I SA/Go 74/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2023-05-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnazajęcie nieruchomościhipoteka przymusowaskarga na czynność egzekucyjnąprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjipostanowienieorgan egzekucyjnyorgan nadzorusąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na czynność egzekucyjną dotyczącą zajęcia nieruchomości obciążonej hipoteką przymusową, uznając, że organ egzekucyjny działał zgodnie z prawem.

Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i oddaliło skargę na czynność egzekucyjną. Sprawa dotyczyła zajęcia nieruchomości obciążonej hipoteką przymusową, która została wcześniej darowana siostrze skarżącej. Skarżąca zarzucała organom naruszenia przepisów proceduralnych, w tym nieprawidłowe określenie podstawy prawnej i brak należytego doręczenia korespondencji. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ egzekucyjny prawidłowo przeprowadził postępowanie i zastosował właściwe środki egzekucyjne.

Sprawa dotyczyła skargi K.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Naczelnik Urzędu Skarbowego (organ egzekucyjny) dokonał wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości skarżącej. Następnie, po darowaniu nieruchomości siostrze skarżącej, organ egzekucyjny wystawił kolejne tytuły wykonawcze i wszczął egzekucję z przedmiotu hipoteki, dokonując zajęcia nieruchomości. Skarżąca wniosła skargę na tę czynność, podnosząc szereg zarzutów proceduralnych, w tym dotyczących podstawy prawnej, doręczeń i sposobu rozstrzygania. Organ egzekucyjny wydał postanowienia oddalające skargę, które następnie zostały uchylone przez DIAS, który orzekł o oddaleniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym i oddalił skargę. Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo dokonał zajęcia nieruchomości, dochował niezbędnych warunków prawnych, w tym prawidłowo doręczył wezwanie skarżącej i złożył wniosek o wpis do księgi wieczystej. Sąd odniósł się do zarzutów dotyczących podstawy prawnej, doręczeń korespondencji dłużnikowi rzeczowemu (która ostatecznie została skutecznie doręczona), braku odrębnego wezwania do zapłaty, braku pouczeń oraz kwestii identyfikacji wierzyciela i opłaty egzekucyjnej, uznając je za bezzasadne. Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i nie służy kwestionowaniu kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organ egzekucyjny prawidłowo dokonał zajęcia nieruchomości, dochowując wszelkich wymogów prawnych, w tym prawidłowego doręczenia wezwania i złożenia wniosku o wpis do księgi wieczystej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ egzekucyjny działał zgodnie z art. 110c u.p.e.a., prawidłowo doręczając wezwanie skarżącej i składając wniosek o wpis do księgi wieczystej. Zajęcie nieruchomości było skuteczne z chwilą wpisu do księgi wieczystej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 26ca § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § § 4 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110c § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110c § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110c § § 2b

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110c § § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110c § § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110c § § 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 1a § pkt 12 lit. a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 18

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Ord.pod.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny prawidłowo dokonał zajęcia nieruchomości zgodnie z przepisami u.p.e.a. Zajęcie nieruchomości było skuteczne z chwilą wpisu do księgi wieczystej. Postanowienie organu nadzoru było prawidłowe, uchylając wadliwe postanowienie organu egzekucyjnego i oddalając skargę.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące nieprawidłowej podstawy prawnej postanowienia organu egzekucyjnego. Zarzuty dotyczące braku możliwości wypowiedzenia się skarżącej przed wydaniem postanowień. Zarzuty dotyczące wadliwości doręczenia korespondencji dłużnikowi rzeczowemu.

Godne uwagi sformułowania

organ egzekucyjny winien jedynie oddalić skargę na czynność. zaskarżone postanowienie zawiera rozstrzygnięcie w przedmiocie, którego przepis art. 54 § u.p.e.a. nie przewiduje. skarga na czynność egzekucyjną nie jest środkiem prawny służącym kwestionowaniu kosztów postępowania egzekucyjnego.

Skład orzekający

Damian Bronowicki

przewodniczący

Jacek Niedzielski

członek

Zbigniew Kruszewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi na czynność egzekucyjną, w szczególności wadliwości postanowień organów egzekucyjnych oraz prawidłowości zajęcia nieruchomości obciążonej hipoteką."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją z nieruchomości obciążonej hipoteką, która została darowana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Brak jednak nietypowych faktów czy przełomowych rozstrzygnięć.

Ważne rozstrzygnięcie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną: Sąd wyjaśnia granice rozstrzygania przez organy egzekucyjne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 74/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Damian Bronowicki /przewodniczący/
Jacek Niedzielski
Zbigniew Kruszewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Damian Bronowicki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi K.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
K.K. (skarżąca) wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] r. nr [...] (DIAS, organ nadzoru) wydane w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Zaskarżonym postanowieniem DIAS uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: organ egzekucyjny) z [...] r. i orzekł o oddaleniu skargi.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Sąd Rejonowy Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w [...] w dniach [...] stycznia 2019 r. i [...] października 2019 r., wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] i na podstawie wystawionego przez ww. organ zarządzenia zabezpieczenia nr [...] oraz odpisów tytułów wykonawczych nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], dokonał wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej dla nieruchomości gruntowej zabudowanej, oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w [...], gmina [...], stanowiącej własność skarżącej.
Umową darowizny z [...] lutego 2020 r. skarżąca przekazała ww. nieruchomość na rzecz swojej siostry - Pani E.M., co uniemożliwiło wszczęcie egzekucji z ww. nieruchomości na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wystawionych wobec skarżącej. W związku z tym wierzyciel - Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], działając na podstawie art. 26ca § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) w celu prowadzenia egzekucji z przedmiotu hipoteki, wystawił i przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]kolejne tytuły wykonawcze:
- z [...] r. o numerach: [...], [...],[...], [...], [...],
- z [...] r. o numerach: [...],[...],[...] i [...],
obejmujące zaległości ciążące na skarżącej w zryczałtowanym podatku od przychodów z innych źródeł za listopad 2018 r., w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r., w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2014 r., oraz I, II, III i IV kwartał 2016 r. i IV kwartał 2018 r., w celu wszczęcia egzekucji z przedmiotu hipoteki przymusowej.
W oparciu o ww. kolejne tytuły wykonawcze, organ I instancji na podstawie wezwania z [...] r., stanowiącego jednocześnie zajęcie nieruchomości, wszczął egzekucję z przedmiotu hipoteki przymusowej ustanowionej na przedmiotowej nieruchomości. W wezwaniu tym, przesłanym do skarżącej jako zobowiązanej oraz do dłużniczki rzeczowej – E.M., organ egzekucyjny wezwał do zapłaty w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, zaległych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie i kosztami egzekucyjnymi, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej [...] sierpnia 2022 r. Natomiast przesyłka wysłana do Pani E.M. na adres: [...] Stany Zjednoczone Ameryki, zaginęła, co ustalono w wyniku reklamacji złożonej przez organ egzekucyjny. W związku z tym, organ egzekucyjny ponownie wysłał do E.M. ww. zawiadomienie z [...] lipca 2022 r. wraz z pismem informującym o prawie wniesienia sprzeciwu. Równocześnie [...] lipca 2022 r. organ egzekucyjny złożył do Sądu Rejonowego Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w [...] wniosek o wpis ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z przedmiotu hipoteki ustanowionej na przedmiotowej nieruchomości. Tenże sąd poinformował o dokonaniu [...] sierpnia 2022 r. następującego wpisu: "Ostrzeżenie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości E.M. w sprawie [...] z wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego".
Pismem z [...] sierpnia 2022 r. skarżąca, na podstawie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a., wniosła skargę na czynność egzekucyjną - zajęcie nieruchomości dokonane zawiadomieniem z [...] lipca 2022 r.
Mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, w tym terminy wszczęcia w oparciu o tytuły wykonawcze postępowań egzekucyjnych oraz zmianę przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która miała miejsce z dniem 30 lipca 2020 r., organ egzekucyjny:
a) postanowieniem z [...] września 2022 r., nr [...] oddalił skargę na zajęcie nieruchomości, dokonane w oparciu o kolejne tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] nr [...], nr [...] i nr [...], obejmujące zaległości w zryczałtowanym podatku od przychodów z innych źródeł za listopad 2018 r., w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. oraz w podatku
Sygn. akt I SA/Go 74/23
od towarów i usług za IV kw. 2018r., na podstawie wezwania z [...] lipca 2022 r., nr [...], odmówił uchylenia zajęcia nieruchomości oraz odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego,
b) postanowieniem z [...] września 2022 r., nr [...] oddalił skargę na zajęcie nieruchomości, dokonane w oparciu o kolejne tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] sierpnia 2021 r. nr [...], nr [...], oraz z [...] lutego 2022 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], obejmujące zaległości w podatku od towarów i usług za III i IV kw. 2014 r. oraz I, II, III i IV kw. 2016 r., na podstawie wezwania z [...] lipca 2022 r., nr [...], odmówił uchylenia zajęcia nieruchomości oraz odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Pismem z [...] września 2022 r. skarżąca wniosła o uzupełnienie postanowienia o nr [...] poprzez podanie prawidłowej treści rozstrzygnięcia, wskazując że jego treść o oddaleniu skargi, odmowie uchylenia zajęcia nieruchomości oraz odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, jest niezgodna z treścią przepisu art. 54 § 4 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ oddala skargę na czynność egzekucyjną. Zobowiązana zarzuciła, że organ egzekucyjny rozszerzył treść rozstrzygnięcia o elementy nieprzewidziane w ustawie, a w sentencji zaskarżonego postanowienia nie należało rozstrzygać o odmowie uchylenia zajęcia. Natomiast w odniesieniu do zawartego w sentencji rozstrzygnięcia o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego skarżąca wskazała, że organ egzekucyjny przeinaczył jej wniosek, który dotyczył wstrzymania dalszej realizacji środka egzekucyjnego. Ponadto wniosła o usunięcie z podstawy prawnej postanowienia przepisu art. 17 § 1 u.p.e.a., gdyż instytucja skargi na czynności egzekucyjne została uregulowana w art. 54 § 1 pkt
1. i wskazywanie innych podstaw prawnych jest zbędne. W ocenie zobowiązanej konieczne jest precyzyjne wskazanie art. 54 § 1 pkt 1, gdyż w rozstrzygnięciu postanowienia wskazano całą jednostkę redakcyjną, która dotyczy kilku stanów faktycznych skargi. Dodatkowo podniosła, że w podstawie prawnej rozstrzygnięcia podano nieistniejący art. 54 § 4 pkt 7 ustawy. Powyższe powoduje wątpliwości, na jakiej podstawie prawnej zostało wydane przedmiotowe postanowienie, gdyż jako podstawy prawne postanowienia zostało wskazanych kilka jednostek redakcyjnych, które dotyczą kilku stanów faktycznych, dodatkowo jedna nieistniejąca. Skarżąca wniosła również o uzupełnienie uzasadnienia postanowienia i wskazanie w szczegółowy sposób podstawy prawnej zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks
Sygn. akt I SA/Go 74/23
postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: k.p.a.) w związku z art. 140 k.p.a., która wyjaśnia wydane rozstrzygnięcie, ponieważ treść rozstrzygnięcia jest sprzeczna z jego uzasadnieniem, gdyż w rozstrzygnięciu organ egzekucyjny odmawia wstrzymania postępowania egzekucyjnego, a w uzasadnieniu na stronie 8 akapit 1 wskazuje brak uzasadnienia do wstrzymania dalszej realizacji środka egzekucyjnego. Ponadto wniosła o uzupełnienie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] r., [...] poprzez podanie prawidłowej treści rozstrzygnięcia, jego podstawy prawnej oraz uzasadnienia w celu wykluczenia zaistniałych wątpliwości i wypełnienia zasady legalizmu oraz pogłębiania zaufania do organów.
W związku z powyższym organ egzekucyjny [...] listopada 2022 r. wydał:
1. Postanowienie nr [...], uzupełniające postanowienie nr [...], poprzez dodanie w podanej podstawie prawnej postanowienia stosownych jednostek redakcyjnych, tj. wskazanie, że podstawa prawna postanowienia to art. 17 § 1 i art. 54 § 1 pkt 1, § 4 pkt 1 i § 7
2. Postanowienie nr [...], prostujące oczywistą omyłkę w sentencji postanowienia nr [...] poprzez zastąpienie treści dotyczącej odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego treścią o odmowie wstrzymania dalszej realizacji środka egzekucyjnego.
3. Postanowienie nr [...], odmawiające uzupełnienia postanowienia nr [...] w części dotyczącej usunięcia z podstawy prawnej orzeczenia art. 17 § 1 i art. 54 § 4 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podania prawidłowej treści rozstrzygnięcia poprzez usunięcie sformułowania dot. odmowy uchylenia zajęcia nieruchomości i odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego oraz zmiany uzasadnienia postanowienia.
Pismem z [...] listopada 2022 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z [...] września 2022 r., nr [...] w sprawie oddalenia skargi, odmowy uchylenia zajęcia nieruchomości oraz odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Zaskarżając ww. postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie, zarzuciła naruszenie:
- art. 54 u.p.e.a. oraz § 59 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej, poprzez nie wskazanie precyzyjnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, która winna zawierać art. 54 § 1 pkt 1, §
Sygn. akt I SA/Go 74/23
4. pkt 1 i § 7 oraz art. 18 u.p.a., co czyni podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia sprzeczną z jego sentencją;
- art. 19, 20 k.p.a. oraz art. 26 § 6 u.p.e.a., gdyż organ egzekucyjny przeinaczył wniosek skarżącej i rozpoznał wniosek, którego nie złożyła, do czego jeszcze nie był właściwy rzeczowo i instancyjnie;
- art. 111 § 1 k.p.a., poprzez uzupełnienie postanowienia przez dodanie w jego podstawie prawnej "pkt 1" do art. 54 § 1 oraz symbolu paragraf przed cyframi 4 i 7, co spowodowało zmianę podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącej niedopuszczalne jest sprostowanie podstawy prawnej oraz faktycznej rozstrzygnięcia;
- art. 113 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie sprostowania postanowienia pomimo tego, że błędne zastosowanie przepisu prawa materialnego (proceduralnego) nie podlega sprostowaniu. Wobec powyższego skarżąca złożyła również zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] nr [...] z [...] listopada 2022 r., prostujące oczywistą omyłkę w sentencji postanowienia nr [...] poprzez zastąpienie treści dotyczącej odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego treścią o odmowie wstrzymania dalszej realizacji środka egzekucyjnego;
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie odniesienie się do pełnej treści złożonych zarzutów. Dodatkowo skarżąca zastrzegła sobie prawo uzupełnienia zażalenia wskazując, że złożenie skargi z [...] sierpnia 2022 r. oraz wniosku z [...] września 2022 r. o uzupełnienie postanowienia spowodowało wydanie 5 rozstrzygnięć wzajemnie wpływających na siebie, w związku z tym sprawa stała się szczególnie skomplikowana.
Postanowieniem z [...] r. organ nadzoru uchylił w całości zaskarżone postanowienie z [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność zajęcia nieruchomości, dokonaną wezwaniem z [...] lipca 2022 r., odmowy uchylenia zajęcia nieruchomości oraz odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego - uzupełnionego postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] listopada 2022 r., nr [...] oraz sprostowanego postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] listopada 2022 r., nr [...] i orzekł o oddaleniu skargi.
Uzasadniając rozstrzygniecie wyjaśnił, że w wyniku rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną organ egzekucyjny wydaje postanowienie, którego
Sygn. akt I SA/Go 74/23
rozstrzygnięcie ustawodawca określił w art. 54 § 4 u.p.e.a. Na mocy tego przepisu organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym :
1) oddala skargę na czynność egzekucyjną;
2) uwzględnia skargę na czynność egzekucyjną;
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala skargę.
Zatem w przypadku ustalenia, że zaskarżona czynność została przeprowadzona zgodnie z prawem, organ egzekucyjny winien jedynie oddalić skargę na czynność. Tymczasem zaskarżone postanowienie zawiera rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy uchylenia zajęcia nieruchomości oraz odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego, a więc jest dotknięte wadą powodującą jego uchylenie w całości, bowiem rozstrzyga w przedmiocie, którego przepis art. 54 § u.p.e.a. nie przewiduje.
Organ nadzoru dodał również, że sformułowane przez skarżącą w piśmie z [...] sierpnia 2022 r. żądania uchylenia zaskarżonej czynności oraz wstrzymania jej realizacji zostały zgłoszone w ramach skargi, a nie jako odrębne wnioski wymagające rozstrzygnięcia. Wniosła bowiem o uchylenie zajęcia nieruchomości, co jednoznacznie wskazuje, że uchylenia miało być efektem uznania zasadności zarzutów i tym samym uwzględnienia skargi. W przypadku uwzględnienia skargi organ egzekucyjny uchyla bowiem zaskarżoną czynność egzekucyjną w całości albo w części (art. 54 § 6 pkt 1 u.p.e.a.).
W sytuacji oddalenia skargi organ egzekucyjny nie był uprawniony do orzekania
o odmowie uchylenia zajęcia, ponieważ takiego rozstrzygnięcia nie przewidują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W ocenie DIAS żądanie wstrzymania dalszej realizacji środka egzekucyjnego, zawarte w skardze na czynność egzekucyjną również zostało zgłoszone w ramach ww. środka zaskarżenia. Według organu odwoławczego skarżąca oczekiwała zastosowania przez organ egzekucyjny z urzędu ww. instytucji prawa, co jednak nie wymagało wydania rozstrzygnięcia negatywnego, a tym bardziej zawarcia takiego rozstrzygnięcia w sentencji postanowienia w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. Wyjaśnił przy tym, że instytucja wstrzymania postępowania egzekucyjnego w trybie art. 54 § 7 u.p.e.a. stosowana jest wyłącznie z urzędu, w związku z tym żądanie skarżącej nie podlega rozstrzygnięciu. W konsekwencji zarzut dotyczący naruszenia przez organ egzekucyjny właściwości poprzez rozstrzygnięcie ww. żądania, które zdaniem skarżącej winien rozpoznać DIAS, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Sygn. akt I SA/Go 74/23
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że zarzuty zawarte w zażaleniu z [...] listopada 2022 r. dotyczące nieprawidłowości w zaskarżonym postanowieniu, polegających na nieprecyzyjnym wskazaniu podstawy prawnej w wydanym rozstrzygnięciu, uzupełnieniu podstawy prawnej, rozpoznaniu wniosku, którego skarżąca nie złożyła, naruszeniu art. 7 i 77 k.p.a. były przedmiotem rozpoznania przez tut. organ, który uwzględniając stwierdzone nieprawidłowości w zaskarżonym postanowieniu, postanowił uchylić je w całości i orzec o oddaleniu skargi.
W odniesieniu do czynności zajęcia nieruchomości DIAS nie stwierdził naruszenia przepisów prawa i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Ocenił, że egzekucja z nieruchomości jest możliwa na mocy art. 1 a pkt 12 lit. a) u.p e.a. Natomiast na podstawie art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę zastosowania tego środka egzekucyjnego stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, którego elementy wymieniono w § 2 tego przepisu. Tymczasem w analizowanej sprawie, zdaniem organu nadzoru, zawiadomienie o zajęciu nieruchomości, jako prawo majątkowe, zawiera te elementy, które są w nim niezbędne, tj. oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego, określenie stosowanego środka egzekucyjnego, numery kolejnych tytułów wykonawczych stanowiących podstawę zajęcia, kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia, kwotę kosztów egzekucyjnych w rozbiciu na kwotę opłaty manipulacyjnej, kwotę opłaty za czynności egzekucyjne, kwotę wydatków egzekucyjnych, kwotę opłaty egzekucyjnej, pouczenie zobowiązanego o skutkach zajęcia, datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego.
Podkreślił przy tym, że przepis art. 67 § 2 u.p.e.a. nie przewiduje - przy zajęciu nieruchomości - konieczności wskazania danych osobowych dłużnika rzeczowego. Do dłużnika rzeczowego kierowane jest zawiadomienie o zajęciu nieruchomości będące wezwaniem do zapłaty. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny skierował do Pani E.M. takie zawiadomienie. Dane osobowe dłużnika rzeczowego są natomiast zawarte w kolejnym tytule wykonawczym.
DIAS wyjaśnił przy tym, że egzekucja z nieruchomości przez organ egzekucyjny dokonuje się przez jej zajęcie (art. 110c § 1 u.p.s.e.). Jego podstawę stanowiły kolejne tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] na podstawie art. 26ca § 1 pkt 2 u.p.e.a. w związku z brakiem możliwości wszczęcia egzekucji z ww. nieruchomości na podstawie wystawionych
Sygn. akt I SA/Go 74/23
wobec skarżącej tytułów wykonawczych, z uwagi na zmianę właściciela przedmiotowej nieruchomości. Stosując środek egzekucyjny w postaci zajęcia nieruchomości organ egzekucyjny dopełnił wymogu wezwania skarżącej do zapłaty egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, które doręczono jej [...] sierpnia 2022 r. Równocześnie organ egzekucyjny przesłał do Sądu Rejonowego Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w [...], elektroniczny wniosek o dokonanie w księdze wieczystej wpisu ostrzeżenia o wszczęciu przedmiotowej egzekucji. W ocenie organu nadzoru zawiadomienie o zajęciu zawiera wszystkie dane, wezwania i pouczenia wymagane przepisami prawa.
Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi z [...] sierpnia 2022 r. dotyczącego braku odrębnego od zawiadomienia o zajęciu nieruchomości, wezwania do zapłaty zaległych należności, DIAS podkreślił, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują konieczności wydawania dwóch dokumentów w tym zakresie. Zajęcie nieruchomości zawiera wezwanie do zapłaty tzn., że zajęcie nieruchomości następuje z jednoczesnym wezwaniem zobowiązanego, co ma umocowanie z treści przepisu art. 110c § 2 u.p.e.a.
Za pozbawiony podstaw organ nadzoru uznał zarzut dotyczący braku pouczeń o treści od art. 110c do art. 1101 oraz 110p i 168d u.p.e.a., a przez to naruszenie art. 9 k.p.a. Organ egzekucyjny w toku postępowania, przy podejmowaniu kolejnych czynności udzielał skarżącej wyjaśnień i wskazówek, co ma również potwierdzenie w tym, że zawiadomienie o zajęciu nieruchomości z [...] lipca 2022 r. na drugiej stronie zawiera wszystkie niezbędne pouczenia. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że niecelowe było pouczanie na etapie wszczęcia postępowania w treści niemalże wszystkich przepisów dotyczących przebiegu całego postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, w tym udzielania informacji dotyczących sposobu prowadzenia egzekucji co do kilku nieruchomości, egzekucji z wydzielonej części nieruchomości, czy też podstaw nałożenia kary pieniężnej.
Ponadto DIAS wyjaśnił, że na wydruku zawiadomienia znajduje się nazwa wierzyciela i organu egzekucyjnego, co eliminuje konieczność umieszczania odcisku pieczęci organu egzekucyjnego. W sprawie nie ma wątpliwości, że organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...]. Równocześnie podkreślił, że żaden przepis prawa administracyjnego nie nakłada obowiązku identyfikacji wierzyciela poprzez podanie określenia "Skarb Państwa".
Sygn. akt I SA/Go 74/23
Co do pominięcia w zaskarżanym zajęciu jednostki redakcyjnej "§" i wskazanie tylko art. 110 c u.p.e.a. organ odwoławczy uznał, że cały ten przepis odnosi się do zajęcia nieruchomości i reguluje wyłącznie kwestie związane z tym zajęciem, nie wskazując odmiennych podstaw wszczęcia czy prowadzenia postępowania.
Za bezpodstawny uznał również zarzut dotyczący określenia opłaty egzekucyjnej w zawyżonej wysokości, gdyż na etapie wszczęcia egzekucji z nieruchomości przepisy prawa nie przewidują możliwości zaskarżenia wysokości kosztów egzekucyjnych, w tym opłaty egzekucyjnej.
Końcowo odnosząc się do naruszenia art. 110 § 2b u.p.e.a. organ nadzoru wyjaśnił, że przesyłka zawierająca pismo o zajęciu nieruchomości z [...] lipca 2022 r. wraz z informacją o prawie złożenia sprzeciwu zaginęła, a Poczta Polska S.A. Biuro Wsparcia Klientów Wydział Reklamacji Zagranicznych uznała złożoną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] reklamację za uzasadnioną. W związku z tym organ egzekucyjny ponownie pismem z [...] listopada 2022 r., E.M. ww. zawiadomienie o zajęciu z [...] lipca 2022 r. wraz z informacją o przysługującym prawie sprzeciwu (do dnia wydania niniejszego postanowienia brak było informacji o otrzymaniu przez E.M. przedmiotowej przesyłki - uwaga Sądu). Mając zaś na uwadze treść art. 110c § 4 u.p.e.a. organ odwoławczy uznał, że nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku organu egzekucyjnego do zbioru dokumentów wraz z odpisem wezwania. W analizowanej sprawie wpisu do księgi wieczystej dokonano [...] sierpnia 2022 r.
Na koniec DIAS zaznaczył, że zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] nr [...] z [...]r. o sprostowaniu omyłki zostanie załatwione odrębnym postanowieniem.
Na powyższe postanowienie, pismem z dnia [...] lutego 2023 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego:
1. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nie odniesienie się do pełnej treści złożonych zarzutów tj. pkt nr 1 zażalenia, ponieważ organ cytuje tylko następującą treść zarzutu "art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji", pozostałą treść pomija. Dodatkowo nie odnosi się do zarzutu nr 2 o treści "§ 59 ust.1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie
Sygn. akt I SA/Go 74/23
"Zasad techniki prawodawczej" poprzez nie wskazanie precyzyjnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, która winna zawierać podstawę prawną art. 54 § 1 pkt 1 § 4 pkt 1 i § 7 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Powoduje to wątpliwości na jakiej podstawie prawnej zostało wydane przedmiotowe postanowienie, gdyż jako podstawy prawne postanowienia zostało wskazane, kilka jednostek redakcyjnych, które dotyczą kilku stanów faktycznych. Powoduje to, że pomimo wydania rozstrzygnięcia o oddaleniu skargi organ egzekucyjny nie wskazał precyzyjnie podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia".
2. art. 39 k.p.a. poprzez przyjęcie, że dłużnik rzeczowy prawdopodobnie przebywający w USA otrzymał jakąkolwiek korespondencję wytworzoną w toku postępowania, a której doręczenie dla strony postępowania jest niezbędne. W aktach sprawy brak jest informacji kim jest odbiorca, czy strona miała możliwość zapoznania się z treścią przesyłki w rozumieniu przepisów prawa amerykańskiego. W aktach sprawy brak jest także pokwitowania odbioru przesyłki wymaganej przez prawo Polskie- Wyrok WSA we Wrocławiu z
11. 03.2021 r" I SA/Wr 520/20, LEX nr 3209305.
3. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady wysłuchania stron i brak umożliwienia skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, w konsekwencji dojście do błędnych wniosków.
4. art. 6 i 8 k.p.a. i naruszeni zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
W konsekwencji powyższego skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzających ją postanowień organu I instancji. W przypadku nieuwzględnienia powyższego żądania wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez DIAS. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi w całości.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ nadzoru wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie zawiera prawidłową podstawę prawną, tj. art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 k.p.a., stanowiące podstawę uchylenia w całości postanowienia organu egzekucyjnego i orzeczenia w tym zakresie. Powołał również przepis art. 54 § 1 pktl, § 4 pkt 1 i § 5
Sygn. akt I SA/Go 74/23
u.p.e.a. będący podstawą orzeczenia o oddaleniu skargi. Przedmiotowe uzasadnienie na stronach 7 i 8 zawiera zaś wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.
W zakresie doręczenia korespondencji w sprawie dłużnikowi rzeczowemu – E.M., ponad okoliczności przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, DIAS wyjaśnił, że ponownie przesłane zawiadomienie o zajęciu wraz z informację o przysługujących środkach zaskarżenia dłużnik rzeczowy odebrał [...] stycznia 2023 r. Od tej daty rozpoczął bieg termin do wniesienia przez dłużnika rzeczowego sprzeciwu oraz skargi na czynność egzekucyjna zajęcia nieruchomości.
Końcowo DIAS uznał za bezzasadny zarzut wskazany w punkcie 3 skargi, bowiem skarżąca nie wykazała, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwanej dalej "p.p.s.a.")sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub
Sygn. akt I SA/Go 74/23
postanowienia, gdy zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie, którym organ nadzoru orzekł o uchyleniu postanowienia organu egzekucyjnego i oddalił skargę na czynność egzekucyjną - zajęcie nieruchomości.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych zostały zdefiniowane w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Wśród tych środków egzekucyjnych znajduje się między innymi egzekucja z nieruchomości.
Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 54 § 3 u.p.e.a. skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej (w niniejszej sprawie - zajęcie nieruchomości - art. 11 Oc § 1 i 2 u.p.e.a.) zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego.
W rozpoznawanej sprawie organy trafnie ustaliły, że zaskarżona czynność egzekucyjna nie naruszała prawa. Organ egzekucyjny dochował bowiem wszystkich niezbędnych warunków dla skutecznego dokonania zaskarżonej czynności.
Organ egzekucyjny uwzględnił obowiązki wynikające z przepisów art. 110c u.p.e.a. I tak: zgodnie z art. 111 c § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny przystępuje do egzekucji administracyjnej z nieruchomości przez zajęcie nieruchomości. Zajęcie następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zobowiązanemu wraz z wezwaniem doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony (art. 110c § 2 u.p.e.a.). W myśl art. 110c § 2b u.p.e.a., w przypadku egzekucji z nieruchomości, obciążonej hipoteką przymusową zabezpieczającą
Sygn. akt I SA/Go 74/23
należność pieniężną i odsetki z tytułu niezapłacenia jej w terminie, której prawo własności zostało przeniesione na inny podmiot niż zobowiązany, wezwanie, o którym mowa w § 2, doręcza się również temu podmiotowi. Według art. 110c § 3, równocześnie z wysłaniem wezwania zgodnie z § 2-2b, organ egzekucyjny składa do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji lub o złożenie tego wniosku do zbioru dokumentów wraz z odpisem tego wezwania. Zgodnie zaś z art. 11 Oc § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zajęcie nieruchomości jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania, zgodnie z § 2 - 2b, z tym że odpowiednio dla zobowiązanego, małżonka zobowiązanego i innego podmiotu, na który przeniesiono prawo własności nieruchomości, którym nie doręczono wezwania, jak też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku organu egzekucyjnego do zbioru dokumentów wraz z odpisem wezwania, z zastrzeżeniem § 5. W myśl art. 110c § 5 u.p.e.a. dla każdego, kto wiedział o wszczęciu egzekucji, skutki zajęcia powstają z chwilą, gdy o wszczęciu egzekucji powziął wiadomość, chociażby wezwanie nie zostało jeszcze zobowiązanemu wysłane ani wpis w księdze wieczystej nie był jeszcze dokonany.
Z akt sprawy wynika, że wobec przeniesienia przez skarżącą na podstawie umowy darowizny z [...] lutego 2020 r. własności nieruchomości obciążonej hipoteką na zabezpieczenie wykonania obowiązków dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym, dokonania zajęcia nieruchomości stanowiły kolejne tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], które zostały wymienione w piśmie zawierającym informację o zajęciu i wezwanie do zapłaty dochodzonych należności.
Jak prawidłowo ocenił organ nadzoru w zaskarżonym postanowieniu, wszczęcie egzekucji z nieruchomości na podstawie kolejnych tytułów znajdowało podstawę prawną w art. 26ca § 1 pkt 2 u.p.e.a., który nakazuje wystawienie takiego tytułu w przypadku prowadzenia egzekucji z nieruchomości, obciążonej hipoteką przymusową, której prawo własności zostało przeniesione na inny podmiot. Organ prawidłowo ocenił również, że tytuł ten zawierał przy tym elementy wszystkie dane wskazane w art. 26ca §
2, w tym m. in. dane podmiotu niebędącego zobowiązanym - aktualnego właściciela nieruchomości, czyli osoby, na który został przeniesiony przedmiot hipoteki przymusowej.
Jednocześnie zastrzeżeń Sądu nie budzi ocena spełnienia pozostałych wymogów legalności zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Organ egzekucyjny wszczynając
Sygn. akt I SA/Go 74/23
egzekucję z nieruchomości dopełnił wymogu wezwania zobowiązanej do zapłaty egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości (k. 35 akt
egzekucyjnych). Wezwanie prawidłowo doręczono skarżącej dnia [...] sierpnia 2022 r. (k. 36). Takie postępowanie organu było zgodne z art. 110c § 1 i 2 u.p.e.a.
Prawidłowo również odniesiono się do zarzutu skargi na czynność egzekucyjną, dotyczącego braku odrębnego od zawiadomienia o zajęciu nieruchomości, wezwania do zapłaty zaległych należności. Istotnie bowiem przepisy u.p.e.a. nie zawierają takiego warunku, zaś zgodnie z art. 11 Oc § 2 u.p.e.a. zajęcie nieruchomości następuje z wezwaniem zobowiązanego do uiszczenia dochodzenia należności.
Organ nadzoru właściwie ocenił również zarzut skargi na czynność egzekucyjną dotyczący braku pouczeń o treści przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z art. 9 k.p.a. mającego zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym zgodnie z odesłaniem w art 18 u.p.e.a., wynika, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W świetle takich obowiązków organu, prawidłowo za zbyteczne uznano pouczanie na etapie wszczęcia postępowania o treści niemalże wszystkich przepisów dotyczących przebiegu całego postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, W treści zawiadomienia zawarto zresztą pouczenie zawierające niezbędne na tym etapie informacje dotyczące egzekucji z nieruchomości.
Prawidłowo oceniono również zarzut nieopatrzenia odciskiem pieczęci organu egzekucyjnego kolejnego tytułu wykonawczego doręczonego skarżącej, ponieważ tytuł został sporządzony elektronicznie (art. 26c § 1 u.p.e.a.), a wydruk takiego pisma zawiera informacje o takim jego sporządzeniu i opatrzeniu pieczęcią lub podpisem (czego wymaga art. 26c § 2 u.p.e.a.), w związku z czym doręczenie takiego wydruku było prawnie skuteczne, ponieważ stanowiło dowód tego co zostało w nim stwierdzone (art. 26c § 4 u.p.e.a.). Nadto, na co wskazał organ nadzoru, wydruk tytułu zawierał wskazanie organu egzekucyjnego, wierzyciela oraz wszystkich pozostałych danych
Sygn. akt I SA/Go 74/23
wymaganych ustawą. Zasadnie również stwierdzono, że niezasadne były zastrzeżenia skarżącej co do określenia jako wierzyciela Naczelnika US w [...], ponieważ to ten organ był uprawniony do o żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, czyli był wierzycielem zgodnie z definicją legalną wynikającą z art.
1. a pkt 13 u.p.e.a. Nadto - na co również trafnie wskazano - zgodnie z art. 5 § 1 pkt 1
u.p.e.a., uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej m.in. obowiązków podatkowych jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej jest właściwy do orzekania organ I instancji, to uwzględniając przepisy ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 poz. 2105 ze zm.) oraz ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Brak było więc podstaw do wskazywania Skarbu Państwa jako wierzyciela należności dochodzonych dalszym tytułem wykonawczym.
Nie budzi też zastrzeżeń Sądu odniesienie się do zarzutu zawyżenia opłaty egzekucyjnej, ponieważ skarga na czynności egzekucyjne nie jest środkiem prawny służącym kwestionowaniu kosztów postępowania egzekucyjnego. Służą temu środki prawne przewidziane w Dziale I Rozdziale 6 u.p.e.a. Skarga na czynność egzekucyjną, ze względu na swój subsydiarny charakter, nie jest dopuszczalna, gdy przepisy prawa przewidują możliwość zaskarżenia określonych działań bądź aktów organu egzekucyjnego przy pomocy innych środków prawnych. Wynika to z obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady niekonkurencyjności środków zaskarżania zob. T.Jędrzejwski [w:] R. Hauser, m. Wierzbowski [red.] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, Warszawa 2021 r. str. 402 nb.3).
Organ nadzoru prawidłowo odniósł się również do zarzutu naruszenia przy zaskarżonej czynności egzekucyjnej art. 110c § 2b u.p.e.a. Organ egzekucyjny podjął bowiem próby doręczenia zawiadomienia o zajęciu nieruchomości z [...] lipca 2022 r. wraz z informacją o prawie złożenia sprzeciwu, zawartą w piśmie z [...] lipca 2022 r. dłużnikowi rzeczowemu: E.M., czego - jak podano już w odpowiedzi na skargę - dokonano skutecznie dnia [...] stycznia 2023 r. Brak doręczenia nie tamował jednocześnie skuteczności zaskarżonej czynności egzekucyjnej, ponieważ, zgodnie z art. 110c § 4 u.p.e.a., zajęcie nieruchomości jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania zgodnie z § 2-2b, z tym że odpowiednio dla zobowiązanego, małżonka zobowiązanego i innego podmiotu, na który przeniesiono prawo własności nieruchomości, którym nie doręczono wezwania, jak też w stosunku do osób trzecich,
Sygn. akt I SA/Go 74/23
nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku organu egzekucyjnego do zbioru dokumentów wraz z odpisem wezwania, z zastrzeżeniem § 5, a jak wynika z akt sprawy wpisu w księdze wieczystej nr [...] dokonano [...] sierpnia 2022 r.
Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej podnoszonych w postępowaniu sądowym.
Co do zarzutu nieodniesienia się przez organ nadzoru do zarzutu zażalenia dotyczącego niewłaściwej podstawy prawnej przywołanej w postanowieniu organu egzekucyjnego, stwierdzić należy, że postanowieniem zaskarżonym do WSA, organ nadzoru na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. uchylił postanowienie organu egzekucyjnego i oddalił skargę na czynność egzekucyjną, przy czym w podstawie prawnej swego orzeczenia wskazał m. in. na art. 54 § 4 pkt 1
u.p.e.a., który to przepis stanowi procesową podstawę oddalenia skargi.
Zarzut dotyczący niedoręczenia dłużnikowi rzeczowemu wezwania do uiszczenia egzekwowanych należności i zawiadomienia o zajęciu nieruchomości, znajduje swoją odpowiedź we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia.
Sąd nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., ponieważ - jak trafnie zauważył organ nadzoru - zważywszy na odpowiednie stosowanie tego przepisu w postępowaniu egzekucyjnym (art. 18 k.p.a.) oraz dodatkowo uwzględniając charakter postępowania w sprawie ze skargi na czynność egzekucyjną, które, ze swej natury, musi prowadzić do niezwłocznego orzeczenia o zasadności zarzutów zobowiązanego oraz to, że w postępowaniu tym z zasady nie gromadzi się dowodów, należy uznać, że niezapewnienie skarżącej możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem orzeczeń organów: egzekucyjnego i nadzoru, nie naruszyło tego przepisu. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że organy dla rozpoznania skargi zobowiązanej, nie prowadziły postępowania wyjaśniającego, lecz niezwłocznie po wpływie wniosku oraz zażalenia, wydawały swe postanowienia.
Uwzględniając powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku (art. 151 p.p.s.a.).
-----------------------
16
17

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI