I SA/Go 752/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję organów celnych w sprawie podatku akcyzowego od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo, uznając, że jego opodatkowanie było niezgodne z prawem unijnym, w szczególności z art. 90 TWE.
Skarżący nabył samochód osobowy w Niemczech i przemieścił go do Polski, deklarując i wpłacając podatek akcyzowy. Następnie wniósł o zwrot podatku, twierdząc, że jego pobranie było niezgodne z prawem unijnym. Organy celne odmówiły zwrotu, argumentując, że nie są uprawnione do oceny zgodności prawa krajowego z prawem UE. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, powołując się na wyrok ETS w sprawie C-313/05 Brzeziński, który stwierdził, że opodatkowanie używanych samochodów nabytych wewnątrzwspólnotowo według stawki rosnącej wraz z wiekiem pojazdu jest niezgodne z art. 90 TWE.
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot podatku akcyzowego od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo. Skarżący nabył używany samochód w Niemczech i przemieścił go do Polski, gdzie zapłacił podatek akcyzowy w wysokości 616,00 zł. Następnie, reprezentowany przez adwokata, wystąpił o zwrot podatku, argumentując, że jego pobranie było niezgodne z prawem unijnym, w tym z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Organy celne pierwszej i drugiej instancji odmówiły stwierdzenia nadpłaty, podnosząc, że nie są uprawnione do oceny zgodności krajowych przepisów podatkowych z prawem wspólnotowym, a jedynie Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) może dokonać takiej oceny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, rozpoznając skargę, uznał argumentację organów za błędną. Sąd odwołał się do wyroku ETS w sprawie C-313/05 Maciej Brzeziński, który jednoznacznie stwierdził, że podatek akcyzowy nałożony na używane samochody osobowe nabyte wewnątrzwspólnotowo, według stawki rosnącej wraz z wiekiem pojazdu, jest niezgodny z art. 90 ust. 1 TWE. Sąd wyjaśnił, że art. 90 TWE wymaga, aby podatki wewnętrzne nie obciążały produktów z innych państw członkowskich wyżej niż podobne produkty krajowe. W przypadku używanych samochodów, wraz z ich deprecjacją, maleje również tzw. "rezydualna" kwota podatku zawarta w ich wartości. Opodatkowanie według stawki rosnącej z wiekiem pojazdu narusza tę zasadę. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone decyzje organów celnych i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jest niezgodne.
Uzasadnienie
ETS w wyroku C-313/05 Brzeziński stwierdził, że podatek akcyzowy nałożony na używane samochody starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, jest niezgodny z art. 90 ust. 1 TWE, jeśli kwota podatku przewyższa "rezydualną" kwotę tego podatku zawartą w cenie nabycia podobnych pojazdów zarejestrowanych wcześniej w kraju. "Rezydualna" kwota podatku maleje wraz z deprecjacją wartości pojazdu, podczas gdy stawka akcyzy w Polsce rosła z wiekiem pojazdu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
P.ps.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.ps.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.ps.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.a. art. 80 § ust.1
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 80 § ust.2 pkt 2
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 80 § ust.3 pkt 3
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 81 § ust.1
Ustawa o podatku akcyzowym
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego art. 7 § ust.1
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego art. 7 § ust.2
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego art. 7 § ust.3
p.r.d.
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 18
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opodatkowanie używanych samochodów nabytych wewnątrzwspólnotowo według stawki rosnącej wraz z wiekiem pojazdu jest niezgodne z art. 90 ust. 1 TWE. Prawo wspólnotowe ma pierwszeństwo przed prawem krajowym w przypadku sprzeczności.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe nie są uprawnione do oceny zgodności prawa krajowego z prawem UE (argument organów, który sąd odrzucił).
Godne uwagi sformułowania
organy podatkowe nie są uprawnione do rozstrzygnięcia zgodności przepisów prawa krajowego z postanowieniami TWE zasada efektywności prawa wspólnotowego kwota "rezydualna" podatku zawarta w wartości używanego pojazdu podatek taki jak podatek akcyzowy [...] nie stanowi cła sensu stricto ani opłaty o skutku równoważnym
Skład orzekający
Joanna Wierchowicz
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Skowrońska-Pastuszko
członek
Stefan Kowalczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście opodatkowania akcyzą samochodów używanych nabytych wewnątrzwspólnotowo, zasada pierwszeństwa prawa UE."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie nabycia samochodu i wydania decyzji. Wymaga indywidualnej analizy wysokości "rezydualnego" podatku w każdym przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie zasady pierwszeństwa prawa UE i interpretacji ETS w konkretnym przypadku podatkowym, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców zajmujących się handlem międzynarodowym.
“Czy polski podatek akcyzowy od używanych aut z UE był niezgodny z prawem?”
Dane finansowe
WPS: 616 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Go 752/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Joanna Wierchowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Skowrońska-Pastuszko
Stefan Kowalczyk
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
art.80 ust.1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art.90
TRAKTAT podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzecząpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej,
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Kosiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi P.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym i jego zwrotu. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] r. nr [...]. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 180,00zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
l SA/Go 752/07
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2006 r. , nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2006r. odmawiającą P.P. stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego .
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż [...] czerwca 2005r. skarżący nabył za 300 EURO na terytorium Niemiec samochód osobowy marki [...] o pojemności skokowej silnika 1834 cm3 , wyprodukowany w roku 2000r., który następnie przemieścił na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej .
[...] czerwca 2005r.. skarżący złożył Naczelnikowi Urzędu Celnego deklarację uproszczoną AKC-U nr [...], w której wykazał kwotę podatku akcyzowego należną z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu w wysokości 616,00 zł.
Zadeklarowaną kwotę zobowiązania skarżący wpłacił [...] czerwca 2005r. , a organ l instancji wydał importerowi dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym.
Pismem z 18 stycznia 2006 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł o zwrot niesłusznie pobranego podatku akcyzowego wraz z odsetkami.
Uzasadniając swoje stanowisko skarżący stwierdził, że podatek został pobrany niezgodnie z obowiązującymi również Polskę, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej, przepisami prawa unijnego, w szczególności z art. 23, 28-30, 39, 43, 49, 81, 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) oraz wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 maja 2005r. w którym Sąd uznał, że pobieranie akcyzy od importowanych z Unii Europejskiej samochodów jest niezgodne z prawem unijnym.
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. odmówił skarżącemu stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego w kwocie 616,00 zł.
W zakresie niezgodności krajowych przepisów dotyczących podatku akcyzowego, to jest ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) , z przepisami TWE organ pierwszej instancji stwierdził, iż stosownie do art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 19997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60 ze zm.) organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Zasada ta jest zgodna z normą konstytucyjną, określoną w art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), nakazującą organom państwowym działanie na podstawie i w granicach prawa.
W ocenie organu pierwszej instancji organy podatkowe nie są uprawnione do rozstrzygnięcia zgodności przepisów prawa krajowego z postanowieniami TWE.
Tym samym organ podatkowy zasadnie zastosował w sprawie art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 81 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym.
W odwołaniu od decyzji organu l instancji skarżący powtórzył zarzuty, przytaczając poszerzoną argumentację na ich poparcie. Wniósł o zmianę decyzji Naczelnika Urzędu Celnego przez wydanie decyzji stwierdzającej nadpłatę podatku akcyzowego w kwocie 616,00 zł.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Celnej podkreślił za organem pierwszej instancji, że organy podatkowe nie są uprawnione do rozstrzygnięcia zgodności przepisów prawa krajowego z postanowieniami TWE. Taka ocena może być dokonana tylko przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Stwierdził, że dyrektywa Rady nr 92/12/EWG z 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania i wydana przez Sejm Rzeczpospolitej Polskiej dla realizacji jej zaleceń ustawa o podatku akcyzowym, dostosowuje krajowy porządek prawny w zakresie opodatkowania wyrobów akcyzowych do norm obowiązujących we Wspólnocie.
Jakkolwiek dyrektywa dotyczy głównie wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, to jednak art. 3 ust. 3 dyrektywy stanowi, że państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzania lub utrzymywania podatków na wyroby inne niż wyroby akcyzowe zharmonizowane, pod warunkiem, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi.
W ocenie organu drugiej instancji z powyższego wynika, że istnieje możliwość unormowania w ustawie o podatku akcyzowym zasad opodatkowania wyrobów akcyzowych niezhramonizowanych, w tym samochodów i przyjęcie w tym zakresie rozwiązań uznanych przez polskiego ustawodawcę za najwłaściwsze.
W tym też znaczeniu przepisy zawarte w ustawie z 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym nie są sprzeczne z art. 90 TWE.
Organ drugiej instancji podkreślił również, że stawka podatku akcyzowego na samochody osobowe, ustalona ustawowo, została obniżona w drodze rozporządzenia Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.}, zwanego dalej rozporządzeniem.
Za niezasadny uznał Dyrektor Izby Celnej zarzut naruszenia art. 23, 28, 29, 30 i 90 TWE przez nałożenie podatku akcyzowego w związku z importem lub nabyciem wewnątrz wspólnotowym tylko samochodów importowanych z wyłączeniem samochodów krajowych. Wskazując na art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym podkreślił, iż obowiązek w zakresie podatku akcyzowego powstaje w związku z pierwszą rejestracją pojazdu na terenie kraju.
W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy Naczelnikowi Urzędu Celnego do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie Pierwszej Dyrektywy z dnia 11 kwietnia 1964r. w zw. Z art. 23, 28-30, 39, 43, 49, 81 i 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) w zw. Z art. 9, 87 ust. 1 i art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie pomimo pierwszeństwa w/w przepisów unijnych nad polskimi przepisami podatkowymi - a to art. 80 ust. 1 i 2 pkt 2, a w szczególności art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym, które to przepisy będące częścią polskiego porządku prawnego w związku z akcesją Polski do unii europejskiej korzystają z pierwszeństwa w stosowaniu nad polskimi przepisami podatkowym wykluczając nałożenie obowiązku podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego przytoczył argumentację prawną zawartą we wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz w odwołaniu od decyzji organu l instancji.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc jednocześnie o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zgodności prawa krajowego - zastosowanego przez organy podatkowe przy wydawaniu zaskarżonych
decyzji - z prawem wspólnotowym, a mianowicie z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U. z 2004 r, Nr 90, poz. 864/2 ze zm.).
Z dniem 1 maja 2004 r., wraz z przystąpieniem Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, częścią polskiego porządku prawnego stał się autonomiczny system prawa wspólnotowego, do przestrzegania którego zobowiązane są wszystkie organy państwa polskiego. Na dorobek wspólnotowy składają się m. in. ogólne zasady prawa wspólnotowego, w tym zasady bezpośredniego skutku tego prawa oraz jego pierwszeństwa przed prawem państw członkowskich, wywiedzione z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich. Z zasad tych wynika, że przepisy prawa wspólnotowego, cechujące się bezpośrednią skutecznością, w razie sprzeczności z normami prawa krajowego mają pierwszeństwo w stosowaniu - sąd krajowy ma obowiązek pominąć w takiej sytuacji przepisy prawa krajowego i oprzeć swe orzeczenie na prawie wspólnotowym (por. wyrok ETS z 9 marca 1978 r., 106/77 Simmenthal, ECR 1978, s. 00629). Jednocześnie należy wspomnieć, że nad poszanowaniem prawa wspólnotowego w jego wykładni i stosowaniu czuwają ETS i Sąd Pierwszej Instancji, każdy w zakresie swojej właściwości (art. 220 TWE); ETS jest m.in. właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni Traktatu (art. 234 lit. a TWE).
Europejski Trybunał Sprawiedliwości, na wniosek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydał w dniu 18 stycznia 2007 r. w trybie prejudycjalnym wyrok w sprawie C-313/05 Maciej Brzeziński v. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie (niepubl.) dotyczącej zgodności z prawem wspólnotowym opodatkowania podatkiem akcyzowym, nałożonym na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, póz. 257 ze zm.) w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego. Zawarta w tym wyroku interpretacja odnośnych przepisów prawa wspólnotowego, wiąże nie tylko sąd orzekający w sprawie, w której wystosowano pytanie prawne do ETS, ale także inne organy państwa członkowskiego, co wynika z celu postępowania uregulowanego w art. 234 TWE, jakim jest zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa wspólnotowego (por. wyroki ETS: z dnia 16 stycznia 1974 r., 166/73 Rheinmuhlen -Dusseldorf v. Einfuhr- und Vorratsstelle fur Getreide und Futtermittel, ECXR 1974, s. 00033 oraz z dnia 13 maja 1981 r., 66/80 SpA International Chemical Corporation v. Amministrazione delie Finanze delio Stato, ECR 1981, s. 01191). Związanie sądów krajowych wykładnią przepisów wspólnotowych określoną przez ETS w orzeczeniach
wydanych na podstawie art. 234 TWE ma również uzasadnienie w wywodzonej z art. 10 TWE zasadzie efektywności prawa wspólnotowego, która byłaby zagrożona, gdyby sądy krajowe odmawiały stosowania tego prawa w rozumieniu przyjętym przez ETS. Znajduje to również pośrednie potwierdzenie w treści art. 292 TWE, zobowiązującego państwa członkowskie do niepoddawania sporów dotyczących wykładni lub stosowania Traktatu procedurze rozstrzygania innej niż w nim przewidziana. Wyroki ETS ustalające wykładnię przepisów prawa wspólnotowego są przy tym skuteczne ex tunc, a zatem sądy krajowe są obowiązane stosować te przepisy w znaczeniu ustalonym przez ETS także do stosunków prawnych powstałych przed ogłoszeniem orzeczenia wstępnego (por. wyrok ETS z dnia 27 marca 1980 r., 61/79 Amministrazione delie finanze delio Stato v. Denkavit Italiana S.r.l., ECR1980, s. 01205).
Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że ETS w wyroku C-313/05 Brzeziński stwierdził, że podatek taki jak podatek akcyzowy, uregulowany ustawą z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, nie stanowi cła sensu stricto ani opłaty o skutku równoważnym, nie jest bowiem nakładany na towary w związku z przekroczeniem przez nie granicy (pkt 21-23 i 25 wyroku). W omawianym wyroku ETS uznał również, że wspomniany podatek jest częścią ogólnego, wewnętrznego systemu opodatkowania towarów i w związku z tym powinien być poddany ocenie w świetle art. 90 TWE (pkt 24 wyroku). Zgodnie z tym przepisem, żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (ust. 1). Ponadto żadne państwo członkowskie nie nakłada na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty (ust. 2).
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania zastosowanie znajdzie ustęp 1 art. 90 TWE, ponieważ porównywane jest opodatkowanie dwóch kategorii produktów podobnych w rozumieniu tego przepisu, mianowicie używanych samochodów osobowych znajdujących się już na rynku krajowym oraz używanych samochodów nabytych w innych państwach członkowskich (por. pkt 30 i 31 wyroku w sprawie C-313/05 Brzeziński). Nie budzi przy tym żadnych wątpliwości, że jest to przepis
wywołujący bezpośredni skutek w systemie prawnym państw członkowskich (por. wyrok ETS z dnia 16 czerwca 1966 r., 57/65 Alfons Lutticke GmbH v. Hauptzollamt Sarrelouis, ECR 1966, s. 00205).
Z kolei, w myśl art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju oraz importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art. 80 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy). Jak wynika z tych regulacji, podatek akcyzowy jest nakładany tylko raz na wszystkie pojazdy przeznaczone do zarejestrowania w Polsce, zarówno nowe, jak i używane, niezależnie od tego, czy zostały wyprodukowane na terytorium kraju, czy przywiezione z innych państw członkowskich (co podkreślił ETS w pkt 33 wyroku w sprawie C-313/05 Brzeziński). Obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego - w znaczeniu nadanym temu sformułowaniu przez art. 2 pkt 11 ustawy o podatku akcyzowym - powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym).
Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 z późn. zm.) - w stanie prawnym obowiązującym w dniu powstania obowiązku podatkowego obciążającego skarżącego - stawki akcyzy określone w póz. 27 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia miały zastosowanie do każdej sprzedaży samochodu osobowego dokonanej przed jego pierwszą rejestracją na terenie kraju w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, póz, 515, z późn. zm.), z zastrzeżeniem ust. 2. Ten ostatni przewidywał, że w przypadku m.in. nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych, dokonywanego po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy, stosowało się procentowe stawki akcyzy obliczone według zamieszczonego tam wzoru, z uwzględnieniem stawek akcyzy określonych odpowiednio w póz. 27 załącznika nr 1
(przy sprzedaży krajowej) oraz w poz. 21 załącznika nr 2 do rozporządzenia {przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym). Stawki te, ustalane zgodnie z owym wzorem, rosły wraz z wiekiem pojazdu, jednak - stosownie do § 7 ust. 3 rozporządzenia - nie mogły być wyższe niż stawka akcyzy przewidziana w art 75 ust. 1 ustawy, tj. 65% podstawy opodatkowania.
Poz. 27 załącznika nr 1 oraz póz. 21 załącznika nr 2 do rozporządzenia przewidywały analogiczne stawki akcyzy, uzależnione od pojemności silnika: dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 cm3 stawka ta wynosiła 13,6%, dla pozostałych samochodów- 3,1%.
Przedstawiony powyżej mechanizm opodatkowania samochodów osobowych podatkiem akcyzowym należy zatem porównać z zasadami wynikającymi z art. 90 TWE. Zgodnie z konsekwentnym poglądem ETS przepis ten służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji między produktami znajdującymi się już na rynku krajowym a produktami przywożonymi z zagranicy (por. wyrok w sprawie C-387/01 Weigel, pkt 66 ). Jakikolwiek podatek nakładany przez państwo członkowskie nie może zatem obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe (por. pkt 29 wyroku w sprawie C-313/05 Brzeziński). Dane opodatkowanie może zostać uznane za zgodne z art. 90 TWE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest ono tak skonstruowane, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych, nie wywołując w żadnym razie dyskryminujących skutków ( pkt 40 cyt. wyroku).
W konsekwencji, w powołanym orzeczeniu w sprawie C-313/05 Brzeziński ETS stwierdził, że art. 90 ust. 1 TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa "rezydualną" kwotę tego podatku zawartą w cenie nabycia podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek (teza 2 wyroku). Wyrok w tej sprawie stanowi konsekwentne rozwinięcie utrwalonej linii orzecznictwa ETS dotyczącego wykładni art. 90 (dawniej 95) TWE w analogicznych sytuacjach (por. wyroki: z dnia 11 grudnia 1990 r., C-47/88 Comission v. Denmark, ECR 1990, s. I-4509; z dnia 9 marca 1995 r., C-345/93 Fazenda Pijblica i Ministerio Publico v. Americo Joao Nunes
Tadeu, ECR 1995, s. I-00479; z dnia 23 października 1997 r., C-375/95 Comission v. Greece, ECR 1997, s. 1-05981; z dnia 22 lutego 2001 r., C-393/98 Ministerio Publico i António Gomes Valente v. Fazenda Publica, ECR 2001, s. 1-1327; z dnia 19 września 2002 r., C-101/00 Tulliasiamies and Anłti Siilin, ECR 2002, s. I-07487; z dnia 29 kwietnia 2004 r., C-387/01 Harald Weigel i Ingrid Weigel v. Finanztandesdirektion fur Vorarlberg, ECR 2004, s. 1-4981; z dnia 5 października 2006 r., C-290/05 i C-333/05 Akos Nadasdi v. Vśm- es Penzijgyórsśg Eszak-Alfóldi Regionalis Parancsnoksaga oraz Ilona Nemeth v. Vśm- es Penzijgyórsśg Dśl-Alfóldi Regionalis Parancsnoksaga, LEX nr 193374), gdzie znajduje się również wyjaśnienie, jak należy rozumieć sformułowanie "rezydualna kwota podatku". ETS stoi mianowicie na stanowisku, że jeśli podatek od nowego pojazdu jest równy pewnemu ułamkowi jego ceny, to "pozostałość" (residue) tego podatku zawarta w wartości używanego pojazdu ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu wraz z deprecjacją tej wartości; to jest właśnie "rezydualny - czyli "pozostały" w cenie uwzględniającej spadek wartości pojazdu - podatek (por. pkt 13 i 16 wyroku w sprawie C-345/93 Nunes Tadeu; pkt 21 wyroku w sprawie C-375/95 Comission v. Greece; pkt 68 wyroku w sprawie C-387/01 Weigel).
Zaprezentowane powyżej stanowisko ETS przesądza o nieprawidłowości wykładni art. 90 TWE przyjętej przez organy podatkowe w niniejszej sprawie, co w konsekwencji musiało doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej jak i decyzji organu l instancji.
Dokonana przez ETS w wyroku C-313/05 Brzeziński wykładnia przepisów prawa wspólnotowego prowadzi do wniosku, że co do zasady opodatkowanie akcyzą używanych samochodów pochodzących z innych państw członkowskich wedle stawki rosnącej wraz z wiekiem pojazdu, jest niezgodne z art. 90 ust. 1 TWE, ponieważ kwota "rezydualnego" podatku akcyzowego zawartego w wartości podobnego samochodu używanego, zarejestrowanego wcześniej w kraju, wraz z deprecjacją tej wartości (postępującą z wiekiem) proporcjonalnie również maleje (a nie rośnie).
Przechodząc od powyższego stwierdzenia na grunt niniejszej sprawy należy przede wszystkim wskazać, że do ustalenia, czy nałożony na skarżącego podatek miał w istocie dyskryminujący, niezgodny z prawem wspólnotowym skutek, konieczne jest zbadanie, jaka jest w rzeczywistości wysokość owego "rezydualnego" podatku (w rozumieniu wyżej opisanym) zawartego w wartości (cenie sprzedaży) podobnych, używanych samochodów zarejestrowanych wcześniej w Polsce.
Z akt sprawy wynika, że skarżący nabył w dniu [...] czerwca 2005r. w Niemczech samochód osobowy marki [...] o pojemności skokowej silnika 1834 cm3 i roku produkcji 2000. Nabycie wewnątrzwspólnotowe miało zatem miejsce po upływie 2 lat kalendarzowych od daty produkcji tego samochodu. Ze względu na wiek pojazdu i pojemność silnika ( 1834 cm3) oraz po zastosowaniu przeliczenia stawki akcyzy zgodnie ze wzorem określonym w § 7 ust. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. skarżący uiścił akcyzę w wysokości 616 zł.
"Podobnymi produktami krajowymi" w rozumieniu art. 90 ust. 1 TWE będą zatem w tym wypadku używane samochody, zarejestrowane wcześniej jako nowe w Polsce, spełniające podobne parametry (co do wieku, pojemności silnika i inne, o ile będą one relewantne dla określenia nałożonej wówczas stawki podatku akcyzowego) jak samochód stanowiący własność skarżącej, opodatkowany sporną akcyzą Zadaniem organu podatkowego będzie poczynienie w tej kwestii stosownych ustaleń i określenie właściwej proporcji "rezydualnej" (pozostałej) kwoty podatku mieszczącej się w wartości podobnych używanych samochodów osobowych. Jeżeli w wyniku tych ustaleń okaże się: że ów "rezydualny" podatek jest niższy niż akcyza nałożona w niniejszej sprawie przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym, różnicę tę - przewyższającą kwotę "rezydualną" - będzie należało uznać za akcyzę niezgodną 2 prawem wspólnotowym (art. 90 ust. 1 TWE).
Zgodnie z orzecznictwem ETS opłata pobrana nienależnie, na podstawie normy prawa krajowego sprzecznej z prawem wspólnotowym, rodzi po stronie jednostki roszczenie o jej zwrot, którego można dochodzić na podstawie przepisów prawa krajowego (por. wyrok z dnia 9 listopada 1983 r. w sprawie 199/82 Amministrazione delie Finanz delio Siato v SpA San Georgio, ECR 1983, s. 03595). Oznacza to, że skarżącemu będzie przysługiwał wówczas zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego w wysokości wspomnianej wyżej różnicy.
Mając powyższe na względzie , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.ps.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Zgodnie z art. 152 P,p.s.a Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Nadto zgodnie z art. 200 tej ustawy w związku z § 6 i § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163,
poz. 1348 z późn. zm.) orzekł o zwrocie kosztów postępowania, zasądzając je na rzecz skarżącego od organu administracji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI