I SA/Go 95/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2025-06-12
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności bezpośredniewspólna polityka rolnaPlan Strategicznydobrostan zwierzątekoschematykrowy mamekterminyzmiana wnioskuARiMRrolnictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności dobrostanowej za nowy wariant, uznając zmianę wniosku za złożoną po terminie.

Rolnik złożył skargę na decyzję odmawiającą przyznania płatności dobrostanowej za nowy wariant "Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym". Skarżący argumentował, że była to jedynie zmiana wariantu, a nie nowy wniosek, powołując się na komunikaty ministerstwa. Sąd uznał, że zmiana wariantu została dokonana po terminie ustawowym (25 lipca 2023 r.), co skutkowało odmową przyznania płatności, mimo że sąd nie zgodził się z organem co do kwalifikacji tej zmiany jako nowego wniosku.

Rolnik K. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na rok 2023, w tym płatności dobrostanowej w ramach ekoschematu "Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym". Rolnik pierwotnie złożył wniosek w maju 2023 r., a w sierpniu 2023 r. dokonał zmiany, deklarując nowy wariant. Organ odmówił przyznania płatności, uznając zmianę za nowy wniosek złożony po terminie. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że była to jedynie zmiana wariantu, a ponadto powoływał się na komunikaty ministerstwa wydłużające terminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, oddalając skargę, uznał, że choć organ błędnie zakwalifikował zmianę wariantu jako nowy wniosek (sąd uznał to za zmianę istniejącego wniosku), to jednak zmiana ta została dokonana po upływie ustawowo określonego i nieprzywracalnego terminu (25 lipca 2023 r.), co skutkowało jej bezskutecznością. Sąd podkreślił, że komunikaty ministerstwa dotyczyły załączników, a nie samego wniosku lub jego zmian.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana wariantu ekoschematu dobrostanu zwierząt, dokonana po terminie ustawowym na składanie wniosków i ich zmian (25 lipca 2023 r.), nie może zostać uwzględniona, nawet jeśli jest to zmiana istniejącego wniosku, a nie nowy wniosek.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo iż zmiana wariantu nie stanowi nowego wniosku, to została dokonana po terminie ustawowym, który nie podlega przywróceniu, co skutkuje jej bezskutecznością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

Plan Strategiczny art. 60 § 1 i 2

Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Określa terminy składania wniosków o przyznanie pomocy oraz dokonywania zmian we wnioskach, wskazując, że terminy te nie podlegają przywróceniu.

Pomocnicze

Plan Strategiczny art. 20 § pkt 1 lit. e)

Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Określa, że pomoc w ramach płatności bezpośrednich obejmuje płatności w ramach schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt.

Plan Strategiczny art. 30 § pkt 6)

Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Stanowi, że płatności w ramach ekoschematów są przyznawane rolnikowi w formie płatności dobrostanowej.

rozporządzenie dobrostanowe art. 3 § ust. 1 pkt 4) i 5)

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej polityki Rolnej na lata 2023-2027

Określa warianty płatności dobrostanowej, w tym "Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach" oraz "Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym".

rozporządzenie dobrostanowe art. 3 § ust. 2 pkt 4) i 4a)

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej polityki Rolnej na lata 2023-2027

Opisuje praktyki podwyższające poziom dobrostanu zwierząt dla poszczególnych wariantów płatności.

rozporządzeniem w sprawie wydłużenia terminu

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r.

Określa szczególne terminy składania wniosków i zmian do wniosków w 2023 r., wydłużając je do 30 czerwca (wnioski) i 17 lipca (zmiany), z możliwością złożenia do 25 lipca z sankcją.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy działania organu w celu załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy oceny przez organ, czy dowody uzasadniają rozstrzygnięcie sprawy.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Określa możliwość stosowania przez sąd środków w celu usunięcia naruszenia prawa.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy do uchylenia zaskarżonego aktu.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Określa skutki nieuwzględnienia skargi przez sąd.

rozporządzenie dobrostanowe art. 39

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej polityki Rolnej na lata 2023-2027

Nakłada na rolnika obowiązek informowania o zmianach we wniosku.

rozporządzenie dobrostanowe art. 40

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej polityki Rolnej na lata 2023-2027

Pozwala na poprawianie oczywistych błędów we wniosku lub załącznikach.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zmiana wariantu ekoschematu dobrostanu zwierząt dokonana w sierpniu 2023 r. powinna zostać uwzględniona jako skuteczna modyfikacja wniosku, mimo że przekroczyła ustawowy termin. Komunikaty Ministerstwa Rolnictwa z sierpnia 2023 r. wydłużały termin na składanie zmian do wniosków, w tym dotyczących dobrostanu zwierząt.

Godne uwagi sformułowania

jeżeli rolnik po raz pierwszy deklaruje w formularzu zmiany do wniosku o przyznanie płatności nowy wariant płatności (...), to taką deklarację należy traktować jak złożenie nowego wniosku dla tego schematu pomocowego. Zmiana wariantu nie prowadzi zatem do złożenia nowego wniosku o płatność, lecz stanowi modyfikację w ramach jednego i tego samego świadczenia, które zostało objęte pierwotnym żądaniem. zmiana została dokonana po upływie ustawowo określonego i nieprzywracalnego terminu.

Skład orzekający

Anna Juszczyk - Wiśniewska

sprawozdawca

Damian Bronowicki

członek

Jacek Niedzielski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów składania wniosków i zmian we wnioskach o płatności bezpośrednie w rolnictwie, rozróżnienie między zmianą wariantu a nowym wnioskiem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 i konkretnego roku 2023.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów ubiegania się o unijne dopłaty dla rolników, co jest istotne dla tej grupy zawodowej. Wyjaśnia zasady terminowości i interpretację przepisów.

Rolniku, uważaj na terminy! Zmiana we wniosku o dopłaty unijne złożona po terminie może oznaczać brak pieniędzy.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 95/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-06-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/
Damian Bronowicki
Jacek Niedzielski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1741
art. 60 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Damian Bronowicki Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na rok 2023 oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
K. S.(Skarżący, Strona) wniósł skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (organ odwoławczy, Dyrektor OR ARiMR) z dnia [...]stycznia 2025 r. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego AriMR w [...].(organ I instancji, Kierownik BP ARiMR) z dnia [...] czerwca 2024 r. w sprawie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika następujący stan sprawy.
W dniu [...] maja 2023 r. przez aplikację eWniosek Plus Skarżacy złożył wniosek o przyznanie płatności na 2023 rok. We wniosku zaznaczył, że ubiega się o przyznanie płatności w ramach: podstawowego wsparcia dochodów (PWD), płatności redystrybucyjnej (RDST), uzupełniającej płatności podstawowej (UPP), płatności do bydła (9 sztuk), płatności do krów (18 sztuk). Ponadto zadeklarował ekoschemat rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi tj. praktyki: zróżnicowana struktura upraw (ZSU), wymieszanie słomy z glebą (WSG).Zadeklarował również ekoschemat Dobrostan zwierząt do wariantów: dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach, dobrostan opasów,dobrostan koni.
W dniu [...] sierpnia 2023 r. wnioskodawcadokonał zmiany we wniosku, wycofał powierzchnie 0,09 ha z płatności z podstawowego wsparcia dochodów oraz w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt wariant Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach. Strona zadeklarowała do ekoschematu Dobrostan zwierząt nowy wariant Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym (praktyka - zwiększona co najmniej o 20% zewnętrzna powierzchnia bytowa (pastwisko, wybieg, okólnik)). W dniu [...] maja 2024 r. Strona wycofała w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt wariant Dobrostan opasów.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. organ przyznałStroniepłatności PWD w wysokości 24 790,97 zł, płatność RDST w wysokości 5 428,80 zł, płatność do bydła w wysokości 3 091,14 zł, płatność do krów w wysokości 7 909,38 zł, płatność w ramach realizacji praktyki ZSU w wysokości 5 937,82 zł, płatność w ramach realizacji praktyki WSG w wysokości 1 407,62 zł, płatność UPP w wysokości 1 139,92 zł.Dalej, umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności PWD w części dotyczącej powierzchni 0,09 ha (wycofanej w dniu [...] sierpnia 2023 r.) oraz płatności dobrostanowej do wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach (wycofanej w dniu [...] sierpnia 2023 r.), Dobrostan opasów (wycofanej w dniu [...] maja 2024 r.), oraz odmówił przyznania płatności dobrostanowej do wariantu Dobrostan koni i wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym.
W uzasadnieniu decyzji Kierownik BPARiMR wskazał, że w odniesieniu do ekoschematu Dobrostan zwierząt wnioskodawca, zmianą dokonaną we wniosku w dniu [...] sierpnia 2023 r., po raz pierwszy zadeklarowała wariant Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym.Jeżeli rolnik po raz pierwszy deklaruje w formularzu zmiany do wniosku o przyznanie płatności nowy wariant płatności (po raz pierwszy zaznacza checkbox wskazujący, że ubiega się o nowe płatności, które nie były wskazane we wniosku o przyznanie płatności), to taką deklarację należy traktować jak złożenie nowego wniosku dla tego schematu pomocowego. Natomiast wnioski o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 Ustawy o Planie Strategicznym składa się w terminie do dnia [...] czerwca 2023 r. a z zastosowaniem kary, o której mowa w art. 60 ust. 1 zdanie drugie ustawy o Planie Strategicznym, do dnia [...] lipca 2023 r. W związku z tym płatność w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt do wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym została odmówiona ze względu na deklaracje nowego wariantu płatności po ustawowym terminie na złożenie wniosku.
Z kolei w odniesieniu do wariantów Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach oraz Dobrostan opasów postępowanie zostało umorzone ze względu na wycofanie ww. wariantów przez stronę.
W postępowaniu odwoławczym K. S. zakwestionował decyzję organu w zakresie przyznania płatności w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt wariant Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym. Podał, że w dniu [...] maja 2023 r. zadeklarował wariant Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub budynkach, natomiast w dniu [...] sierpnia 2023 r. dokonał zmiany deklarując wariant Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym, a także załączył wymagany załącznik.
Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2024 r. Powtórzył, że Strona po raz pierwszy zadeklarowała płatność dobrostanową do wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym w dniu [...] sierpnia 2023 r., tj. po ostatecznym terminie składania wniosków, który minął [...] lipca 2023 r. Potwierdził, że jest to nowa płatność o jaką strona się ubiega, a zmiana traktowana jestjako nowa deklaracja (nowy wniosek).Dyrektor OR ARiMR podkreślił, że plan poprawy dobrostanu oraz oświadczenie, z których można by wywodzić jakie jest żądanie i deklaracja strony do płatności zostały złożone w dniu [...] sierpnia 2023 r., czyli również po ostatecznym terminie na składanie wniosków, tj. [...] lipca 2023 r. Wyjaśnił, że plan poprawy dobrostanu i oświadczenie są dokumentami składanymi w trakcie prowadzonego postępowania, a nie załącznikiem do wniosku. Wobec tego nie mogą stanowić źródła deklaracji do płatności.
Skarżący zaskarżyłdecyzję Dyrektora OR ARiMR w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy, w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem:
- prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki na lata 2023 - 2027 poprzez ich niewłaściwą wykładnię,
- naruszenie art. 8 k.p.a., tj. brak przeprowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, poprzez ustalenie, iż złożenie zmiany do wniosku zostało dokonane po terminie wynikającym z przepisów prawa, podczas gdy organ nie wziął pod uwagę, iż w sierpniu 2023 r. nastąpiła wyłącznie zmiana wariantu na dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym, a nadto organ nie wziął poduwagę zmian mających miejsce w tym czasie w przepisach prawa, o czym świadczyło liczne komunikaty dostępne na stronach Ministerstwa Rolnictwa z których wynikały dodatkowe terminu na składanie zmian do wniosków, aby wnioski odpowiadały wprowadzonym zmianom w przepisach prawa;
- art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]. i przyznanie pomocy zgodnie ze złożonym wnioskiem.
Zdaniem Skarżącego zmiana wariantu na Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym nie stanowiła nowego schematu pomocowego. Ekoschemat dobrostan zwierząt dobrostan krów mamek był już przez niego zadeklarowany w maju 2023 r. Wnioskiem z sierpnia 2023 r. nastąpiła wyłącznie zmiana wariantu. W czasie, gdy obowiązywał termin do składania wniosków, miały miejsce liczne zmiany w przepisach prawa. Komunikaty dostępne na stronach Ministerstwa Rolnictwa z dnia 29 sierpnia 2023 r. informowały o zmianach w przepisach oraz o ostatecznym terminie na składanie zmian do wniosków do końca sierpnia 2023 roku. Komunikat dotyczył również dobrostanu zwierząt, mianowicie został wydłużony termin do składania dokumentów z dnia [...] lipca do dnia [...] września 2023 roku - obowiązkowych załączników - czyli planów poprawy dobrostanu zwierząt oraz oświadczeń.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z zm., dalej: P.p.s.a.) rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Stwierdzenie, że poddaną kontroli decyzję wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
Po rozpoznaniu sprawy w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w sposób który uzasadniałby jej uchylenie.
Spór między stronami w niniejszej sprawie dotyczy zakwalifikowania złożonego przez Skarżącego dokumentu z dnia [...] sierpnia 2023 r. jako nowego wniosku bądź jako zmiany wniosku złożonego przez niego w dniu [...] maja 2023 r. Niemniej jednak zarówno w przypadku uznania go za nowy wniosek, jak i w sytuacji, przyjęcia, że stanowił jedynie zmianę dotychczasowego żądaniadla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenie ma okoliczność, czy został on wniesiony z zachowaniem terminu.
W sprawie zastosowanie mają m. in. przepisy ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. 2024 r., poz. 1741, dalej jako: Plan Strategiczny), Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. 2023 r., poz. 797 z zm., dalej: rozporządzenie dobrostanowe), Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 907, dalej jako:rozporządzeniem w sprawie wydłużenia terminu).
Zgodnie z art. 20 pkt 1 lit. e) Planu Strategicznego w drodze decyzji jest przyznawana pomoc w ramach płatności bezpośrednich płatności w ramach schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt, o których mowa w art. 16 ust. 2 lit. d rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "płatnościami w ramach ekoschematów". Dalej art. 30 pkt 6) wskazanej ustawy stanowi, że płatności w ramach ekoschematów są przyznawane rolnikowi w formie płatności dobrostanowej. Z kolei § 3 ust. 1 pkt 4) i 5) rozporządzenia dobrostanowego stanowi, że Płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi za realizację poszczególnych praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt w ramach 13 wariantów m.in.: Wariant Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach (pkt 4), Wariant Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym (pkt 5). Dalej, w § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia określono praktyki realizowane w ramach 13 wariantów, gdzie dla Wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach i budynkach określone zostały następujące praktyki podwyższające poziom dobrostanu zwierząt (§ 3 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia dobrostanowego): a) zwiększona co najmniej o 20% powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach, b) zwiększona co najmniej o 50% powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub w budynkach,c) utrzymywanie na ściółce, d) zapewnienie wybiegu, e) zapewnienie wypasu, f) utrzymywanie zgodnie z wymogami systemu ''QualityMeat Program", zwanego dalej "systemem QMP".Natomiast dla Wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym są realizowane praktyki podwyższające poziom dobrostanu zwierząt (§ 3 ust. 2 pkt 4a rozporządzenia dobrostanowego): a) zwiększona co najmniej o 20 % zewnętrzna powierzchnia bytowa (pastwisko, wybieg lub okólnik), zwana dalej "zewnętrzną powierzchnią bytową", b) utrzymywanie zgodnie z wymogami systemu QMP.
Zdaniem organu Skarżący po raz pierwszy zadeklarował płatność dobrostanową do wariantu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym w dniu [...] sierpnia 2023 r. Uznał, że "jeżeli rolnik po raz pierwszy deklaruje w formularzu zmiany do wniosku o przyznanie płatności nowy wariant płatności (po raz pierwszy zaznacza checkbox wskazujący, że ubiega się o nowe płatności, które nie były wskazane we wniosku o przyznanie płatności), to taką deklarację należy traktować jak złożenie nowego wniosku dla tego schematu pomocowego." (k.9 zaskarżonej decyzji). Zatem według organu zadeklarowanie nowego wariantu nie jest zmianą do wcześniej zadeklarowanej płatności, a zupełnie nowym wnioskiem o płatność.
W ocenie Sądu, stanowisko organu w tym zakresie jest błędne. Zasadne jest bowiem, na podstawie wyżej wskazanych przepisów, dokonanie rozróżnienia pomiędzy pojęciem Płatności dobrostanowej a pojęciem wariantu płatności dobrostanowej. Płatność stanowi odrębne, samodzielne żądanie wnioskodawcy, natomiast wariant należy traktować jako jedynie formę realizacji danej płatności lub jej wariantowe rozwinięcie, mieszczące się w granicach pierwotnego wniosku.Zmiana wariantu nie prowadzi zatem do złożenia nowego wniosku o płatność, lecz stanowi modyfikację w ramach jednego i tego samego świadczenia, które zostało objęte pierwotnym żądaniem. Ponadto znaczenie rozróżnienia pojęcia Płatności dobrostanowej a pojęciem wariantu płatności dobrostanowej staje się bardziej czytelne w świetle treści § 20 rozporządzenia dobrostanowego, który wskazuje, że rolnik może realizować jednocześnie więcej niż jeden wariant spośród wariantów wymienionych w § 3 ust. 1, z tym że wariant, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 4, w zakresie praktyk podwyższających poziom dobrostanu zwierząt, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 4, nie może być realizowany łącznie z wariantem, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 5. Oznacza to, że rolnik obowiązany jest dokonać wyboru i może realizować wyłącznie jeden z tych dwóch wariantów: Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach i budynkach (§ 3 ust. 1 pkt 4) bądź Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym (§ 3 ust. 1 pkt 5), w ramach jednej Płatności dobrostanowej.
Skarżący w maju 2023 r. złożył wniosek o płatności bezpośrednie w tym o płatność w ramach ekoschematów w formie płatności dobrostanowej. Natomiast płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi za realizację poszczególnych praktyk (...) w ramach przewidzianych wariantów. W takiej sytuacji nie ma racji organ twierdząc, że zmiana wariantu jest wnioskiem o nową płatność. W niniejszej sprawie zmiana wniosku dotyczy tej samej płatności – płatności dobrostanowej.
W badanej sprawie nie mamy zatem do czynienia z nowym wnioskiem, lecz ze zmianą w obrębie już zainicjowanego postępowania dotyczącego tej samejpłatności. Warto również odnotować, że w formularzu wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. zaznaczono pole "zmiana wniosku" (akta adm.), co dodatkowo sugeruje, że intencją wnioskodawcy była modyfikacja wcześniejszego żądania, a nie zainicjowanie nowego wniosku.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, zmiana wariantu wniosku w ramach jednej płatności nie jest nowym wnioskiem o nową płatność, gdyż dotyczy wcześniej zadeklarowanej płatności. Niemniej jednak należy wskazać do kiedy taka zmiana – zmiana wariantu - może być dokonana, by uznać ją za skuteczną.
Zgodnie z art. 60 ust. 1 i 2 Planu Strategicznegowniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Wniosek ten można złożyć po upływie tego terminu, ale nie później niż w dniu, w którym upływa 25 dni od dnia upływu tego terminu, z tym że w takim przypadku na podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy nakłada się karę w wysokości 1% danej pomocy za każdy dzień opóźnienia, nie licząc dni ustawowo wolnych od pracy oraz sobót (ust. 1).Zmiany wniosku o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, dokonuje się w terminie do dnia:1)31 maja roku, w którym dany wniosek został złożony, przy czym zmiany można dokonać po upływie tego terminu, ale nie później niż w ostatnim dniu składania wniosku, z tym że w takim przypadku na podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy za każdy dzień opóźnienia, nie licząc dni ustawowo wolnych od pracy oraz sobót, nakłada się karę w wysokości 1% pomocy przysługującej w związku z tą zmianą;2) 15 września roku, w którym został złożony ten wniosek – w przypadku gdy Agencja poinformowała beneficjenta o nie prawidłowościach wykrytych w ramach kontroli administracyjnych lub systemu monitorowania obszarów zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia 2022/1173 (ust. 2). Termin złożenia wniosku o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, oraz termin dokonania zmiany albo wycofania tego wniosku nie podlegają przywróceniu (ust. 4).
Z kolei w 2023 r.na mocy rozporządzenia w sprawie wydłużenia terminuwnioski o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027składa się w terminie do dnia 30 czerwca, a z zastosowaniem kary, o której mowa w art. 60 ust. 1 zdanie drugie ustawy - do dnia 25 lipca (pkt 1); zmiany wniosków o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 ustawy, z wyłączeniem przypadku określonego w art. 60 ust. 2 pkt 2 ustawy, dokonuje się w terminie do dnia 17 lipca, a z zastosowaniem kary, o której mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy - do dnia 25 lipca (pkt 2).
Zatem w odniesieniu do roku 2023 ustawodawca przewidział regulacje szczególne, termin na złożenie wniosku został wydłużony do 30 czerwca, a z zastosowaniem kary 1% za każdy dzień opóźnienia do 25 lipca. Zmiany wniosków (z wyjątkiem zmian wynikających z kontroli) można było w tym roku dokonywać do 17 lipca bez sankcji oraz do 25 lipca z zastosowaniem tej samej kary.
W niniejszej sprawie w dniu [...] sierpnia 2023 r. Skarżący dokonał zmiany we wniosku o przyznanie pomocy z [...] maja 2023 r. polegającej na wycofaniu powierzchni 0,09 ha z podstawowego wsparcia dochodów oraz ekoschematu Dobrostan zwierząt w wariancie: Dobrostan krów mamek utrzymywanych w pomieszczeniach lub w budynkach.Jednocześnie zadeklarował realizację nowego wariantu ekoschematu Dobrostan krów mamek utrzymywanych w systemie otwartym. Mając na uwadze wskazane terminy składania wniosków oraz dokonywania ich zmian (odpowiednio do 30 czerwca 2023 r. w przypadku wniosku i do 17 lipca 2023 r. w przypadku jego modyfikacji, z możliwością ich złożenia do 25 lipca przy zastosowaniu sankcji) skarżący dokonał zmiany po upływie tego terminu. Tym samym zmiana w tym zakresie dotychczasowego wniosku po 25 lipca nie mogła zostać uwzględniona. Z tego też względu skoro zmiana została dokonana po terminie prawidłowo organ odmówił przyznania tej płatności. Stanowisko organu w tym zakresie pozostaje zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i nie budzi zastrzeżeń.
Odnosząc się do powołanego w skardze komunikatu Ministerstwa Rolnictwa z dnia 29 sierpnia 2023 r. wskazać należy, że komunikat ten w zakresie dobrostanu zwierząt wydłużył termin do składania dokumentów z dnia 25 lipca do 30 września 2023 r. - obowiązkowych załączników – w tym plan poprawy dobrostanu zwierząt lub oświadczenia , że w planie poprawy dobrostanu zwierząt nie zaszły zmiany. Z treści komunikatu wynika, że wydłużony został termin na złożenie obowiązkowych załączników, nie zaś na złożenie samego wniosku. Komunikat ten zatem nie dotyczył wydłużenia terminu na złożenie wniosku czy też jego zmianę w zakresie płatności dobrostanowej.
Dokumenty złożone przez skarżącego w dniu [...] sierpnia 2023 r., tj. plan poprawy dobrostanu zwierząt z dnia [...] czerwca 2023 r. oraz oświadczenie o braku zmiany w planie poprawy dobrostanu zwierząt z dnia [...] czerwca 2023 r. (akta adm.),nie stanowiły ani samodzielnego wniosku o przyznanie płatności, ani skutecznej zmiany wariantu w ramach uprzednio złożonego wniosku. Dokumenty te mają charakter załączników, które mogą być uwzględnione wyłącznie w związku z istniejącym i prawidłowo złożonym wnioskiem o płatność, a nie funkcjonują jako odrębne żądanie. W rezultacie w niniejszej sprawie z uwagi, że zmiany wniosku dokonano po terminie, złożenie załączników do tego wniosku pozostawało bez wpływu na zakres rozpoznania sprawy przez organ.
Ponadto zgodnie z treścią § 39 rozporządzenia dobrostanowego – rolnik informuje na piśmie kierownika biura powiatowego Agencji o zmianach w zakresie informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, jakie zaszły od dnia złożenia tego wniosku, niezwłocznie po ich zaistnieniu, nie później jednak niż do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności dobrostanowej. Z kolei zgodnie z § 40 powołanego rozporządzenia – oczywiste błędy, które mogą być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku o przyznaniu płatności dobrostanowej oraz w dokumentach dołączonych do tego wniosku, mogą zostać poprawione przez rolnika po złożeniu tego wniosku, nie później jednak niż do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności dobrostanowej. W niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do zastosowania wskazanych przepisów – zmiana pierwotnie zadeklarowanego wariantu płatności w schemacie pomocowym - ekoschemat dobrostan zwierząt - nie jest zmianą w zakresie informacji zawartych we wniosku jaka zaszła od dnia złożenia wniosku, nie jest również oczywistym błędem.
Podsumowując, należy zgodzić się z organem, iż zadeklarowany przez skarżącego w dniu [...] sierpnia 2023 r. wariant do płatności dobrostanowej został wniesiony po upływie terminu. Sąd nie podziela jednak stanowiska organu, jakoby ww. deklaracja stanowiła nowy wniosek, w ocenie Sądu mamy do czynienia ze zmianą złożonego wniosku z dnia [...] maja 2023 r. Niezależnie jednak od błędnie przyjętej przez organ kwalifikacji wniosku,uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż zmiana została dokonana po upływie ustawowo określonego i nieprzywracalnego terminu.
Poza wskazaną nieprawidłowością, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja zawierała wady przypisywane jej w skardze oraz aby doszło do istotnego naruszenia przepisów ustaw i rozporządzeń dotyczących wnioskowanej płatności oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego powołanych w skardze.
Z opisanych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI