, a zatem jego sprzedaż zarówno w całości, jak i w części, jednemu lub wielu nabywcom, z zyskiem lub bez, nie może być uznana za działalność handlową ze skutkiem w postaci uznania tej osoby za podatnika VAT. Argument, że podmiot dokonujący sprzedaży ( dostawy) majątku prywatnego nie może być traktowany w odniesieniu do tej sprzedaży jako podatnik podatku od towarów i usług, doznaje dodatkowego wzmocnienia , gdy uwzględni się wnioski płynące z analizy przepisu art. 2 pkt 1 VI Dyrektywy. Przepis ten określając zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem od wartości dodanej stanowi, że opodatkowaniu podlega dostawa towarów lub usług świadczona odpłatnie na terytorium kraju "przez podatnika, który jako taki występuje’. Art. 2 pkt 1 VI Dyrektywy wyraźnie wskazuje, że czynność opodatkowana w postaci dostawy towaru lub świadczenia usług ma miejsce wówczas, gdy w odniesieniu do tej właśnie czynności dany podmiot występuje w charakterze podatnika VAT, a więc podmiotu prowadzącego w określonym zakresie działalność gospodarczą. W tym zakresie Sąd wskazał, że nader jasno konieczność działania w charakterze podatnika VAT zaakcentował ETS w orzeczeniu w sprawie C-291/92 pomiędzy Finanzamt Ulzen a Dieter Armbrecht stwierdzając, że nawet jeśli podatnik w rozumieniu Dyrektywy sprzedaje majątek, którego część przeznaczył na cele inne niż związane z prowadzoną działalnością (usługową), i którą to część zarezerwował na cele prywatne, w odniesieniu do sprzedaży tej części nie występuje on jako podatnik, a transakcja taka nie podlega opodatkowaniu. W uzasadnieniu wskazanego wyroku wskazano, że w VI Dyrektywie brak jest przepisu uniemożliwiającego podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą wyłączenie z systemu VAT części majątku przeznaczonego do celów prywatnych i że decyzja w tym zakresie jest suwerenną decyzją samego podatnika. Oznacza to, że w ocenie ETS brak opodatkowania sprzedaży majątku własnego podatnika nie zakłóca zasady powszechności i neutralności podatku VAT, ani też nie powoduje zakłóceń w zakresie konkurencji. Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy NSA podkreślił, że odpowiedź na pytanie czy dany podmiot w odniesieniu do danej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do konkretnych okoliczności faktycznych sprawy. Okolicznością przesądzającą nie może być jedynie sam fakt podziału gruntu na odrębne działki. Rozumowanie takie prowadziłoby do trudnych do zaakceptowania wniosków, że podmiot sprzedający poza działalnością gospodarczą np. swój prywatny samochód nie ma statusu podatnika w przypadku gdy zbywa go w całości, a uzyskuje ten status sprzedając go w częściach. Argumentem przemawiającym za uznaniem zawsze za podatnika podatku od towarów i usług osoby, która nabyła do majątku prywatnego grunty rolne sprzedane następnie jako działki budowlane nie może być okoliczność, że w świetle definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy i art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność rolnika jest działalnością gospodarczą. Uwzględnić bowiem należy, że grunty takie nie zawsze służyć muszą dostawą produktów rolnych, lecz prywatnym potrzebom rolnika i członków jego rodziny. Niezależnie od tego nie wydaje się do obrony teza, że działający rozumnie i logicznie ustawodawca, decydując się na przyjęcie opcji określonej w art. 25 VI Dyrektywy przewidującej maksymalne uproszczenie w odniesieniu do rolników ryczałtowych ( brak obowiązku rejestracji, wystawiania faktur, prowadzenia ewidencji, składania deklaracji, zwolnienie od podatku dostaw produktów rolnych i świadczenia usług rolniczych ) objął jednak te podmioty wszystkimi obowiązkami podatnika w sytuacji, gdy z różnych przyczyn (np. choroba, kalectwo, starość, upadek sił) decydują się one na sprzedaż nie tylko gruntów, ale i maszyn, urządzeń, pojazdów nabytych w celu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Z przyjętego przez organ podatkowy stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący w roku 2000 otrzymał w drodze darowizny grunty rolne, które weszły w skład jego gospodarstwa rolnego. Obecnie działki te nie są przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe. Skarżący zamierzał sprzedać kilka działek, które nie są w planie przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe, jak również te, które będą posiadały takie przeznaczenie. W ocenie Sądu powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, że otrzymanie przez skarżącego w drodze darowizny w 2000 r. nieruchomości nie nastąpiło w celach handlowych, lecz prywatnych. Jak już wskazano przepisy art. 2 pkt 1 i art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy sprzeciwiają się uznaniu za czynność opodatkowaną wyprzedaż majątku własnego. Rolą organu podatkowego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, będzie uwzględnienie powyższych wskazań Sądu. W tym stanie rzeczy oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Sąd orzekl jak w sentencji wyroku. Natomiast na podstawie art. 200 P.p.s.a orzeczono o kosztach postępowania. /-/ K. Skowrońska-Pastuszko /-/ J. Niedzielski /-/ A. Rzepecka
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI