I SA/Go 89/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2022-04-14
NSAinneWysokawsa
środki unijnedofinansowanieprojekt grantowyocena formalnaprocedury administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa wdrożeniowaCOVID-19przedsiębiorczość

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił poprzedni wyrok i stwierdził naruszenie prawa w ocenie wniosku o dofinansowanie, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Skarżący B.R. złożył wniosek o dofinansowanie w ramach projektu "Bony Wsparcia Przedsiębiorców – OP". Po początkowej pozytywnej ocenie formalnej, wniosek został dwukrotnie odrzucony z powodu niespełnienia kryteriów formalnych dotyczących zakupu samochodu typu Camper. Sąd pierwszej instancji początkowo oddalił skargę, jednak NSA uchylił ten wyrok, wskazując na naruszenie procedur przez Organizację Pracodawców. WSA, związany wykładnią NSA, stwierdził naruszenie prawa w ocenie wniosku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Sprawa dotyczyła skargi B.R. na informację Organizacji Pracodawców o ponownej negatywnej ocenie formalnej wniosku o dofinansowanie zakupu dozownika do dezynfekcji i pojazdu typu Camper w ramach projektu "Bony Wsparcia Przedsiębiorców – OP". Po wstępnej pozytywnej ocenie formalnej, wniosek został dwukrotnie odrzucony z powodu uznania samochodu Camper za niespełniający kryteriów specjalnego środka transportu. Sąd pierwszej instancji pierwotnie oddalił skargę, uznając kwalifikację pojazdu za prawidłową. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak ten wyrok, wskazując na naruszenie procedur przez Organizację, w tym cofnięcie wniosku do ponownej oceny formalnej bez podstaw prawnych i wydanie informacji o lakonicznym uzasadnieniu. WSA, związany wykładnią NSA, uznał, że Organizacja naruszyła prawo, dwukrotnie ponawiając ocenę formalną wniosku, która pierwotnie została uznana za pozytywną. Sąd stwierdził, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazał sprawę Organizacji do ponownego rozpatrzenia, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od Organizacji na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne rozpatrzenie wniosku w sytuacji braku podstaw prawnych w regulaminie projektu i przepisach prawa jest niedopuszczalne, zwłaszcza gdy pierwotna ocena formalna była pozytywna i miała charakter ostatecznego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd, związany wykładnią NSA, stwierdził, że Organizacja Pracodawców naruszyła prawo, dwukrotnie ponawiając ocenę formalną wniosku bez podstaw prawnych. Pierwotna informacja o pozytywnej weryfikacji kryteriów formalnych miała charakter ostatecznego rozstrzygnięcia. Procedury stosowane przez Organizację były nieprzewidziane w Regulaminie i pozbawione podstaw prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa wdrożeniowa art. 31

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 35

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 36

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 37

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 38

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa COVID-19 art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19

ustawa COVID-19 art. 10

Ustawa z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § par. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa wdrożeniowa art. 45 § ust. 5

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 50

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 55

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 57

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 61 § ust. 8 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie procedur przez Organizację Pracodawców poprzez dwukrotne ponowienie oceny formalnej wniosku bez podstaw prawnych. Pierwotna informacja o pozytywnej weryfikacji kryteriów formalnych miała charakter ostatecznego rozstrzygnięcia. Lakoniczność uzasadnienia informacji narusza zasadę przejrzystości.

Godne uwagi sformułowania

ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny informacja z dnia [...] grudnia 2020 r. miała charakter stanowczego, ostatecznego rozstrzygnięcia cofnięcie wniosku do oceny formalnej bez podstaw prawnych stosowanie procedur nieprzewidzianych w Regulaminie lakoniczność w formułowaniu przez Organizację jej informacji

Skład orzekający

Jacek Niedzielski

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Pauter

sędzia

Anna Juszczyk-Wiśniewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad oceny wniosków w projektach grantowych, stosowanie procedur administracyjnych, znaczenie wiążącej wykładni sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki projektów grantowych realizowanych w ramach funduszy UE, w szczególności w kontekście ustawy COVID-19.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i jak sądy kontrolują działania instytucji przyznających środki publiczne, nawet w ramach projektów grantowych.

Sąd: Organizacja Pracodawców naruszyła prawo, dwukrotnie odrzucając wniosek o unijne dofinansowanie.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 89/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska
Jacek Niedzielski /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Pauter
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 93/23 - Wyrok NSA z 2023-07-06
I GSK 1244/22 - Postanowienie NSA z 2022-07-12
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 par. 2 pkt 4, art. 153, art. 190, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 818
art. 31, art. 35-38, art. 45 ust. 5, art. 55, art. 57, art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
Dz.U. 2021 poz 986
art. 1, art. 10
Ustawa z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem  COVID-19 - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi B.R. na informację Organizacji [...] z dnia [...]r. w przedmiocie ponownej negatywnej oceny formalnej wniosku 1. Stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę Organizacji [...] do ponownego rozpatrzenia. 2. Zasądza od Organizacji [...] na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez B.R. była informacja Organizacji Pracodawców z dnia [...] maja 2021 r. w przedmiocie ponownej negatywnej oceny formalnej wniosku.
Z akt sprawy wynika, że Skarżący, wnioskiem nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r., zwrócił się do Organizacji Pracodawców o przyznanie dofinansowania do zakupu dozownika do dezynfekcji rąk oraz pojazdu typu Camper, w ramach projektu "Bony Wsparcia Przedsiębiorców – OP", realizowanego przez tę Organizację na podstawie zawartej z Zarządem Województwa umowy nr [...] z dnia [...] maja 2020 r. o dofinansowanie projektu grantowego.
W rezultacie weryfikacjiwniosku, Organizacja wystosowała do Skarżącegow dniu [...] grudnia 2020 r. e-mail, w którym poinformowała, iż wniosek "przeszedł pozytywną weryfikację kryteriów formalnych i został poddany ocenie merytorycznej".Wskazała także, że w przypadku zarekomendowania wniosku do podpisania umowy konieczna będzie jego korekta w przedstawionym zakresie. Ponadto poinformowałaSkarżącego według jakich kryteriów odbywa się ocena merytoryczna oraz o czynnościach, jakie podejmuje "Operator" po jej zakończeniu.
Dnia [...] stycznia 2021 r., w kolejnej przesłanej B.R. drogą mailową informacji, Organizacja zawiadomiła, że wniosek "został cofnięty do oceny formalnej i po ponownej analizie nie przeszedł pozytywnej weryfikacji kryteriów formalnych". Przyczyną odrzucenia wniosku na etapie oceny formalnej było niespełnienie warunku, o którym mowa w § 7 ust. 3 pkt 3.1.3 "Regulaminu przyznawania i rozliczania wsparcia w ramach Projektu Bony Wsparcia Przedsiębiorców - OP", bowiem przedstawiony do wsparcia wydatek w postaci samochodu Camper nie stanowi, zgodnie z otrzymaną interpretacją Urzędu Statystycznego w Łodzi, specjalnego środka transportu wyszczególnionego w rodzaju 743 oraz podgrupie 76 Klasyfikacji Środków Trwałych (wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 3 października 2016 r. - Dz.U. z 2016 r., poz. 1864).
W związku z przedstawionym przez Skarżącegożądaniem pouczenia o przysługujących mu środkach zaskarżenia, w mailu z dnia [...] lutego 2021 r. Organizacja poinformowała, że wnioskodawcy nie przysługuje odwołanie od oceny formalnej wniosku. Zaznaczyła również, że przywołane przez stronę przepisy dotyczące instytucji protestu dotyczą postępowań konkursowych, nie obejmują natomiast projektów realizowanych w procedurze grantowej. Niezależnie od powyższego stanowiska, końcowo zapewniła wnioskodawcę, że złożone ewentualnie odwołanie nie pozostanie "bez odpowiedzi ze strony Operatora".
W dalszej kolejności, pismem z dnia [...] lutego 2021 r.,Skarżącyzwrócił się do Organizacji "o przywrócenie do powtórnej oceny formalnej wniosku".W odpowiedzi z dnia [...] marca 2021 r. Organizacja poinformowała o braku uprawnień do dokonania ponownej oceny formalnej. Zaznaczyła in fine także, iż "analiza jej dotychczasowego przeprowadzenia potwierdza dokonanie jej zgodnie z Regulaminem projektu".
W konsekwencji, w piśmie z dnia [...] marca 2021 r.,wnioskodawcazłożył wniosek o rozpoznanie pisma z dnia [...] lutego 2021 r. w trybie ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (Dz.U. z 2020 r., poz. 818), zwanej dalej ustawą wdrożeniową, jako protestu złożonego na podstawie art. 53 tejże ustawy.
Organizacja Pracodawców poinformowała Skarżącego w e-mailu z dnia [...] maja 2021 r., że przychylając się do przedstawionego żądania dokonano ponownej oceny formalnej wniosku nr [...] rezultacie wniosek nie przeszedł pozytywnej weryfikacji kryteriów formalnych, zaśprzyczyną odrzucenia wniosku było niespełnienie warunku, o którym mowa w § 7 ust. 3 pkt 3.1.3 Regulaminu, gdyż wydatek zawarty w budżecie poz. I42 (samochód camper) na kwotę 210.396,23 nie stanowi specjalnego środka transportu wyszczególnionego w rodzaju 743 oraz podgrupie 76 Klasyfikacji Środków Trwałych. Dalej wskazano, że po wykreśleniu ww. wydatku nie zostanie spełnione kryterium dopuszczające z § 9 ust. 11 pkt 11.4 Regulaminu.
Po rozpoznaniu wniesionej przez Skarżącego skargi, na ostatnią z wydanych przez Organizację informacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2021 r. (sygn. akt I SA/Go 234/21) oddalił skargę, przyznając słuszność Organizacji w zakresie dokonanejkwalifikacji pojazdu typu Camper - jako nie mieszczącego się w kategorii specjalnych środków transportu, o których mowa w rodzaju 743 oraz podgrupie 76 Klasyfikacji Środków Trwałych (przewidzianychna mocy § 7 ust. 3 pkt 3.1.3. Regulaminu do objęcia wsparciem). Za prawidłowe Sąd uznał nadto stanowisko Organizacji, zgodnie z którym wykreślenie powyższego wydatku skutkowało niespełnieniemprzez wnioskodawcę kryterium dopuszczającego z § 9 ust. 11 pkt 11.4.4.3 Regulaminu, w którym przewidziana została minimalna wartość Bonu dla małego i średniego przedsiębiorcy na poziomie 50 tys. zł.
Sąd nie uwzględnił zarzutu naruszenia § 9 ust. 2 Regulaminu, poprzez uchylenie przez Organizację dokonanej już oceny formalnej. Sąd uznał, że Regulamin nie reguluje w sposób szczegółowy procedury oceny wniosku, a zatem pismo z dnia [...] grudnia 2020 r. należy uznać za mające charakter jedynie informacyjny. Ponadto, zdaniem Sądu, nie przesądzało ono w żaden sposób o ostatecznej treści oceny.
Odnosząc się do podnoszonego przez Skarżącego zarzutu braku pouczenia o możliwości wniesienia protestu, Sąd zauważył, że brak takiego pouczenia nie miał wpływu na skorzystanie przez wnioskodawcę z prawa do powtórnego rozpoznania wniosku, jak i wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej B.R., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 listopada 2021 r. (sygn. akt I GSK 1323/21) uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 sierpnia 2021 r. i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu motywów rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że regulacje "Regulaminu przyznawania wsparcia(...)" wiążą organ dokonujący wyboru wniosków w zakresie stosowanej względem uczestników procedury. W tym aspekcie Sąd zwrócił uwagę na zastosowanie przez Organizację procedur nieprzewidzianych w Regulaminie, a także na naruszanie przy procedowaniu przez Organizację jego postanowień.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego informacja z dnia [...] grudnia 2020 r. w zakresie spełnienia kryteriów formalnych miała charakter stanowczego, ostatecznego rozstrzygnięcia. Nie wskazano natomiast podstaw prawnych, na mocy których – nie naruszając prawa, tj. Regulaminu, bądź ustawy wdrożeniowej – wniosek B.R. został cofnięty (zgodnie z informacją z dnia [...] stycznia 2021 r.) do oceny formalnej.Nie zostały także przedstawione adekwatne podstawy prawne umożliwiające dalsze procedowanie wniosku po jego odrzuceniu. Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, że na mocy § 9 pkt 13 Regulaminu wniosek oceniony negatywnie pod względem formalnym nie przechodzi do oceny merytorycznej, zaś od ceny formalnej nie przysługuje wnioskodawcy odwołanie.Tymczasem Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł braku podstaw prawnych do wydania informacji z dnia [...] maja 2021 r., jak też nie zbadał aspektu jej legalności w trybie art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ocenie NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił się od oceny zarzutu skargi, w którym podniesiono obrazę art. 45 ust. 5 ustawy wdrożeniowej, poprzez brak pouczenia w zaskarżonej informacji o prawie wniesienia protestu. Sąd ten nie dostrzegł, że "powtórne rozpoznanie wniosku" nie miało podstaw prawnych, pomijając wywodzoną w skardze kwestię możliwości złożenia protestu. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał Sąd pierwszej instancji do zajęcia jednoznacznego stanowiska, czy w sprawie będą mogły mieć zastosowanie przywołane w skardze kasacyjnej,a dotyczące możliwości złożenia protestu, przepisy art. 45 ust. 5 oraz art. 55-57 ustawy wdrożeniowej.
Odnosząc się końcowo do dalszych zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, że zaskarżona informacja - z uwagi na swą swą lakoniczność -uniemożliwia dokonanie jej oceny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie orzekającym w niniejszej sprawie związany jest -na mocy przepisów art. 153 oraz art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a. - wykładnią prawa, a nadto wskazaniami wyrażonymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2021 r. (sygn. akt I GSK 1323/21) uchylającym wyrok tutejszego Sądu z dnia 12 sierpnia 2021 r. oddalający skargę B.R. (sygn. akt I SA/Go 234/21) i przekazującym sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Związanie, o którym stanowi ustawodawca w przywołanych przepisach, oznacza m.in. zakaz formułowania nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym uprzednio w orzeczeniu sądu stanowiskiem, jak również obowiązek podporządkowania się tejże ocenie w pełnym zakresie.
Podkreślić również należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2021 r. przesądził,iż zawarte w "Regulaminie przyznawania i rozliczania wsparcia w ramach Projektu Bony Wsparcia Przedsiębiorców - OP" (zwanym dalej Regulaminem) zapisy wiążą beneficjenta programu grantowego dokonującego wyboru wniosków, także w zakresie stosowanej przez niego względem uczestników procedury.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził dalej, że wydana w kontrolowanym postępowaniu pierwsza informacja z dnia [...] grudnia 2020 r. o pozytywnej weryfikacji kryteriów formalnych wniosku Skarżącego miała charakter stanowczego, ostatecznego rozstrzygnięcia.
Sąd ten zwrócił ponadto uwagę na fakt niewskazania - zarówno przez Organizację Pracodawców, jak i przez Sąd pierwszej instancji - podstawy prawnej umożliwiającej cofnięcie wniosku do etapu powtórnej oceny formalnej, a także na fakt stosowania przez Organizację, na etapie wydawania kolejnych informacji (m.in. w rezultacie powtórnego ocenienia wniosku), nieprzewidzianych w Regulaminie, pozbawionych podstaw prawnych procedur.
Niezależnie od przedstawionych powyżej wiążących ocen dotyczących mocy prawnej Regulaminu, charakteru informacji z dnia [...] grudnia 2020 r. oraz procedowania przez Organizację poza wyznaczonymi ramami prawnymi, Naczelny Sąd Administracyjny przekazując sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. do ponownego rozpoznania zobowiązał tenże Sąd do zajęcia jednoznacznego stanowiska, czy w sprawie będą mogły mieć zastosowanie przepisy statuujące instytucję protestu, tj. art. 45 ust. 5, a także art. 55 i 57 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 818) zwanej dalej ustawą wdrożeniową w zw. z art. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 986) zwanej dalej ustawą COVID-19, które wskazane zostały przez B.R. w punkcie II petitum skargi kasacyjnej.
Przystępując zatem do ponownego rozpoznania sprawy należało się w pierwszej kolejności odnieść do procedury wydania zaskarżonejinformacjiwyrażającej negatywną ocenę formalną złożonego przez Skarżącego wniosku o dofinansowanie, jak i roli Organizacji w tymże postępowaniu.Wskazać należy, iż występuje ona w projekcie "Bony Wsparcia Przedsiębiorców – OP" jako beneficjent projektu grantowego (grantodawca), zaś samprojekt realizowany jest w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego – 2020 (Oś Priorytetowa 1 "Gospodarka i innowacje", Działanie 1.2 "Rozwój przedsiębiorczości"), współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.Bezpośrednią podstawą działania Organizacji Pracodawców jest zawarta z Zarządem Województwa dniu [...] maja 2020 r. umowa nr [...] o dofinansowanie projektu grantowego.
Na gruncie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że wyznaczenie grantodawcy nastąpiło w przewidzianym w przepisie art. 10 ustawy COVID-19 trybie nadzwyczajnym, w ramach którego następuje realizacja procedur mających za zadanie zniwelowanie negatywnych skutków COVID-19. Cel projektu grantowego, którego beneficjentem jest Organizacja ukierunkowany został na udzielanie bezzwrotnego wsparcia mikro, małym i średnim przedsiębiorstwom dotkniętym skutkami COVID-19. W trybie nadzwyczajnym wnioskodawca składa na wezwanie właściwej instytucji w terminie przez nią wyznaczonym wniosek o dofinansowanie projektu służącego ograniczeniu negatywnych skutków wystąpienia COVID-19 (art. 10 ust. 2 ww. ustawy), zaśwłaściwa instytucja wybiera do dofinansowania projekt, który spełnił kryteria wyboru projektów (art. 10 ust. 3).
Podkreślić należy, iż na mocy przepisu art. 1 ust. 2 ustawy COVID-19, przepisy ustawy wdrożeniowej mają zastosowanie podczas realizacji programów operacyjnych w trybach przewidzianych w zapisach ustawy COVID-19 (także w trybie nadzwyczajnym z art. 10) jedynie w zakresie nieuregulowanym tą ustawą. Przepisyustawy COVID-19 nie normują procedury przyznawania grantów, co pozwoliło odwołać się w tej mierze do przepisów ustawy wdrożeniowej. Na ich podstawie cele programu operacyjnego są osiągane przez realizację projektów objętych dofinansowaniem (art. 31), zaś wybór tych projektów następuje między innymi w trybie konkursowym,bądź pozakonkursowym (art. 38 ust. 1 pkt 1 i 2). Tryby te determinują swoiste wzorce postępowań, które obowiązują zarówno podmioty udzielające pomocy publicznej, jak i podmioty ubiegające się o jej przyznanie.
Odnosząc się do formuły projektu grantowego w rozumieniu art. 35 ustawy wdrożeniowej, w ramach którego odbywał się nabór wniosków w Projekcie "Bonów Wsparcia Przedsiębiorców", wskazać należy, że na mocy tego przepisu projekty grantowe mogą być realizowane w ramach programów operacyjnych (ust. 1). Projektem grantowym jest projekt, którego beneficjent udziela grantów na realizację zadań służących osiągnięciu celu tego projektu przez grantobiorców (ust. 2), którymi sąz kolei podmioty publiczne albo prywatne, inne niż beneficjent projektu grantowego, wybrane w drodze otwartego naboru ogłoszonego przez beneficjenta projektu grantowego w ramach realizacji projektu grantowego (ust. 3). Stosownie zaś do przepisu art. 36 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 ustawy wdrożeniowej,beneficjent projektu grantowegoodpowiada między innymi za przygotowanie i przekazanie właściwej instytucji propozycji kryteriów wyboru grantobiorców oraz za dokonywanie, w oparciu o określone kryteria, wyboru grantobiorców, przy czym procedury dotyczące realizacji projektu grantowego, opracowane przez beneficjenta projektu grantowego, zatwierdza właściwa instytucja. Istotą projektu grantowego jest więc powierzenie beneficjentowi projektu grantowego - grantodawcy przez właściwą instytucję realizacji projektu, w ramach którego dokonuje on wyboru beneficjentów ostatecznych dofinansowania (grantobiorców).
W ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że beneficjent projektu grantowego nie realizuje bezpośrednio celów danego programu operacyjnego, lecz wykonuje de facto funkcję instytucji właściwej do wyboru projektów, w rozumieniu art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Wybór grantobiorców następuje w drodze otwartego i odpowiednio upublicznionego (ogłoszonego) naboru, według przyjętego regulaminu rekrutacji i udzielania wsparcia. Zwraca się nadto uwagę, iż przy tak zakreślonej procedurze wyboru projektów do dofinansowania – tryb nadzwyczajny, pozakonkursowy – jako wzorzec normatywny kontroli sądowoadministracyjnej przyjąć należy przepisy ustawy wdrożeniowej odnoszące się do trybu pozakonkursowego, z uwzględnieniem art. 37 tejże ustawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2021r., sygn. akt I GSK 463/21, z dnia 18 sierpnia 2021 r., sygn. akt I GSK 510/21, z dnia 22 października 2021 r., sygn. akt I GSK 623/21)
Uwzględniając powyższe uznać należało, iż procedowanie przez Organizację podczas naboru wniosków o udzielenie "Bonu Wsparcia Przedsiębiorców" nie podlegało - pomimo użytego w Regulaminie kilkukrotnie odwołaniem do terminu "konkurs" - przewidzianym w ustawie wdrożeniowej regułom obowiązującym w trybie konkursowym.
W związku ze sformułowaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązaniem do zajęcia przez tutejszy Sąd jednoznacznego stanowiska odnośnie możliwości zastosowania w sprawie przywoływanych przez Skarżącego na etapie postępowania sądowoadministracyjnego przepisów ustawy wdrożeniowej normujących instytucję protestu, tj. przepisu art. 45 ust. 5 określającego wymogi stawiane informacji w zakresie pouczenia o proteście (zarzut poczyniony przez skarżącego w skardze z dnia [...] maja 2021 r., powtórzony następnie w skardze kasacyjnej z dnia [...] września 2021 r.), jak również przepisów art. 55 i 57 normujących właściwość instytucji do rozpatrzenia protestu oraz procedurę jego rozpatrzenia (punkt II petitum skargi kasacyjnej), zważywszy, że wybór projektów do uzyskania "Bonu Wsparcia Przedsiębiorców" następował poza uregulowaną w ustawie wdrożeniowej procedurą konkursową, uznać należało, iż przepisy te - jako odnoszące się do konkursowego trybu wyboru projektów do dofinansowania - nie mogły znaleźć zastosowania do trybu pozakonkursowego, w którym odbywało się przyznanie grantobiorcomBonów. Wnioskodawcy nie mogła zatem przysługiwać przewidziana wyłącznie dla trybu konkursowego procedura odwoławcza uregulowana w rozdziale 15 ustawy wdrożeniowej.
Z tego też względu przeprowadzana obecnie sądowoadministracyjna kontrola postępowania Organizacji opierać się winna w głównej mierze na sprawdzeniu zgodności procedowania przez Organizację z determinującymi ramy tego postępowania postanowieniami Regulaminu, z normującymi tryb pozakonkursowy przepisami ustawy wdrożeniowej, jak również z uwzględnieniem mającego w sprawie zastosowanie przepisu jej art. 37 ust. 1, nakazującego między innymi zachowanie rzetelności i przejrzystości przy wyborze projektu do dofinansowania. O wiążącym charakterze regulacji regulaminowych - zarówno w odniesieniu do grantobiorcy, jak i Organizacji jako beneficjenta programu grantowego - wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku uchylającym z dnia 23 listopada 2021 r. (sygn. akt I GSK 1323/21).
I tak, regulując tryb odwoławczy obowiązujący podczas realizacji Projektu, w § 9 ust. 13 Regulaminu wskazano, że od oceny formalnej wniosku nie przysługuje wnioskodawcy odwołanie, zaś możliwość złożenia odwołania, rozpatrywanego następnie przez Organizację, przewidziana została w § 9 ust. 20 i następne tylko w odniesieniu do oceny merytorycznej wniosku. Przywołane regulacje regulaminowe, jak i zapisy zawarte w ustawie wdrożeniowej w części dot. postępowania pozakonkursowego, nie dają podstaw do zajęcia stanowiska, że dopuszczalne było przyjęcie rozwiązania polegającego na ponowieniu oceny formalnej wniosku. Co ważne, wolą ustawodawcy wyrażoną w przepisie art. 50 ustawy wdrożeniowej było, by w postępowaniu w zakresie ubiegania się o dofinansowanie nie znalazły zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), także te normujące instytucję wznowienia postępowania. Tymczasem w niniejszej sprawie - w rezultacie dwukrotnego ponowienia oceny - doszło do wydania trzykrotnej oceny formalnej wniosku, która wyrażona została przez Organizację Pracodawców w skierowanych do B.R. informacjach z dnia [...] grudnia 2020 r., z dnia [...] stycznia 2021 r. oraz z dnia [...] maja 2021 r.
Przypomnieć należy, iż w pierwszej z tych informacji zawiadomiono Skarżącego, że jego wniosek "przeszedł pozytywną weryfikację kryteriów formalnych i został poddany ocenie merytorycznej". Zapisy tejże informacji są jednoznaczne i nie pozostawiają wątpliwości co do wyniku dokonanej przez Organizację oceny formalnej przedmiotowego wniosku.
Z kolei w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. Organizacja informuje Skarżącego o cofnięciu wniosku do etapu oceny formalnej oraz o wynikach ponowionej oceny i odrzuceniu wniosku, mimo braku podstaw prawnych do ponowienia tejże procedury, nawet w oparciu o uzyskaną informację Urzędu Statystycznego w Łodzi z dnia 23 grudnia 2020 r. o przyporządkowaniu samochodu kempingowego - kampera do grupy 7 rodzaj 741 Klasyfikacji Środków Trwałych.
Natomiast w trzeciej informacji (z dnia [...] maja 2021 r.) Organizacja zawiadamia B.R. o dokonaniu - na skutek złożonego przez niego "wniosku" - ponownej oceny formalnej, następstwem której było również odrzucenie wniosku o dofinansowanie. W ocenie Sądu, z uwagi na brak - czy to w zapisach ustawy COVID-19, ustawy wdrożeniowej, czy też w Regulaminie - prawnej możliwości kwestionowania dokonanej uprzednio przez Organizację oceny formalnej (poza możliwością jej zaskarżenia, jako aktu z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.,do sądu administracyjnego), na gruncie ocenianego postępowania nieuprawnione było więc przyznawanie "wnioskowi" strony charakteru środka odwoławczego i inicjowanie na jego podstawie procedury ponownego rozpatrzenia sprawy. Jedyną podstawą do uznania dopuszczalności ponownej oceny na gruncie niniejszej sprawy mogłoby być jej przeprowadzenie w wykonaniu ewentualnego wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę na pierwotną ocenę i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jednakże taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Co więcej, Organizacja przy procedowaniu nad wnioskiem Skarżącego sięgała z naruszeniem prawa po te rozwiązania wbrew posiadanej i artykułowanej przez Organizację wiedzy o braku możliwości odpowiedniego zastosowania przepisów normujących tryb postępowania konkursowego w trakcie realizacji projektu "Bony Wsparcia Przedsiębiorców – OP" (vide skierowana do wnioskodawcy wiadomość e-mail z dnia [...] lutego 2021 r.), jak równieżo braku uprawnień Organizacji do ponawiania oceny formalnej wniosku (vide adresowane do B.R. pismo z dnia [...] marca 2021 r.).
Powyższe, przy jednoczesnym uwzględnieniu wiążącego w sprawie stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowanego w wyroku z dnia 23 listopada 2021 r., uznającego, że informacja z dnia [...] grudnia 2020 r. miała - w zakresie spełnienia przez wniosek Skarżącego kryteriów formalnych - charakter stanowczego, ostatecznego rozstrzygnięcia, prowadzić musi do konkluzji, iż ponawianie przez Organizację procedowania nad wnioskiem w zakresie spełnienia wymogów formalnych następowało, na gruncie niniejszej sprawy, bez podstawy prawnej, nadto w sprawie rozstrzygniętej już w informacji z dnia [...] grudnia 2020 r.
Niezależnie od powyższego uznać także należało, iż przyjęty przez Organizację wzorzec postępowania narusza dyspozycję przepisu art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w którym sformułowane zostały zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania, a mianowicie ich przejrzystość, rzetelność, bezstronność przy wyborze projektu do dofinansowania oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Na kanwie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (wyrok NSA z 22 marca 2017r., sygn. akt II GSK 339/17). Zasada te niewątpliwie została naruszona przez Organizację Pracodawców, bowiem mimo wyznaczenia w Regulaminiereguł uczestnictwa w konkursie, obowiązujących zarówno grantobiorców, jak i beneficjenta projektu grantowego, grantodawca podejmował w odniesieniu do wniosku B.R. działania nie mające umocowania w przyjętych regulacjach.
Na marginesie przypomnieć jeszcze w tym miejscu należało, iż na naruszenie także zasady przejrzystości - wymagającej m.in. precyzyjnego uzasadnienia oceny wyboru projektów - wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, zwracając uwagę w końcowej części uzasadnienia swego wyroku z dnia 23 listopada 2021 r. na lakoniczność w formułowaniu przez Organizacjęjej informacji.
Z uwagi na stwierdzone przez Sąd naruszenia proceduralne, których skutkiem było dokonane de facto nieuprawnione zdyskwalifikowanie przez beneficjenta projektu grantowego własnej informacji z dnia [...] grudnia 2020 r. o pozytywnej weryfikacji kryteriów formalnych wniosku Skarżącego, brak jest obecnie uzasadnienia do dokonywania oceny zarzutów skargi odnoszących się do treści wydanej w dalszej kolejności informacji odrzucającej tenże wniosek z uwagi na niespełnienie przewidzianego w § 7 ust. 3 pkt 3.1.3 Regulaminu warunku kwalifikacji przedstawionego przez skarżącego wydatku do objęcia go wsparciem.
Wobec stwierdzonego naruszenia przez Organizację procedur obowiązujących na etapie oceny wniosku o dofinansowanie pod względem formalnym, niewątpliwie odnoszących skutek dla wyniku sprawy, koniecznym stało się przekazanie tejże Organizacji sprawy z wniosku Skarżącego do ponownego rozpatrzenia, o czym na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej orzeczono w pkt 1 wyroku. Dalsze procedowanie przez Organizację nad wnioskiem uwzględniać musi konkluzje wypływające z przedstawionej oceny prawnej.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w pkt 2 wyroku znajduje oparcie w treści art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość zasądzonej na rzecz skarżącego kwoty 697 zł złożyły się: wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 535), równowartość uiszczonej opłaty skarbowej od złożonego do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, a także wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI