I SA/Go 771/19

I SA/Go 771/19 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2020-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/
Damian Bronowicki
Dariusz Skupień /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 1008/20 - Wyrok NSA z 2024-09-11
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1856
art. 21 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Dz.U. 2010 nr 39 poz 211
§ 4 oraz § 5 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 4 ust. 1 lit. h
Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
Dz.U.UE.L 2014 nr 255 poz 18 art. 44
rozporzadzenie Delegowane KomisjiI (UE) NR 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów,  zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz.U.UE L z dnia 28 sierpnia 2014 r.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Asesor WSA Damian Bronowicki Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2016 rok oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Skarżący B.S. (dalej zwany Wnioskodawcą, Stroną, Skarżącym) złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMIR (dalej zwanego DOR ARMiR) z dnia [...] września 2019r. nr [...]. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej Kierownik Biura) nr [...] z [...] maja 2018 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2016.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu 13.06.2016 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej Biurem Powiatowym ARiMR) wpłynął wniosek Strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2016. Wnioskodawca zadeklarował, iż ubiega się o przyznanie płatności w ramach następujących wariantów:
- 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 13,71 ha,
- 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków do powierzchni 2,59 ha,
- 5.1. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków- Natura 2000 do powierzchni 40,21 ha.
Kierownik Biura poddał w/w wniosek kontroli administracyjnej zgodnie z art. 28, art. 29 Rozporządzenia (UE) nr 809/2014.
Kierownik Biura ustalił, iż w przypadku wariantu 2.1 powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności jest większa od powierzchni objętej zobowiązaniem. Powyższa różnica wynikała z faktu zadeklarowania następujących działek rolnych: B1 o powierzchni 1,09 ha na działce ewidencyjnej nr [...], BB1 o powierzchni 3,31 ha na działce ewidencyjnej nr [...], C1 o powierzchni 4,91 ha położonej na działce ewidencyjnej nr [...] oraz D1 o powierzchni 4,40 ha położonej na działce ewidencyjnej nr [...]. Powierzchnia zadeklarowana we wniosku w ramach wariantu 2.1 wyniosła 13,71 ha. Z uwagi na fakt, iż powierzchnia objęta zobowiązaniem ustalona decyzją nr [...] z dnia [...].12.2012 r. wyniosła 13,16 ha, Kierownik Biura stwierdził różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (13,71 ha ), a powierzchnią stwierdzoną wynikającą z podjętego zobowiązania (13,16 ha) wynoszącą 0,55 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni wynoszące 4,18 %.
W przypadku wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków powierzchnia deklarowana wyniosła 2,59 ha i była zgodna z powierzchnią podjętego zobowiązania.
Natomiast w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 Kierownik Biura stwierdził różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (40,21 ha), a powierzchnią stwierdzoną (26,17 ha) wynoszącą 14,04 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni wynoszące 53,65 %. Powyższa nieprawidłowość dotyczyła działki rolnej E położonej na działce ewidencyjnej nr [...], na której powierzchnia deklarowana wynosiła 40,21 ha a powierzchnia stwierdzona 26,17 ha.
W świetle dokonanych ustaleń, Kierownik Biura w zakresie płatności wydał decyzję z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w której stwierdził, że w odniesieniu do wariantu 2.1 powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności jest większa od powierzchni objętej zobowiązaniem.
W przypadku wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków powierzchnia deklarowana wyniosła 2,59 ha i jest zgodna z powierzchnią podjętego zobowiązania. Natomiast w odniesieniu do wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że na podstawie analizy dokumentów tj. protokołu z oględzin działki ewidencyjnej nr [...] z dnia [...].03.2018 r., ortofotomap wykonanych na podstawie zdjęć lotniczych w dniu [...].06.2014 r. i [...].06.2017 r., ustalił, iż powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności w ramach w/w wariantu wynosi 26,17 ha wobec deklarowanej przez stronę powierzchni 40,21 ha.
Decyzja została wydana na podstawie m.in.:
- Ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. 2017 r. poz. 1856) zwanej dalej Ustawą PROW,
- Ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
(tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1853) - zwanej dalej Ustawą EP,
- Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.
w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r. , poz.361 ze zm.)- dalej zwane Rozporządzeniem PRŚ,
- Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią
i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U. UE z 20 grudnia 2013 r. L 2013.347.549) – zwanego dalej Rozporządzeniem nr 1306/2013
- Rozporządzenie Delegowane Komisji (WE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków w odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. z dnia 20 czerwca 2014 r. L 2014.181.48) – zwane dalej Rozporządzeniem nr 640/2014.
- Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17.12.2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE)
nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608 ze zm.) - zwanym dalej Rozporządzeniem nr 1307/2013.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że strona deklarując do płatności działkę ewidencyjną nr [...], na której zadeklarowała działkę rolną E (TUZ
o użytkowaniu pastwiskowym) nie wykluczyła z deklaracji obszarów porośniętych gęstymi zadrzewieniami, tj. obszarów nie spełniających wymogów dobrej kultury rolnej zgodnie z § 4 oraz § 5 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r., Nr 39, poz. 211 ze zm.). Kierownik Biura dokonując analizy zgromadzonego materiału ustalił,
iż część działki nie spełnia kryterium trwałego użytku zielonego zgodnego z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013. Dalej organ wskazał,
iż pozostały obszar działki stanowiły drzewa, pnie ściętych drzew, czyli obszar nie spełniający definicji trwałego użytku zielonego.
Wobec powyższego Kierownik Biura stwierdził różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (40,21 ha), a powierzchnią stwierdzoną (26,17 ha) wynoszącą 14,04 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni wynoszące 53,65 %. Powyższa nieprawidłowość dotyczyła działki rolnej E położonej na działce ewidencyjnej nr [...]. Wobec takiego ustalenia powierzchni zastosowanie miał art. 19 ust. 2 Rozporządzenia nr 640/2014, zgodnie z którym jeśli różnica ta przekracza 50 %, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18. Zgodnie z art. 19 ust. 3 Rozporządzenia nr 640/2014, jeśli kwota obliczona zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być w całości odliczona w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, zgodnie z art. 28 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 908/2014 anuluje się saldo pozostałe do spłaty.
W/w decyzją organ I instancji przyznał Stronie płatność w :
wariancie 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) w wysokości 9.527,40 zł pomniejszoną o kwotę w wysokości 869,00 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia do powierzchni 13,16 ha;
wariancie 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 3 108,00 zł do powierzchni deklarowanej 2,59 ha;
oraz odmówił Stronie przyznania płatności w:
wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000 i nałożył sankcję w wysokości 19 234,80 zł. Kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.
Od przedmiotowej decyzji Strona złożyła odwołanie. Strona nie zgodziła się z odmową przyznania płatności w ramach wariantu 5.1. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000 oraz nałożeniem sankcji w wysokości 19.234,80 zł. Strona nie zgadza się z powierzchnią stwierdzoną do płatności w wysokości 26,17 ha wobec deklarowanej powierzchni 40,21 ha. W uzasadnieniu odwołania Skarżący wskazał, że ustalenia Kierownika Biura są sprzeczne z ustaleniami innych organów i osób, tj. Urzędu Gminy jako organu zaufania publicznego, ornitologa oraz doradcy rolnośrodowiskowego, a które to ustalenia mają potwierdzać, że powierzchnia kwalifikowana do płatności na działce ewidencyjnej nr [...] wynosi 40,21 ha.
DOR ARiMR decyzją z dnia [...] września 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując iż postępowanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR było prawidłowe.
Od przedmiotowej decyzji Skarżący złożył skargę do WSA w Gorzowie Wlkp. Wyrokiem z dnia 14 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Go 565/18 zaskarżona decyzja została uchylona. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że spór pomiędzy stronami dotyczy powierzchni trwałego użytku zielonego (MKO TUZ) na działce ewidencyjnej nr [...], która powinna być zgłoszona we wniosku w ramach Wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych Natura 2000. Zdaniem organu powierzchnia kwalifikująca się do płatności w 2016 r. wynosiła 26,17 ha. Zdaniem Strony, powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] kwalifikująca się do płatności (40,21 ha) została we wniosku zadeklarowana prawidłowo.
W ocenie Sądu ustalenia organu należało uznać za niewystarczające do przyjęcia, że MKO TUZ na spornej działce wynosiło 26,17 ha. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ortofotomapy z [...] czerwca 2017 r. oraz protokół sporządzony z oględzin działki rolnej przeprowadzonych w dniu [...] marca 2018 r. potwierdzają ustalenie, że wycinkę drzew dokonano przed 09 czerwca 2017 r. a usunięcie ściętych drzew i gałęzi zalegających na przedmiotowej działce dokonano przed 02 marca 2018 r. Potwierdzają również to, że na dzień [...] marca 2018 r. powierzchnia obszaru użytkowanego rolniczo przedmiotowej działki wynosiła 39,10 ha. Natomiast w ocenie Sądu materiał dowodowy nie dawał podstawy do przyjęcia, że na przedmiotowej działce MKO TUZ w 2016 r. wynosił 26,17 ha.
Z protokołu oględzin działki referencyjnej wynika, że zamierzona powierzchnia działki referencyjnej wyniosła 39,10 ha. Do w/w protokołu oględzin zostały dołączone szkice pomiarowe działki [...] oraz dokumentacja fotograficzna.
W aktach administracyjnych brak jest jednak dokumentów które umożliwiły by dokonanie oceny poprawności ustaleń organów np. takich jak szkice pomiarowe spornej działki z których wynikałby obszar który w ocenie organu nie kwalifikował się do płatności w 2016 r., a już w 2018 r. kwalifikował się, lub innego czytelnego dokumentu z którego można by było odczytać takie informacje, dokonać porównania przyjętych powierzchni TUZ w 2018 r. oraz za 2016 r.
Wyliczenie metrażu działki rolnej E, dokonane zostało wyłącznie na zdjęciach lotniczych (ortofotomapach) i zdaniem organu powierzchnia TUZ na przedmiotowej działce w 2016 r. wynosiła 26,17 ha wobec zadeklarowania 40,21 ha. Przeprowadzona wizja działki rolnej w marcu 2018 r. z kolei wykazała, że powierzchnia uprawniająca do dopłat wynosi 39,10 ha. Z ustaleń organu wynika, że nowy użytkownik działki dokonał na niej wycinki drzew. Dowodem na powyższe stanowi wykonana na działce dokumentacja fotograficzna na której widać pozostałości po wycięciu drzew. O ile ze znajdujących się w aktach dowodów można uznać za zasadne twierdzenie, że z części działki zostały usunięte drzewa, to jednak z dokumentów tych nie można stwierdzić czy powierzchnia ta obejmuje 12,93 ha oraz czy wskazana przez organ powierzchnia 26,17 ha która kwalifikowała się
w 2016 r. do płatności została ustalona prawidłowo. Z materiału dowodowego nie wynika w jaki sposób wyliczono 26,17 ha (np. map na których zaznaczono teren zadrzewiony i wykazano powierzchnie wyłączonego obszaru łącznie 14,04 ha). Również nie wskazano do porównania obszaru 12,93 ha uznanego za przywrócony do użytkowania rolniczego. Z załączników do decyzji nr 1 i nr 2 nie sposób stwierdzić wielkości obszaru który nie spełnia wymogów § 2 ust. 1 pkt 2 i 3 Rozporządzenia PRŚ.
Organ ponownie rozpoznając sprawę uzupełni materiał dowodowy w zakresie wykazania na działce ewidencyjnej nr [...] który obszar i o jakiej powierzchni w 2016 r. nie kwalifikował się do płatności, z uwzględnieniem wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku sygn. akt .I SA/Go 565/18.
Po ponownym rozpoznaniu, organ w dniu [...] września 2019 r. wydał decyzję nr [...] w której utrzymał w mocy decyzję Kierownik Biura nr [...] z [...] maja 2018 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2016.
Od przedmiotowej decyzji Strona ponownie złożyła skargę do WSA, zarzucając wydanie decyzji:
1. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 i w zw z art. 107 §3 k.p.a., mające wpływ na treść orzeczenia poprzez:
a. niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych czynności i tym samym nienależyte zbadanie zebranego materiału dowodowego, skutkującego błędnym twierdzeniem organu, iż deklarowana przez skarżącego powierzchnia działki [...] nadająca się do zaliczenia jej do dopłat rolno środowiskowych - zgłoszonych we wniosku w ramach wariantu 5.1. Ochrona siedlisk lęgowych natura 2000, została celowo przez niego zawyżona, podczas gdy z zebranego materiału nie sposób tego faktu dowieść,
b. Niepodjęcie przez organ jakichkolwiek dodatkowych czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy na terenie działki rolnej [...] oraz znajdującego się na niej TUZ o użytkowaniu pastwiskowym, na powierzchni uznanej przez organ jako niekwalifikująca się do dopłat - a wynoszącej 14,04ha, rzeczywiście ( obiektywnie ) nie można było prowadzić wypasu zwierząt oraz przeznaczać tego terenu dla pobytu ptactwa lęgowego, bowiem z zebranego materiału dowodowego fakt ten w zupełności nie wynika, a nadto stoi on w sprzeczności z licznymi dokumentami wydanymi do sprawy: m.in. z opinią ornitologa stanowiącą załącznik do akt postępowania, czy też protokołem z oględzin działki referencyjnej dokonanej przez kontrolerów ARiMR z dnia [...] marca 2018r. wskazującym iż powierzchnia zmierzona w ramach działki referencyjnej to 39,10 ha, doradcy środowiskowego czy też urzędu gminy - organu zachowania publicznego,
c. błędne przyjęcie, przez organ administracji, iż ze zdjęć stanowiących załącznik do protokołu z oględzin działki referencyjnej dokonanej przez kontrolerów ARiMR z dnia [...] marca 2018r. wynika, iż nie ma możliwości wypasu zwierząt oraz ochrony ptactwa zgodnego z przyjętym zobowiązaniem rolno środowiskowym podjętym przez wytwórcę rolnego, podczas gdy zdjęcia te w zestawieniu z treścią merytoryczną protokołu oględzin jednoznacznie się wykluczają, co zostało także potwierdzone podczas kontroli na miejscu przez kontrolerów ARiMR, iż powierzchnia kwalifikująca się do dopłat rolno środowiskowych badanego przez nich terenu, wynosi 39,10ha, a pnie pozostałe po zadrzewieniach które zostały ujawnione w toku oględzin, nie dyskwalifikują części działki w wymiarze 14,04ha, a pomniejszają wyłącznie powierzchnię działki o 1,11 ha,
d. pominięcie przez ARiMR dowodu z dokumentu [...] (pisma Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2012r.) wydanego przez agencję na wniosek wytwórcy rolnego, a wskazującego powierzchnię PEG dla działki [...] jako 41,41ha, która kwalifikuję się do programu dopłat rolno środowiskowych, a która miała istotne znaczenie przy składaniu i określaniu przez wytwórcę rolnego wnioskowanej powierzchni o dopłaty, co wskazuje nie tylko na motywy którymi kierował się wytwórca rolny przy składaniu wniosku, ale także na przeświadczenie o zgodności danych wynikających z tego dokumentu ze stanem faktycznym i rzeczywistym zgodnym z wnioskiem o dopłaty,
e. poczynienie przez organ błędnych ustaleń faktycznych, znajdujących odzwierciedlenie w skarżonej decyzji, wyrażających się w sprzeczności ustaleń organu odnoszącej się do przyjętej ilości ha działek referencyjnych (na 26,17ha) z wcześniej wydawanymi decyzjami określającymi wymiar tychże działek referencyjnych kwalifikujących się do programu rolno środowiskowego - potwierdzonych dokumentami m.in. [...] - pismem Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2012r. określającego maksymalny kwalifikowany obszar PEG na 41,41 ha, oraz m.in. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] lutego 2015r. określającej pow. deklarowaną i powierzchnię udowodnioną / stwierdzoną przyjętą przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR kwalifikującą się do dopłat
w wymiarze 41,41 ha,
f. niewyczerpującej i dowolnej ocenie materiału dowodowego, wyrażającej się
w nienależytym uwzględnieniu i odniesieniu się organu do dokumentacji przyrodniczo ornitologicznej wykonanej na potrzeby programu rolno środowiskowego PROW 2007-2013 z którego wynika ilość ha (40,21) która winna być zgłoszona we wniosku w ramach Wariant 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych NATURA 2000,
g. przyjęciu za prawidłowe pomiarów dokonanych za pomocą zdjęć lotniczych oraz ortofotomap znajdujących się w systemie, w sytuacji, gdy z uwagi na występowanie na fotografowanym obszarze terenów zalewowych i zacienionych nie sposób było
w sposób jednoznaczny stwierdzić, na podstawie zdjęć lotniczych, czy ww. obszary działki [...] kwalifikują się czy też nie się do uzyskania dopłat bezpośrednich
w ramach Wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych NATURA 2000, zwłaszcza
w sytuacji gdy powyższe zdjęcia stoją w ewidentnej sprzeczności z wynikami oględzin pracowników organu na działce referencyjnej weryfikującej PEG, która
to jednoznacznie wskazała nie tylko na stwierdzony sposób użytkowania na działce (TUZ) ale także pozwoliła ustalić powierzchnię zmierzoną działki referencyjnej na 39,10 ha,
h. nieuzupełnienie zebranego materiału dowodowego, celem wyjaśnienia występowania różnic powierzchni przyjętych do płatności w latach 2016 oraz 2018, co w sposób oczywisty prowadzi do wniosku o przedwczesnym i pochopnym rozpoznaniu przez organ wniosku strony skarżącej,
i. nieuwzględnienie przez organ przy rozpoznaniu sprawy faktu, iż na terenie przedmiotowej działki znajduje się TUZ o charakterze cennym, oraz wpływu tej okoliczności na rozpoznanie sprawy, co w konsekwencji skutkowało niepodjęciem przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenia uzasadnienia zgodnego z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.
2. naruszenie przez organ art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 84§1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy za niezbędne należy uznać zbadanie przez osobę niezależną (biegłego) czy na terenie działki rolnej [...], na powierzchni 14,04 ha - kwestionowanej przez organ istniała możliwość wypasu bydła oraz czy na tym terenie znajdowało schronienie ptactwo – w ramach znajdujących się tam łąk i pastwisk, co w niniejszej sprawie ma istotny wpływ na treść orzeczenia
3. naruszenie przez organ art. 8 k.p.a. oraz 11 k.p.a. w zw z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, która z punktu widzenia tego, co stanowi istotę rozstrzygnięcia, nie zawiera wyjaśnienia co konkretnie zarzuca organ - jeśli chodzi
o rok 2016 w zakresie działki E1, którego dotyczy niniejsza sprawa - i dlaczego
z zestawienia kilku wymienionych przez organ odwoławczy (a nie wspominanych
w decyzji I instancji) zdjęć lotniczych wykonanych w różnych okresach wynikać ma
w sposób logicznie jasny, że kwestionowany przez organ fragment 14,04 ha działki nie był w roku 2016 użytkowany w sposób zgodny z wymaganiami określonymi
w przepisach właściwych dla danego typu płatności,
4. rażące naruszenie art.15 k.p.a. i zawartej w nim zasady dwuinstancyjności postępowania - poprzez usankcjonowanie przeprowadzonego przez organ I instancji wadliwego postępowania zwieńczonego decyzją błędną zarówno w odniesieniu do naruszeń procedury administracyjnej jak i ustaleń stanu faktycznego, a także nie przeprowadzeniu przez organ odwoławczy ponownego rzetelnego postępowania dowodowego mającego na celu ocenę zebranych dowodów oraz stwierdzenie czy organ I instancji uchybił określonym wymogom nakładanym przez kpa na organ badający sprawę
5. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. 4 ust 1 lit h rozporządzenia
nr 1307/2013 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na niewłaściwym przyjęciu, iż na terenach należących do skarżącego obiekty - w postaci czy to zadrzewień
czy też ściętych zadrzewień nie mogą być uznane za TUZ, podczas gdy
z cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, iż w TUZ mogą wchodzić " inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, pod warunkiem, że zachowano przewagę traw i innych pastewnych roślin zielnych", zwłaszcza w sytuacji gdy producent rolny na spornym terenie posiada nie tylko TUZ, ale także TUZ cenny pod względem środowiskowym.
6. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 19 ust 2 Rozporządzenia
nr 640/2014 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (WE) uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy przepisy ww. Rozporządzenia w trakcie podjęcia przez wytwórcę rolnego zobowiązania rolnośrodowiskowego w roku 2012 jeszcze nie obowiązywały, a weszły w życie dopiero w dacie 1 stycznia 2015 r.
Z ostrożności procesowej w przypadku przyjęcia przez Sąd, iż przepisy Rozporządzenia nr 640/2014 obowiązywały w trakcie trwania programu rolno środowiskowego na lata 2012-2017, którego wytwórca rolny był beneficjentem, zarzucam naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust 3 Rozporządzenia nr 640/2014 poprzez jego niezastosowanie, i w konsekwencji przerzucenie na producenta rolnego odpowiedzialności za ustalenie właściwego maksymalnego kwalifikowanego obszaru działki referencyjnej, podczas gdy na gruncie ww. przepisu jednoznacznie wskazane jest, iż to rolą państw członkowskich dopilnowanie jest, aby maksymalny kwalifikowalny obszar na działkę referencyjną, o którym mowa w ust. 2 lit. a) Rozporządzenia, był właściwie określony ilościowo w granicach maksymalnie 2 %, biorąc przy tym pod uwagę obwód i stan działki referencyjnej.
Mając na względzie powyższe zarzuty, na za zasadzie art. 138 § 2 k. p. a. wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, o uchylenie w tożsamej części, decyzji organu I instancji, i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych w sytuacji reprezentowania skarżącego przez profesjonalnego pełnomocnika.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie pełnomocnik Strony wskazał, że w jego ocenie wykluczone powierzchnie gruntów zostały zawyżone. Wynika to z niedokładności oraz nieregularności powierzchni poddanej ocenie. Ponadto Strona składała wnioski
o przeprowadzenie kontroli na miejscu jednak organ tych kontroli nie przeprowadził na czas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2019.2167 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325) dalej "ustawa p.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Dodatkowo zauważyć należy, że orzekanie w niniejszej prawie odbywa się w warunkach związania o którym mowa w art. 153 p.p.s.a., gdyż niniejszy wyrok poprzedzony jest prawomocnym wyrokiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Go 565/18. Zatem na wynik niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego mają wpływ ustalone wcześniej przez WSA w Gorzowie Wielkopolskim kierunki badania sprawy i wyrażone stanowisko. Sąd obecnie rozpoznający sprawę w pierwszej kolejności ma obowiązek ocenić, czy organy administracyjne dostosowały się do wskazań ww. wyroku, którym sąd uchylił decyzje. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2000 r., sygn. I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z 16 czerwca 2009 r., sygn. II SA/Ol 443/09, powołane orzeczenia dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, procesowego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji administracyjnej. Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i sąd może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego sprawy.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w sprawie Strona kwestionowała (w sprawie I SA/Go 565/18) i nadal kwestionuje ustalenia organu dotyczące działki nr [...] oznaczonej we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej jako E1 na której zadeklarowała wariant 5.1. Organ uznał wyłącznie powierzchnię 26,17 ha (wobec deklarowanej przez Skarżącego 40,21) na działce nr [...] jako spełniającą warunki do przyznania płatności w ramach wariantu 5.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków – Natura 2000.
Dokonane w pozostałym zakresie ustalenia w postępowaniu z wniosku Strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2016 nie były przez Skarżącego kwestionowane, a w ocenie Sądu były prawidłowe.
W wyroku I SA/Go 565/18 sąd wskazał, że z materiału dowodowego nie wynika w jaki sposób wyliczono 26,17 ha (np. map na których zaznaczono teren zadrzewiony i wykazano powierzchnie wyłączonego obszaru łącznie 14,04 ha). Również nie wskazano do porównania obszaru 12,93 ha uznanego za przywrócony do użytkowania rolniczego. Z załączników do decyzji nr 1 i nr 2 nie sposób stwierdzić wielkości obszaru który nie spełnia wymogów § 2 ust. 1 pkt 2 i 3 Rozporządzenia PRŚ. Sąd wskazał, że organ ponownie rozpoznając sprawę uzupełni materiał dowodowy w zakresie wykazania na działce ewidencyjnej nr [...] który obszar i o jakiej powierzchni w 2016 r. nie kwalifikował się do płatności.
W ocenie Sądu organ uzupełnił materiał dowodowy w powyższym zakresie. Pomiar obszaru włączonego do użytkowania rolniczego w 2017 r. został zobrazowany na załącznikach od nr 3b do nr 3g. I tak: zał. 3b i 3c – pow. 4,6119 ha (zmniejszono powierzchnię o obszar zadrzewiony), zał. 3d – pow. 1,7471 ha, 3e – pow. 0,0746 ha, 3 f – pow. 6,4964 ha. Powierzchnia włączona do użytkowania stanowi powierzchnię 12,93 ha. Powyższe pomiary potwierdzają ustalenia inspektorów kontroli na miejscu, którzy w dniu [...].03.2018 r. w trakcie wizytacji terenowej ustalili powierzchnię zmierzoną w ramach działki referencyjnej na 39,10 ha (tj. 26,17 ha oraz 12,93 ha jako obszar przywrócony do użytkowania rolniczego ale niespełniający definicji trwałego użytku zielonego.
Załącznik nr 5 (w aktach sprawy) obrazuje stan użytkowania działki ewidencyjnej nr [...]. Kolorem jasnoróżowym oznaczony jest obszar stanowiący trwały użytek zielony (26,17 ha), kolorem jasnobrązowym oznaczono obszar włączony do użytkowania rolniczego (12,93 ha) a kolorem ciemnozielonym zadrzewienia.
Pomiary obszarów zadrzewionych zobrazowane zostały na załącznikach od nr 4a do 4 e i obejmują powierzchnię 6,41 ha. Na powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej nr [...] tj. 45,55 ha znajdują się obszary zwarcie zadrzewione o powierzchni 6,41 ha, powierzchnia 26,17 ha stanowiąca trwały użytek zielony zgodnie z wymogiem określonym w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013 oraz powierzchnia 12,93 ha włączona w 2017 r. do użytkowania rolniczego.
Jak już wcześniej wskazano organ uznał wyłącznie powierzchnię 26,17 ha (wobec deklarowanej przez Skarżącego we wniosku powierzchni 40,21 ha) na działce ewidencyjnej nr [...], jako spełniającą warunki do przyznania płatności w ramach wariantu 5.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000. Pozostała powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] została wykluczona z płatności z uwagi na niespełnienie warunków określonych dla kryterium trwałego użytku zielonego zawartego w art. 4 ust. 1 lit. h Rozporządzenia nr 1307/2013. Zgodnie z w/w przepisem "trwałe użytki zielone" oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres pięciu lat lub dłużej: mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, pod warunkiem, że zachowano przewagę traw i innych pastewnych roślin zielnych, a także - w przypadku gdy zadecydują tak państwa członkowskie - grunty, które mogą nadawać się do wypasu i które stanowią część utrwalonych praktyk lokalnych w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne tradycyjnie nie są roślinnością dominującą na obszarach wypasu.
Z uwagi na brzmienie przytoczonej definicji trwałych użytków zielonych, we wniosku należało zadeklarować tylko taką powierzchnię działki nr [...] która spełnia definicję trwałego użytku zielonego. Organ odwoławczy dokonując analizy ortofotomapy wykonanej w dniu [...].06.2014 r. działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna E) stwierdził, iż deklarując powierzchnię działki rolnej (TUZ) 40,41 ha strona zadeklarowała także powierzchnie w jej obrębie, która - wbrew deklaracji - nie była użytkowana rolniczo (vide: zał. 1a, 1b, 1c - w aktach sprawy). Powierzchnie te znajdowały się w części zachodniej i południowej dochodzącej do granicy działki ewidencyjnej nr [...] i obejmowały obszar zwartych zadrzewień, na których nie była prowadzona działalność rolnicza w myśl § 2 ust. 1 pkt 2 i 3 Rozporządzenia PRŚ. Obszar gęstych zwartych zadrzewień na działce nr [...] jest widoczny także na załączniku graficznym w Planie Działalności— Rolnośrodowiskowej na lata 2012-2017. Z uwagi na powyższe Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dokonał pomiaru powierzchni użytkowanej rolniczo i uzyskał pomiar 26,17 ha (vide: zał. 1c - aktach sprawy). Tym samym różnica powierzchni wynikająca z deklaracji strony tj. 40,21 ha a powierzchnia stwierdzoną spełniającą definicję zawartą w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013 tj. 26,17 ha wyniosła 14,04 ha.
Tym samym Kierownik Biura ustalił, iż obszar porośnięty gęstymi, zwartymi zadrzewieniami stanowił powierzchnię 14,04 ha. Natomiast na ortofotomapie uzyskanej ze zdjęcia lotniczego z dnia [...].06.2017 r. zauważyć należy, iż większość w/w zadrzewień została ścięta, co potwierdzają widoczne leżące pnie po ściętych drzewach na działce.
Powyższy fakt potwierdza również dokumentacja fotograficzna, sporządzona w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...].03.2018 r. W dokumentacji fotograficznej (vide: zdjęcia nr 31, 32, 33, 37, 44 i 45) widoczne są pnie drzew po ścięciu, część nieusuniętych ściętych drzew i gałęzie. W związku z wykonaną wycinką zadrzewień, powierzchnia obszaru użytkowanego rolniczo uległa zmianie i wyniosła 39,10 ha. Z analizy obu ortofotomap oraz protokołu z oględzin działki
nr [...], wycinki zadrzewień dokonano między datami wykonania zdjęć lotniczych ([...].06.2014 r. oraz [...].06.2017 r.) a usunięcie zalegających działkę ściętych drzew przeprowadzono pomiędzy datą zdjęcia lotniczego z dnia [...].06.2017 r. a datą oględzin działki rolnej przeprowadzoną w dniu [...].03.2018 r. Powyższy fakt prowadzi zatem do konkluzji, iż zarówno na dzień złożenia przez stronę wniosku o przyznanie płatności (13.06.2016 r.) jak i dzień zakończenia 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego ([...].03.2017 r.) tylko powierzchnia 26,17 ha spełniała definicję zawartą w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013. Tym samym obszarów takich jak na działce ewidencyjnej nr [...] (zadrzewienia, ścięte zadrzewienia)
nie można uznać, w odniesieniu do roku 2016 (zgodnie z wyżej przywołaną definicją), za trwały były wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielnych przez okres pięciu lat lub dłużej.
Wskazać należy, iż stan działki ewidencyjnej w okresie od roku 2014 potwierdzają zdjęcia satelitarne wykonane w dniach: [...].09.2014 r. (zał. 2a - w aktach sprawy), [...].08.2015 r. (zał. 2b - w aktach sprawy) oraz [...].07.2016 r. (zał. 2c - w aktach sprawy). Powyższe wskazuje, iż nie było możliwe prowadzenie działalności rolniczej na części powierzchni działki nr [...] w 2016 r. oraz w dacie [...].06.2017 r. bowiem na ortofotomapie prezentującej stan działki na dzień [...].06.2017 r., widoczne są zalegające, odpowiednio w zachodniej i południowej części, ścięte drzewa, potwierdzające fakt usunięcia zwartych drzewostanów (załączniki nr 3-6). To z kolei prowadzi do wniosku, że przesłanki określone w definicji trwałego użytku zielonego nie zostały w odniesieniu do takich obszarów spełnione (nie uprawiano traw lub innych pastewnych roślin zielnych przez okres 5 lat lub dłużej).
Okres pięciu lat liczony jest jako pięć pełnych okresów wegetacyjnych licząc wstecz od roku poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. W toku oględzin działki ewidencyjnej nr [...] przeprowadzonych w dniu [...].03.2018 r. dokonano pomiaru obszaru użytkowanego rolniczo, obejmującego również tereny, na których dokonano wycinki zwartych drzewostanów. Z przeprowadzonego pomiaru uzyskano wynik 39,10 ha.
Jednakże, jak już wcześniej wskazano, w wyniku analizy ortofotomap cyfrowych i przeprowadzonych w systemie LPIS pomiarów ustalono, że tylko obszar o powierzchni 26,17 ha spełnia kryteria uznania go za trwały użytek zielony, bowiem na pozostałym obszarze stwierdzono, iż w dniu [...].06.2014 r. znajdowały się tam zwarte zadrzewienia. W powyższej dacie na przedmiotowych terenach działalność rolnicza nie była prowadzona - była uniemożliwiona przez zwarte drzewostany. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki do uznania tych terenów za trwały użytek zielony, z uwagi na niespełnienie wymogu określonego w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013, zgodnie z którym "trwałe użytki zielone" oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres pięciu lat lub dłużej.
W związku z powyższym organ ustalił, iż powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności w ramach wariantu 5.1 wynosi 26,17 ha wobec powierzchni zmierzonej przez kontrolerów tj. 39,10 ha. Pozostały obszar, tj. 12,93 ha jest gruntem, który został przywrócony do użytkowania rolniczego w 2017 roku.
W trakcie postępowania organ dokonał analizy ortofotomap z dnia [...].06.2014r. i dnia [...].06.2017 r oraz protokołu z oględzin działki nr [...], która doprowadziła go do wniosku, iż wycinki zadrzewień dokonano między datami wykonania zdjęć lotniczych, a usunięcie zalegających działkę ściętych drzew przeprowadzono pomiędzy datą zdjęcia lotniczego z dnia [...].06.2017r. a datą oględzin działki rolnej przeprowadzoną w dniu [...].03.2018 r. Wnioski te zostały uznane za prawidłowe w wyroku z 14 marca 2019 r. w sprawie sygn. akt I SA/Go 565/18.
W tym stanie, zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania określone w pkt. 1-3 skargi należy uznać za niezasadne.
Powyższe prowadzi zatem do konkluzji, iż zarówno na dzień złożenia przez stronę wniosku c przyznanie płatności (13.06.2016 r.) jak i dzień zakończenia
5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego ([...].03.2017 r.) tylko ustalona przez organ powierzchnia 26,17 ha spełniała definicję zawartą w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013.Tym samym obszarów takich jak na działce ewidencyjnej nr [...] (zadrzewienia, ścięte zadrzewienia) nie można uznać, w odniesieniu do roku 2016 (zgodnie z wyżej przywołaną definicją), a trwały użytek zielony, ponieważ nie były wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielnych przez okres pięciu lat lub dłużej. Powyższe wskazuje, iż nie było możliwe prowadzenie działalności rolniczej na części powierzchni działki nr [...] w 2016 r. oraz w dacie [...].06.2017 r. bowiem na ortofotomapie prezentującej stan działki na dzień [...].06.2017 r., widoczne są zalegające, odpowiednio w zachodniej i południowej części, ścięte drzewa, potwierdzające fakt prowadzenia procesu usunięcia zwartych drzewostanów. W związku z powyższym przesłanki określone w definicji trwałego użytku zielonego nie zostały w odniesieniu do takich obszarów spełnione (nie uprawiano traw lub innych pastewnych roślin zielnych przez okres 5 lat lub dłużej).
Na podstawie oględzin działki ewidencyjnej nr [...] z dnia [...].03.2018 r. oraz analizy ortofotomap cyfrowych i przeprowadzonych w systemie LPIS ustalono,
iż tylko obszar o powierzchni 26,17 ha spełnia kryteria trwałego użytku zielonego.
Z uwagi na zwarty drzewostan występujący na pozostałej części działki ewidencyjnej nr [...] nie było możliwe prowadzenie działalności na całości obszaru.
W konsekwencji nie zostały spełnione przesłanki do uznania tych terenów za trwały użytek zielony, z uwagi na niespełnienie wymogu określonego w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013, zgodnie z którym "trwałe użytki zielone" oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres pięciu lat lub dłużej.
Kwestia ta była przedmiotem analizy przedstawionej w zaskarżonej decyzji (str. 18-19 decyzji). W związku z powyższym zarzut naruszenia przez organy art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013 jest bezzasadny.
Analizując przedmiotową sprawę podkreślenia również wymaga fakt,
iż powierzchnię działek rolnych użytkowanych rolniczo, rodzaj uprawy oraz status poszczególnych działek producent deklaruje z własnej inicjatywy i własnoręcznym podpisem na ostatniej stronie wniosku potwierdza prawdziwość danych, tym samym na nim spoczywa obowiązek podania danych zgodnie ze stanem faktycznym. Ponadto rolnik składający wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych
w sekcji VIII Oświadczenia i zobowiązania wniosku składa podpis oświadczając,
iż zna zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych. Producent rolny powinien wskazać we wniosku dotyczącym określonego, obowiązującego go programu pomocowego stan faktyczny rzeczywiście istniejący na użytkowanych przez niego rolniczo działkach i to zarówno w zakresie ich powierzchni, jak i rodzaju uprawy oraz stanu tej uprawy.
W tej czynności - prawidłowego i zgodnego z rzeczywistością stanu powierzchni działek, na których producent rolny i beneficjent prowadzi zgłoszoną do udzielenia pomocy uprawę, w świetle art. 10 ust. 1 ustawy PROW nikt nie może go zastąpić, ani też zwolnić z odpowiedzialności za jego treść na późniejszym etapie postępowania albowiem jest on tym wnioskiem związany (vide: wyrok WSA z dnia 20.04.2016 r., sygn. akt I SA/Ol 55/16).
Przekazywana corocznie rolnikom wraz ze spersonalizowanym wnioskiem "Informacji dotyczącej działek ewidencyjnych", jest jedynie dokumentem pomocniczym przy wypełnianiu wniosku. Należy zauważyć, iż wartości podane
w karcie informacyjnej informują o maksymalnym obszarze powierzchni kwalifikowanej (PEG) do której może być przyznana płatność, a nie obszar faktycznie użytkowany w danym roku. Otrzymanie takiej informacji nie zwalnia rolnika z obowiązku prawidłowego deklarowania powierzchni użytku rolnego. Jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku
i oznaczenie przez stronę w złożonym wniosku, działki i powierzchni obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego strona ubiega się o otrzymanie danej płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2018 r., I GSK 213/18, Lex numer 2501150). Obowiązkiem rolnika jest deklarowanie powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo, zgodnej ze stanem faktycznym w roku składania wniosku w niniejszym przypadku w roku 2016. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że pełną odpowiedzialność za informacje zamieszczone we wniosku ponosi rolnik. Ponadto zasada działania organu tylko na wniosek potencjalnego beneficjenta płatności w ramach płatności jest wyrazem dobrowolności uczestnictwa obywateli w poszczególnych programach wsparcia finansowego. Oznacza to, że organ będący dysponentem funduszy pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, posiada środki przeznaczone w założeniu na dopłaty dla rolników, nie jest jednak uprawniony do podejmowania czynności reglamentacyjnych w tym zakresie z urzędu.
Podsumowując, Strona obrysowując działkę rolną "E" na załączniku graficznym, dołączonym do wniosku na rok 2016 powinna zaznaczyć obszar faktycznie spełniający przesłanki określone z definicji trwałego użytku zielonego na dzień złożenia wniosku.
Zarzutu naruszenia art. 15 kpa należy również uznać za niezasadny. Z zasady dwuinstancyjności (art. 15 kpa) wynika obowiązek dwukrotnego rozpoznania
i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, co oznacza, że organ II instancji ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które obejmuje dokonanie oceny materiału dowodowego zebranego i rozpatrzonego przez organ pierwszej instancji oraz zbadania ustaleń poczynionych przez ten organ. Organ odwoławczy ma obowiązek dokonać ponownej jego oceny i wydać orzeczenie co do istoty sprawy. W szczególności organ musi, zająć stanowisko wobec całego zgromadzonego materiału dowodowego oraz uzasadnić w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Celem postępowania odwoławczego jednak nie jest sama kontrola poprawności rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji, lecz uzupełnienie stanu faktycznego i materiału dowodowego sprawy. W niniejszej sprawie zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy został uzupełniony w zakresie wskazanym w wyroku wydanym w sprawie. Przeprowadzone przez organ odwoławczy postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie nie można uznać za przeprowadzone w znacznej części czy w całości. W zasadnie ograniczyło się ono do określenia powierzchni na znajdujących się w aktach mapach na których zaznaczone były obszary (bez wskazanych wcześniej tych powierzchni).
Okoliczność, iż decyzja organu II instancji nie odpowiada oczekiwaniom Skarżącego nie może stanowić podstaw do formułowania zarzutu naruszenia art. 15 kpa.
Również zarzut naruszenia przepisów art. 4 ust.1 lit.h Rozporządzenia nr 1307/2013 uznać należy jako bezzasadny. W szczególności należy wskazać, iż na gęsty i zwarty stopień występujących zadrzewień i krzewów na działce rolnej E powoduje, iż nie spełnia ona definicji trwałego użytku zielonego zawartej w art. 4 ust. 1 lit. h w/w rozporządzenia. Kwestia ta została przedstawiona w sposób szczegółowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 85 kpa, należy uznać je za bezzasadne. Zastosowanie w niniejszej sprawie ma przepis art. 21 ust. 1 i 2 ustawy PROW modyfikującą obowiązki nałożone na organ z przepisami art. 7 i 77 § 1 kpa. Z art. 21 ust .3 tej ustawy wynika, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie
z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Pamiętać należy, że postępowanie dotyczy pomocy finansowej udzielanej w związku z prowadzoną działalnością rolniczą. Nie dotyczy ono powstałego z mocy prawa obowiązku podatkowego, zatem podmiotem mającym przejawiać aktywność w tym postępowaniu, polegającą na wykazaniu spełnienia pozytywnych przesłanek do uzyskania pomocy, jak również wykazania braku wystąpienia negatywnych przesłanek skutkujących odmową udzielenia tej pomocy, jest podmiot, który z takiej pomocy chce skorzystać. Powyższe przepisy stanowią odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej
w art.7 kpa, nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Na ARiMR nie spoczywa więc obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności.
Ciężar wykazania spełnienia przesłanek, od których uzależnione jest uzyskanie prawa do płatności obciąża zatem rolnika, który wnioskował o przyznanie płatności. Nie istniała potrzeba powoływania biegłego, z uwagi na stan działki udokumentowany w toku przeprowadzonej kontroli tj. zwarte zakrzaczenia, krzewy, pniaki. W toku prowadzonego postępowania Strona nie złożyła wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, oprócz gołosłownych twierdzeń i zarzutów Strony, że powierzchnia która została przez organ wykluczona z płatności, została zawyżona, Strona nie przedłożyła w tym zakresie żadnego dowodu czy też wniosku o przeprowadzenie konkretnego dowodu.
Strona skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organów. Wskazać także należy, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, jak z tego obowiązku wywiązał się organ administracji (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt: II FPS 8/09). Oznacza to, że sąd administracyjny jest sądem prawa, nie zaś sądem faktu. W postępowaniu przed sądem administracyjnym kontrola administracji publicznej odbywa się na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), a zatem co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed tym sądem, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ administracji.
Organ wielokrotnie w uzasadnieniu swej decyzji wskazał na stan działki E oraz przedstawił argumenty uzasadniające wyłączenie powierzchni 14,04 ha z płatności. W ocenie Sądu organy administracji publicznej w niniejszej sprawie dokonały swobodnej oceny dowodów zebranych w sprawie zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny.
W wydanych decyzjach wyjaśniono stronie zasadność przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy, a także wskazano na przepisy prawa, które miały zastosowanie i które były podstawą wydania rozstrzygnięcia (art. 11 kpa). Decyzja organu spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 kpa, albowiem zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym wskazano podstawę prawną decyzji
z przytoczeniem przepisów prawa.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych, mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Rozporządzenie delegowane Komisji (UE)
nr 640/2014, zgodnie z art. 44 tego rozporządzenia, stosuje się do wniosków
o przyznanie pomocy, wniosków o wsparcie lub wniosków o płatność dotyczących
lat składania wniosków lub okresów premiowych rozpoczynających się od dnia 1.01.2015 r. niniejsze postępowanie administracyjne dotyczy procedowania wniosku o przyznanie płatności złożonego w dniu 13.06.2016 r., a zatem po dniu
01.01.2015 r.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę
z urzędu wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu istotnym mającym wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.