I SA/Go 88/26

I SA/Go 88/26 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2026-03-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Niedzielski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 § 1 pkt 1 , art. 247
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2026 r. sprawy ze skargi J.R. na nieprawidłowe prowadzenie postępowania sądowego przez Sąd Rejonowy postanawia: 1. Odrzucić skargę. 2. Odmówić przyznania prawa pomocy.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lutego 2026 r. J.R. (dalej jako: skarżący, strona) złożył skargę na nieprawidłowe prowadzenie procesu sądowego z naruszeniem przepisów prawa, wydanie krzywdzących orzeczeń Sądu Rejonowego przeciwko skarżącemu. Strona wniosła o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i o unieważnienie wyroków Sądu Rejonowego oraz o unieważnienie wszelkich postępowań egzekucyjnych. Wskazał, że "niektóre części postępowań sądu zostały procedowane bez wniosku stron o przywrócenie terminu i/lub termin wniosku skarżącego był wniesiony poza terminem, gdyż skarżący nie miał w procesie pomocy prawnej i nie był w stanie działać w miejsce profesjonalnego pełnomocnika procesowego".
Wraz ze skargą strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej.
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Zgodnie z art. 3 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a P.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Tak określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza, iż w przypadku braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach i wynikają z innych niż administracyjny stosunków prawnych. W pojęciu zaś sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencyjne, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać przede wszystkim należy, że zdaniem skarżącego Sąd Rejonowy prowadził postępowanie sądowe w sposób nieprawidłowy, z naruszeniem przepisów prawa i wnosi on o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i o unieważnienie wyroków Sądu Rejonowego oraz wszelkich postępowań egzekucyjnych. Wynika zatem z tego, że skarżący nie podnosi zarzutów względem aktów czy czynności określonych w art. 3 P.p.s.a., lecz kwestionuje działania sądów powszechnych (w przedmiotowej sprawie Sądu Rejonowego). Należy wskazać, że przedmiotem działania sądu administracyjnego może być konkretny akt, czynność lub bezczynność organu administracji publicznej. Ani przepis art. 3 § 2 P.p.s.a., ani żaden inny obowiązujący przepis prawa polskiego nie przewiduje możliwości dokonywania przez sąd administracyjny oceny orzeczeń wydawanych przez sądy powszechne. Objęta niniejszą skargą sprawa pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych. Nie mieści się ona bowiem w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych wymienionym w ww. przepisie.
Rozważana sprawa niewątpliwie ma związek z działalnością sądów powszechnych, nie podlegającą właściwości sądu administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że sądy administracyjne nie są powołane do sprawowania nadzoru nad działalnością sądów powszechnych. Sądy stanowią odrębną władzę i nie mogą być zaliczane do organów administracji publicznej.
W świetle powyższego, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a, o czym Sąd orzekł w pkt 1 postanowienia.
Jeżeli chodzi o wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, stosownie do treści art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo to może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). Jednakże w myśl art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądowym panuje zgodny pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. postanowienie NSA z 14 marca 2012 r., II GZ 82/12, LEX nr 1121172), zaś stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie (por. postanowienie NSA z 28 lutego 2012 r., II FZ 109/12, LEX nr 1121093). Przepis art. 247 P.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2012 r., I OZ 1110/11, LEX nr 1120723), co ma miejsce w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 247 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 postanowienia.