I SA/GO 97/20

I SA/Go 97/20 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2020-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Damian Bronowicki
Dariusz Skupień /przewodniczący/
Jacek Niedzielski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 2722/21 - Wyrok NSA z 2022-11-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2016 poz 716
art. 7 ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Asesor WSA Damian Bronowicki Protokolant Referent stażysta Monika Pasich po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A.K. i J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 rok oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
J.P. i A.M.K. (powoływani dalej jako: "skarżący", "strony", "podatnicy"), reprezentowani przez adwokata, wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (powoływanego dalej jako: "organ odwoławczy", "Kolegium") z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta (powoływanego dalej jako: "organ pierwszej instancji", "Burmistrz") z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] ustalającą skarżącym – współwłaścicielom nieruchomości położonej w [...], stanowiącej Zespół Pałacowo-Zamkowy [...] - wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2016 w kwocie 43.363 zł.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.
Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Burmistrz Miasta, na podstawie art. 274a w zw. z art. 155 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2016 r., poz. 613 ze zm.) oraz art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.o.l." wezwał skarżących do przedłożenia, w terminie 14 dni, informacji w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2016 wraz z zaświadczeniem konserwatora zabytków o utrzymywaniu i konserwowaniu nieruchomości kompleks pałacowo-zamkowy [...] zgodnie z zasadami opieki nad zabytkami.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. J.P. poinformował, iż A.M.K. w piśmie z [...] grudnia 2016 r. wystąpił do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wydanie zaświadczenia, że budynki Zamku oraz Pałacu utrzymywane są i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Jednocześnie wskazał, że po jego uzyskaniu zostanie ono dostarczone do Urzędu.
Wezwaniami z dni [...] lutego 2017 r., [...] lipca 2017 r. i [...] września 2017 r. Burmistrz zwracał się do skarżących o wskazanie na jakim etapie jest sprawa dotycząca wydania ww. zaświadczenia przy czym wezwania te pozostały bez odpowiedzi.
Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. Burmistrz wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia skarżącym wysokości zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości za rok 2016 za nieruchomość położoną w [...] stanowiącą Zespół Pałacowo - Zamkowy [...].
W uzasadnieniu tego postanowienia organ podatkowy wyjaśnił, że podatnicy są współwłaścicielami ww. nieruchomości. Pomimo obowiązku podatkowego nie złożyli informacji w sprawie podatku od nieruchomości, nie dostarczyli też dokumentów potwierdzających utrzymanie i konserwowanie zabytku zgodnie z przepisami.
W piśmie z [...] grudnia 2017 r. organ po raz kolejny wezwał skarżących do przedłożenia zaświadczenia od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (powoływanego dalej jako "WKZ"), że ww. nieruchomość utrzymywana jest zgodnie z zasadami opieki nad zabytkami w roku 2016.
Z kolei wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r. Burmistrz zwrócił się do WKZ o podanie informacji: czy Zespół Pałacowo-Zamkowy w roku 2016 był utrzymywany zgodnie z zapisami ustawy o opiece nad zabytkami; czy współwłaściciele ww. nieruchomości złożyli wniosek o wydanie zaświadczenia, że nieruchomość ta była utrzymywana w roku 2016 zgodnie z zasadami opieki nad zabytkami; czy toczy się postępowanie administracyjne w celu wydania takiego zaświadczenia, jeśli tak to podatnie terminu jego zakończenia; czy toczy się postępowanie odwoławcze przed właściwym organem lub sądem w sprawie wydania zaświadczenia o utrzymaniu przedmiotowej nieruchomości zabytkowej w roku 2016 zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. WKZ wskazał, że nie można stwierdzić, iż w 2016 r. zespół pałacowo-zamkowy był użytkowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Poinformował również, że w latach 2006 - 2017 WKZ prowadził postępowania administracyjne dotyczące w szczególności złego stanu zachowania zamku [...] i pałacu [...], w ramach których przeprowadzano kontrole obu obiektów (kontrole w 2017 r. nie doszły do skutku ze względu na absencję właścicieli nieruchomości). Zarówno Pałac [...], jak i Zamek [...], nadal znajdują się w złym i bardzo złym stanie zachowania. Właściciele nie realizują nakazów i zaleceń pokontrolnych. WKZ zaznaczył, że pod koniec 2016 r. M.K. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia, iż zamek i pałac są wpisane do rejestru zabytków oraz - utrzymywane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. W dniu [...] stycznia 2017 r. zostało wydane zaświadczenie o wpisie do rejestru zabytków, a także postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o utrzymywaniu zaniku i pałacu w [...] zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Zażalenie na postanowienie WKZ złożył J.P.. Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził niedopuszczalność zażalenia na ww. postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Postanowienie Ministra Kultury jest ostateczne w administracyjnym toku instancji. Istnieje możliwość złożenia na nie skargi do WSA.
Wobec powyższego pismem z dnia [...] marca 2018 r. Burmistrz zwrócił się do Prezesa WSA w Warszawie o udzielenie informacji czy i za jakie lata toczy się postępowanie sądowe, w którym stroną są J.P. i A.K..
W odpowiedzi na powyższe WSA w Warszawie wyjaśnił, że do dnia 30 marca 2018 r. nie odnotowano wpływu skargi na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] października 2017 r. Natomiast w Sądzie zarejestrowana jest jedna sprawa o sygn. akt VII SA/Wa 1410/15, w której stroną skarżącą jest J.P. a uczestnikiem postępowania A.K.. W sprawie tej Sąd wyrokiem z 11 maja 2016 r. oddalił skargę J.P. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Od orzeczenia tego wpłynęła skarga kasacyjna, która wraz z aktami sprawy została przekazana do NSA. Ponadto WSA poinformował, że zarejestrowanych jest jeszcze sześć spraw ze skargi J.P. o sygn. akt VII SA/Wa 1430/13, VII SA/Wa 842/14, VII SA/Wa 1091/14, VII SA/Wa2004/14, VII SA/Wa 505/15 i VII SA/Wa 506/15, jednakże postępowania w tych sprawach zostały już prawomocnie zakończone, a akta administracyjne zwrócono do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Z kolei NSA, na pytanie Burmistrza, wyjaśnił, że w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1410/15, toczącej się przed NSA pod sygn. akt II OSK 2087/16, w dniu 18 lipca 2018 r. odbyła się rozprawa kasacyjna, w wyniku której zapadł wyrok oddalający skargę kasacyjną J.P..
Wezwaniem z dnia [...] września 2018 r. organ zwrócił się do skarżących o złożenie uwiarygodnionych dokumentów, informacji mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia prowadzonego postępowania podatkowego. Przy czym wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. Burmistrz włączył do akt postępowania Inwentaryzację Nieruchomości Zespołu Zamkowego-Pałacowego sporządzoną przez Zakład [...] A.B..
Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Burmistrz Miasta ustalił skarżącym podatek od nieruchomości za rok 2016, za należącą do nich nieruchomość położoną w [...] stanowiącą Zespół Pałacowo- Zamkowy [...], w kwocie: 43.363 zł.
W motywach uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. ma charakter indywidualny i dotyczy wyłącznie budynków i gruntów wpisanych do rejestru zabytków i utrzymywanych oraz konserwowanych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162,poz,1568 ze zm.) i organ podatkowy nie ma możliwości autonomicznego określenia czy nieruchomość jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. W tym przedmiocie musi skorzystać z informacji uzyskanych od podatników i właściwych organów. Skoro kontrolę w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami sprawuje wojewódzki konserwator zabytków to jest on właściwy do określenia, czy dany zabytek jest, czy też nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami cytowanej wyżej ustawy.
Burmistrz wskazał, że podatnicy kolejny rok nie wywiązali się z obowiązku prawidłowego złożenia deklaracji podatkowej zgodnie z art.6 u.p.o.l.
Zaznaczył, że w trakcie postępowania podatkowego, WKZ podkreślał, że przedmiotowe zabytki nadal znajdują się w złym i bardzo złym stanie zachowania. Właściciele nie realizują zaleceń pokontrolnych wydawanych przez WKZ
Nadto wszystkie postępowania sądowe przed Naczelnym Sądem Administracyjnym czy Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w których stroną byli współwłaściciele ww. zabytkowej nieruchomości zostały prawomocnie zakończone.
Organ pierwszej instancji stwierdził zatem, że postępowanie podatkowe wykazało, że budynki zespołu Palacowo-Zamkowego są wpisane do rejestru zabytków, jednak nie są utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tym samym podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Odnośnie dopuszczenia dowodu z Inwentaryzacji Nieruchomości Zespołu Zamkowego - Pałacowego sporządzonego przez Zakład [...], wyliczonej powierzchni budynków przez A.B. Burmistrz wskazał, że inwentaryzacja ta została wykonana w sposób rzetelny i może stanowić podstawę do określenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków posadowionych na gruntach. Wyjaśnił przy tym, że zlecił wykonanie tej Inwentaryzacji w maju 2013 r. dla określenia powierzchni użytkowej Obiektu, dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości zgodnie z obowiązującymi przepisami u.p.o.l. oraz prawa budowlanego w celu wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, udowodnienia określonego stanu faktycznego. Podkreślił, że zlecając wykonanie ww. Inwentaryzacji dążył do wydania rozstrzygnięcia opartego na rzeczywistym stanie faktycznym. Zawiadomił współwłaścicieli ww. nieruchomości o zawarciu umowy na wykonanie przedmiotowej inwentaryzacji i prosił podatników o dyspozycyjność.
Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że podatnik nie może czuć się zwolnionym ze współdziałania z organem podatkowym w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeśli nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Natomiast strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego.
W konsekwencji organ pierwszej instancji dokonał wyliczenia podatku na podstawie danych wynikających z ww. Inwentaryzacji.
Od powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, polegające na niezebraniu w całości materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy, przez co sprawa nie została rozpatrzona w sposób wyczerpujący, co doprowadziło do wadliwego jej rozstrzygnięcia oraz zawarcia w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji wywodów dotyczących merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy pomimo niewyjaśnienia przez organ wątpliwości i sprzeczności w zakresie utrzymania i konserwacji przedmiotowych gruntów i budynków, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, przez co materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był niekompletny i w konsekwencji organ wydający zaskarżoną decyzję nie miał żadnych podstaw prawnych ani faktycznych przyjęcia braku podstaw do zwolnienia gruntów oraz budynków od podatku od nieruchomości, a także przez pominięcie i niewyjaśnienie kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2016 r. i niewłaściwe ustalenie powierzchni do opodatkowania w wyniku przyjęcia za niewadliwy operat inwetaryzacyjny obiektu autorstwa A.B.; art. 197 § 1 i § 3 w zw. z art. 130 Ordynacji podatkowej w zakresie, w jakim wniosek stron o wyłącznie biegłego A.B. pozostawiony został bez rozpatrzenia;
b) art. 121 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady budowania zaufania do organów podatkowych, polegające w szczególności na oparciu zaskarżonej decyzji na materiale dowodowym zawierającym istotne braki, a przede wszystkim wewnętrznie sprzecznym i niepodjęcie starania o wyjaśnienie braków w materiale dowodowym oraz wyjaśnienie sprzeczności, jednocześnie rozstrzygając niejasności i wątpliwości dotyczące stanu faktycznego na niekorzyść podatnika;
c) art. 198 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie przepisów o oględzinach, co skutkowało tym, że autor inwentaryzacji, które stanowią główny materiał dowodowy powołał się na dokonane wizje lokalne podczas gdy sporne budynki są zamknięte i dozorowane, co wskazuje na brak możliwości, aby owe wizje lokalne miały miejsce wewnątrz obiektów; nadto strona nie brała w tych czynnościach udziału i nie mogła zweryfikować ich przebiegu, szczególnie w sytuacji gdy strona kwestionowała udział A.B. jako biegłego; A.B. nie jest organem podatkowym ani pracownikiem urzędu miasta upoważnionym do wykonania czynności organu podatkowego, stąd nie był właściwą osobą do zarządzenia przeprowadzenia oględzin i wyznaczenia stronie jakichkolwiek wiążących terminów;
d) art. 3 ust. 4 i ust. 5 u.p.o.l., poprzez pominięcie w sentencji decyzji określenia zasady odpowiedzialności strony za ustalone w decyzji zobowiązanie podatkowe;
2) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) art. 7 ust. 1 pkt. 6 u.p.o.l., poprzez błędne przyjęcie, że do prawidłowej oceny istnienia przesłanek zwolnienia od podatku od nieruchomości gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków wymagane jest zaświadczenie od WKZ dotyczące utrzymania i konserwowania nieruchomości zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; art. 5 ust. 1 u.p.o.l. w zw. z § 1 pkt 2 ppkt e) uchwały nr XII/107/15 Rady Miejskiej z dnia 30.10.2015r. poprzez zaniechanie i błędne ustalenie podstawy opodatkowania i przyjęcie, że w skład zespołu pałacowo-zamkowego wchodzą budynki opisane w § 1 ust. 2 pkt e ), a nie budynki opisane w § 1 pkt. 2 ppkt a) cytowanej uchwały;
b) art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że organy podatkowe mogą dokonywać wymiaru podatku od nieruchomości pomijając sklasyfikowanie gruntów w ewidencji gruntów, księdze wieczystej oraz mylne uznanie, że organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości w zakresie przedmiotu opodatkowania nie jest związany zapisem zawartym w ewidencji gruntów i budynków i księdze wieczystej, co w konsekwencji doprowadziło do wydania w sprawie decyzji sprzecznej z § 1 pkt. 2 ppkt a) uchwały nr XII/107/15 Rady Miejskiej z dnia 30.10. 2015 r.
Wobec podniesionych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zleciło organowi pierwszej instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, tj. dowodu z oględzin nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania w celu dokonania obmiaru powierzchni użytkowej obiektów objętych opodatkowaniem.
W piśmie z dnia [...] maja 2019 r. Burmistrz zwrócił się do Kolegium o odstąpienie od przeprowadzania ww. dowodu z uwagi na aktualny, katastrofalny stan techniczny przedmiotowych obiektów, zagrażający życiu i zdrowiu osób, które miałyby ten dowód przeprowadzać. Przedłożył jednocześnie do akt sprawy kopie dokumentów pochodzących z roku 2011 oraz 2013 a dotyczących postępowania podatkowego prowadzonego w niniejszej sprawie.
Pełnomocnik stron został zobowiązany przez organ odwoławczy do odniesienia się do treści zgłoszonego przez organ pierwszej instancji wniosku oraz treści przedłożonych przez organ dokumentów. W odpowiedzi na powyższe stwierdził, iż w jego ocenie, przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości na obecnym etapie jest zasadne, gdyż w pełni pozostaje aktualna argumentacja stron dotycząca ustalenia powierzchni użytkowej przedmiotu opodatkowania.
Pismem z dnia [...] września 2019 r. Kolegium zobowiązało organ pierwszej instancji do niezwłocznego przedłożenia zaświadczenia właściwego organu nadzoru budowlanego potwierdzającego, iż aktualnie nie jest możliwym dokonanie przez organ podatkowy pierwszej instancji obmiaru powierzchni użytkowej obiektów będących przedmiotem opodatkowania, z uwagi na stan techniczny tych obiektów.
W piśmie z dnia [...] października 2019 r. Burmistrz poinformował, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] października 2019 r. postanowienie nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego brak możliwości dokonania przez organ podatkowy obmiaru powierzchni użytkowej przedmiotowych obiektów, podkreślając, że wykonanie inwentaryzacji obiektów nie musi wiązać się z fizycznym dokonaniem takich pomiarów przez pracowników urzędu. Stwierdził jednocześnie, że istnieje możliwość wykorzystania innego rodzaju dostępnych rozwiązań technicznych z zastosowaniem nowoczesnych technologii (drony, kamery, etc.), a także możliwość zlecenia dokonania inwentaryzacji przez podmioty świadczące tego rodzaju usługi.
Wezwaniem z dnia [...] października 2019 r. Kolegium zobowiązało podatników do pisemnego podania, w terminie 7 dni, powierzchni użytkowej obiektów objętych opodatkowaniem według stanu na dzień 1 stycznia 2016 r. - pod rygorem przyjęcia do opodatkowania wielkości powierzchni przyjętej w tym zakresie przez organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji.
Odpowiadając na powyższe strony podniosły, iż nie dokonywały pomiarów powierzchni użytkowej obiektów objętych opodatkowaniem. Z uwagi na zły stan techniczny budynku oraz wobec faktu, że obiekt jest pozbawiony fizycznie stropów budowlanych, przegród budowlanych, a duża część obiektu, z uwagi na występujące zagrożenie budowlane, jest niedostępna, nie było możliwe wykonanie takiego pomiaru.
Z kolei w piśmie z dnia [...] października 2019 r. Burmistrz Miasta poinformował organ odwoławczy, że w dniu [...] października 2019 r. około godz. 22.00 wybuchł pożar w kompleksie Zamkowo-Pałacowym. W konsekwencji wykonanie jakichkolwiek oględzin nie jest możliwe w toku postępowania.
Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy zaznaczył, że poza sporem pozostaje okoliczność, iż w dniu 24 października 2006 r. współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości, wykonując spoczywający na nich obowiązek ustawowy wynikający z art.6 ust. 6 u.p.o.l., złożyli organowi pierwszej instancji informację w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2006, dotyczącą tej nieruchomości, gdzie wykazali do opodatkowania jedynie tzw. grunty pozostałe o pow. 1.96,50 ha. Podatnicy bezspornie nie wykazali w deklaracji żadnych budynków, będących ich własnością a położonych na przedmiotowych gruntach. Organ odwoławczy podkreślił, że nawet uznając, iż przedmiotowe obiekty podlegały ustawowemu zwolnieniu podatnicy byli zobowiązani w złożonej deklaracji podać powierzchnię tychże obiektów, co wynika z treści art. 6 ust. 10 u.p.o.l. Mimo ciążącego na podatnikach obowiązku strony nigdy nie skorygowały (nie uzupełniły) złożonej w roku 2006 informacji podatkowej, nigdy też w żadnej innej formie nie podały organowi podatkowemu pierwszej instancji powierzchni przedmiotowych budynków, obliczonej zgodnie z treścią art.1a ust. 1 pkt 5 ) w związku z art. 4 ust.1 pkt 2) u.p.o.l.
Nadto organ odwoławczy przypomniał, że organ pierwszej instancji wezwał strony do przedłożenia w zakreślonym terminie informacji w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2016 wraz z zaświadczeniem konserwatora zabytków o utrzymaniu i konserwowaniu nieruchomości zgodnie z zasadami opieki , nad zabytkami. Podatnicy, pomimo, iż się zobowiązali do przedłożenia pozytywnego stanowiska w tej sprawie pochodzącego od konserwatora zabytków, takiego dowodu
nie przedłożyli.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zwolnienie podatkowe, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. ma charakter indywidualny i dotyczy wyłącznie budynków i gruntów wpisanych do rejestru zabytków i utrzymywanych oraz konserwowanych zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Utrata tego zwolnienia następuje, gdy nieruchomość wpisana do rejestru zabytków, nie jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Kolegium wskazało również, że organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób konserwacji, wobec czego prawidłowym jest wystąpienie organu podatkowego do właściwego organu, jakim jest właściwy konserwator zabytków, o udzielenie informacji, względnie przedstawienie przez zainteresowanego podatnika odpowiedniego zaświadczenia wydanego przez właściwy organ.
Organ odwoławczy zaznaczył, że podatnicy wywodzą w postępowaniu podatkowym, iż zwolnienie im w pełni przysługuje, albowiem, w ich ocenie, zawsze wypełniali wymogi faktyczne i prawne, zapewniające im owo ustawowe zwolnienie podatkowe, jednakże, pomimo wielu wezwań i zobowiązań pochodzących od organu podatkowego, nigdy w żaden sposób nie wykazały i nie udokumentowały powyższych okoliczności poprzez przedłożenie stosownego dokumentu.
W ocenie organu odwoławczego poczynione przez organ pierwszej instancji i szczegółowo opisane w decyzji tego organu, działania prawne mające na celu ustalenie czy podatnicy wypełnili powyższe wymogi w pełni potwierdziły, że m.in. w roku 2016 nie spełnili oni kryterium zwolnienia podatkowego w podatku od nieruchomości na mocy art. 7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l., a mianowicie, że będące ich własnością m.in. budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, a stanowiące przedmiot niniejszego postępowania podatkowego, nie były utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Odnosząc się do kwestii ustalenia przez organ pierwszej instancji powierzchni użytkowej budynków objętych postępowaniem podatkowym organ odwoławczy stwierdził, że to na podatnikach spoczywał ciężar podania m.in. tej powierzchni zgodnie z zasadami wynikającymi z u.p.o.l., czego strony nie uczyniły.
Kolegium wskazało na kierowane do stron w 2013 r. zawiadomienia organu o terminach oględzin przedmiotowych nieruchomości, a także próby kontaktu A.B. w ww. podatnikami w celu dokonania tych oględzin. Następnie stwierdził, że niestawienie się współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości w wyznaczonych przez organ terminach oględzin przy jednoczesnym braku uzasadnionego usprawiedliwienia tej nieobecności, postrzegać należy jako utrudnianie a wręcz uniemożliwianie przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji komplementarnego postępowania dowodowego, co nie powinno podlegać ochronie prawnej.
Organ odwoławczy zaznaczył również, że postanowieniem z [...] września 2018 r. organ pierwszej instancji dopuścił w niniejszym postępowaniu jako dowód w sprawie "Inwentaryzację nieruchomości zespołu Zamkowego – Pałacowego" sporządzoną przez A.B. w maju 2013 r. Zaś postanowieniem z [...] października 2018 r. wyznaczył stronom 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z którego to prawa strony nie skorzystały.
Nadto Kolegium podkreśliło, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego, w celu rzetelnego i jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego, zleciło organowi pierwszej instancji przeprowadzenie oględzin nieruchomości w celu dokonania jej obmiaru powierzchni użytkowej na cele podatku od nieruchomości, jednak, jak nie było to możliwe ze względu na istniejące realne zagrożenie dla życia i zdrowia osób, które miałyby takich czynności dokonywać.
W związku z powyższym organ odwoławczy zobowiązał podatników do pisemnego podania powierzchni użytkowej obiektów objętych opodatkowaniem na dzień 1 stycznia 2016 r., pod rygorem przyjęcia do opodatkowania wielkości przyjętej w tym zakresie przez organ podatkowy pierwszej instancji. Przy czym strony powierzchni tej do dnia wydania decyzji nie podały, podnosząc, iż aktualnie, ze względu na zły stan techniczny obiektów, nie jest możliwe dokonanie takich obmiarów.
Organ odwoławczy zaznaczył, że w dniu [...] października 2019 r. doszło do pożaru w Kompleksie Zamkowo - Pałacowym, w wyniku którego doszło do poważnego uszkodzenia przedmiotowych obiektów, co tym bardziej powoduje, iż przeprowadzenie aktualnie dowodu z oględzin nieruchomości nie jest możliwe.
W tej sytuacji organ odwoławczy, przyjął, iż przedmiot opodatkowania w zakresie powierzchni użytkowej budynków objęty niniejszym postępowaniem posiadał m.in. w roku 2016 powierzchnię określoną dokumencie "Inwentaryzacja Nieruchomości Zespołu Zamkowo-Pałacowego [...]" sporządzonym przez A.B..
Zaznaczył, że powierzchnia gruntów nie jest w tej sprawie sporną i wynosi - tak jak to wykazali w informacji podatkowej sami podatnicy- 19.650,00 m2. Jednocześnie stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo objął przedmiot opodatkowania, zarówno w zakresie gruntów, jak i budynków stawką podatkową przewidzianą dla gruntów i budynków pozostałych, albowiem, wbrew stanowisku odwołujących, przedmiotowe budynki nie są budynkami mieszkalnymi.
Na powyższą decyzję J.P. i A.K. wnieśli skargę zarzucając:
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, polegające na niezebraniu w całości materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy, błędnym przyjęciu, że materiał dowodowy zebrany w postępowaniu jest pełny i został prawidłowo zebrany, a zatem był wystarczający do ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, podczas gdy organy administracyjne orzekały w oparciu o stan sprawy niewyjaśniony przez co sprawa nie została rozpatrzona w sposób wyczerpujący, co doprowadziło do wadliwego jej rozstrzygnięcia oraz zawarcia w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji wywodów dotyczących merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy pomimo niewyjaśnienia przez organ wątpliwości i sprzeczności w zakresie utrzymania i konserwacji przedmiotowych gruntów i budynków, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, przez co materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był niekompletny i w konsekwencji organ wydający zaskarżoną decyzję nie miał żadnych podstaw prawnych ani faktycznych przyjęcia braku podstaw do zwolnienia gruntów oraz budynków od podatku od nieruchomości, a także przez pominięcie i niewyjaśnienie kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2016 r. i niewłaściwe ustalenie powierzchni do opodatkowania w wyniku przyjęcia za niewadliwy operat inwetaryzacyjny obiektu autorstwa A.B.; art.24§3 k.p.a w zw. z art. 84 k.p.a. w zakresie w jakim wniosek stron o wyłącznie biegłego A.B. pozostawiony został bez rozpatrzenia;
- art. 121 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady budowania zaufania do organów podatkowych, polegające w szczególności na oparciu zaskarżonej decyzji na materiale dowodowym zawierającym istotne braki, a przede wszystkim wewnętrznie sprzecznym i niepodjęcie starania o wyjaśnienie braków w materiale dowodowym oraz wyjaśnienie sprzeczności, jednocześnie rozstrzygając niejasności i wątpliwości dotyczące stanu faktycznego na niekorzyść podatnika;
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2a tej ustawy (zasada in dublo pro tributario) z uwagi na: a) niezastosowanie wykładni profiskalnej przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy b) nieuwzględnienie dowodów i argumentów prezentowanych przez skarżących w tym nie wzięcie pod uwagę faktu, że operat inwetaryzacyjny obiektu autorstwa A.B. był kwestionowany; organ podatkowy nie dysponował wiarygodnymi danymi, co do powierzchni użytkowej obiektu co skutkowało zleceniem przez organ II instancji dokonania przez organ I instancji obmiaru powierzchni użytkowej budynku wobec istnienia wątpliwości organu II instancji co do rzetelnego i jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego przez organ I instancji w tym zakresie, a następnie zaniechaniem przeprowadzenia tego dowodu przez organ II instancji; organ podatkowy nie odniósł się do wniosku skarżących o wyłącznie biegłego A.B. po mimo że wniosek taki został złożony;
- art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuzasadnienie swojego stanowiska pod względem prawnym, jak i faktycznym, co prowadzi do wniosku, że decyzję podjęto z pominięciem prawidłowej wykładni prawa w zakresie podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości,
- art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza Miasta w sytuacji, gdy brak było podstaw do takiego rozstrzygnięcia,
- naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1 pkt. 6 u.p.o.l., poprzez błędne przyjęcie, że do prawidłowej oceny istnienia przesłanek zwolnienia od podatku od nieruchomości gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków wymagane jest zaświadczenie od WKZ dotyczące utrzymania i konserwowania nieruchomości zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; art.5 ust.1 u.p.o.l. w zw. z § 1 pkt.2 ppkt.e uchwały nr XXII/107/15 Rady Miejskiej z dnia 30 października 2015 r poprzez zaniechanie i błędne ustalenie podstawy opodatkowania i przyjęcie, że w skład zespołu pałacowo-zamkowego wchodzą budynki opisane w § 1 ust. 2 pkt. e , a nie budynki opisane w § 1 ust. 2 pkt. a cytowanej uchwały,
- naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że organy podatkowe mogą dokonywać wymiaru podatku od nieruchomości pomijając sklasyfikowanie gruntów w ewidencji gruntów, księdze wieczystej oraz mylne uznanie, że organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości w zakresie przedmiotu opodatkowania nie jest związany zapisem zawartym w ewidencji gruntów i budynków i księdze wieczystej, co w konsekwencji doprowadziło do wydania w sprawie decyzji sprzecznej z § 1 pkt.2 ppkt.e uchwały nr XXII/107/15 Rady Miejskiej z dnia 30 października 2015 r.
Wobec podniesionych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] grudnia 2018r. ustalającą skarżącym, współwłaścicielom położonej w [...] nieruchomości stanowiącej Zespół Pałacowo - Zamkowy [...], podatek od tej nieruchomości za 2016 r. w kwocie 43.363 zł.
W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługują podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego, przez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Wbrew twierdzeniom skarżącego ustalony w niniejszej sprawie przez organy stan faktyczny nie budzi wątpliwości a sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji.
Główną oś sporu między stronami niniejszego postępowania budzi kwestia czy należąca do skarżących nieruchomość stanowiąca Zespół Pałacowo-Zamkowy [...] w 2016 r. podlegała zwolnieniu podatkowemu przewidzianemu w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
Z uwagi na to, że podstawę materialnorpawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w jej brzmieniu obowiązującym w 2016 r. to wykładnia przepisów tej właśnie ustawy wyznaczała kierunek i zakres niezbędnych ustaleń jakie winny poczynić w sprawie organy podatkowe przed wydaniem stosownego rozstrzygnięcia.
Przypomnieć zatem należy, że stosownie do treści art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości: grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Warunki sformułowane w ww. normie prawnej determinują nabycie uprawnienia do zwolnienia od podatku od nieruchomości. Dwie pierwsze ze wskazanych przesłanek omawianego zwolnienia podatkowego to przesłanki pozytywne, tzn. ich wystąpienie warunkuje uzyskanie prawa do zwolnienia. Trzecia z nich to przesłanka negatywna. Jej zaistnienie przesądza o wyłączeniu z zakresu zwolnienia podatkowego (por. wyrok WSA w Szczecinie z 19 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 806/18).
Wykładnia językowa oraz zewnętrzna systemowa przywołanego przepisu prowadzi natomiast do jednoznacznych wniosków, że przesłanką do zwolnienia od płacenia podatku od nieruchomości wymienionych przedmiotów opodatkowania, będzie nie tylko ich indywidualne wpisanie do rejestru zabytków, ale również ich utrzymanie i konserwacja, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków (zob. L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz, Warszawa 2003, s. 233.).
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe, zgodnie z dyspozycją omawianego przepisu, ustaliły, że przedmiotowa nieruchomość została wpisana do rejestru zabytków pod numerem [...] oraz, że nie jest ona zajęta na wykonywanie w działalności gospodarczej. Dążąc natomiast do zbadania czy jest ona utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków organ zwrócił się o udzielenie informacji w tym zakresie do skarżących oraz Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W ocenie Sądu takie działanie organu jest ze wszech miar prawidłowe.
Zaznaczyć należy, że przez przepisy o ochronie zabytków należy rozumieć przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Z art.5 tej ustawy wynikają nałożone na właściciela zabytku obowiązki w zakresie opieki nad zabytkiem, w tym, m. in., prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku; zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie; korzystanie z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości.
Organem ochrony zabytków, zgodnie z art. 89 pkt 2 tej jest wojewoda, w imieniu którego zadania i kompetencje, w tym zakresie, wykonuje wojewódzki konserwator zabytków. Do zadań wykonywanych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków należy między innymi wydawanie decyzji, postanowień i zaświadczeń w sprawach określonych w ustawie oraz w przepisach odrębnych, sprawowanie nadzoru nad prawidłowością prowadzonych prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych i innych działań przy zabytkach, organizowanie i prowadzenie kontroli w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz współpraca w sprawach ochrony zabytków z innymi organami administracji publicznej (art.91 ust.4 pkt 4, 5, 6 i 7 ustawy o ochronie zabytków).
Z ww. przepisów wynika zatem, że to wojewódzki konserwator zabytków jest organem ochrony zabytków uprawnionym do zajmowania stanowiska w kwestii utrzymywania i konserwacji zabytku. Organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku oraz sposób jego konserwacji i w związku z tym prawidłowym jest oparcie się organu podatkowego na informacji wojewódzkiego konserwatora zabytków. Przy czym bez znaczenia pozostaje forma w jakiej następuje zajęcie stanowiska przez konserwatora (por. wyrok WSA w Krakowie z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 976/19).
Podzielić należy stanowisko skarżących, oparte o wyrok WSA w Opolu z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Op 547/10, że spełnienie warunku koniecznego jakim jest utrzymanie i konserwacja zabytku odpowiednio do wymogów prawa może być dowiedzione w dowolny, dopuszczalny prawem sposób. Podobnie jak niespełnienie wskazanego kryterium, również powinno być wykazane odpowiednimi dowodami. Niemniej jednak w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe takie dowody w sprawie pozyskały.
Przypomnieć trzeba, że w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] stycznia 2018 r., w którym Burmistrz Miasta zwrócił się do WKZ o wskazanie czy Zespół Pałacowo-Zamkowy w roku 2016 był utrzymywany zgodnie z zapisami ustawy o opiece nad zabytkami; czy współwłaściciele ww. nieruchomości złożyli wniosek o wydanie zaświadczenia takiego zaświadczenia oraz czy toczy się postępowanie administracyjne w celu wydania takiego zaświadczenia organ podatkowy uzyskał informację, że nie można stwierdzić, iż w 2016 r. Zespół Pałacowo-Zamkowy był użytkowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Nadto WKZ poinformował organ, że w latach 2006 - 2017 prowadził postępowania administracyjne dotyczące w szczególności złego stanu zachowania zamku [...] i pałacu [...], w ramach których przeprowadzano kontrole obu obiektów oraz, że nieruchomości te nadal znajdują się w złym i bardzo złym stanie zachowania. Właściciele nie realizują nakazów i zaleceń pokontrolnych. WKZ poinformował , że w dniu [...] stycznia 2017 r. wydał zaświadczenie o wpisie do rejestru zabytków, a także postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o utrzymywaniu zamku i pałacu w [...] zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
W ocenie Sądu wobec tak jednoznacznego stanowiska WKZ organ podatkowy słusznie uznał, że należący do skarżących Zespół Zamkowo-Pałacowy nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Zaznaczyć należy opinia konserwatora zabytków w omawianym zakresie korzysta z waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Dopiero skuteczne zanegowanie tego dokumentu mogłoby stanowić podstawę do przyjmowania odmiennych ocen oraz formułowania innych wniosków w przedmiocie zwolnienia z podatku od nieruchomości. Jednakże takich dowodów w niniejszej sprawie strony nie przedstawiły.
W ocenie skarżących o tym, że podejmują oni wszelkie działania mające na celu właściwe użytkowanie, zabezpieczenie i konserwowanie spornej nieruchomości świadczy fakt, że w 2012 r. został wykonany remont dachu całego obiektu wraz z wymianą pokrycia oraz instalacji odwadniającej (prace te zostały zakończone oraz odebrane [...].10.2012 r.), w 2013 r. zostały przeprowadzone prace zabezpieczające detale architektoniczne przy elewacjach budynku, a także, że obiekt jest stale utrzymywany i konserwowany w sposób zapobiegający niszczeniu i degradacji jego części. Kilkakrotnie w roku wykonywane są prace konserwacyjne wymagane dla zapobiegania zniszczeń lub usuwające szkody spowodowane przez działanie sił natury lub osób trzecich. Dokonano np. naprawy rynien i rur spustowych, naprawy dachówki i opierzeń budynku, uzupełnianie zabezpieczeń oraz uszkodzeń okien, wejść do obiektu lub na teren obiektu.
Podkreślić jednak należy, że wszystkie ww. działania skarżących były przez WKZ wzięte pod uwagę przy wydawaniu ww. opinii, o czym świadczy chociażby zestawienie dat wykonanych przez stronę prac z pismem WKZ.
Nadto wskazać trzeba, że dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. nie wystarczy wykonywanie wybranych prac na nieruchomości. Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy podatnik utrzymuje i konserwuje nieruchomość zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a nie czy podejmuje jakiekolwiek działania w tym zakresie.
Skarżący podnoszą w skardze, że pozostają w sporze z WKZ odnośnie utrzymywania przedmiotowej nieruchomości w stanie konserwatorskim. Wobec tego wyjaśnić należy, że organy podatkowe mając na względzie ww. spór przed wydaniem decyzji pozyskały również informację odnośnie spraw prowadzonych przed sądami administracyjnymi w tym zakresie oraz uwzględniły wydane w tym przedmiocie orzeczenia.
Organ ustalił m.in, że do dnia wydania decyzji w WSA w Warszawie nie odnotowano wpływu skargi na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] października 2017 r., którym organ ten stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie WKZ z [...] stycznia 2017 r. o odmowie wydania zaświadczenia.
Ustalił również, że wyrokiem z dnia 16 października 2017 r. ww. Sąd oddalił skargę J.P. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia a skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona wyrokiem NSA z 18 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 2087/16. Nadto uzyskał informację, że pozostałe 6 spraw ze skarg J.P. zainicjowanych przed WSA w Warszawie zostało już prawomocnie zakończone.
Skoro zatem stanowisko organu konserwatorskiego, że Zespół Zamkowo- Pałacowy nie jest utrzymywany zgodnie z ustawą o ochronie zabytków, nie zostało w sprawie w żaden sposób podważone, organ podatkowy zasadnie przyjął, iż skarżący nie mogli skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. W konsekwencji słusznie opodatkował tę nieruchomość na zasadach ogólnych.
Skarżący kwestionują także prawidłowość ustalenia powierzchni podlegającej opodatkowaniu oraz przyjęte przez organ stawki podatku.
Przypomnieć zatem trzeba, że stosownie do art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3.
Powyższy przepis nie zobowiązuje zatem podatników będących osobami fizycznymi do corocznego składania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Obowiązek taki powstaje dopiero w przypadku wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. To na podstawie ww. informacji o obiektach i nieruchomościach organ podatkowy wymierza podatek od nieruchomości.
W rozpoznawanej sprawie skarżący, w dniu 24 października 2006r., złożyli informację w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2006, dotyczącą nieruchomości stanowiącej Zespół Pałacowo-Zamkowy [...], gdzie wykazali do opodatkowania jedynie tzw. grunty pozostałe o pow. 19.650 m2. Podatnicy nie wykazali w tej deklaracji żadnych budynków, będących ich własnością a położonych na przedmiotowych gruntach. Nigdy też nie skorygowali (ani nie uzupełnili) złożonej w roku 2006 informacji podatkowej. Nadto w żadnej innej formie nie podali organowi podatkowemu powierzchni przedmiotowych budynków, obliczonej zgodnie z treścią art.1a ust.1 pkt 5 ) w związku z art. 4 ust.1 pkt 2) u.p.o.l.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że niezależnie od tego czy przedmiotowe obiekty podlegałyby ustawowemu zwolnieniu z podatku od nieruchomości podatnicy zobowiązani byli w złożonej informacji podać powierzchnię tych budynków czego jednak nie uczynili. Informacji w tym zakresie nie złożyli również w toku postępowania podatkowego.
W konsekwencji powierzchnia gruntów podlegających opodatkowaniu została przyjęta przez organ w wielkości określonej przez stronę w złożonej w 2006 r. informacji. Z kolei powierzchnię posiadanych budynków organ ustalił na podstawie opinii (Inwentaryzacji Zespołu Pałacowo-Zamkowego) sporządzonej w przez A.B..
W ocenie skarżących takie działanie organu świadczy o wadliwym ustaleniu stanu faktycznego i uchybia przepisom postępowania wyrażonym w art. 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej a także narusza art. 2a tej ustawy. Skarżący twierdzą bowiem, że operat ten jest nierzetelny i niewiarygodny gdyż nie uwzględnia on pomiarów dokonanych wewnątrz budynków. Nadto skarżący podnoszą, że organ podatkowy nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do podniesionych zarzutów na etapie postępowania dowodów i nie rozpoznał wniosku strony o wyłączenie A.B..
Mając jednak na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz argumenty organów przedstawione w wydanych w sprawie decyzjach, stwierdzić należy, że i te zarzuty są bezpodstawne.
Zauważyć trzeba, w toku postępowania podatkowego za 2016 r. strony nie składały wniosku o wyłączenie ww. biegłego trudno zatem czynić organom zarzut, że wniosku takiego nie rozpoznały.
Inwentaryzacja została włączona jako dowód do akt niniejszego postępowania postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. Postanowienie to zostało doręczone skarżącym, przy czym nie wnieśli oni żadnych zastrzeżeń w tym zakresie.
Skarżący zarzucają ww. opinii biegłego brak wiarygodności z uwagi nie wykonanie faktycznych pomiarów obiektów Zespołu Pałacowo Zamkowego przy czym zupełnie pomijają fakt, że w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. Burmistrz Miasta zawiadomił ich, że zlecił inwentaryzację przedmiotowego obiektu A.B.. Jednocześnie zwrócił się do podatników o dyspozycyjność w celu umożliwienia ww. biegłemu wykonania przedmiotowej inwentaryzacji.
Z kolei pismami z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz z dnia [...] maja 2013 r. A.B. zwrócił się do podatników o umożliwienie mu wejścia na teren przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z weryfikacją wykonanej inwentaryzacji oraz zaproponowanie dogodnego dla stron terminu w tym zakresie. Z uwagi na brak reakcji podatników na ww. pisma Burmistrz Miasta wyznaczył im termin tej czynności, wpierw na dzień 19 sierpnia 2013 r., a następnie na dzień 16 września 2013 r. Przy czym podatnicy, prawidłowo zawiadomi o powyższych terminach oględzin, nie stawili się w żadnym z wyznaczonych terminów, nie przedstawiając przy uzasadnionego usprawiedliwienia swojej nieobecności. Nie wyznaczyli też do udziału w tych czynnościach pełnomocników.
Z powyższego wynika, że pomimo starań ze strony organu podatnicy uniemożliwili dokonanie faktycznych pomiarów powierzchni ww. nieruchomości. Co więcej, pomimo, iż kwestionują ustalenia organów w tym zakresie nie przedłożyli żadnego dokumentu wskazującego by przyjęta przez organ powierzchnia była inna. Zwłaszcza, że organy wielokrotnie zwracały się do stron o udzielenie informacji w tym zakresie.
Także przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wezwał skarżących do podania powierzchni użytkowej obiektów objętych opodatkowaniem według stanu na dzień 1 stycznia 2016 r., pod rygorem przyjęcia do opodatkowania wielkości powierzchni przyjętej w tym zakresie przez organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji. Skarżący nie przedłożyli jednak tej informacji.
Podkreślić należy, że przewidziany w art. 122 Ordynacji podatkowej obowiązek organów podatkowych podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, nie oznacza, że jest to obowiązek nieograniczony. Granicę zasady prawdy obiektywnej wyznacza wyczerpanie możliwości gromadzenia dowodów. Innymi słowy, jeżeli organ podatkowy nie ma już podstaw do przeprowadzenia kolejnych dowodów, nie można mu czynić zarzutu naruszenia omawianej zasady. Jeżeli zatem o pewnych faktach wiedzę ma jedynie podatnik i w sposób przekonywujący ich nie poda, nie można czynić zarzutu organowi podatkowemu, że faktów takich nie ustalił. Podatnik nie jest bowiem uwolniony od współudziału w realizacji obowiązku wynikającego z zasady prawdy obiektywnej (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2019r., II FSK 2739/17). Z sytuacją taką będziemy mieli do czynienia w szczególności wówczas, gdy podatnik formułuje twierdzenia co do okoliczności stanu faktycznego, które nie znajdują oparcia w materiale dowodowym zebranym przez organ, lub zaprzecza poprawności dokonanej przez organ podatkowy oceny stanu faktycznego. W takich przypadkach logika podpowiada, że wraz z tą inicjatywą przechodzą na nią także i wszelkie konsekwencje, jakie wiążą się z wynikiem prowadzonego dowodu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wr 642/19 oraz powołane tam orzecznictwo).
Zaznaczyć należy, że obecnie, z uwagi na zły stan techniczny budynków, spowodowany m.in. pożarem, który miał miejsce w dniu [...] października 2019 r., przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości jest niemożliwe.
Wobec powyższego, przyjęcie przez organ do opodatkowania powierzchni użytkowej budynków Zespołu Pałacowo-Zamkowego wynikającej z ww. Inwentaryzacji nie stanowi o wadliwym ustaleniu przez organ stanu faktycznego i nie uchybia wyrażonym w Ordynacji podatkowej zasadom postępowania.
W tych też okolicznościach, wbrew oczekiwaniom skarżących, nie znajdzie zastosowania wyrażona w art. 2a Ordynacji podatkowej zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony dotyczy ona bowiem tylko wątpliwości co do treści przepisów prawa, a nie wątpliwości co do stanu faktycznego, które zresztą w niniejszej sprawie także nie występują.
Z złożonej skardze skarżący podnoszą również, że organ drugiej instancji nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, w którym zakwestionowano decyzję Burmistrza Miasta z uwagi na niewykazanie jakimi kryteriami kierował się organ podatkowy ustalając, że w skład zespołu pałacowo-zamkowego wchodzą budynki, dla których przyjęto stawkę 6,50 zł za 1 m2 zamiast stawki 0,65 zł za 1 m2 oraz brak ustaleń, co do faktycznego wykorzystania pomieszczeń zespołu pałacowo-zamkowego, zważywszy, że stan techniczny budynków nie pozwala obecnie na ich użytkowanie. Zdaniem skarżących w rozpoznawanej sprawie zachodzi sprzeczność pomiędzy sposobem użytkowania, treścią księgi wieczystej a danymi z ewidencji gruntów i budynków, zatem organ podatkowy nie miał podstaw i nie był uprawniony bez wyjaśnienia tej kwestii, do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń w ramach postępowania w sprawie podatku od nieruchomości tj. ustalenia, że przedmiotowa nieruchomość należy do kategorii pozostałych w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego.
W ocenie Sądu powyższe argumenty także ocenić należy jako chybione. Zaznaczyć należy, że w zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, iż organ pierwszej instancji prawidłowo objął przedmiot opodatkowania, zarówno w zakresie gruntów, jak i budynków, stawką podatkową przewidzianą dla gruntów i budynków pozostałych bowiem przedmiotowe grunty i budynki nie są budynkami mieszkalnymi. Ocena organu odwoławczego w tym zakresie jest prawidłowa bowiem z ewidencji gruntów i budynków wprost wynika, że budynki zostały sklasyfikowane jako inne niemieszkalne.
Zaznaczyć należy, że sklasyfikowanie gruntu w ewidencji gruntów i budynków ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku o czym świadczą nie tylko przepisy u.p.o.l. ale także treść art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Użyte w ww. przepisie wyrażenie "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione elementy przedmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące rodzaju gruntów mają dla organu podatkowego charakter wiążący. Co do zasady organy podatkowe, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 945/17). Rozwiązanie takie, poprzez ustanowienie dających się w sposób jednoznaczny zweryfikować kryteriów przedmiotowych opodatkowania gruntów danego rodzaju podatkiem, gwarantuje podatnikom pewność co do zasad opodatkowania posiadanych przez nich gruntów. Z drugiej strony daje organom podatkowym jasne i jednoznaczne kryterium rozpoznawania przedmiotu opodatkowania (por. wyrok NSA z 8 lutego 2018r., sygn. akt II FSK 100/16).
Dane zawarte w ewidencji gruntów posiadają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Podkreślić przy tym trzeba, że art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość przeprowadzania dowodów przeciwko dokumentom urzędowym. Jednak w przypadku ewidencji gruntów i budynków dowodem takim może być dokument stanowiący podstawę zmian w ewidencji, a nie dokument, dla którego podstawę wytworzenia czy zmiany stanowi ewidencja gruntów i budynków. Odpis z księgi wieczystej nie może zatem stanowić podstawy uznania za niewiarygodną treści ewidencji gruntów i budynków, gdyż to dane z tej ewidencji stanowią podstawę wpisów w księdze wieczystej. Podstawę taką mogłaby stanowić np. znajdująca się w zbiorze dokumentów księgi wieczystej decyzja administracyjna, z której wynikałaby inna klasyfikacja gruntu aniżeli widniejąca w ewidencji (por. wyrok WSA w Szczecinie z 12 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 880/19), jednakże w rozpoznawanej sprawie decyzja taka nie została przez stronę przedłożona. W tych okolicznościach nie można zgodzić się ze skarżącymi, że organy naruszyły w sprawie art. 21 ust. 1 u.p.g.k. poprzez jego błędną wykładnię.
Nadto zaznaczyć należy, że stanowisko skarżących jakoby wskazane budynki winny być opodatkowane stawką jak dla budynków mieszkalnych jest sprzeczne z podnoszonym przezeń chociażby twierdzeniem, że "podatnicy nie dokonywali pomiarów powierzchni użytkowej obiektów objętych opodatkowaniem z uwagi na zły stan techniczny budynku oraz wobec faktu, że obiekt jest pozbawiony fizycznie stropów budowlanych, przegród budowlanych, a duża część obiektu z uwagi na występujące zagrożenie budowlane jest niedostępna".
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę
z urzędu wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art.151 P.p.s.a., oddalił skargę w całości.