I SA/Go 82/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2025-05-29
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościgospodarka komunalnadziałalność gospodarczainterpretacja indywidualnagminainfrastruktura wodno-kanalizacyjnaużyteczność publicznazarobkowy charakter działalności

WSA uchylił indywidualną interpretację podatkową Burmistrza, uznając, że infrastruktura wodno-kanalizacyjna Gminy, służąca zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców, nie jest związana z działalnością gospodarczą i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Gmina wniosła skargę na indywidualną interpretację podatkową Burmistrza, kwestionując opodatkowanie podatkiem od nieruchomości infrastruktury wodno-kanalizacyjnej. Gmina argumentowała, że jej działalność w tym zakresie ma charakter użyteczności publicznej, nie nastawiony na zysk, a jedynie na pokrycie kosztów. Burmistrz uznał jednak, że działalność ta spełnia przesłanki działalności gospodarczej. Sąd uchylił interpretację, stwierdzając, że gospodarka komunalna gminy, nawet jeśli generuje przychody, nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów, gdyż jej podstawowym celem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb mieszkańców, a nie osiąganie zysku.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy na indywidualną interpretację podatkową Burmistrza w przedmiocie podatku od nieruchomości. Gmina posiadała infrastrukturę wodno-kanalizacyjną, która była zwolniona z podatku na podstawie uchwały rady gminy. Gmina zwróciła się o interpretację, pytając, czy budowle te, służące do wykonywania zadań z zakresu zbiorowego dostarczania wody i odprowadzania ścieków, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i podlegają opodatkowaniu. Gmina argumentowała, że jej celem nie jest osiąganie zysku, a jedynie pokrycie kosztów działalności, która ma charakter użyteczności publicznej. Burmistrz uznał stanowisko Gminy za nieprawidłowe, powołując się na przepisy Prawa przedsiębiorców i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, twierdząc, że działalność Gminy jest zorganizowana, ciągła i wykonywana we własnym imieniu, co spełnia przesłanki działalności gospodarczej. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd podkreślił, że kluczową przesłanką działalności gospodarczej jest jej zarobkowy charakter, czyli cel osiągnięcia zysku. W przypadku Gminy, działalność w zakresie gospodarki komunalnej, choć może generować przychody, ma przede wszystkim na celu zaspokojenie zbiorowych potrzeb mieszkańców i nie jest nastawiona na zysk. Dlatego też, zdaniem Sądu, nie można jej utożsamiać z działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów, a infrastruktura z nią związana nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na najwyższych stawkach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, budowle te nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów, ponieważ podstawowym celem Gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb mieszkańców, a nie osiąganie zysku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczową przesłanką działalności gospodarczej jest jej zarobkowy charakter, czyli cel osiągnięcia zysku. Działalność Gminy w zakresie gospodarki komunalnej, choć może generować przychody, ma na celu zaspokojenie potrzeb publicznych i nie jest nastawiona na zysk, dlatego nie mieści się w definicji działalności gospodarczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć te będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 4

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Odsyła do definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców.

u.p.p. art. 3

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Definicja działalności gospodarczej: zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły.

Dz.U. 2024 poz 236 art. 3

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Definicja działalności gospodarczej.

Dz.U. 2023 r., poz. 70 z zm.

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Podstawa prawna podatku od nieruchomości.

Pomocnicze

u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Zadania własne gminy, w tym zaspokajanie zbiorowych potrzeb mieszkańców.

ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Reguluje działalność w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków.

P.p.s.a. art. 57a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego.

P.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej interpretacji.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § § 2 i 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Szczegółowe zasady orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działalność Gminy w zakresie gospodarki komunalnej nie ma charakteru zarobkowego, a jej celem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb mieszkańców, a nie osiąganie zysku. Gospodarka komunalna gminy, ze względu na swój publiczny charakter i cel, nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców.

Odrzucone argumenty

Działalność Gminy w zakresie zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków jest działalnością zorganizowaną, wykonywaną w sposób ciągły i we własnym imieniu, co spełnia przesłanki działalności gospodarczej. Możliwość osiągnięcia zysku, nawet zerowa marża, nie wyklucza potencjalnej możliwości jego osiągnięcia w przyszłości, co czyni działalność zarobkową.

Godne uwagi sformułowania

Gospodarka komunalna nie ma celu zarobkowego. Zysk należy definiować jako nadwyżkę przychodów nad kosztami. O zarobkowości działalności decyduje cel jej wykonywania.

Skład orzekający

Alina Rzepecka

przewodniczący

Anna Juszczyk - Wiśniewska

sprawozdawca

Jacek Niedzielski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że działalność komunalna gminy w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, nawet jeśli generuje przychody, nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów podatkowych, jeśli jej głównym celem jest zaspokajanie potrzeb publicznych, a nie osiąganie zysku."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki działalności komunalnej gminy i jej odróżnienia od działalności gospodarczej w kontekście podatku od nieruchomości. Może wymagać analizy konkretnych taryf i uchwał.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego dla samorządów i przedsiębiorstw komunalnych, wyjaśniając kluczową różnicę między działalnością publiczną a gospodarczą w kontekście opodatkowania.

Czy gmina płaci podatek od nieruchomości za wodociągi? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę między usługą publiczną a biznesem.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 82/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka /przewodniczący/
Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/
Jacek Niedzielski
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
6561
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 236
art. 3
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2025 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na interpretację indywidualną Burmistrza [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1. Uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną w całości. 2. Zasądza od Burmistrza [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Gmina [...] (dalej: skarżąca, strona, Gmina) wniosła skargę na interpretację indywidualną wydaną w dniu [...] stycznia 2025 r. przez Burmistrza [...] (organ, Burmistrz), dotyczącą podatku od nieruchomości.
W dniu [...] grudnia 2024 r strona zwróciła się do organu z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji w przedmiocie ustalenia czy budowle wchodzące w skład infrastruktury, będące własnością Gminy, służące do wykonywania zadań z zakresu zbiorowego dostarczania wody i odprowadzania ścieków, są związane z prowadzeniem działalnością gospodarczą.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.
Gmina [...] jest właścicielem obiektów infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, w skład której wchodzą m.in. sieci wodociągowe i kanalizacyjne oraz inne urządzenia wykorzystywane w gospodarce wodnościekowej (dalej: infrastruktura). Deklaracje na podatek od nieruchomości obejmujące infrastrukturę są składane przez Urząd Gminy [...].
W latach 2019-2024, infrastruktura została przez Gminę zwolniona z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie zwolnień w podatku od nieruchomości (§ 1 uchwały) zmienioną uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie zwolnień w podatku od nieruchomości (§ 1 uchwały).
Działając na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej, ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Gmina wykonuje zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb mieszkańców Gminy [...] w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.
Na podstawie decyzji [...] z dnia [...] września 2023 r. Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we [...] w latach 2023-2025 na terenie Gminy obowiązuje taryfa za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (dalej: taryfa 2023-2025). Ustalenie opłat w ramach taryfy odbywa się w oparciu o kwoty niezbędnych przychodów koniecznych do osiągnięcia w danym okresie obrachunkowym. Przychody te natomiast powinny bilansować się z kosztami działalności, w tym (w przypadku omawianej taryfy): kosztami eksploatacji i utrzymania infrastruktury, podatkami i opłatami, kosztami zakupionej wody, należnościami nieregularnymi, kosztami odprowadzania ścieków do urządzeń niebędących w posiadaniu Gminy. Zgodnie z tabelą "C - Ustalenie poziomu niezbędnych przychodów przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego" zawartą w uzasadnieniu przewidywana marża zysku w okresie obowiązywania taryfy 2023-2025 została ustalona na poziomie zerowym. Ponadto, z analizy treści tabel alokacji zamieszczonych we wnioskach taryfowych dotyczących taryf obowiązujących w latach 2019-2022 (dalej: taryfy 2019-2022) wynika, że nie założono marży zysku w tymże okresie.
Zdaniem wnioskodawcy intencją Gminy w okresie obowiązywania taryfy 2023-2025 oraz poprzedzających ją taryf 2019-2022 nie było i nie jest osiąganie zysku z tytułu realizacji zadań w zakresie zaopatrywania mieszkańców w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków przy wykorzystaniu infrastruktury. Wszelkie przychody przewidziane w taryfach obowiązujących od roku 2019 służyły/służą wyłącznie do pokrycia kosztów związanych z zaspokajaniem zbiorowych potrzeb Gminy, tj. przede wszystkim wydatków koniecznych na utrzymanie i eksploatację infrastruktury.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:
Czy w opisanym stanie faktycznym, budowle wchodzące w skład infrastruktury, będące własnością Gminy, służące do wykonywania zadań z zakresu zbiorowego dostarczania wody i odprowadzania ścieków, związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej i tym samym, czy podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2023 r., poz. 70 z zm., dalej: u.p.o.l.)?
W opinii wnioskodawcy, budowle wchodzące w skład ww. infrastruktury, będące własnością Gminy, nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
Burmistrz w ww. interpretacji, uznał stanowisko Gminy za nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji przytoczył treść art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 1a ust. 1 pkt 3 i pkt 4 u.p.o.l. oraz art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. 2024 r. poz. 236, dalej jako: u.p.p.) i art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1465). Zdaniem Burmistrza ww. przepisy wskazują jednoznacznie, że wszystkie przedmioty opodatkowania, w tym budowle znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej i tym samym podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Dalej podkreślił, że Gmina prowadzi działalność w zakresie zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków na podstawie ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. 2024 r., poz. 757, dalej: ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę). Wykonywana przez wnioskodawcę działalność jest działalnością zorganizowaną i wykonywaną w sposób ciągły. Zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę taryfa, na podstawie której prowadzona jest działalność, musi uwzględniać niezbędne przychody, o których mowa w art. 2 ust 2 rzeczonej ustawy, tj. m. in. przychody na pokrycie uzasadnionych kosztów, związanych z ujęciem i poborem wody, eksploatacją, utrzymaniem i rozbudową urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, oraz osiągnięcie zysku.
Burmistrz zgodził się z wnioskodawcą, że okoliczności świadczą o braku intencji osiągania zysku przez Gminę, to jednak nie wykluczają one potencjalnej możliwości osiągnięcia zysku w bieżącym lub w przyszłych okresach rozliczeniowych. W konsekwencji, opisana we wniosku działalność spełnia wszystkie przesłanki umożliwiające zaklasyfikowanie jej jako działalności gospodarczej, w myśl ustawy Prawo przedsiębiorców, a co za tym idzie, również ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto w świetle przytoczonego przez wnioskodawcę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. (sygn. SK 39/19), budowle infrastruktury uznać należy za związane z prowadzaniem działalności gospodarczej i podlegające opodatkowaniu podatkiem do nieruchomości.
Gmina, w skardze na powyższą interpretację, wskazała na naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
- art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. w związku z art. 3 u.p.p.
poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisów polegającej na uznaniu, że budowle wchodzące w skład infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, będącej własnością Gminy [...], służące do wykonywania zadań z zakresu zbiorowego dostarczania wody i zbiorowego odprowadzania ścieków związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej i tym samym podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości oraz zasądzenie od organu podatkowego zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.) skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bada zatem prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. W szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą, nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że Sąd uznał skargę za dopuszczalną pomimo tego, że przedmiotem zaskarżenia jest akt wydany przez Burmistrza a stroną skarżącą Gmina.
W myśl art. 14b § 1 O.p. interpretację indywidualną wydaje się na pisemny wniosek "zainteresowanego", czyli podmiotu, który zwraca się o wydanie takiej interpretacji w swojej indywidualnej sprawie. Wskazanie we wniosku, czyli "wylegitymowanie się", taką indywidualną sprawą stanowi niezbędny warunek do uznania danego podmiotu za zainteresowanego w rozumieniu ww. przepisu O.p. Zgodnie z art. 14b § 2 O.p. wniosek zainteresowanego może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Stąd należy przyjąć, że osobą zainteresowaną jest taki podmiot, który chce uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego w celu wyjaśnienia i ułożenia swoich interesów w sferze prawa podatkowego. Podmiotem legitymowanym do wystąpienia o interpretację indywidualną może być tylko i wyłącznie taki podmiot, u którego wystąpił lub może wystąpić opisany we wniosku interpretacyjnym określony stan faktyczny, który może powodować konsekwencje w zakresie prawa podatkowego (por. J. Brolik, Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, Warszawa 2013, s. 105). Z treści zaskarżonej interpretacji jednoznacznie wynika, że skarżąca jest zainteresowana interpretacją przepisów prawa podatkowego w jej indywidualnej sprawie. Równocześnie zainteresowany w otrzymaniu danej interpretacji indywidualnej, tzn. podmiot, który wystąpił z wnioskiem interpretacyjnym w celu wyjaśnienia swojej sytuacji podatkowej, nie może być pozbawiony możliwości kontroli sądowoadministracyjnej zaadresowanej do niego indywidualnie interpretacji podatkowej. Interes prawny, o którym mowa w art. 50 P.p.s.a., polega na możliwości realizacji uprawnienia do sądowej kontroli aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a., czyli pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanych w indywidualnych sprawach, w których wyjaśnia się obowiązki podatkowe wnioskodawców, co stanowi ich pierwotny interes, uzasadniający sformułowanie wniosku przez zainteresowanego, o którym mowa w art. 14b § 1 O.p. (wyrok NSA z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 542/14 – powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto należy rozróżnić Gminę jako zainteresowanej od Burmistrza, jako organu interpretacyjnego. W niniejszej sprawie Burmistrz jest zarówno organem reprezentacyjnym Gminy jak i organem interpretacyjnym. Jednakże w pierwszym przypadku Burmistrz czerpie z osobowości prawnej Gminy i działa w jej imieniu, natomiast w drugim realizuje swoją autonomiczną kompetencję obligatoryjną, nadaną mu w art. 14j § 1 O.p. Sytuacja owego dualizmu jest konsekwencją rozwiązań legislacyjnych przyjętych intencjonalnie przez ustawodawcę, stąd zasadne, zwłaszcza w świetle art. 165 ust. 2 Konstytucji RP, jest stanowisko, że nie można utracić przymiotu strony tylko z tego powodu, że organ danego podmiotu praw i obowiązków przyznanych przepisami prawa materialnego był w danym postępowaniu organem rozstrzygającym sprawę co do jej istoty na mocy odrębnych przepisów kompetencyjnych (podobnie także: SN w wyroku z dnia 7 czerwca 2001 r., III RN 104/00, OSNP 2002/1/4; NSA w wyroku z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 542/14).
Istota sporu w sprawie sprowadza się do ustalenia czy grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury, będące własnością Gminy i służące wyłącznie do wykonywania zadań z zakresu zbiorowego dostarczania wody i odprowadzania ścieków są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i tym samym czy podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w najwyższych stawkach na podstawie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Należy podkreślić, że sporne zagadnienie było już analizowane przez wojewódzkie sądy administracyjne (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1185/21, wyrok WSA w Lublinie z dnia 5 luty 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 822/15, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Go 90/22, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Bk 138/22, wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 256/23). Pogląd wyrażony w wskazanych orzeczeniach Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela i przyjmuje jako własne.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (z zastrzeżeniem ust. 2a, który w sprawie nie ma zastosowania). Jednocześnie, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l odsyła do definicji legalnej działalności gospodarczej, zawartej w art. 3 u.p.p. Działalnością gospodarczą jest wobec powyższego zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Dla uznania, że dany podmiot prowadzi działalność gospodarczą, koniecznym jest spełnienie tych wszystkich przesłanek.
Strony postępowania nie kwestionowały, iż działalność Gminy polegająca na zaspakajaniu zbiorowych potrzeb ludności w zakresie zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków nosi cechy zorganizowania i ciągłości, jak również wykonywana jest we własnym imieniu. Strona skarżąca kwestionowała natomiast spełnienie warunku zarobkowości prowadzonej przez siebie działalności.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż działalność ma charakter zarobkowy, jeżeli jest prowadzona w celu osiągnięcia dochodu (zarobku), rozumianego jako nadwyżka przychodów nad poniesionymi kosztami. Działalność pozbawiona tego aspektu jest zaś działalnością charytatywną, społeczną, kulturalną i inną (określaną mianem non profit) (por. wyrok z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1954/10). Z kolei w doktrynie rozróżnia się pojęcie zysku od zarobku, wskazując, że wyłącznie z tym drugim mamy do czynienia z działalnością "non profit", która wprawdzie jest zarobkowa, to jednak dochód z niej osiągnięty w całości jest przeznaczany na pokrycie kosztów oraz/lub realizację celów statutowych podmiotu działalność tę wykonującego (por. K. Kohutek (w:) M. Brożyna, M. Chudzik, K. Kohutek, J. Molis, S. Szuster, Komentarz do art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, stan prawny 1 maja 2005 r., Lex i powołana tam literatura). W stosunkach zewnętrznych wspomniana działalność w zasadzie niczym nie będzie odbiegać od działalności innych podmiotów prowadzących ją w celu osiągnięcia zysku (a nie "tylko" zarobku). Wskazane rozróżnienie na pojęcie zysku i zarobku ma zatem znaczenie jedynie w stosunkach "wewnętrznych" danego podmiotu, jako że przesądza o celach przeznaczenia wypracowanego dochodu (zarobku). Z zarobkowym charakterem działalności wiąże się uczestnictwo w obrocie gospodarczym. Wymóg ten spełniony jest wówczas, gdy działalność gospodarcza realizowana jest poprzez odpłatne (ekwiwalentne) świadczenia wzajemne spełniane w ramach obrotu gospodarczego. Działalnością gospodarczą jest więc tylko działalność zewnętrzna ("między przedsiębiorcami") mająca na celu np. świadczenie usług osobom trzecim. Nie jest zaś działalnością gospodarczą działalność prowadzona na potrzeby samej osoby prawnej lub zrzeszonych w niej członków (por. postanowienie SN z 29 kwietnia 1998r., III CZP 7/98; OSNC 1998/11/188, wyrok NSA z 26 września 2008 r., sygn. akt II FSK 789/07). Zarobkowy charakter działalności jest podstawową i kluczową cechą charakteryzującą działalność gospodarczą. Jej zarobkowy charakter oznacza, że zamiarem (celem) podjęcia działalności gospodarczej jest osiągnięcie zysku. Zysk z kolei należy definiować jako nadwyżkę przychodów nad kosztami. Trzeba przy tym liczyć się z możliwością nieuzyskania przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, co oznaczać będzie poniesienie straty. Tym samym o zarobkowym charakterze działalności gospodarczej nie decyduje faktyczne osiągnięcie zysku, lecz zamiar jego osiągnięcia (cel). Podkreślić zatem należy, iż o zarobkowości działalności decyduje cel jej wykonywania. Jeżeli zakłada się osiągnięcie zysku w związku z działalnością, to znaczy, że został określony cel zarobkowy tej działalności. Samo określenie celu ma jednak wymiar subiektywny i mieści się w sferze zamiaru danego podmiotu (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 sierpnia 2012r., sygn. akt II SA/Po 427/12). Działalność podjęta w celu osiągnięcia zysków, będzie można określić jako działalność w celu zarobkowym nawet wówczas, gdy ten cel nie zostanie osiągnięty, tzn. przychody z działalności wystarczą jedynie na pokrycie kosztów tej działalności bądź gdy nie wystarcza nawet na to, wskutek czego działalność zakończy się stratą.
Sąd nie ma wątpliwości, że podstawowym celem opisanej we wniosku o interpretację działalności Gminy była realizacja wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, zadania. Opisana działalność nie zakładała osiągnięcia zysku, (w wymiarze subiektywnym i obiektywnym), zaś wszelkie przychody mają jedynie na celu pokrycie dokonywanych wydatków, co z reguły nie jest wystarczające. Nie jest to działalność zarobkowa i tym samym nie mieści się ona w przywoływanym wielokrotnie pojęciu działalności gospodarczej. Podkreślić trzeba, iż sama możliwość osiągnięcia dochodów nie wskazuje na zarobkowy charakter działalności strony skarżącej. Przyjąć należy, że możliwość potencjalnego uzyskania zysku nie stanowi przesłanki do uznania, iż dany podmiot prowadzi działalność gospodarczą. W rozpoznawanej sprawie istotnym jest, iż cała działalność strony opisana we wniosku o interpretację, nie była nakierowana na osiągnięcie zysku i nie było jej celem osiągnięcie zysku. Zadania użyteczności publicznej, z samej swej istoty, nie będą stanowiły działalności gospodarczej gminy. Zobowiązanie do bieżącego i nieprzerwanego zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej przez świadczenie usług powszechnie dostępnych zakłada bowiem brak uwzględniania takich aspektów, jak istniejąca koniunktura rynkowa, wzrost lub spadek cen, zmiana zakresu i rozmiarów prowadzonej działalności, czy wreszcie zawieszenie lub likwidacja działalności w przypadku braku zysku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2005r., sygn. akt I OSK 130/05). Analizując przedmiotowe zagadnienie nie można pominąć, iż gmina jako jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem władzy publicznej, przez co, siłą rzeczy, musi przejąć określone funkcje interwencyjne w gospodarce. Chodzi zwłaszcza o dziedziny działalności społecznie niezbędnej, w których podmioty prywatne nie są zainteresowane podjęciem działalności np. ze względu na brak opłacalności. Istnieje zatem zasadnicza odmienność między gospodarką komunalną a działalnością gospodarczą, która polega głównie na tym, że gospodarka komunalna nie ma celu zarobkowego.
Zdaniem Sądu, działalność gminy w zakresie gospodarki komunalnej nie można utożsamiać stricte z działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, do której odsyła ustawa o podatkach i opłatach lokalnych z uwagę na specyfikę tej działalności. Gospodarka komunalna obejmuje zespół działań i usług organizowanych przez gminę, mających na celu zaspokojenie podstawowych potrzeb mieszkańców na poziomie lokalnym. Możliwości osiągnięcia zysku jest kwestią drugorzędną przy ocenie, czy działalność ta jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. Z opisu stanu faktycznego we wniosku o interpretację wynika, że Gmina, prowadząc zadania własne o charakterze użyteczności publicznej w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, nie osiągała ani nie zakładała osiągnięcia zysku. Niezależnie jednak od powyższego, z uwagi na szczególny charakter tej działalności, działalność Gminy w tym zakresie nie mieści się w pojęciu działalności gospodarczej z art. 3 u.p.p. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
Biorąc pod uwagę powyższe nie jest zgodne z prawem stanowisko organu interpretacyjnego, iż budowle wchodzące w skład infrastruktury, będące własnością Gminy, służące do wykonywania zadań z zakresu zbiorowego dostarczania wody i odprowadzania ścieków, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i tym samym podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Uznając zatem za zasadne podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego Sąd, na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację w całości.
Rozpatrując ponownie wniosek organ będzie mieć na względzie wskazaną wyżej wykładnię przepisów prawa, w szczególności art. 3 u.p.p.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI