I SA/Go 811/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą odpowiedzialności byłych wspólników spółki jawnej za zaległości podatkowe z tytułu importu towarów, wskazując na naruszenie przepisów o przedawnieniu.
Sąd uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w sprawie odpowiedzialności byłych wspólników spółki jawnej za zaległości w podatku VAT z tytułu importu towarów. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów o terminach wydawania decyzji. Sąd uznał, że choć zarzuty skargi nie były zasadne, to decyzja organu naruszała przepisy dotyczące przedawnienia odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, gdyż organ nie rozważył art. 118 Ordynacji podatkowej i błędnie zastosował zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Dodatkowo, sąd wskazał na konieczność zbadania wpływu dokonanych wpłat na wygaśnięcie zobowiązania podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymywała w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającą o odpowiedzialności byłych wspólników spółki jawnej za zaległości w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Skarga była zasadna, choć z przyczyn innych niż podniesione przez skarżących. Sąd stwierdził, że organy celne nieprawidłowo zastosowały przepisy dotyczące przedawnienia. W szczególności, organ odwoławczy błędnie uznał, że bieg terminu przedawnienia odpowiedzialności osób trzecich został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdyż wcześniejsza skarga dotyczyła zobowiązania podatkowego spółki, a nie odpowiedzialności osób trzecich. Sąd podkreślił, że decyzja o odpowiedzialności osób trzecich ma charakter konstytutywny i podlega pięcioletniemu terminowi przedawnienia określalonemu w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa. Organy celne nie rozważyły tej kwestii, skupiając się jedynie na przedawnieniu samego zobowiązania podatkowego. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na konieczność zbadania, czy dokonane wpłaty nie spowodowały wygaśnięcia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co mogło stanowić naruszenie przepisów postępowania. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (6)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja o odpowiedzialności osób trzecich ma charakter konstytutywny, gdyż tworzy nowe stosunki prawne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że decyzja o odpowiedzialności osób trzecich tworzy nowe stosunki prawne zarówno podmiotowo, jak i przedmiotowo, co odróżnia ją od decyzji deklaratoryjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (38)
Główne
o.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 118 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
k.c. art. 65 § 4
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
k.c. art. 65 § 5
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
k.c. art. 230 § 4
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
k.c. art. 3 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
k.c. art. 3 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
k.c. art. 3 § 1 pkt 8
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
o.p. art. 68 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 21 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.o.v.a.t. art. 11 § c
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.o.v.a.t. art. 6 § 7
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.o.v.a.t. art. 11 § a
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
o.p. art. 208 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.o.v.a.t. art. 88 § 4
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
o.p. art. 139 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 139 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 139 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 139 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 115 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.v.a.t. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.o.v.a.t. art. 15 § 4
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
o.p. art. 68 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
k.c. art. 209 § 2
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny
o.p. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 6 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 118 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa termin przedawnienia wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
o.p. art. 59 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 14 § 2 pkt 1 lit. a
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów o przedawnieniu odpowiedzialności podatkowej osób trzecich (choć nie podniesione wprost przez skarżących, stanowiło podstawę uchylenia decyzji).
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu celnego przez wydanie decyzji po upływie 3 lat od przyjęcia zgłoszenia celnego. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT przez wydanie decyzji po upływie terminów przedawnienia wymiaru zobowiązania podatkowego. Zarzut naruszenia art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej z powodu bezprzedmiotowości postępowania. Zarzut naruszenia art. 88 ust. 4 ustawy o VAT (dotyczący prawa do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym). Zarzut przewlekłości postępowania. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej przez ustalenie odpowiedzialności wspólników bez skierowania decyzji do spółki.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja ta ma charakter konstytutywny, gdyż tworzy nowe stosunki prawne zarówno pod względem podmiotowym , jak i przedmiotowym. Nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej , jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Odrębność praw i obowiązków podatkowych podatnika oraz osób trzecich wyklucza możliwość uznania obu tych podmiotów za strony tego samego postępowania podatkowego.
Skład orzekający
Dariusz Skupień
sprawozdawca
Jacek Jaśkiewicz
członek
Krystyna Skowrońska-Pastuszko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Przedawnienie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, charakter decyzji konstytutywnych w prawie podatkowym, rozróżnienie zobowiązania podatkowego od odpowiedzialności osób trzecich, wpływ wpłat na wygaśnięcie zobowiązania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji likwidacji spółki jawnej i odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe z tytułu importu towarów. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu celnego w brzmieniu obowiązującym w czasie popełnienia czynu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności byłych wspólników za długi spółki, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym. Kluczowe jest tu rozstrzygnięcie dotyczące przedawnienia, które może mieć szerokie zastosowanie.
“Czy wspólnicy spółki jawnej mogą być pociągnięci do odpowiedzialności za jej długi po latach? Sąd wyjaśnia kluczowe kwestie przedawnienia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Go 811/08 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2008-12-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-10-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Dariusz Skupień /sprawozdawca/ Jacek Jaśkiewicz Krystyna Skowrońska-Pastuszko /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art 118 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant referent stażysta Anna Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2008 r. ze skargi W.I., A.P., A.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności byłych wspólników spółki jawnej za zobowiązania spółki w podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru oraz ustalenia kwoty tego zobowiązania. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących kwotę 297 (dwieście dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Pełnomocnik skarżących W.I., A.P., A.S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].09.2008 r. utrzymującą w mocy decyzje organu I instancji. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. W dniu [...].07.2002 r. działająca z upoważnienia Spółki A. Agencja Celna zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym zabawki importowane z Chin (SAD nr [...]). W okresie od [...] do [...] marca 2005 r. w siedzibie biura rachunkowego "W." s.c. funkcjonariusze Referatu Kontroli Podmiotów Gospodarczych Urzędu Celnego przeprowadzili kontrolę dokumentacji księgowej i finansowej Spółki A. za okres od [...].05.2002 do [...].04.2004 r. w zakresie zgodności dokonywanej wymiany handlowej z przepisami prawa celnego i podatkowego. W toku czynności kontrolnych ujawniono notę debetową nr [...] z dnia [...].06.2002 r. na kwotę 1.431,05 USD obciążającą przedłożony do odprawy celnej rachunek nr [...]. Po przeanalizowaniu dokumentacji księgowej i finansowej kontrolujący uznali, iż ww. koszty stanowią "prowizję od zakupu", która nie została zadeklarowana w zgłoszeniu celnym. Powyższa konstatację potwierdził ujawniony kontrakt z dnia [...] marca 2002 r. zawarty pomiędzy polskim podmiotem a firmą [...] Ltd. (nadawca towaru i wystawca noty debetowej), w którym określono prowizje zakupu w wysokości 5% bądź 7% od wartości FOB- w zależności od rodzaju zamówienia. W kontrakcie tym wskazano również, że Agent wystawi Importerowi notę debetową, którą Importer będzie zobowiązany uregulować przelewem bankowym. W związku z powyższym - po wszczęciu postępowania, decyzją nr [...] z dnia [...].12.2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił prawidłową kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu. Ww. decyzja została zaskarżona do Dyrektora Izby Celnej, który po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego decyzją z dnia [...].05.2006 r. utrzymał ją w mocy, Skarga na ww. rozstrzygniecie została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. (postanowienie z dnia 13.02.2007 r., sygn. akt l SA/Go 1108/06. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że podmiot o nazwie A. l., P., S. Spółka Jawna został zlikwidowany w wyniku postępowania likwidacyjnego i wykreślony z KRS-u przed wszczęciem postępowania przed sądem, jak również przed organami podatkowymi. Potwierdzeniem tego jest ogłoszenie zamieszczone w MSiG nr [...] z którego wynika, iż w dniu [...].04.2005 r. dokonano wpisu do rejestru KRS o wykreśleniu spółki z rejestru. Postanowienie uprawomocniło się dnia [...].04.2005r. Z chwilą wykreślenia z rejestru następuje rozwiązanie spółki i wykreślenie to ma charakter konstytutywny. Spółka straciła wówczas swój byt prawny i w chwili, gdy pełnomocnik złożył skargę Spółka już nie istniała. Nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego jednostka organizacyjna, która nie istnieje, gdyż nieistniejący podmiot nie posiada zdolności sądowej ani procesowej. Pełnomocnik byłych wspólników ww. Spółki A. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organów celnych obu instancji. Decyzją z dnia [...].07.2007r. Dyrektor Izby Celnej , zgodnie z wnioskiem stwierdził nieważność ww. decyzji. Postanowieniem z dnia [...].08.2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie podatkowe dot. ustalenia kwoty podatku VAT z tytułu importu, a następnie decyzją z dnia [...].10.2007 r. określił kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu. Jako stronę w ww. decyzji wskazano byłych wspólników Spółki A.. Od ww. decyzji zostało złożone odwołanie, po którego rozpoznaniu Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...].01.2008 r. uchylił decyzję organu l instancji i sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazał, iż organ określił jedynie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu, bez jednoczesnego orzeczenia o odpowiedzialności Panów W.l., A.P. i A.S. za zobowiązania zlikwidowanej już Spółki A.. Dodatkowo wskazał na brak dokumentu potwierdzającego wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania Spółki. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...].03.2008 r. organ l instancji wszczął postępowanie w sprawie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku VAT z tytułu importu oraz w zakresie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe wynikające z działalności zlikwidowanej Spółki A.. Po zakończeniu ww. postępowania Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...].04.2008 r. określił prawidłową kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz orzekł o odpowiedzialności byłych wspólników zlikwidowanej Spółki jawnej "A. l., P., S.", Panów: W.l., A.P. i A.S. za ww. zobowiązanie wynikające z działalności Spółki. Od tej decyzji pełnomocnik byłych wspólników złożył odwołanie do Dyrektora izby Celnej , który po rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...].08.2008 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu l instancji. Pełnomocnik skarżących wniósł następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Skarżący zarzucili organowi celnemu naruszenie: 1. art. 65 § 5 w związku z art. 65 § 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny przez wydanie decyzji ustalającej kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu po upływie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego; 2. art. 230 § 4 w związku z art. 65 § 5 i w związku z art. 3 § 1 pkt 2, pkt 4 i pkt 8 Kodeksu celnego przez zarejestrowanie długu celnego i powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego po upływie 3 lat licząc od dnia powstania długu celnego; 3. art. 68 § 1 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, przez wydanie decyzji po upływie trzech lat licząc od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy; 4. art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej przez wydanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego i doręczenie decyzji po upływie 5 lat od dnia powstania zobowiązania podatkowego; 5. art. 11 c) ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (dalej: ustawy o VAT), przez wydanie decyzji ustalającej podatek po upływie trzech lat od daty przyjęcia zgłoszenia celnego; 6. art. 6 ust. 7 w związku z art. 11a) ww. ustawy, przez błędne przyjęcie, iż obowiązek podatkowy powstał w innej dacie niż data powstania długu celnego; 7. art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej przez brak umorzenia postępowania, pomimo iż wydanie decyzji stało się całkowicie bezprzedmiotowe, albowiem Skarb Państwa otrzymał w całości należny mu podatek VAT, a jedynie w wyniku rażącego błędu organu celnego wydającego skarżoną decyzję podatek należny od sprzedaży towarów importowanych nie został rozliczony z podatkiem naliczonym i zapłaconym od importu towarów - a zatem organ celny dąży do bezprawnego i bezpodstawnego wyłudzenia przy pomocy bezprawnych decyzji nienależnego podatku od podatnika; 8. art. 88 ust. 4 ustawy o VAT przez oczywiście błędne przyjęcie iż Skarżącym nie służy prawo do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym; 9. art. 139 § 1, 2, 3 i 4 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania w sposób szczególnie przewlekły łącznie przez okres ponad 3 lat, co miało istotny wpływ na wydanie decyzji - tj. stałe wydawanie oczywiście błędnych decyzji - skierowanych do niewłaściwego podmiotu i "każdocześnie" z naruszeniem obowiązujących terminów; 10. art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej przez ustalenie odpowiedzialności Panów: W.l., A.P. i A.S. bez ustalenia solidarności ze Spółką a także skierowanie decyzji organu l instancji wyłącznie do byłych wspólników Spółki jawnej A. l., P., S. bez skierowania tej decyzji do samej Spółki, mimo, iż zgodnie z treścią art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej wspólnicy odpowiadają solidarnie ze Spółką; 11. art. 115 § 1 w związku z art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej przez orzeczenie o odpowiedzialności wspólników byłej Spółki jawnej A. jednocześnie z ustaleniem wysokości zobowiązania podatkowego przy czym decyzja o ustaleniu zobowiązania podatkowego nie została nigdy podatnikowi, tj. Spółce jawnej A. doręczona skutecznie, albowiem w dacie wydania decyzji podmiot ten już nie istniał. Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o: 1. stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, lub 2. uchylenie ww. decyzji w całości, 3. zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w wysokości 4-krotnej stawki minimalnej według załączonego i przedłożonego spisu wydatków i kosztów, solidarnie na rzecz skarżących. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest zasadna, jednak z przyczyn, które nie zostały objęte zarzutami w niej podniesionymi. Sytuacja taka może wystąpić w pierwszoinstancyjnym postępowaniu sądowym, bowiem zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), zwanej P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. W swoich rozważaniach w Sąd był zobligowany odnieść się jednak także do zarzutów podniesionych w skardze (art. 141 § 4 P.p.s.a.). Zarzuty te okazały się niezasadnione. Pierwsze dwa zarzuty dotyczyły naruszenia przez organy podatkowe art. 65 § 5 w związku z art. 65 § 4 obowiązującego w dacie importu kodeksu celnego, przez wydanie decyzji ustalającej podatek VAT po upływie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego oraz art. 230 § 4 w zw. z art. 65 § 5 i w zw. z art. 3 § 1 pkt 2 , pkt 4 i pkt 8 kodeksu celnego, przez zarejestrowanie długu celnego i powiadomienie dłużnika o jego wysokości po upływie 3 lat licząc od dnia powstania długu celnego. Ustosunkowując się do nich należy wskazać tak jak Dyrektor Izby Celnej , że obowiązująca w momencie dokonywania zgłoszenia celnego ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75 poz. 802 ze zm.) regulowała zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, jak też związane z tym prawa i obowiązki organów celnych. Natomiast kwestię należności z tytułu podatku od towarów i usług regulowały przepisy ustawy z dna 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 55 ze zm.). Zatem zarzuty dotyczące naruszenia kodeksu celnego w decyzji określającej zobowiązanie podatkowe są chybione i nie zasadne. Należy zwrócić uwagę i podkreślić, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług z tytułu importu nie jest długiem celnym w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 2 kodeksu celnego, zgodnie z którym długiem celnym jest powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych, odnoszące się do towarów. Należności celne przywozowe to cła i inne opłaty związane z przywozem towarów, a podatek od towarów i usług powstały w związku z importem towarów nie jest należnością której możnaby przypisać miano tej innej opłaty. Inne opłaty będące należnościami celnymi to te, które zostały wskazane w art. 265 i art. 266 kodeksu celnego. Zarzuty nr 3 i 5 dotyczyły rażącego, zdaniem strony skarżącej, naruszenia przez organy celne art. 68 § 1 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym na dzień zgłoszenia, przez wydanie decyzji po upływie 3 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, oraz naruszenia art. 11 lit. c ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z 1993 r. przez wydanie decyzji ustalającej podatek po upływie 3 lat od daty przyjęcia zgłoszenia celnego. Z argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu wyżej wskazanych zarzutów wynika, że według strony skarżącej podatek VAT ustalony na podstawie art. 11 lit. c ustawy VAT z 1993 r. jest zobowiązaniem podatkowym o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej. Zdaniem strony decyzja ta ma charakter konstytutywny, w związku z tym termin przedawnienia wynosi 3 lata i zaczyna biec od zakończenia roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Pogląd ten nie jest trafny. Ordynacja podatkowa przewiduje przedawnienie prawa do wymiaru zobowiązania podatkowego (art. 68) oraz przedawnienie zobowiązania podatkowego (art. 70). Instytucja przedawnienia z art. 68 ordynacji podatkowej odnosi się do przypadków, gdy wymiar podatku stanowi formę przekształcenia obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe. Wydawana jest wówczas decyzja konstytutywna, która określa podmiot, przedmiot oraz treść stosunku podatkowego. Inaczej jest natomiast w przypadku, gdy organ wydaje decyzję o charakterze deklaratoryjnym, wymierzając należny podatek, którego obliczenie i zapłata jest ustawowym obowiązkiem podatnika. W takim przypadku decyzja może zostać wydana do momentu przedawnienia zobowiązania. W rozpoznawanej sprawie obowiązek obliczenia i zapłaty podatku nakładały na Spółkę A. jako podatnika przepisy art. 11 ust. 1 ustawy VAT. Natomiast z regulacji art. 11 ust 2 i art. 11c ustawy VAT z 1993 r. wynikał nałożony na organ celny obowiązek wydania decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości, jeżeli w zgłoszeniu celnym został on nieprawidłowo wykazany. Organ celny nie ustalał wysokości zobowiązania podatkowego tylko określał jego wysokość powstałą z mocy prawa. Należy zatem jednoznacznie stwierdzić, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstałe także od importu towarów ulega przedawnieniu z upływem lat 5 od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku tj. na zasadzie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Zarzut sformułowany w pkt. 4 dotyczył naruszenia art. 68 § 2 zdanie drugie Ordynacji podatkowej przez wydanie zdaniem strony skarżącej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego i doręczenia decyzji po upływie 5 lat od dnia powstania zobowiązania podatkowego. On również nie mógł zostać uwzględniony, albowiem decyzja ta - co wskazano wyżej - ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. W rozpoznawanej sprawie nie ma więc zastosowania także regulacja art. 68 § 2 ordynacji podatkowej. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego art. 6 ust 7 ustawy o podatku VAT z 1993 r., który reguluje kwestię momentu powstania obowiązku w podatku od towarów i usług w imporcie należy stwierdzić, że moment ten został prawidłowo ustalony przez organy celne tj. na dzień powstania długu celnego, co jest równoznaczne z dniem dokonania zgłoszenia celnego. Nie można było także uznać za zasadny zarzutu dotyczącego naruszenia przez organy celne art. 208 § 1 ordynacji podatkowej z powodu bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania . Z treści art. 11 ust 1 ustawy o VAT z 1993 r. wynikał nałożony na importera obowiązek prawidłowego obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku VAT. Organy prawidłowo ustaliły, że do podstawy opodatkowania nie wliczono poniesionego przez spółkę jawną A., kosztu z tytułu prowizji od zakupu, chociaż z treści art. 15 ust 4 c ustawy o VAT z 1993 r. wynika, że jest to element podstawy opodatkowania. Kolejny ósmy zarzut dotyczył naruszenia przez organy celne art. 88 ust 4 ustawy o VAT , przez błędne zdaniem skarżących przyjęcie, że nie służy im prawo do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Skarżący jednak nie wskazali, której ustawy o VAT dotyczył ten zarzut, czy tej z 1993 czy też nowej z 2004 r. Dawna ustawa miała ogółem 55 artykułów, należy więc uznać, że zarzut dotyczył nowej ustawy z 2004 r., która jednak nie była podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji, co czyni ten zarzut całkowicie nietrafnym. Ustosunkowując się do dziewiątego zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia przez organy art. 139 § 1, 2, 3 i 4 ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania przez okres 3 lat, należy stwierdzić, że on również nie jest zasadny. Postępowanie w sprawie, której dotyczy rozpoznawana obecnie przez Sąd skarga, było wszczęte postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. a ostatecznie zakończyło się decyzją wydaną przez organ odwoławczy [...] sierpnia 2008 r. Ostatnie dwa zarzuty dotyczyły naruszenia art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej przez ustalenie odpowiedzialności byłych wspólników spółki jawnej bez skierowania tej decyzji do samej spółki, pomimo że zgodnie z art. 115 § 1 ordynacji podatkowej wspólnicy odpowiadają solidarnie ze spółką. Zarzuty te także są niezasadne, albowiem w rozpoznawanej sprawie zastosowano regulację z art. 115 § 4 ordynacji podatkowej, właściwą dla sytuacji jaka wystąpiła w niniejszej sprawie tj. gdy Spółka już nie istnieje. Przechodząc do zważeń i argumentacji przemawiających za uchyleniem zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności wskazać, że przedmiotem zaskarżonej decyzji, wydanej m.in. na podstawie art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej jest orzeczenie o odpowiedzialności wspólników rozwiązanej spółki jawnej, czyli o odpowiedzialności osób trzecich, za zobowiązania podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Decyzja ta ma charakter konstytutywny, gdyż tworzy nowe stosunki prawne zarówno pod względem podmiotowym , jak i przedmiotowym. Podmiotem tych stosunków są osoby trzecie ( nie podatnik), zaś przedmiotem odpowiedzialność, która odnosi się nie do obowiązku świadczenia dłużnika podatkowego, lecz dotyczy pokrycia długu. Na mocy tej decyzji konstytuuje się odpowiedzialność osób trzecich (wspólników zlikwidowanej spółki jawnej) wobec zaistnienia określonych przesłanek, w tym przypadku tych, o których mowa w art. 115 Ordynacji podatkowej. Odpowiedzialność tę należy wyraźnie oddzielić od obowiązku wynikającego ze zobowiązania podatkowego, bowiem dopiero z dniem doręczenia decyzji o odpowiedzialności osób trzecich można mówić, że powstał obowiązek w zakresie tej odpowiedzialności. W kwestii zaś przedawnienia organ musi rozważyć, czy zastosowanie w tej sprawie będzie miał art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej , jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Wcześniej już wykazano, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a więc w momencie zaistnienia zdarzenia, w którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Zdarzeniem tym jest powstanie długu celnego, a dług celny powstaje z momentem przyjęcia zgłoszenia celnego - art. 6 ust. 7 ustawy o VAT z 1993 r. oraz art. 209 § 2 ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23 poz. 117 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie zgłoszenia celnego dokonano w 2002 r., a zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji zostały wydane w roku 2008. Z uzasadnienia decyzji obu instancji wynika bezsprzecznie, że organy celne w ogóle nie brały pod uwagę regulacji art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, a rozważały sprawę pod kątem przedawnienia samego zobowiązania podatkowego. Dyrektor Izby Celnej rozpatrując ponownie odwołanie skarżących w pierwszej kolejności będzie musiał zatem rozstrzygnąć czy nastąpił upływ terminu do wydania decyzji w przedmiocie odpowiedzialności byłych wspólników Spółki A. za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od od towarów i usług w imporcie. Wystąpienie powyższej przesłanki uzasadniać będzie orzeczenie o umorzeniu postępowania w sprawie zgodnie z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej. Nie można było zgodzić się ze stwierdzeniem organu odwoławczego, że w sprawie wystąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej - z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Skarga rozpoznana przez tutejszy Sąd w 2007 r. nie dotyczyła bowiem decyzji w przedmiocie tego samego zobowiązania, wówczas orzeczenie obejmowało swym przedmiotem nie odpowiedzialność osób trzecich, lecz zobowiązanie podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług w imporcie. Odrębność praw i obowiązków podatkowych podatnika oraz osób trzecich wyklucza możliwość uznania obu tych podmiotów za strony tego samego postępowania podatkowego. Zarówno określenie decyzją obowiązków podatnika, jak i określenie decyzją zakresu odpowiedzialności osoby trzeciej , stanowi odrębną sprawę podatkową, co wynika wprost z art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej. Przypomnieć należy, że akcesoryjny charakter odpowiedzialności osób trzecich czyni koniecznym również zbadanie, czy nie nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego ciążącego na pierwotnym dłużniku (podatniku). Nie jest bowiem możliwe ustalenie odpowiedzialności za zobowiązanie, które już nie istnieje z powodu wygaśnięcia. Zastrzeżenie powyższe o tyle ma znaczenie w rozpoznawanej sprawie, bowiem jak ustalono na podstawie akt administracyjnych oraz dowodów uzupełniających przeprowadzonych przez Sąd z urzędu, dokonywane były wpłaty, sygnowane imieniem i nazwiskiem jednego ze wspólników. Organ kwestii powyższej w ogóle nie rozważył w kontekście art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w myśl którego zapłata powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w całości lub w części. Zaniechanie to w ocenie Sądu, stanowił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem powinnością organu będzie dokonanie oceny, po ewentualnym uzupełnieniu materiału dowodowego, co do skutków dokonanych wpłat dla dopuszczalności orzekania o odpowiedzialności wspólników za zobowiązanie podatkowe rozwiązanej spółki jawnej z tytułu VAT w imporcie towarów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni zaprezentowaną przez Sąd wykładnię prawa materialnego oraz wskazanie dotyczące naruszenia prawa procesowego. Mając na uwadze powyższe zaskarżoną decyzję należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylić. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) oraz § 14 ust 2 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 134 ze zm.). Na zasądzone koszty składają się uiszczony wpis sądowy - 100 zł, koszty zastępstwa procesowego 180 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł. Do skargi pełnomocnik dołączył zestawienie kosztów, które zostało przez Sąd uwzględnione w zakresie żądania zwrotu wpisu oraz opłaty od pełnomocnictwa. Nie uwzględniono natomiast żądania zasądzenia kosztów dojazdu samochodem własnym w wysokości 142,09 zł albowiem za niezbędny koszt podróży ustawodawca uznał tylko koszt wskazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony - art. 205 § 2 p.p.s.a. Nie uwzględniono także żądania zasądzenia 10 zł, tytułem kosztów sporządzenia kserokopii dokumentów. Ten rodzaj kosztu nie stanowi kosztu postępowania przed sądem i pokrywany jest z przyznanego pełnomocnikowi wynagrodzenia ( tak też WSA w Lublinie w postanowieniu z 10 marca 2005 r., I SA/Lu 611/04 niepubl.). Pełnomocnik wniósł również o zasądzenie podwyższonych kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 720 zł, wniosek w tym zakresie nie został przez Sąd uwzględniony albowiem samo wskazanie kwoty opłaty w wysokości wyższej niż minimalne uzasadnia konieczność wykazania tego faktu umową, której nie przedłożono.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI